Category: Θέματα
-
- Μονές λέγονται μεγάλα ή μικρά οικοδομήματα μέσα σε οχυρό συνήθως περίβολο όπου διαβιούν πολλοί ή λίγοι μοναχοί των οποίων τα ονόματα και τον αριθμό όσων ζουν σε αυτές μπορεί να βρει κανείς στην προσκομιδή. Από τις 20 μονές οι περισσότερες βρίσκονται στην ακτή ή σε μικρή απόσταση από αυτή. Αυτές είναι η μονή Χιλανδαρίου, Φιλοθέου, Καρακάλου, Αγίας Λαύρας, Κουτλουμουσίου, Σίμωνος πέτρα, Ξηροποτάμου, Κωνσταμονίτου και Ζωγράφου. Όλες οι μονές έχουν στην ακτή αποβάθρες και νεώλκεια ή αρσανάδες όπου ανασύρονται τα πλοιάρια των μετοχίων ενώ το κύριο λιμάνι του Όρους είναι αυτό της Δάφνης στα δυτικά. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 594-595)
- Στις κοινοβιακές μονές οι μοναχοί έχουν κοινή τράπεζα στην οποία πότε δεν προσφέρεται κρέας ούτε το Πάσχα και τρεις φορές την εβδομάδα ούτε λάδι.Κατά τη διάρκεια του γεύματος ή του δείπνου ο αναγνώστης της ημέρας αναγιγνώσκει από τον άμβωνα το βίο του εκάστοτε εορτάζοντα αγίου.Οι Μονές διοικούνται από ηγούμενο ο οποίος έχει συνήθως ισόβια θητεία ενώ στην ενθρόνιση του παρίστανται μέλη της ιεράς συνάξεως και συμβούλιο από ηγουμένους που εκλέγεται κάθε χρόνο και αποτελείται από τέσσερα ή πέντε μέλη.Άλλες μονές καλούνται ιδιόρρυθμες. Σε αυτές καθένας από τους μοναχούς ετοιμάζει ξεχωριστά το φαγητό του στο κελί του λαμβάνοντας τα αναγκαία από τη μονή ή αν το επιθυμεί μπορεί να πάρει φαγητό από κοινό καζάνι που ετοιμάζεται για τους εργάτες και τεχνίτες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 595)
- Οι ιδιόρρυθμες μονές διοικούνται από προϊστάμενους μοναχούς ή ιερομονάχους (ο αριθμός τους διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος της μονής) οι οποίοι την πρώτη κάθε έτους εκλέγουν τριμελή επιτροπή.Τα μελή της καλούνται ο Πρώτος, ο Ταμίας και ο Δικαίος.Αυτοί για ένα χρόνο κανονίζουν τα της μονής και σε περίπτωση ανάγκης καλούν σε έκτακτη ιερά σύναξη τους προϊσταμένους οι οποίοι τακτικά μια ή δυο φορές την εβδομάδα συγκεντρώνονται για να συζητήσουν για τη μονή.Οι προϊστάμενοι, οι γέροντες ή οι ηγούμενοι της μονής είναι είτε ιερείς είτε μοναχοί.Αυτοί έχουν υποτακτικό που τους φροντίζει στον οποίο όταν πεθάνουν αφήνουν μέρος της περιουσίας τους.Για να λάβει κανείς τον ανώτερο αυτό τίτλο απαιτείται πολυετής διαμονή στη μονή, παιδεία και πληρωμή ποσού 10 λιρών στη μονή.Οι μοναχοί που ανέρχονται σε τούτο το αξίωμα αποστέλλουν μέσα σε καινούριο μαντήλι στους αδελφούς τους στη μονή και κυρίως στους ανωτέρους τους καφέ, ζάχαρη, λουκούμια και ροσόλι.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 595-596)
