Category: Θέματα

  • Αιτωλοί

    • Ο Φίλιππος ήθελε να πιστεύει οτι θα μπορούσε να στερήσει από τους Ρωμαίους την βοήθεια των Αιτωλών και των Δαρδάνων και για να εμποδίσει την είσοδο των τελευταίων στην Μακεδονία εγκατέστησε τον γιο του, Περσέα, στα περάσματα της Πελαγονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.307)
  • Ρωμαίοι

    • Τα σώματα αυτά συναντήθηκαν με μια ίση δύναμη του πεζικού και του ιππικού του εχθρού.Οι Έλληνες είχαν δείξει την δύναμή τους και στο πεζικό και στο ιππικό και ήταν κατώτεροι σε συνεκτικότητα από τους Ρωμαίους, ενώ το σώμα των ψιλλών των Ρωμαίων ήταν καλύτερα παροπλισμένο από τους Ιλλυριούς και τους Κρήτες που συνόδευαν το μακεδονικό ιππικό.Μερικοί ελέφαντες, τους οποίους πήραν ως λάφυρα οι Ρωμαίοι, τους χρησιμοποίησαν τώρα στην μάχη για πρώτη φορά.(Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.308)
    • Οι Ρωμαίοι άρχισαν να στρατοπεδεύουν στον ποταμό Οισοφάγο, καθώς ο Φίλιππος οχυρώθηκε σε μικρή απόσταση από τις όχθες του Εριγώνα, όταν διαβλέποντας ότι οι Ρωμαίοι σκόπευαν να διασχίσουν τα βουνά προς την Εορδαία, υποχώρησε και οχύρωσε τα περάσματα με δέντρα, πέτρες, τάφρους, και αναχώματα. Αλλά από αυτά τα έργα αποκόμισε μικρό όφελος.Οι Ρωμαίοι τους αντιμετώπισαν χωρίς δυσκολία κυρίως επειδή η μακεδονική φάλαγγα ήταν ανίκανη και δύσχρηστη σε ένα τόσο στενό και τραχύ πεδίο δράσης.Όταν ο Φίλιππος αποσύρθηκε οι Ρωμαίοι λεηλάτησαν τα πεδία της Εορδαίας, μπήκαν στην Ελίμεια και από εκεί στην Ορεστίδα.Εδώ ο ύπατος έλαβε την υποταγή του Κελέτρου και αφού προχώρησε στην Δασσαρέτια, κατέλαβε το Πήλιο,”μια πόλη βολικά τοποθετημένη για επιδρομές στην Μακεδονία”και αφού εγκατέστησε φρουρά σε αυτό το μέρος, επέστρεψε με τους αιχμαλώτους και τα λάφυρά του στην Απολλωνία. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.310)
    • Ο Αθηναγόρας ήταν ένας αυλικός.Οδήγησε τους Μακεδόνες στην πρώτη μάχη με ιππικό εναντίον του Σουλπικίου στο Λύγκο.Τον επόμενο χρόνο είχε την διοίκηση του τμήματος του μακεδονικού στρατού που είχε στρατοπεδεύσει στο Όρος Ασναός,στα παρίσθμια του Αώου, και είχε την τιμή να αποκρούσει τους Ρωμαίους στην μάχη στις Κυνός Κεφαλές.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.327)
    • Αν ο Πλαταμώνας είναι στη θέση της Ηράκλειας, το κατώτατο σημείο αυτού του φαραγγιού θα αντιστοιχεί στο δερβένι ή το δάσος της Καλλιπεύκης, διαμέσου του οποίου οι Ρωμαίοι εισέβαλαν στην παραθαλάσσια πεδιάδα στα βόρεια της Ηράκλειας, μετά την επικίνδυνη κατάβασή τους από τον κοντινό Λάπαθο, με οδηγό τον ύπατο Μάρκιο… (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 405)
