Category: Θέματα
-
- Το πλοία mystico είναι μια μακριά, χαμηλή και στενή βάρκα με τρια η τέσσερα κατάρτια με λατινικού τύπου ιστία που φέρει στην πλώρη κανόνι και δύναται να έχει από 20 ως 90 κουπιά. Αυτός ο τύπος βάρκας ομοιάζει με τον ομηρικό και αθηναϊκό τύπο αντίστοιχου σκάφους. (Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 120-121)
-
- Υπάρχουν 3 είδη αρότρου: το πρώτο είναι το Ελληνικό άροτρο, το άροτρο του Τριπτόλεμου, το οποίο διατηρεί τον αρχικό χαρακτήρα του εργαλείου-μία διακλάδωση με μία διπλή διχάλα- η διχάλα δένεται στα κέρατα του βουβαλιού, και ξύνει το έδαφος με το ανεστραμμένο δίκρανο. Με αυτό το άροτρο ποτέ δεν χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα ζευγάρια βουβάλια, αν και οι χωρικοί σε εύκολες καταστάσεις κρατούν τρία βοοειδή μαζί σε ένα ζυγό• και πολλά περισσότερα καθώς πολλοί από τους δημοτικούς δασμούς διανέμονται αναλόγως με τον αριθμό των ζυγών.
Το δεύτερο άροτρο είναι το Βουλγαρικό, το οποίο έχει ένα υνί ομοιότητας με τα άροτρα βαθιού εδάφους, τα οποία φτάνουν βαθιά στο έδαφος, και το ανακατεύουν• αλλά το φτερό απλώνεται προς τα έξω- μερικές φορές 18 ίντσες, και η γωνία του ινίου είναι τόσο αμβλεία, όπου μεγάλες προσπάθειες απαιτούνται για το τραβήξουν στο έδαφος. Ένα μεγάλο άροτρο τέτοιας περιγραφής, σε βαθύ έδαφος, χρειάζεται μερικές φορές 7 ζευγάρια βουβαλιών και ζυγών, με 3 ή 4 άνδρες. Οποτεδήποτε επομένως υπάρχουν 4 ή περισσότερα βουβάλια σε ένα ζυγό, το άροτρο που χρησιμοποιείται με κάποια ποικιλία είναι το βουλγαρικό άροτρο, το οποίο θα ήταν άριστο αν το υνί ακουμπούσε πιο κοντά στο στέλεχος: με αυτή τη μικρή μετατροπή, τριπλή δουλειά θα γινόταν από το ίδιο βοοειδές.
Το τρίτο άροτρο είναι ένα είδος γυρισμένης σκαπάνης, και τραβιέται από δύο άξονες με ένα βόδι.(Urquhart, τόμ. ΙΙ, σ. 48)
-
- Το βούτυρο και το τυρί είναι, σχεδόν σε όλη την Ανατολή, άθλιο, ως αποτέλεσμα της χρήσης του γάλατος από τα πρόβατα και τα κατσίκια, το οποίο είναι απαραίτητο να ζεσταθεί ή να βράσει για να δημιουργήσει τη κρέμα• και μερικές φορές καθιστούν το γάλα ξινό για να προκύψει το βούτυρο, και είναι γενικά από το γάλα τόσο εκμεταλλεύσιμο με το οποίο αυτοί φτιάχνουν το γάλα τους.(Urquhart, τόμ. ΙΙ, σ. 40-41)
-
- Η μοναστική κυριαρχία του Άθως διεκδίκησε την προσοχή οποιουδήποτε εκδήλωσε ενδιαφέρον σε όλους τους δυνατούς συνδυασμούς που σχετίζονται με την Ελληνική πίστη και όνομα• και οι πολιτικοί θεσμοί των ανθηρών κοινοτήτων ονομάτισαν τα Mademo Choria, είχαν υπολογιστεί για να στερεώσουν τη προσοχή κάθε ατόμου στη πολιτεία και οφέλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ή, όντως για την επιστήμη της κυβέρνησης. Οι ακμάζουσες κοινότητες των Mademo Choria είδαν τις υπερβολικές προσδοκίες τους να καταστρέφονται, μαζί με την πραγματική τους ευημερία• οι μέχρι σήμερα ειρηνικοί δήμοι τους έγιναν σωροί από στάχτη.(Urquhart, τόμ. ΙΙ, σ. 34-35)
-
- Αναφέρεται σε γράμμα από ένα καπετάνιο, ότι ένα ελληνικό πλοίο από τη Μυτιλήνη, το οποίο ερχόταν στη Θεσσαλονίκη και είχε δύο Άγγλους ως επιβάτες, είχε κυριευτεί από ένα ελληνικό πειρατικό πλοίο, στον κόλπο της Θεσσαλονίκης και πως ο ένας από τους Άγγλους είχε σκοτωθεί ενώ ο άλλος κρατούνταν για λύτρα. (Urquhart, τόμ. ΙΙ, σ. 33)
- Μία τάξη πειρατών ήταν οι καταδρομείς των ναυτικών νησιών οι οποίοι τη τελευταία περίοδο, ασχολούνται με αυτού του είδους τις επιχειρήσεις. Ίσως να έχουν ως ελαφρυντικό για την επιθετικότητά τους το γεγονός ότι συχνά ήταν απογοητευμένοι από τα νόμιμα λάφυρα των λάθος εγγράφων, από την παρεμβολή των Ευρωπαίων πολεμιστών, και ήταν εξοργισμένοι από τη απροκάλυπτη, αν και ανομολόγητη εχθρότητα της Ευρωπαϊκής δύναμης. Πιεσμένοι από το σκληρό χέρι της ανάγκης, και τους ενθάρρυνε η ατιμωρησία από τα αδικήματα των άλλων.