- Ο μοναχός που πρόκειται να χρισθεί προϊστάμενος ή γέροντας εισέρχεται στο ναό φορώντας κοντό μανδύα και τοποθετείται στο στασίδι του προϊσταμένου από όπου ακούει τους κατά το τυπικό απευθυνόμενους σε αυτόν συμβουλευτικούς λόγους.Ο χρισθείς κρούοντας ένα μικρό κουδουνάκι κατέρχεται με τους αδελφούς του στο νάρθηκα όπου ντύνεται με τον αρχιερατικό μανδύα, λαμβάνει από τον αρχιερέα ή τον αρχιμανδρίτη μετά από τιμητική προσφώνηση ράβδο και εισέρχεται στον ναό, ανεβαίνει στον αρχιερατικό θρόνο ενώ οι ψάλτες ψάλλουν.Έπειτα βγαίνουν όλοι στον νάρθηκα και ο χρισθείς ανεβαίνει σε ένα στασίδι και όλοι οι αδελφοί του περνούν και του φιλούν το χέρι ενώ ο ίδιος των ιερωμένων ασπάζεται την δεξιά και των μοναχών και γερόντων το μέτωπο.Μετά την τελετή όσοι φέρουν τα κλειδιά των διακονημάτων τα παραδίδουν στον ηγούμενο ως δείγμα παραιτήσεως.Αυτός τους τα ξαναδίδει σα να τους διορίζει εκ νέου.Ο χρισθείς παραμένει στο αξίωμα αυτό για 40 μέρες μετά το πέρας των οποίων επανέρχεται η προτεραία κατάσταση όταν ο χειροτονηθείς με ορισμένη διαδικασία παραιτείται μετά τον εσπερινό. Η ίδια τελετή πραγματοποιείται και για την εκλογή του ηγουμένου μονής με τη διαφορά ότι η ράβδος του παραδίνεται είτε από τον αρχιερέα είτε από αντιπρόσωπο της Λαύρας.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 596-597)
- Όλοι οι μοναχοί ή ιερομόναχοι που διαμένουν στο Άγιο Όρος με εξαίρεση τις ώρες της προσευχής απασχολούνται σε διάφορες εργασίες εκτός από τους γέροντες και όσους δεν μπορούν να εργαστούν.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597)
- Κάθε μονή εκτός από τα δωμάτια για τους μοναχούς και άλλους αναγκαίους χώρους διατηρεί ξενώνα για την υποδοχή και την ανάπαυση των επισκεπτών που καλείται αρχονταρίκι.Τα πιο σημαντικά είναι του Αγ.Παντελεήμονα ή της ρωσσικής μονής, της σκήτης του Αγ.Ανδρέα και της μονής Βατοπεδίου. Στη μονή Βατοπεδίου, Ιβήρων, Αγ.Παντελεήμονα και τη σκήτη του Αγ.Ανδρέα υπάρχουν και καλά νοσοκομεία. Άξια λόγου είναι και η τέχνη με την οποία ο κωδωνοκρούστης κρούει τις πολλές καμπάνες που βρίσκονται σε κάθε κωδωνοστάσιο. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597)
- Σε όλες τις μονές όπως και στις σκήτες υπάρχουν πολλές εκκλησίες αλλά η κύρια εκκλησία στις μονές καλείται καθολικό και στις σκήτες κυριακό. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597)
-