    • Από τις τρεις πορείες που πραγματοποίησαν οι Ρωμαίοι πέρα από το Δίον, η πρώτη κατέληξε στον ποταμό Mitys, η δεύτερη στον Agassae και η τρίτη στον Ascordus. Αυτά τα ονόματα δεν αναφέρονται σε καμία αρχαία πηγή., εκτός και αν το τελευταίο συμπίπτει με τον Άκερδο (Acerdos), ο οποίος συναντάται, όχι όμως ως ποταμός, στο Tabular Itinerary, στο οποίο και τοποθετείται σε απόσταση 12 οδοδεικτών από τη Βέροια στο δρόμο από τη Λάρισσα μέσω του Tempe και του Δίου, διαδρομή η οποία δεν μπορεί να είναι πολύ διαφορετική από την πορεία του Μάρκιου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 423)
    • Στον δρόμο από Θεσσαλονίκη προς την Απολλωνία της Μυγδονίας, το Μελισσουργιό εμφανίζεται σε δύο από τα Οδοιπορικά. Το μέρος αυτό διατηρεί ακόμα το αρχαίο του όνομα στη συνήθη ρωμαϊκή μορφή του Μελλισουργός, και είναι κατοικημένο από παραγωγούς μελιού, όπως υπονοεί και το όνομά του. Απέχει 20-21 τ.χ. από την Θεσσαλονίκη. Το τρίτο, το οδοιπορικό της Ιερουσαλήμ, φαίνεται να τραβάει διαφορετική γραμμή από την Απολλωνία προς την Θεσσαλονίκη, αφήνοντας στα δεξιά πιθανώς την κορυφή του Χορτιάτη όπου οι δυο άλλες μοιάζουν να είναι στην απέναντι πλευρά. Όμως και οι δύο οδοί εμφανώς διασχίζουν το όρος αυτό, έχοντας επιτρέψει σπάνια οι Ρωμαίοι ένα τέτοιο εμπόδιο να τους παρεκλίνει από την πορεία τους. Οι σύγχρονοι βάρβαροι, αντιθέτως, βρήκανε μια έξοδο από το πέρασμα του Καϊβάτ, όπου αποφεύγεται εντελώς η κορυφογραμμή, πιο βολική για την πορεία του καραβανιού προς την Πόλη. Κατά συνέπεια αυτής της αλλαγής, ακολούθησαν τη βόρεια ακτή των λιμνών, αντί για τα υψώματα στη νότια πλευρά τους, όπου ήταν η πορεία προς την αρχαία οδό. Οι οδοί αυτές επανενώνονταν στο πέρασμα της Αρέθουσας, τώρα Μπεσίκια ενώ από τους Τούρκους Ρούμελη Μπογάζι, ως ένα από τα πιο σημαντικά περάσματα αυτού του σπουδαίου επικοινωνιακού κόμβου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.461)
    • Στο βορειο-δυτικό τμήμα της Παιονίας, το κύριο τμήμα υπό τους Ρωμαίους, ήταν οι Στόβιοι. Από αυτό το σημείο τέσσερις δρόμοι είναι σχεδιασμένοι στο Οδοιπορικό. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.468)
    • Mε αυτό το περίφημο διάταγμα οι Μακεδόνες έγιναν ελεύθεροι, κάθε πόλη μπορούσε να κυβερνηθεί από μόνη της από δικαστές εκλεγμένους ετησίως, και οι Ρωμαίοι επρόκειτο να λαμβάνουν το μισό φόρο υποτελείας που παλαιότερα τον κατέβαλαν στους βασιλείς, η διανομή και η συλλογή του οποίου ήταν κύρια ευθύνη των συμβούλων των τεσσάρων περιφερειών. Σε κανέναν πέρα από τους κατοίκους των παραμεθόριων περιοχών που υπερασπίζονταν τα σύνορα εναντίον των βαρβάρων δεν επιτρεπόταν να υπερασπίζεται τον εαυτό του με όπλα, έτσι ώστε η στρατιωτική δύναμη ήταν τελείως ρωμαϊκή. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.481).