Αυτοί οι καταδρομείς πρώτα προσπάθησαν να διατηρήσουν το μπλόκο των Τουρκικών λιμανιών• μετά στράφηκαν στο λαθρεμπόριο του πολέμου. Σύντομα υιοθέτησαν την Αγγλική απληστία του ναυτικού διεθνούς δικαίου, και αναζήτησαν όλους τους ουδέτερους για Τουρκική ιδιοκτησία. Ετοιμόλογοι αρχικά στις κατασχέσεις τους, και αυστηρά νόμιμοι στις εκτοπίσεις, βρήκαν καλά λάφυρα για να ξεφύγουν από τα χέρια τους• οι δικαστές, σωστοί ή λάθος είναι ύποπτοι για συμπαιγνία.
Το τρίτο είδος πειρατείας είναι αποτέλεσμα των προηγούμενων δύο και αντιπροσωπεύει τους Βουκανιέρους (Bucaniers) του δυτικού ημισφαιρίου. Αυτά τα πληρώματα αποτελούνται από τους πιο τολμηρούς και διεφθαρμένους μεταξύ των Ελλήνων, με κακούργους από όλα τα έθνη. Μόλυναν τη κεντρική ομάδα του Αρχιπελάγους με σκούνες, ή προχώρησαν με μεγαλύτερα πλοία σε περισσότερο εκτεταμένες επιχειρήσεις από το απόρθητο φρούριό τους στη Γραμπούσα (Grabusa). (Urquhart, τόμ. ΙΙ, σ. 121)
-
- Όταν ήμουν στα Σκόπια και ενώ άρχισε στα βουνά να λιώνει το χιόνι, οι βουλγαρικές ομάδες εμφανίστηκαν εκ νέου σε όλη τη Μακεδονία από το Βαρδάρη ως το βιλαέτι του Μοναστηρίου. Είχαν ήδη σημειωθεί μερικές αψιμαχίες με τα τουρκικά στρατεύματα. Ο Γενικός Επιθεωρητής είχε εντυπωσιαστεί για πολλούς λόγους. Λίγες εβδομάδες πριν, δόθηκε αμνηστία σε όλους τους κρατουμένους για πολιτικά εγκλήματα και οι πόρτες των φυλακών άνοιξαν. Ο Χιλμί Πασά -και όλοι έπρεπε να το αναγνωρίσουν- εκπλήρωσε και αυτή την αποστολή που του ανατέθηκε με τη μέγιστη δυνατή εντιμότητα. Παρέμειναν στη φυλακή μόνο πολύ λίγοι κατάδικοι για ποινικά αδικήματα. Αλλά φαίνεται ότι πολλοί από αυτούς που τους δόθηκε αμνηστία, μόλις βρήκαν την ελευθερία τους, πήραν ξανά τα βουνά, θέλοντας να ενισχύσουν τις ένοπλες ομάδες. Οι Βούλγαροι κομιτατζήδες είναι πολύ δραστήριοι και συνεχώς διαβαίνουν τα βουλγαρικά σύνορα.Οι ομάδες τους πηγαίνουν στη Μακεδονία, ενώνονται με ομάδες κλεφτών και είναι οι πρώτοι που επιτίθενται. Οι Τούρκοι στρατιώτες σε πολλές περιπτώσεις έδωσαν δείγματα ιδιαίτερης μεγαλοψυχίας. (Mantegazza, σ. 184-185)
-
- Φορολογική μεταρρύθμιση: Στην εφαρμογή του το σύστημα που επινόησε ο Χιλμί Πασά συνάντησε τεράστιες δυσκολίες.Το πρόβλημα ξεκίνησε με το να μη μπορεί να καθορισθεί σταθερά και πάγια η δεκάτη που έπρεπε να πληρωθεί κατά μέσο όρο κάθε πέντε ή έξι χρόνια.Σύμφωνα με την εκτίμηση του Δημοσίου Ταμείου οι φόροι που επιβάλλονταν κάθε φορά ήταν πολύ αυξημένοι και τελικά αυξήθηκαν τόσο που σε μερικά χωριά οι κάτοικοι εγκατέλειπαν τις εστίες τους, αφού ακόμη και η συγκομιδή της σοδειάς δεν επαρκούσε για την πληρωμή των φόρων. (Mantegazza, σ. 175)
-