- Σκήτες λέγονται το άθροισμα των κελιών που κείνται γύρω από μια κοινή εκκλησία που καλείται «Κυριακό».Διοικούνται από μοναχό που ονομάζεται Δίκαιος και εκλέγεται κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου παρουσία αντιπροσώπου της κυρίαρχης μονής. Από τις 12 σκήτες που έχουν μορφή κοινοβίου αποτελούν ένα οικοδόμημα σαν μια μονή οι τέσσερις δηλαδή α)Αγ.Ανδρέα ή Σεράϊ της μονής Βατοπεδίου, β)Προφήτη Ηλία της μονής Παντοκράτορος, γ)Ρουμούνικη της μονής Λαύρας και δ)Βογορόδιτσα (παλαιότερα μονή Ξυλουργού) της μονής Παντελεήμονος. Οι υπόλοιπες μονές είναι ιδιόρρυθμες, δηλαδή σε κάθε κελί διαβιούν με τους δικούς τους ιδιαίτερους κανόνες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 594)
-
- Κελιά ονομάζονται τα οικήματα που μαζί με μικρό εκκλησάκι και μια μεγάλη ή μικρή περιοχή βρίσκονται στον ιδιόκτητο και αναπόσπαστο χώρο της μονής, τα οποία η κυρίαρχος μονή παραχωρεί με ομόλογο και επί πληρωμή κάποιου πόσου σε τρία πρόσωπα, τα οποία αναφέρονται στο ομόλογο και αποκαλούνται πρώτος, δεύτερος και τρίτος.Μετά το θάνατο του πρώτου, αν δεν υπάρχει υποτακτικός (ψυχογιός ή κληρονόμος) προσλαμβάνεται τρίτος και ο τέως δεύτερος με την έγκριση της μονής καθίσταται πρώτος καταβάλοντας χρηματικό ποσό και εκδίδεται νέο ομόλογο.Σε μερικά κελιά με τη συγκατάβαση της μονής κατοικούν και περισσότεροι των τριών. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 593)
- Η παραχώρηση των κελιών γίνεται με όρους οι περισσότεροι από τους οποίους είναι: α)να μην πωλείται το κελί σε άλλον ασκητή χωρίς την άδεια της κυρίαρχης μονής, β)αν η πώληση εγκριθεί από τη μονή, ο πωλητής και ο αγοραστής πληρώνουν ποσό επί τοις εκατό στη μονή, γ) σε περίπτωση αναχώρησης ή επιστροφής του κελιού στη μονή ή εκδίωξης για κάποια παράβαση δεν έχει το δικαίωμα να λάβει πάνω από το αρχικό τίμημα όποιες και όσες επισκευές και προσθήκες και αν έχουν γίνει στο κελί.Τις διαφορές των κελιών δικάζει πρωτόδικα η μονή και τις εφέσεις η σύναξη στις Καρεές.Εκτός από τους μοναχούς που μένουν σε κελιά, σε ερημικά μέρη, σε μικρά σπήλαια ή τρώγλες ζουν ερημίτες οι οποίοι μόνο μια φορά την εβδομάδα επισκέπτονται το κυριακό ή τη μονή για να λάβουν ξηρά τροφή που συνήθως είναι ξερό ψωμί.Στους μοναχούς που δεν κατεβαίνουν ποτέ άλλοι μοναχοί φέρνουν διπυρίτη και μεταφέρουν τις εργασίες τους που συχνά αποτελούν αξιόλογα έργα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 593-594)
-
- Στο Άγ.Όρος στα μέσα του 11ου αι. κατέβηκαν Ρώσσοι και Βούλγαροι που κατέλαβαν οι πρώτοι στη δυτική παραλία τη μονή του Αγ.Παντελεήμονα και το 1848 -1851 κατέλαβαν τη σκήτη του Αγ.Άνδρέα (Σεράϊ) που βρίσκεται κοντά στις Καρυές και ανήκει στη μονή Βατοπεδίου. Μετά από έναν αιώνα κατέβηκαν και οι Σέρβοι οι οποίοι μαζί με τους Βουλγάρους μέχρι το 16ο αι. κατείχαν τις μονές Ζωγράφου, Φιλοθέου, Ξενοφώντος και Αγ.Παύλου ενώ στα τέλη του 18ου αι. περιορίστηκαν στις μονές Ζωγράφου και Χιλανδαρίου.