    • Η σπανιότητα των νομισμάτων της μακεδονικής τετραρχίας εκτός από αυτά που κόπηκαν στην Αμφίπολη, αποδίδεται στην μικρή τους διάρκεια. Μόνο μετά 18 χρόνια από το διάταγμα της Αμφίπολης, ο Ανδρίσκος, που αυτοαποκαλούνταν Φίλιππος, γιος του Περσέα, ανακατάλαβε όλη τη Μακεδονία αλλά νικήθηκε και παραδόθηκε το επόμενο έτος στον Κεκίλιο Μέτελλο και οι Μακεδόνες έγιναν υποτελείς, και η χώρα πιθανώς κυβερνιόταν από έναν πραίτωρα όπως και η Αχαΐα μετά την καταστροφή της Κορίνθου, όπου συνέβη δυο χρόνια μετά, το 146 π.Χ. Από τότε μέχρι τη βασιλεία του Αυγούστου οι Ρωμαίοι είχαν το δύσκολο καθήκον της υπεράσπισης της Μακεδονίας απέναντι σε λαούς της Ιλλυρίας και της Θράκης, και σε αυτήν την περίοδο έστηναν αποικίες στους Φιλίππους, στην Πέλλα, στους Στόβιους και στο Δίο.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.487)
  • Επισκοπές

    • Επισκοπές υπήρχαν στις περιοχές Σιάτιστα και Σισάνιον, Μογλενά και Moleskhá, Πρέσπα και Debra , και Μόκρου (Μokra και Korá).(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.273)
    • Η Κοζάνη και τα Σέρβια ορίζουν μια επισκοπή, η οποία είναι υπό την δικαιοδοσία της Θεσσαλονίκης. Ο Επίσκοπος έχει κατοικία και στις δύο περιοχές, τώρα βρίσκεται στα Σέρβια αλλά συνήθως διαμένει στην Κοζάνη.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.299)
  • Επεξεργασία ορυκτών κοντά στο Ίσβορο

    • Ένα ποτάμι χρησιμεύει για τις εργασίες πλυσίματος καθώς και για να γυρίζει ένα τροχό προκειμένου να λειτουργήσουν οι φυσητήρες για τον φούρνο.Η όλη διαδικασία διεξάγεται με τον πιο σκληρό και ατημέλητο τρόπο.Το πιο πλούσιο μετάλλευμα σφυροκοπείται με πέτρες πάνω σε ένα πίνακα και ακολούθως πλένεται και καίγεται με κάρβουνο.Το κατώτερης ποιότητας ορυκτό σπάζεται σε μεγαλύτερα κομμάτια και ψήνεται δύο φορές χωρίς να πλυθεί.Ο μόλυβδος,όταν εξάγεται απο τον φούρνο,μεταφέρεται στο Κάστρο ,όπου το ασήμι διαχωρίζεται, στην αναλογία των δύο ή τριών δραμιών σε μια οκά των 400 δραμιών.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 164)
  • Αγριάνες ή Αγρίοι

    • Ο συγγραφέας Αντίγονος Καρύστιος κάνει λόγο για ένα ποτάμι με το όνομα Πόντος που βρίσκεται κοντά στη χώρα των Αγριάνων. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 208)
    • Ήταν πολύ φυσικό ότι ο Μεγάβυζος θα έπρεπε να καταστείλει τους Σιροπαίονες που κατείχαν το πιο γόνιμο και εκτεθειμένο μέρος της πεδιάδας του Στρυμώνα, ενώ οι Οδομάντες, που ήταν ασφαλείς σε μία υψηλότερη θέση, και ακόμα περισσότερο οι Αγριανοί, που κατοικούσαν στις πηγές του Στρυμώνα, ήταν σε θέση να τον αποφύγουν ή να του αντισταθούν. Το ίδιο ίσχυε και για τους Δοβέρους και τους άλλους Παίονες του όρους Παγγαίου και τους αμφίβιους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς (L. 5, c. 16). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
