Category: Θέματα
-
- Προτού διαχωριστεί η Χριστιανική κοινότητα του Πετριτσίου σε δύο αντίπαλες φατρίες, το πανηγύρι συνηθιζόταν να γιορτάζεται σε κοινό έδαφος. Αλλά οι Βούλγαροι επέμεναν να διεξαχθεί η γιορτή στην τετράγωνη αυλή της εκκλησίας την οποία είχαν αποσπάσει από τους Έλληνες. Η δυστροπία τους προκάλεσε την οργή των τελευταίων γιατί η τετράγωνη αυλή είναι το κοινό νεκροταφείο της πόλης και το να διασκεδάζουν ανάμεσα στους τάφους θεωρείται από τους Έλληνες ως βεβήλωση.
Αυτοί επομένως έκαναν αίτηση στον Καϊμακάμη να βάλει ένα τέλος στο σκάνδαλο, λέγοντας ότι έτσι θα προκληθεί φασαρία, οι συνέπιες της οποίας ήταν εύκολο να προβλεφθούν. Ο Καϊμακάμης ωστόσο ήταν εκείνη την ημέρα στη διάσημη εκστρατεία του, και η Αστυνομική Επιτροπή ήταν είτε αδυνατούσε ή δεν ήθελε να επέμβει. Έτσι επετράπη στους Βουλγάρους την παραμονή να χορέψουν πάνω από τα απομεινάρια των δικών τους, αλλά και των προγόνων των εχθρών τους, για όσος ήθελαν. Αλλά την επόμενη μέρα οι αρχές τους υποχρέωσαν να αφήσουν τους νεκρούς ήσυχους. Η πολιτική των αρχών υποτίθεται ότι υπαγορευόταν από την επιθυμία να βρίσκονται σε καλές σχέσεις και με τα δύο μέρη, όπου και από τους δύο είχαν δεχτεί δωροδοκία. Το αποτέλεσμα, φυσικά, ήταν να κερδίσουν εγκάρδια αναθέματα και από τους δύο.(Αbbot,σ.172)
-
- Το Πετρίτσι είναι ένα από τα μέρη στη Μακεδονία όπου η έριδα μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων έχει αγγίξει τη σφοδρότερη άποψη. Η μάχη για φυλετική ανωτερότητα μεταξύ Σλάβων και Ελλήνων, μια μάχη τόσο παλιά όσο και οι λόφοι, είναι εδώ, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, αναγνωρισμένη με και πικραμένη από τη θρησκευτική διαμάχη η οποία υπάρχει μεταξύ των ακολούθων της Βουλγαρικής Εξαρχείας και εκείνων του Ελληνικού Πατριαρχείου- τα σχισματικά και τα ορθόδοξα τμήματα. Αυτή η έχθρα διαποτίζει και δηλητηριάζει όλες τις σχέσεις της ζωής, ιδιωτικές και δημόσιες.(Abbot,σ.156)
-
- Ο καθεδρικός ήταν καινούργιος, χτισμένος πάνω στα συντρίμμια του παλιού Μητροπολιτικού Ναού που είχε καεί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1895. Αυτή η καταστροφή είχε προκαλέσει βαθιά θλίψη στους κατοίκους ώστε ακόμη και 5 χρόνια μετά το γεγονός (δηλαδή την εποχή επίσκεψης του περιηγητή) συνεχίζει να αποτελεί θέμα προς συζήτηση και αρκετής αυτό-συμπόνιας. Συμπεριλάμβανε την καταστροφή και της παλιότερης εκκλησίας της πόλης και την κατοικία του Μητροπολίτη, που βρισκόταν κοντά, καθώς και την απώλεια αρκετών πολύτιμων θησαυρών. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και μία πολύτιμη αρχιερατική μίτρα και ένα ραβδί φτιαγμένο από φυσικό κρύσταλλο δεμένο με χρυσό, ένα δώρο, σύμφωνα με την παράδοση, από τον Σέρβο Βασιλιά, Στέφανο Ντουσάν (Stephen Dushan), ή τον “Στραγγαλιστή”, κάτω από τη λαμπρή μα σύντομη βασιλεία του (1336-1356) οι Σέρβοι είχαν φτάσει στο υψηλότερο σημείο δόξας και δύναμης από οποιαδήποτε άλλη περίοδο πριν ή μετά, και κυριάρχησαν για λίγο στο μεγαλύτερο μέρος της Βαλκανικής χερσοννήσου.(Αbbot,σ.131)
-