Οι μονές του Άθω υπέστησαν μεγάλες καταστροφές α)από τους πειρατές που κατά τον 11ο αι. κατέστρεψαν το λιμάνι της Δάφνης και τη μονή Αγ. Νικολάου, β) από τους Σταυροφόρους της τέταρτης σταυροφορίας, οι οποίοι προκάλεσαν μεγάλο κακό, γ)από τον Λατίνο επίσκοπο Σεβαστής και τους βάρβαρους βαρώνους της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 11ου αι., δ)από τον Λατινόφρονα πατριάρχη Ιωάννη Βέκκο επί αυτοκράτορος Μιχαήλ Παλαιολόγου που σύλησε πολλές μονές και πολλοί μοναχοί βρήκαν μαρτυρικό θάνατο, ε)από τους Καταλανούς, οι οποίοι το 1307 προξένησαν φοβερές καταστροφές και στ)το αποκορύφωμα της κακοδαιμονίας ήταν η επιδημία πανώλης το 1330 που προκάλεσε το μεγαλύτερο κακό στη μονή Λαύρας. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 592-593)
-
- Η 31η Αυγούστου είχε οριστεί ως επέτειος της ανάρρησης του Αβδούλ Χαμίντ στο θρόνο των Οσμαλίδων. Κατά τη διάρκεια των εορτασμών για την επέτειο ανάρρησης στο θρόνο του διαδόχου, η πόλη βρισκόταν σε ένα γενικότερο κλίμα φασαρίας και αναμονής. Αψίδες με ανάρμοστες εγκωμιαστικές επιγραφές είχαν στηθεί, σημαίες αιωρούνταν από τις σκεπές πολλών σπιτιών, και πολλά παράθυρα και πόρτες ήταν στολισμένα με λάμπες και φτέρες. Όλοι είχαν εξωθηθεί στην επίδειξη τόσης αναληθούς χαράς ακολουθώντας το παράδειγμα των γειτόνων τους και κυρίως από το φόβο της αστυνομίας.
Μια μεγάλη παρέλαση με επικεφαλής μια φοβερή μπάντα και πλαισιωμένη από έφιππα στρατεύματα, παρήλαυναν αργά μέσα στους δρόμους της πόλης. Αποτελούνταν από όχι λιγότερα από πενήντα οχήματα όλων των ονομαστικών αξιών και ηλικιών, στενά στριμωγμένα με επίσημα μικρά Τουρκάκια μεταξύ των πέντε και εννιά χρονών. Όλα τους “κολυμπούσαν” μέσα σε ολοκαίνουργιες φράγκικες στολές, προφανώς θέλοντας να δείξουν ότι θα ταιριάζουν σε κάποια μελλοντική ημερομηνία. Τα φέσια τους ήταν καταστολισμένα με χρυσές κλωστές και εκτυφλωτικά κίτρινα λουλούδια, και οι περισσότεροι από αυτούς τους νεαρούς εφέντες κρατούσαν μεταξύ των αιχμών των δαχτύλων τους τσιγάρα, τα οποία κάπνιζαν με πρόωρη ευχαρίστηση. Επρόκειτο να περιτομηθούν με έξοδα της Μεγαλειότητας του-ένα τυπικό Μωαμεθανικό γενναίο δώρο, και αυτό το γεγονός είχε ως σκοπό να τιμήσει με ένα ισόβιο σουβενίρ το γεγονός ότι ο Τουρκικός μονάρχης είχε στην πραγματικότητα παραμείνει για 25 χρόνια στο θρόνο χωρίς να δολοφονηθεί. Δεν ήταν καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι αυτά τα μεγάλα μωρά έδωσαν στον εαυτό τους τέτοιο αέρα μεγάλης σημασίας. (Abbot σ. 31-33)
-
- Με αφορμή την προηγούμενη μέρα, του εορτασμού της επετείου του Αβδούλ Χαμίντ, στη σημερινή Έλληνες, Εβραίοι, και Σλάβοι συναγωνίζονταν μεταξύ τους στην υποθετική τους παρουσίαση χάρης και προσευχές προσφέρονταν παντού για την μακροζωΐα του πιο ισχυρού, γαλήνιου και πιο ελεήμων κυρίαρχου, κάτω από την ήπια και κερδοφόρα κυριαρχία του όλοι ευημερούσαν τόσο καλά.