    • Οι κυριότερες φυλές στα ανατολικά ήταν οι Οδομάντες, οι Αστραίοι, οι Αγριάνες των οποίων τμήματα της χώρας ήταν γνωστά ως Παρστρυμονία και Παρορεία.Η Παρστρυμονία περιείχε τις κοιλάδες του Άνω Στρυμόνα και τον ποταμό Στρούμιτσα ενώ η Παρορεία τα γειτονικά βουνά. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
    • Η προέλαση του Αλεξάνδρου στην προσέγγιση του Πηλίου και η συνακόλουθη πορεία προς το Πελίναιο στην Θεσσαλία, ίσως δώσει περαιτέρω δείγματα της σχετικής χρονογραφίας.Επέστρεφε από μια εκστρατεία ενάντια στους Γέτες, οι οποίοι κατοικούσαν πάνω από τον Δούναβη, και είχε φτάσει στην χώρα των Αγριάνων και των Παιόνων, όταν έλαβε πληροφορίες ότι ο Κλείτος και ο Γλαυκίας, οι οποίοι μοιράστηκαν όλη την παραθαλάσσια Ιλλυρία, είχε εκδηλωθεί εναντίον του και είχε επικρατήσει επί των Αυταριατών.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.323)
    • Από μια σύγκριση μεταξύ Αππιανού και Στράβωνα, καθώς και από ένα περιστατικό στη ζωή του Μ. Αλέξανδρου, στο οποίο πριν αναφέρθηκα, είναι εμφανές ότι οι Αυταριάτες συνόρευαν στα ανατολικά με τους Αγριάνες και τους Μπεσσούς, στα νότια με τους Μαιδούς και τους Δάρδανες και στις άλλες κατευθύνσεις με τους Αρδιαίους και τους Σκορδίσκους. Πάνω απ’όλα είναι σύμφωνο με την ιστορία, και τη γενική τοπογραφία των περιοχών, στα βόρεια της Μακεδονίας, να συμπεράνουμε ότι η Παιονία περιλάμβανε όλες τις κεντρικές και πιο γόνιμες περιοχές της πιο εκτενούς Παιονίας, και ότι είναι τοποθετημένη πάνω από τα στενά του Αξιού και καταλαμβάνει τις περιοχές κοντά στον ποταμό με εξαίρεση τις πηγές του Εριγώνα που συνενώνονται με την Άνω Μακεδονία. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.464)
    • Είμαι διατεθειμένος να συνταυτίσω τον Στρούμιτζα με το αρχαίο Αστραίο, στο οποίο ο Φίλιππος έστειλε τον γιο του Δημήτριο, όταν του έδωσε οδηγίες για τον θάνατό του, στον Δίδα, κυβερνήτη της Παιονίας, παρόλο που ο Δίδας δεν εκτέλεσε εκεί τις εντολές του αλλά στην Ηράκλεια (Σιντική) αφού προσκάλεσε τον Δημήτριο σε γιορτή κατά τη διάρκεια της οποίας δόθηκε δηλητήριο στον πρίγκιπα. Ο Δίδας, σε ανταλλαγή των υπηρεσιών του, ευνοήθηκε από τον Περσέα όταν ανήλθε στον θρόνο. Και από τότε, βρίσκουμε τον Δίδα στις αρχές του περσικού πολέμου να διατάζει ένα σώμα 3000 ανδρών, αποτελούμενο από Παίονες, Παροραίους, Παρστρυμόνιους και Αγριάνες. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.466)
  • Σιροπαίονες

    • Παρόλο που ο Στέφανος Βυζάντιος διακρίνει το Σίρις, που έδωσε όνομα στους Σιροπαίονες, από τις Σέρρες, ήταν σίγουρα το ίδιο μέρος. Το ότι οι Σιροπαίονες κατοικούσαν στις όχθες του Στρυμώνα είναι ξεκάθαρο από τον Ηρόδοτο, καθώς και το ότι δεν διέμεναν επάνω από το δερβένι του Δεμιρισσάρ μπορεί επίσης να εξαχθεί από τον ιστορικό, όταν δηλώνει ότι ο Ξέρξης άφησε ένα μέρος των αρρώστων στο Σίρις κατά την επιστροφή του στον Ελλήσποντο. Από αυτό δεν νοείται ότι ένα μέρος μπορούσε να είχε επιλεγεί για αυτό το σκοπό, τόσο μακριά από την άμεση πορεία του στρατού, όπως θα ήταν κάθε σημείο πάνω από τα στενά του Δεμιρισσάρ. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 209)