- Το εσωτερικό της περιοχής είναι χωρισμένο από αρκετές οροσειρές οι οποίες επεκτείνονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις και συχνά σχηματίζουν υψίπεδα κλειστά από όλες τις μεριές, και γενικά όχι πολύ πυκνοκατοικημένα. Σε μερικά σημεία ο πληθυσμός είναι μεγαλύτερος στο επίπεδο από ότι στα στρώματα των βουνών. Σε άλλα αντίθετα διάλεξαν να χτίσουν τα χωριά σε σημεία σχετικά ψηλότερα. Δίνοντας αυτή την ορολογία, η επικοινωνία είναι ανεπαρκής και δύσκολη, συχνά αποκομμένη, σχεδόν περίπλοκη τους χειμερινούς μήνες, εξαιτίας του χιονιού και του πάγου. (Mantegazza, Macedonia, σ.2)
-
- Η πρώτη δυσκολία που συναντάτε, μιλώντας για τη Μακεδονία, είναι εκείνη που αφορά τα όρια της βαλκανικής περιοχής από την οποία προέρχεται αυτό το όνομα. Σε μακρινούς καιρούς αναφέρεται με αυτό το όνομα η ζώνη που σχηματίζεται στην κεντρική λεκάνη του Βαρδάρη, ενώ στο Μεσαίωνα, μέχρι τις αρχές των Νεότερων Χρόνων, η Μακεδονία ήταν όλος εκείνος ο χώρος γης που συμπεριλαμβάνεται μεταξύ Αδριατικής και Ροδόπης. Σήμερα, όπως στις επίσημες σημειώσεις, περίπου των Αυστρο-ρωσικών μεταρρυθμίσεων, είναι αναμφίβολα πιεστήριο η λέξη Μακεδονία. Είναι κοινό αυτό το όνομα στη γη όπου συμπεριλαμβάνεται το βιλαέτι της Θεσσαλονίκης. (Mantegazza, Macedonia, σ.1)
- Είναι κοινό αυτό το όνομα στη γη όπου συμπεριλαμβάνεται το βιλαέτι της Θεσσαλονίκης, του Μοναστηρίου και των Σκοπίων. Τα δικά τους όρια θα μπορούσαν να είναι έτσι: στο Βορρά, το βασίλειο της Σερβίας, το βουνό Μαυροβούνι και οι διακλαδώσεις του Schar Πλάνινα. Ανατολικά, η Βουλγαρία και η Ροδόπη. Στο Νότο, το Αιγαίο και δυτικά, η οροσειρά της Ηπείρου, περίπου βόρεια μέχρι τη λίμνη της Οχρίδας. (Mantegazza, Macedonia, σ.2)
-
- Στην Ελασσόνα ο Κυβερνήτης ή Πρόεδρος της κοινότητας, ο πολιτικός άρχων της περιοχής φοράει ένα φθαρμένο επίσημο πανωφόρι και φράγκικες μπότες παράξενης κατασκευής. Ο Μουφτής εμφανίζεται επίσημος με ένα φαρδύ πράσινο τουρμπάνι με μακριά άσπρη γενειάδα και με μακριά ενδύματα ενώ ο Καδής ή δικαστής με άσπρο τουρμπάνι και καφετί καφτάνι είναι γενικά παχουλός και ασθματικός, έχοντας παχύνει από τα συνεχή τσιμπολογήματα που αρμόζουν στη θέση του. (Chirol, σ.38)
-
- Οι διεκδικήσεις των Σέρβων σε αυτό το μέρος της Μακεδονίας είναι επίσης μια μοντέρνα εφεύρεση, η οποία έχει κάνει αρκετά για να πικράνει τις σχέσεις της Σερβίας με τους Βουλγάρους. Για να λέγεται η αλήθεια, σπάνια είναι δυνατόν να αποδοθεί με βεβαιότητα μια συγκεκριμένη εθνικότητα στους Σλάβους της Μακεδονίας. Η γλώσσα τους είναι αναμφίβολα μία Σλαβική διάλεκτος, καθαρότερη προς το βορρά, περισσότερο αναμεμειγμένη με τα ελληνικά όσο προχωράει προς τα νότια. Πέρα από εκεί είναι επικίνδυνα να προχωρήσει κανείς. Ένας Μακεδόνας Σλάβος είναι εξίσου κατανοητός ή μη κατανοητό προς τους Σέρβους και τους Βουλγάρους. Σε κάποιες περιοχές η ομοιότητα είναι εγγύτερη προς ένα ιδίωμα, σε άλλες πιο κοντά στο άλλο. Αλλά αυτή η ομοιότητα δεν συμβαδίζει πάντοτε με την εγγύτητα προς το συγκεκριμένο κράτος. (Abbott, σ. 80)