- Το παζάρι στα Σκόπια: Στους στενούς δρόμους του παζαριού, από εκείνα τα χαμηλά μαγαζάκια οι Τούρκοι ή οι Εβραίοι έμποροι αποπνέουν μια μυρωδιά αφόρητη. Προφανώς είναι ιδιαίτερα απασχολημένοι, κυρίως συγκεκριμένες ώρες της μέρας εφόσον δεν καθαρίζουν τις τεράστιες κηλίδες αίματος ενώ κάποιες φορές χωρίς προειδοποίηση περνά ανάμεσα στο πλήθος πάνω στο γάιδαρό του και ο πλανόδιος πωλητής κρέατος. Στην πλάτη του γαϊδάρου του άπλωνε σε σχήμα γωνίας δύο τάβλες και πάνω σε αυτές ήταν κρεμασμένα μεγάλα κομμάτια βοδινού κρέατος και στη μέση αρνιά που έσταζαν αίμα, τόσο ώστε άφηναν ίχνη στο πέρασμα τους. Αλλά φαίνεται πως η βρωμιά δεν ενοχλεί τους Τούρκους. (Mantegazza, σ. 164)
-
- Το κοιμητήριο των Σκοπίων: Στα Σκόπια, όπως και σε όλη την υπόλοιπη Τουρκία, οι ζωντανοί μένουν κοντά με τους νεκρούς! Ο καθένας έχει το δικαίωμα να ενταφιάζει και να κάνει την κηδεία του νεκρού του όπου θέλει και του αρέσει.Στους λόφους που περικυκλώνουν τα Σκόπια ασπρίζουν αναρίθμητες άμορφες ταφόπλακες ή κομμάτια μαρμάρου πάνω στους τάφους. Μα πολλοί προτιμούσαν να ενταφιαστούν οι νεκροί τους κοντά στα μουσουλμανικά τεμένη και τους παράπλευρους δρόμους. Και δεν υπάρχει κανένας που να μην έχει αντικρύσει μεταξύ ενός σπιτιού και ενός άλλου ένα μικρό κοιμητήριο. Στον ίσκιο του κυπαρισσιού, οι Τούρκοι αγαπούν να έρχονται να παίρνουν καθαρό αέρα, να κάθονται με τις ώρες και να κουτσομπολεύουν, με την πίπα ή το τσιγάρο στο στόμα και αργοπίνοντας αναρίθμητες κούπες καφέ. Και δε θεωρούσαν την πράξη αυτή βεβήλωση των μνημάτων. Επιπλέον, στα Σκόπια, βλέπεις παιδιά να παίζουν μπάλα μεταξύ των μνημάτων χωρίς να τα επιπλήττουν οι παριστάμενοι. (Mantegazza, σ. 163)
- Όλοι μπορούμε να καταλάβουμε ποια κατάσταση επικρατούσε στα νεκροταφεία των Σκοπίων από άποψη υγιεινής καθώς το πτώμα μεταφέρεται ως εκεί μέσα σε μία κάσα, τυλιγμένο με ένα μεγάλο σάβανο με το οποίο τοποθετείται μέσα στον τάφο. Η ίδια κάσα χρησιμοποιείται για περισσότερους από έναν νεκρούς. (Mantegazza, σ. 164)
-
- Καθολική εκκλησία στα Σκόπια: Στα Σκόπια υπήρχαν βουλγάρικες, ελληνικές, σέρβικες εκκλησίες και για κάποιο διάστημα υπήρξε και μία καθολική εκκλησία. Στην Παλαιά Σερβία και στα βουνά του Μαυροβουνίου υπήρχαν κάποιες ενορίες καθολικές Σλάβων και Αλβανών- ο αριθμός των τελευταίων ανέρχονταν σε περίπου δεκαπέντε χιλιάδες –τον ίδιο αριθμό έδιναν και οι εκτιμήσεις της καθολικής εκκλησίας. Μόνο τρεις ή τέσσερις χιλιάδες ήταν Σλάβοι. Στα Σκόπια βρισκόταν η έδρα του Καθολικού Δεσπότη με τον τίτλο του «Αρχιδεσπότη των Σκοπίων και όλου του βασιλείου της Σερβίας» που ήταν αναγνωρισμένο με αυτοκρατορικά φιρμάνια αν και οι Καθολικοί του βασιλείου υπέκειντο σε άλλη εκκλησιαστική δικαιοδοσία. (Mantegazza, σ. 156)
- Η πρώτη καθολική εκκλησία στα Σκόπια εγκαινιάστηκε λίγο καιρό πριν, με μεγάλη επισημότητα.Στην καθημερινή γλώσσα ονομάστηκε Αυστριακή Εκκλησία.Αποτέλεσε το κέντρο όπου συγκεντρώνονταν οι Καθολικοί Αλβανοί, που ήταν ιδιαίτερα ευγνώμονες στην Αυστριακή Αυτοκρατορία που ικανοποίησε ένα παλαιό τους αίτημα το οποίο για μακρά χρονική περίοδο είχε μείνει ανικανοποίητο. (Mantegazza, σ. 157)