    • Καθώς εδώ η Σίρις περιγράφεται από τον Λίβιο ως μία πόλη της Οδομαντίας, φαίνεται έκδηλο ότι οι Οδομαντοί συνόρευαν με τους Σιροπαίονες και ότι κατά τη βασιλεία του Περσέα είχαν στην κατοχή τους την πόλη [Πτολεμαίος (l. 3, c. 13.) τοποθετεί την Σκοτούσσα, που δεν απείχε πολύ από τις Σέρρες από τα νότια, στην Οδομαντία]. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
    • Ήταν πολύ φυσικό ότι ο Μεγάβυζος θα έπρεπε να καταστείλει τους Σιροπαίονες που κατείχαν το πιο γόνιμο και εκτεθειμένο μέρος της πεδιάδας του Στρυμώνα, ενώ οι Οδομάντες, που ήταν ασφαλείς σε μία υψηλότερη θέση, και ακόμα περισσότερο οι Αγριανοί, που κατοικούσαν στις πηγές του Στρυμώνα, ήταν σε θέση να τον αποφύγουν ή να του αντισταθούν. Το ίδιο ίσχυε και για τους Δοβέρους και τους άλλους Παίονες του όρους Παγγαίου και τους αμφίβιους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς (L. 5, c. 16). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
    • Αναφορικά με το προηγούμενο απόσπασμα μπορεί παρεπιπτόντως να παρατηρηθεί, ότι οι άνθρωποι που ήταν ικανοί να αντισταθούν στον Μεγάβυζο ήταν οι ορεινοί και οι κάτοικοι της λίμνης, οι Παίοπλοι όπως οι Σιροπαίονες, πιθανόν κατελάμβαναν ένα μέρος στις όχθες της λίμνης. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 212)
  • Παλλήνιοι

    • Είχαν πληθώρα βαρκών και μικρών σκαφών.Αντλούσαν μεγάλο μέρος των προσόδων τους απο τη θαλλάσια κίνηση.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.164)
  • Μακεδόνες

    • Οι αρχαίοι Μακεδόνες, στο δρόμο για τα Βοδενά κοντά στη Βλάντοβα, είχαν δημιουργήσει ένα πέρασμα ανάμεσα στους βράχους.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.276)
    • Ο στρατός στρατοπέδευσε στο Κίτιον, ο οποίος ανερχόταν σε 39000 άνδρες και 4000 άλογα , μαζεύτηκε από όλη την Μακεδονία, εκτός από 3000, και ήταν ο μεγαλύτερος στρατός που έγινε από όλους τους βασιλείς της χώρας. Από τους οπλίτες μόνο 19000 ήταν Μακεδόνες οι οποίοι φαίνονταν πολύ λίγοι αν τους συνέκρινε κανείς με αυτούς της νότιας Ελλάδας που συμμετείχαν στον Πελοποννησιακό και Περσικούς Πολέμους.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.288)
    • Οι Μακεδόνες του Περδίκκα και οι απείθαρχοι βάρβαροι, αφού έλαβαν το σήμα κινδύνου, κινήθηκαν ατάκτως κατά την διάρκεια της νύχτας, και το θεώρησαν απαραίτητο για τον ίδιο τον βασιλιά να τους συνοδεύσει χωρίς να συνενοηθεί με τον Βρασίδα, που είχε εγκατασταθεί με τις δυνάμεις του σε κάποια απόσταση.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.315)
    • Ο Κλέων περίμενε στήν Ηϊώνα για ορισμένες αναμενόμενες ενισχύσεις Μακεδόνων και Οδομαντών, όταν ο Βρασίδας τοποθετήθηκε με ένα τμήμα των δυνάμεων του στα Κερδύλια, ένα βουνό στη περιοχή της Άργιλου, απέναντι από την Αμφίπολη, απ’ όπου όλες οι κινήσεις του Κλέονα ήταν ορατές. Το υπόλοιπο του στρατού του Βρασίδα βρισκόταν στην Αμφίπολη. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 192)