Στον ελληνικό καθεδρικό ψάλθηκε το Te Deum και όλος ο ελληνικός κλήρος της πόλης είχε συγκεντρωθεί. Ήταν υπέροχη και καθόλου μη εντυπωσιακή σκηνή. Κοντά στο κλείσιμο της λειτουργίας ο Μητροπολίτης στάθηκε πάνω στο ανώτερο σκαλί του θρόνου του, ανάμεσα σε δύο διακόνους κρατώντας ένα ασημένιο με τρία μέρη κηροπήγιο το οποίο έκαιγε κοντά στα μάγουλα του επισκόπου. Από εκείνη τη καθόλου άνετη καυστική υπεροχή o Πανάγιος ευγενής εκφώνησε ο ίδιος μια ανθηρή προσφώνηση, στην οποία τέθηκαν επί μεγάλης σειράς πολλαπλές ευλογίες παραχωρημένες προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία, και οι κάτοικοί τους, στο πρόσωπο του βασιλεύοντος μονάρχη. Ο Αβδούλ Χαμίντ συγκρίθηκε με ασυνείδητο χιούμορ με τον “ήλιο που δίνει ζωή του οποίου οι ακτίνες εμψυχώνουν απολύτως οπουδήποτε λάμπουν.” Η Παναγιότητά του μίλησε για τους καινούργιους δρόμους, σιδηροδρομικές γραμμές, τα φιλανθρωπικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα, “τα οποία” είπε με μια παθητική προσπάθεια ενθουσιασμού, “είναι τόσα πολλά καινούργια κοσμήματα που προστέθηκαν στο στέμμα του Μεγαλειότατου.” Αλλά διακριτικά ξέχασε να αναφέρει τις Αρμενικές σφαγές.
Σύμφωνα με τον Abbott, η όλη σκηνή ήταν μια μελαγχολική φάρσα. Από τις ευλογίες ο σαχλός ιεράρχης αναφέρθηκε, οι δρόμοι βρίσκονται μόνο σε επισκοπικές πανηγύρεις και μερικές φορές σε συμβατικούς χάρτες; οι σιδηρόδρομοι δεν είναι τούρκικοι εκτός από την αργοπορία τους, όσο για τα ιδρύματα που αναφέρθηκαν, ο Σουλτάνος έχει τόσο να κάνει με την ίδρυσή τους και την διατήρησή τους όσο και ο Αυτοκράτορας της Κίνας, αλλά τα ανέχεται και για να αφήσει μόνη στην Ανατολή το μεγαλύτερο δώρο στο ο οποίο ο υπήκοος μπορεί να ελπίζει ή να προσεύχεται. Η αντίθεση μεταξύ του υπερβολικού τόνου της διάχυσης του επισκόπου και της παθητικής συμπεριφοράς του πενιχρού εκκλησιάσματος ήταν μια πηγή ανακούφισης για τον παρατηρητή. Οι ευχές με τις οποίες η μακρηγορία χαιρετήθηκε ήταν λίγες, με μισή καρδιά και προδήλως αρθρωμένες με σειρά. Έτσι ο περιηγητής έφυγε από την εκκλησία με την ελπίδα ότι το ποίμνιο δεν θα πάει μακριά με αυτό τον ιερέα.
(Abbott σ.σ. 33-34)
-
- Οι Βούλγαροι δεν παραδέχονται ότι υπάρχουν Σέρβοι, ακόμα και Έλληνες, στην Μακεδονία. Το να κρίνουμε, από τον συνηθισμένο τους τρόπο με τον οποίο μιλούν για αυτή την περιοχή, κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι η Μακεδονία δεν είναι τίποτα περισσότερο ή λιγότερο από ένα αδιαμφισβήτητο τμήμα της ηγεμονίας. Οι ίδιοι οι Μακεδόνες κάτοικοι-εκτός από εκείνους του νότου, των οποίων η Μακεδονική ταυτότητα δεν έχει ποτέ αμφισβητηθεί- μπορεί δύσκολα αν λεχθεί ότι έχουν εθνική ψυχή, ή για αυτό το θέμα καθόλου ψυχή. Αν πιαστούν νέοι από τη Βουλγαρική προπαγάνδα, και ανατρέφονταν στα σχολεία τους, αυτοί θα είχαν εντρυφήσει στην ιδέα ότι είναι Βούλγαροι. Αν οι Σέρβοι είναι οι πρώτοι στο πεδίο, αυτοί γίνονται Σέρβοι. Η φυλή είναι στην αλλαγή και την προσέγγιση. (Abbott σ.80)