- Η σερβική δραστηριότητα στη Μακεδονία είχε γίνει πιο εμφανής από το 1896, όταν ύστερα από τον θάνατο του Σταμπούλοφ, οι Βούλγαροι προσπάθησαν να προωθήσουν τα συμφέροντα τους πολύ ενεργητικά. Η Μακεδονική Επιτροπή τότε προσπάθησε, όπως συχνά έκανε, να προκαλέσει την προσοχή της Ευρώπης σε αυτή την επαρχία με την υποκίνηση των Τουρκικών αρχών σε φρικαλεότητες. Απέτυχαν όμως, και με τις πράξεις τους το μόνο που κατάφεραν ήταν να ξυπνήσουν τη ζήλεια των Σέρβων, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν την δυσμένεια στην οποία οι Βούλγαροι είχαν φυσικά πέσει ενώπιον της Πύλης και πέτυχαν την ίδρυση σερβικού προξενείου στις Σέρρες και το δικαίωμα να εγκαθιδρύουν σχολεία σε διάφορα μέρη της Μακεδονίας. Η γνωστή έχθρα μεταξύ των Σέρβων και των Βουλγάρων οξύνθηκε από την αναγνώριση ενός Σέρβου Επισκόπου στο Ουσκούμπ, μια περιοχή την οποία οι Βούλγαροι, σωστά ή λάθος, θεωρούσαν ότι υπόκειται στη σφαίρα της δικής τους επιρροής. (Abbott, σ. 81-82)
-
- Η περίεργη αυτή αίρεση ιδρύθηκε στις αρχές του 13 ου αιώνα από έναν Πέρση φιλόσοφο και άγιο του οποίου το όνομα ήταν Djelal-ud-din-er-roumi. Αυτός ο κύριος, μεταξύ άλλων, έγραψε στίχους, έκανε θαύματα και σύμφωνα με την παράδοση φαίνεται ότι κατάφερε να υπερνικήσει την απόσταση. Έχει γραφτεί για τον ίδιο ότι μπορούσε να επικοινωνεί με φίλους του μάγους και αγίους μέσω του διαστήματος χωρίς την παρέμβαση οποιουδήποτε υλικού αντικειμένου. Μπορούσε επίσης να μεταφέρει τον εαυτό του μέσα σε μία στιγμή στις πιο απόμακρες περιοχές της γης, μια μορφή άσκησης στην οποία- λέγεται ότι -εξασκούνταν συχνά. Ακόμη περισσότερο, καθιέρωσε τον γραφικό, αν και κάπως εκκεντρικό, τρόπο επίτευξης της θρησκευτικής έκστασης που περιγράψαμε παραπάνω και ωφέλησε ποικιλοτρόπως την ανθρωπότητα.
Αυτοί που έχουν μυηθεί στα μυστήρια του δόγματος των Mevlevi υποστηρίζουν την θεμελιώδη βάση του που είναι η αγάπη που αγκαλιάζει και απορροφά τα πάντα. Ο χορός τους μεταφράζεται ως μια συμβολική έκφραση της αρμονίας του σύμπαντος, όπου οι περιστρεφόμενοι μοναχοί αντιπροσωπεύουν τα περιστρεφόμενα αστέρια του παραδείσου και η μουσική τους την μουσική των σφαιρών.
(Abbott, σ. 38-39)
-
- Η ταχυδρομική οδός που εγκαταλείπει από τα αριστερά τον Αξιό και το σιδηρόδρομο και παρατείνεται προς την βόρεια κλιτύ του όρους Μπαμπούσα, διατρέχει ομαλό έδαφος, το οποίο είνμαι και καλλιεργημένο ομάλα ως το χάνι της Μπαμπούσας ή Βεζύρ Χάν, όπου υπάρχουν διαυγείς πηγές δένδρα και ιπποστάσιο για 800 άλογα.(Isambert,σ.34)
-
- Η οδός διατέμνει την Κομανόβα, τη Βράνα, τη Νίσσα, και διερχόμενη από μιά μικρή κλεισωρεία φτάνει εγκαταλείποντας τη δεξιά κώμη Πασά Κιοϊ στο Κιοπρουλού. Στα βουλγαρικά ονομάζεται Βαλεσά και στα ελληνικά Βελεσός. Απέχει δε από τα Σκόπια 8 ώρες. Είναι μιά κωμόπολη σχεδόν βουλγαρική (8.000 κατοίκους) χτισμένη αμφιθεατρικά σε δύο λόφους που βρίσκονται ο ένας απέναντι στον άλλο. Ο Αξιός που την διέρχεται είναι βαθύς και ευρύς για να παρασύρει την ξυλεία που ρίχνεται σ’ αυτόν προς τη θάλασσα. Η θέα της πόλης είναι τερπνή, οι ξενώνες και τα σπίτια περικυκλώνονται από κήπους. Εδώ διενεργείται σπουδαίο εμπόριο μεταξιού, ιδίως με την Ιταλία και τη Γαλλία. Αυτή η πόλη δεν είναι η γεννέτειρα, όπως εσφαλλμένα πιστευόταν από κάποιους ιστορικούς και περιηγητές, του μεγάλου βεζύρη αυτού του ονόματος, αλλά το Κιοπρί, που απέχει μόλις 12 λεύγες από την πόλη της Αμάσειας, στο αρχαίο πασαλίκι Σιβάς. (Isambert, σ.33)