    • Ο Αθηναγόρας ήταν ένας αυλικός.Οδήγησε τους Μακεδόνες στην πρώτη μάχη με ιππικό εναντίον του Σουλπικίου στο Λύγκο.Τον επόμενο χρόνο είχε την διοίκηση του τμήματος του μακεδονικού στρατού που είχε στρατοπεδεύσει στο Όρος Ασναός,στα παρίσθμια του Αώου, και είχε την τιμή να αποκρούσει τους Ρωμαίους στην μάχη στις Κυνός Κεφαλές.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.327)
    • Είναι αξιοσημείωτο ότι η κατάληξη της λέξης Τζέρπιστα, όπως και αυτή της Πράβιστα και Άνγκιστα μοιάζει με αυτή στην οποία οι αρχαίοι Μακεδόνες κυρίως επέδρασαν.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σελ.226)
    • Οι μακεδόνες βασιλείς αφού κατέκτησαν όλη την περιοχή στα δεξιά του Αξιού, διέσχισαν τον ποταμό και αύξησαν την επικράτεια τους μέχρι τους Παίονες και τους Σίντι. Εντούτοις παρέμεναν μακρυά από το μεγαλύτερο τμήμα της ακτογραμμής εξαιτίας των ελληνικών αποικιών στην Πιερία και τη Μυγδονία καθώς και εκείνων που κατείχαν το σύνολο της χερσονήσου της Χαλκιδικής. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 445)
    • Εδώ πρέπει να επισυνάψω, για να συμπεριλάβω μια συνοπτική παρουσίαση της γεωγραφίας της Μακεδονίας, το διάταγμα για τη διαίρεση της Μακεδονίας σε τέσσερις περιφέρειες, που εκδόθηκε από την Ρωμαϊκή Σύγκλητο το 167 π.Χ., το έτος μετά την κατάκτηση. Αναγνώστηκε στην Αμφίπολη στους συναθροισμένους Μακεδόνες από τον Αιμίλιο Παύλο, και μετά τους μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Οκτάβιο τον πραίτωρα:
      Unam fore et primam partem quod agri inter Strymonem et Nestum amnem sit: accessurum huic parti trans Nestum ad orientem versum qua Perseus tenuisset vicos, castella, oppida, praeter Aenum et Maroneam et Abdera: trans Strymonem autem vergentia ad occasum, Bisalticam omnem cum Heraclea quam Sinticen adpellant. Secundam fore regionem, quam ab ortu Strymo amplecteretur amnis praeter Sinticen Heracleam et Bisaltas; ab occasu qua Axius terminaret fluvius, additis Paeonibus qui prope Axium flumen ad regionem orientis colerent. Tertia pars facta, quam Axius ab oriente, Peneus amnis ab occasu cingunt: ad Septentrionem Bora mons objicitur: adjecta huic parti regio Paeoniae, qua ab occasu praeter Axium amnem porrigitur: Edessa quoque et Beroea eodem concesserunt. Quarta regio trans Boram montem, una parte confinis Illyrico, altera Epiro. Capita, regionum ubi concilia fierent, primae regionis Amphipolim, secundae Thessalonicen, tertiae Pellam, quartae Pelagoniam fecit. Eo concilia suae cujusque regionis indici, pecuniam conferri, ibi magistratus creari jussit. Regionibus quae adfines barbaris essent (excepta enim tertia omnes erant) permisit ut praesidia armata in finibus extremis haberent.