- Η βουλγαρική προπαγάνδα, πολύ ενεργά έκανε τεράστια προετοιμασία και βοήθησε τις προσπάθειες στη χώρα, όπου χωρίς αμφισβήτηση αναγνωρίστηκε ακόμα και από εκείνους που δεν ανήκαν στο βουλγαρικό στοιχείο.Σε μερικές περιοχές της Μακεδονίας, η επιτυχία των προσπαθειών αμφισβητούνταν. Σε μερικά σημεία, όπου η ισχυρή τουρκική εγκατάσταση εδώ και αιώνες ήταν αδιάκοπη, και σε εκείνες τις περιοχές που λόγω της θέσης τους δεν είχαν έρθει σε επαφή με άλλους πληθυσμούς, οι Σλάβοι έχαναν τη συνείδηση του έθνους τους, ακόμη και τη γλώσσα τους, που ήταν σλαβική, χωρίς να είναι ούτε βουλγαρική ούτε σερβική. Ήταν και αισθάνονταν Σλάβοι και τίποτα άλλο και δεν ανέχονταν εκπροσώπους που ανήκαν στον ελληνικό κλήρο, από τον οποίο έπρεπε να υπομένουν την αγγαρεία και την πίεση ενώ η Εκκλησία σχεδόν πάντα ήταν σε αγαστή συνεργασία με τους Τούρκους. Έτσι, ήταν πρόθυμοι να «ανοίξουν την αγκαλιά» τους στον πρώτο που θα τους έδινε την ελπίδα ότι θα μπορούσαν να ξεφύγουν από τη δικαιοδοσία της ελληνικής εκκλησίας και των ελληνικών σχολείων και θα τους έθετε υπό την πνευματική καθοδήγηση ενός κλήρου που θα ήξερε τον ανώτερο ρόλο του και που δε θα προσπαθούσε μέσω της θρησκείας να τους προσδέσει στο άρμα της ελληνικής προπαγάνδας. (Mantegazza, σ. 47)
-
- Η θρησκευτική δημοκρατία κυβερνιέται από την Ιερή Σύνοδο, στην οποία εξίσου αντιπροσωπεύονται και τα είκοσι μοναστήρια. Τα διατάγματα από αυτή τη διαβουλευτική συνέλευση εκτελούνται από ένα σώμα τεσσάρων προέδρων, που εκλέγονται εκ περιτροπής, και ο ανώτερος έλεγχος δίνεται σε έναν από αυτούς, ομοίως διορίζεται και χαρακτηρίζεται ως ο Πρώτος (άνδρας) του Άθως. Η δημοκρατία διεξάγει τις σχέσεις της με τις τουρκικές αρχές μέσω ενός αντιπροσώπου, του οποίου το αρχηγείο είναι στη Θεσσαλονίκη, και με το Πατριαρχείο μέσω ενός παρόμοιου λειτουργού, ο οποίος κατοικεί στην Κωνσταντινούπολη. Διαφορές μεταξύ των διαφόρων μοναστηριών αποκαθίστανται από την ιερή Σύνοδο με την πιθανότητα επίκλησης προς τις τουρκικές Αρχές ή το Πατριαρχείο και η τάξη διατηρείται από μια σειρά Χριστιανών μοναχών.(Abbot,σ.329)
- Από τα 20 μοναστήρια 17 είναι καθαρά ελληνικά, ένα Σερβικό, ένα βουλγαρικό και ένα Ρωσικό. Υπάρχει επίσης και μια μικρή Ρουμανική σκήτη με μικρή ή καθόλου σημασία. Η Σερβική μονή Χιλιάνταρι (Chiliandari), όσο είναι γνωστό μέχρι τώρα δημιουργήθηκα ή αποκαταστάθηκε από δύο Σέρβους πρίγκιπες, από τότε που κανονιοβολήθηκε, και σε αντίθεση με τις απόψεις των Βουλγάρων, έχει παραμείνει στην κυριότητα των Σέρβων. Οι Βούλγαροι, όπως συνηθίζουν, επιμένουν ότι το ίδρυμα ήταν αρχικά δικό τους, βασίζοντας τις απαιτήσεις τους σε λάθος ετυμολογία, και αντλώντας το όνομά του από μια βουλγαρική λέξη η οποία, αν υπήρχε, θα σήμαινε “κυψέλη”.(Abbot,σ.331)
- Το βουλγαρικό μοναστήρι (Ζωγράφου) λέγεται ότι οφείλει τη δημιουργία του σε τρεις πρίγκιπες της ίδιας εθνικότητας, οι οποίοι το έχτισαν τον ένατο αιώνα και πάντοτε συνέχισε να βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο της φυλής των ιδρυτών του.