      Mε αυτό το περίφημο διάταγμα οι Μακεδόνες έγιναν ελεύθεροι, κάθε πόλη μπορούσε να κυβερνηθεί από μόνη της από δικαστές εκλεγμένους ετησίως, και οι Ρωμαίοι επρόκειτο να λαμβάνουν το μισό φόρο υποτελείας που παλαιότερα τον κατέβαλαν στους βασιλείς, η διανομή και η συλλογή του οποίου ήταν κύρια ευθύνη των συμβούλων των τεσσάρων περιφερειών. Για κανέναν πέρα από τον λαό των έσχατων συνόρων εναντίον στους βάρβαρους δεν επιτρεπόταν να υπερασπίζεται τον εαυτό του με τα όπλα, έτσι ώστε η στρατιωτική δύναμη ήταν τελείως ρωμαϊκή. Για να μη διαλυθεί αποτελεσματικότερα η εθνική συνένωση, κανείς δεν επιτρεπόταν να συνάψει γάμο ή να αγοράσει γη ή κτίσματα παρά μόνο στην περιοχή του. Τους επιτρεπόταν να επεξεργάζονται χαλκό και σίδερο πληρώνοντας τον μισό φόρο που λάμβαναν οι βασιλείς. Αλλά οι βασιλείς κρατούσαν για τον εαυτό τους το δικαίωμα να εκμεταλλεύονται τα ορυχεία χρυσού και αργύρου, και της ναυτικής ξυλείας καθώς και την εισαγωγή αλατιού,η οποία , καθώς μόνο η Τρίτη Περιφέρεια είχε το δικαίωμα να το πουλήσει στους Δάρδανους, είχε γίνει προς όφελος των κατακτητών της ακτής του Θερμαϊκού κόλπου. Δεν πρέπει να απορεί κανείς που οι Μακεδόνες σύγκριναν αυτήν την περιοχή της χώρας τους και τη διακοπή της αμοιβαίας επικοινωνίας μεταξύ αρκετών τμημάτων της με τον τεμαχισμό και τη διάλυση ενός σώματος ζώου ή ότι θα έπρεπε να είναι έτοιμοι κάποια χρόνια αργότερα να προσχωρήσουν στην στάση του Ανδρίσκου. Ο ιστορικός επισημαίνει:
      Pars prima Bisaltas habet fortissimos viros (trans Nestum amnem incolunt et circa Strymonem) et multas frugum proprietates et metalla et opportunitatem Amphipolis, que objecta claudit omnes ab oriente sole in Macedoniam aditus. Secunda pars celeberrimas urbes, Thessalonicam et Cassandriam habet; ad hoc Pallenen fertilem et frugiferam terram; maritimas quoque oppurtinatates ei praebent portus ad Toronen ac montem Atho (Aeneae vocant hunc) alii ad insulam Euboeam, alii ad Hellespontum opportune versi. Tertia regio nobiles urbes Edessam et Beroeam et Pellam habet et Vettiorum bellicosam gentem; incolas quoque permultos Gallos et Illyrios impigros cultores. Quartam regionem Eordaei et Lyncestae et Pelagones incolunt: juncta his Antintania et Strymphalis et Elimiotis; frigida haec omnis duraque cultu et aspera plaga est; cultorum quoque ingenia terrae similia habet; ferociores eos et adcolae barbari faciunt, nunc bello exercentes nunc in pace miscentes ritus suos.
      (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σελ.480-1)
    • Η σπανιότητα των νομισμάτων της μακεδονικής τετραρχίας εκτός από αυτά που κόπηκαν στην Αμφίπολη, αποδίδεται στην μικρή τους διάρκεια. Μόνο μετά 18 χρόνια από το διάταγμα της Αμφίπολης, ο Ανδρίσκος, που αυτοαποκαλούνταν Φίλιππος, γιος του Περσέα, ανακατάλαβε όλη τη Μακεδονία αλλά νικήθηκε και παραδόθηκε το επόμενο έτος στον Κεκίλιο Μέτελλο και οι Μακεδόνες έγιναν υποτελείς, και η χώρα πιθανώς κυβερνιόταν από έναν πραίτωρα όπως και η Αχαΐα μετά την καταστροφή της Κορίνθου, όπου συνέβη δυο χρόνια μετά, το 146 π.Χ. Από τότε μέχρι τη βασιλεία του Αυγούστου οι Ρωμαίοι είχαν το δύσκολο καθήκον της υπεράσπισης της Μακεδονίας απέναντι σε λαούς της Ιλλυρίας και της Θράκης, και σε αυτήν την περίοδο έστηναν αποικίες στους Φιλίππους, στην Πέλλα, στους Στόβιους και στο Δίο. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σελ.487)
    • Οι Μακεδόνες δεν μπορούσαν μέχρι τώρα να διανοηθούν παρά δύο κοινωνικές καταστάσεις, το χριστιανισμό και το Ισλάμ, το δε Ισλάμ να σημαίνει δύναμη, πλούτο, μεγάλη ιδιοκτησία και την «εν αναρχία» ελευθερία. Αρχίζουν τώρα να προβλέπουν ότι η αναρχία θα εξαφανιστεί, ότι τα αγαθά και οι φεουδαλικοί τίτλοι θα γίνουν σεβαστά από τους Σέρβους, τους Βούλγαρους και τους Έλληνες, όπως έγιναν σεβαστά στη Θεσσαλία, τη Ρωμυλία και τη Νις… .Σε μερικά χρόνια ίσως οι στατιστικές διαχωρίζουν τους Τούρκους από τους άλλους μουσουλμάνους. Οι σημερινοί αριθμοί είναι κατά προσέγγιση.
      (Berard, 214)
  • Στη δικαιοδοσία της επισκοπής Κασσάνδρας υπάγονταν οι εκκλησίες του χωριού Αγίου Μάμα. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 161)
  • Γενίτσαροι

    • Κατά τη μάχη του Αούστερλιτς, η τουρκική κυβέρνηση απέκτησε θράσος και υποστηριζόμενη από τους Γάλλους, προσπάθησε να διευθετήσει δύο ζητήματα πάνω στα οποία είχαν στηρίξει τις ελπίδες τους, χωρίς,ωστόσο μεγάλη πιθανότητα να τα λύσουν.
      1. Η επέκταση του τάγματος των Νιζάμηδων, οι φόροι και η στρατιωτική πειθαρχία στη Ρούμελη 2. Η απόσυρση της προστασίας από τους ευρωπαίους ηγεμόνες στους ραγιάδες και κυρίως των ρωσικών σημαίων από τα ελληνικά πλοία. Για την επίδραση του πρώτου ζητήματος μια πολύ μεγάλη δύναμη από την Ασία στάλθηκε στη Ρούμελη και για το δεύτερο ζήτημα ένα φιρμάνι είχε εκδοθεί ήδη από τον Μάρτιο.Οι γενίτσαροι της Κωνσταντινούπολης και κυρίως όλοι οι Τούρκοι της χώρας από την Ανδριανούπολη μέχρι την πρωτεύουσα, ενώθηκαν ενάντια στους Νιζάμηδες ενώ οι Ασιάτες ηττήθηκαν και διασκορπίστηκαν πριν βρεθούν πέρα από την Συλήβρια, όπου οι υπόλοιποι είχαν περικυκλωθεί με κίνδυνο να αποκοπούν, ενώ οι εχθροί απειλούσαν να προελάσουν στην Κωνσταντινούπολη και να παύσουν τον Σουλτάνο ως άπιστο.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σελ.237-8)
    • Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης προέρχονται από τις μεγαλύτερες αποικίες που βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη την εποχή της εκδίωξής τους από την Ισπανία στα τέλη του 15ου αιώνα. Όμως ένα σημαντικό τμήμα τους έγιναν Μουσουλμάνοι από εκείνη την εποχή, χωρίς να αγνοηθούν από τους Οσμανλήδες, και διαμόρφωσαν μια ξεχωριστή τάξη υπό την αίρεση των Μαμίνων.Kληρονομώντας το εβραϊκό πνεύμα της φιλαργυρίας και της εργατικότητας, είναι εύποροι και ανάμεσά τους είναι οι πιο πλούσιοι Τούρκοι της Θεσσαλονίκης. Ο Χασάν Ατζίκ, ένας υπουργός στην Κωνσταντινούπολη και ο αδερφός του, φοροσυλλέκτης στη Σαλονίκη είναι Μαμίνοι.Είναι συνήθως άνθρωποι με έντονη απέχθεια στους αδρανείς, φτωχούς και σπάταλους Γενίτσαρους της κατώτερης τάξης.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σελ.249-250)