Οι Ρουμάνοι είναι εξαναγκασμένοι να διατηρούνται με μια μικρή σκήτη που ιδρύθηκε πενήντα χρόνια πριν, και ήδη είναι καθαγιασμένη εκ θαύματος, το οποίο όμως είναι μοντέρνο, και προσθέτει λίγο μόνο κύρος στο ίδρυμα.
Κανένα από αυτά τα μη-Ελληνικά μοναστήρια προκαλούν πρόβλημα στους Έλληνες.(Abbot,σ.311)
- Η χερσόνησος που κείται μεταξύ του Σιγγιτικού κόλπου ή Αγ.Όρους και του Στρυμονικού, Κοντέσας ή Ορφάνου κόλπου είναι η τρίτη της μεγάλης Χαλκιδικής χερσονήσου. Από τους αρχαίους καλούνταν Ακτή και από τους νεότερους Άθως ή Αγ.Όρος.Στην ορεινή, γεμάτη νερά και δέντρα χερσόνησο την οποία διασχίζει κατά μήκος το όρος Άθως, το οποίο στη νότια πλευρά του έχει δυο κορυφές: την ψηλή που καλείται Άθως με ύψος 1935 μ. όπου κείται το εκκλησάκι της Μεταμορφώσεως και την κορυφή Αντίαθως που βρίσκεται στα δυτικά όπου υπάρχει το κελί του Πρ.Ηλία, κατά την αρχαιότητα υπήρχαν οι πόλεις Σάνη –έπειτα Ουρανούπολις- κοντά στον Πρόβλακα, Παλαιώριον κοντά στη μονή Ζωγράφου και Δοχειαρίου, Κλεωναί στη μονή Ξηροποτάμου, Ακρόθωον ή Ακρόαθως -η έπειτα Απολλωνία- στη μονή Λαύρας-οι κάτοικοι της περιοχής θεωρούνταν πως ζούσαν περισσότερο από τους άλλους 40 ή 50 χρόνια και καλούνταν Μακρόβιοι-Χαράδριαι στη μονή Βατοπεδίου, Ολόφυξος στη μονή Χιλανδαρίου και Δίον στο ακρωτήριο Πλατύ. Αυλάκι μήκους 12 σταδίων (το στάδιο ισούται με 185 μέτρα)και πλάτος ίσο με τον διάπλου δυο πλοίων που ήδη υπάρχει και ονομάζεται Πρόβλακας χρησιμοποίησε ο Ξέρξης για να διασχίσει τη χερσόνησο.Ο αρχιτέκτων Δεινοκράτης πρότεινε στον Μ.Αλέξανδρο να κατασκευάσει πάνω στον μεγαλοπρεπή, κατάφυτο και γεμάτο νερά Άθω ανδριάντα του που θα κρατούσε στο ένα χέρι πολυάνθρωπη πόλη των δέκα χιλιάδων κατοίκων και στο άλλο ρέοντα ποταμό. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 583-584)
- Στη χερσόνησο πριν τον 9ο μ.Χ. αι. διαβιούσαν ερημίτες διάσπαρτοι που υπάγονταν στη μονή Αγ.Ιωάννου του Κολοβού στην Ιερισσό που καταστράφηκε.Ο Βασίλειος ο Μακεδών το 885 προστάτευσε με διάταγμα τους μοναχούς από κάθε ενόχληση από τους κατοίκους της περιοχής ενώ το 911 ο Λέων ο Σοφός με Χρυσόβουλο τους κήρυξε ανεξάρτητους.Το 963 ο Αγ.Αθανάσιος ο Αθωνίτης με τη συνδρομή των αυτοκρατόρων Νικ.Φωκά και Ιωάννη Τζιμισκή έχτισε τη μονή Λαύρας και κανόνισε τα των μονών και του βίου των μοναχών.Έπειτα χτίστηκαν και άλλες μονές-στο σύνολο διατηρούνται είκοσι και χωρίζονται εξ ημισείας και στις δυο πλευρές της χερσονήσου. Από αυτές εξαρτώνται 290 κελιά και 12 σκήτες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 584)
-
- Το συμβούλιο αποτελούταν από δώδεκα γέρους και δύο νέους οι οποίοι προσφέρθηκαν να βοηθήσουν ως γραμματείς. Η θέση του ήταν ένα χοντρό χαλί απλωμένο κάτω από τη σκιά του καμπαναριού της εκκλησίας, και, καθώς η μέρα προχωρούσε άλλαζε ανάλογα με την κίνηση της σκιάς. Οι περισσότεροι από τους Δώδεκα ήταν γέροι τόσο στην ηλικία όσο και στο όνομα και ήταν όλοι ντυμένοι με την τοπική ενδυμασία: σακουλιασμένες βράκες, ογκώδεις ζώνες και μαύρες μπλούζες. Κάποιοι φορούσαν μια αδύναμη απομίμηση του τουρκικού τουρμπανιού στη μορφή ενός μεταξένιου τσεμπεριού τυλιγμένου γύρω από τα φέσια τους, ορισμένοι κοίταζαν μέσα από τα ορείχαλκα γυαλιά τους, τα οποία στηρίζονταν πάνω σε μεγάλες και ύποπτα κοκκινωπές μύτες.(Abbot,σ.234)
-
- Ο πληθυσμός είναι μισός Μωαμεθανοί και μισός Χριστιανοί. Οι τελευταίοι είναι κυρίως Βούλγαροι και είναι γνωστοί από την επίμονη λιτότητά τους και τη μη επιχειρηματική τους βιομηχανία ιδιόρρυθμη στους χωρικούς αυτής της φυλής. Τα μέσα τους είναι αργά αλλά σίγουρα. Είναι ενσυναισθητικά γιοί της γης, στην οποία φαίνεται ότι είναι αρκετά ριζωμένοι όπως τα δέντρα και τα στελέχη του αραβόσιτου μέσα στον οποίο ζουν. Τα πρόσωπά τους είναι αφρόντιστα, ηλιοκαμμένα και βαθιά αυλακωμένα˙ οι πλάτες τους είναι λυγισμένες από το συνεχόμενο σκύψιμο. Το δώρο της ευγλωττίας δεν είναι δικό τους. Αλλά σε εκδίκηση αυτοί είναι προικισμένοι με την ικανότητα για σταθερό, αδιάλειπτο μόχθο, τον οποίο οι περισσότερο απίθανοι Έλληνες γείτονές τους δεν διαθέτουν.
Η φιλοδοξία του νεαρού Έλληνα χωρικού είναι να καταφύγει όσο πιο νωρίς στη μεγαλύτερη πόλη μέσα στην έκτασή του και να γίνει είτε σπουδαστής είτε έμπορος αλλά κυρίως να γίνει κάτοικος της πόλης.
Ο Βούλγαρος ποτέ δεν ονειρεύεται ότι υπάρχει κόσμος πέρα από τα όρια της φάρμας του, ή, αν τυχαίνει να γνωρίζει την ύπαρξή του δεν νιώθει την επιθυμία να γίνει μέρος του. Υπάρχει καλή, σταθερή, παρόλο μερικές φορές τραχιά, ύλη σε αυτούς τους Σλαβο-Τάρταρους κατοίκου και κάτω από ένα λιγότερο σοκαριστικό καθεστώς θα μπορούσαν χωρίς αμφιβολία να αναπτυχθούν σε αρκετά χρήσιμα και παραγωγικά, και όχι διακοσμητικά, μέλη της κοινωνίας.
Οι Μωαμεθανοί του Πετριτσίου είναι στο μεγαλύτερο μέρος τους απλοί περιτεμνημένοι Σλάβοι, που διαφέρουν από τους Χριστιανούς γείτονές τους μόνο από τον τρόπο ζωής που τους έχει επιβληθεί από το θρήσκευμά τους. Οι γυναίκες τους κρατιούνται σε περισσότερο αυστηρή απομόνωση από ότι συνηθίζεται μεταξύ Μωαμεθανών σε συγκριτικά πολιτισμένα κέντρα όπως η Κωνσταντινούπολη και η Θεσσαλονίκη.(Abbot,σ.183)