Category: Θέματα

  • Ιλλυριοί

    • Τα σώματα αυτά συναντήθηκαν με μια ίση δύναμη του πεζικού και του ιππικού του εχθρού.Οι Έλληνες είχαν δείξει την δύναμή τους και στο πεζικό και στο ιππικό και ήταν κατώτεροι σε συνεκτικότητα από τους Ρωμαίους, ενώ το σώμα των ψιλλών των Ρωμαίων ήταν καλύτερα παροπλισμένο από τους Ιλλυριούς και τους Κρήτες που συνόδευαν το μακεδονικό ιππικό. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.308)
    • Ήταν στο ίδιο πέρασμα που ο Βρασίδας την επόμενη χρονιά πραγματοποίησε μια επιδέξια υποχώρηση από τους Λυγκιστές και τους Ιλλυριούς, όταν, έχοντας εισβάλει στις πεδιάδες του Λύγκου με τον Περδίκκα και με ομαδική δύναμη από 3000 οπλίτες και 1000 ιππείς και ένα μεγάλο σώμα βαρβάρων από τη Θράκη, υποχρεώθηκαν να υποχωρήσουν εξαιτίας των Ιλλυρίων, οι οποίοι αν και είχαν υποσχεθεί υποστήριξη στον Περδίκκα ξαφνικά βρέθηκαν στο πλευρό του Αρριβέα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.315)
    • Ο Λάγκαρος, βασιλιάς των Αγριάνων, αφού ματαίωσε το τελευταίο σχέδιο εισβολής στην χώρα των Αυταριατών, ο Αλέξανδρος μπόρεσε να προελάσει χωρίς διακοπή παρά τον Εριγόνα ποταμό και από εκεί στο Πήλιο, όπου εκεί κοντά οι Ιλλυριοί είχαν στρατοπεδεύσει.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.324)
    • Οι Πιρουστές μοιάζει να βρίσκονταν στο βόρειο σύνορο της Δασσαρέτιδας, καθώς εκεί ενώνονταν με τους Ταυλάντιους και με κάποιους άλλους πιο βόρεια τους Ιλλυριούς, για να βοηθήσουν τους Ρωμαίους στην καθυπόταξη του Γέντιου.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.329)

  • Πελαγόνες

    • Οι τότε αρχές παρουσίαζαν τους Λυγκιστές να διαμένουν νότια των Πελαγόνων και ανάμεσα τους βρίσκονταν οι Εορδαίοι που εμφανίζονται να καταλαμβάνουν το Όστροβο και το Σαριγιόλ.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.282)
    • Παρόλο που ο Λίβιος αναφέρει το όνομα της Πελαγονίας στην αφήγησή της εκστρατείας του Σουλπικίου μόνο ως μια μεγάλη περιφέρεια που περιλάμβανε τα Στύβερρα, είναι εμφανές από την περιγραφή της διαίρεσης της Μακεδονίας σε τέσσερις περιφέρειες μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση,αν όχι την προηγούμενη περίοδο, τριάντα τρία χρόνια αργότερα τουλάχιστον, η Πελαγονία ήταν η ονομασία της κύριας πόλης των Πελαγόνων η οποία αργότερα έγινε η πρωτεύουσα της τέταρτης Μακεδονίας. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.318)
    • [Οι Δασσαρέτες]Στα βόρεια συνορεύαν με τους Εορδέτους και τους Πενέστες και μερικώς με τους Ταυλάντιους, ενώ στα ανατολικά η κορυφή του κεντρικού υψώματος με φυσικό τρόπο διαμόρφωνε την οροθετική γραμμή μεταξύ τους και μεταξύ των Πελαγόνων, των Βρυγών και των Ορεστών ή με άλλες λέξεις, μεταξύ της Ιλλυρίας και της Μακεδονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.325-6)

  • Παίοπλοι

    • Πραγματικά, μία σύγκριση μόνο του αποσπάσματος του Ηροδότου, στο οποίο αναφέρει την έκταση των κατακτήσεων του Μεγάβυζου στο οποίιο περιγράφεται το πέρασμα του Ξέρξη από την Πιερία και την Παιονία, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την Πρασιά. Σύμφωνα με τα τελευταία δηλώνει ότι οι Δοβέρες και οι Παίοπλοι κατοικούσαν νότια του όρους Παγγαίου και αυτές ήταν οι φυλές που νωρίτερα είχε συνδέσει με τους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 211-212)
    • Αναφορικά με το προηγούμενο απόσπασμα μπορεί παρεπιπτόντως να παρατηρηθεί, ότι οι άνθρωποι που ήταν ικανοί να αντισταθούν στον Μεγάβυζο ήταν οι ορεινοί και οι κάτοικοι που ζούσαν κοντά σε λίμνη, οι Παίοπλοι όπως οι Σιροπαίονες, πιθανόν κατελάμβαναν ένα μέρος στις όχθες της λίμνης. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 212)

  • Αστραίοι

    • Οι κυριότερες φυλές στα ανατολικά ήταν οι Οδομάντες, οι Αστραίοι, οι Αγριάνες των οποίων τμήματα της χώρας ήταν γνωστά ως Παρστρυμονία και Παρορεία.Η Παρστρυμονία περιείχε τις κοιλάδες του Άνω Στρυμόνα και τον ποταμό Στρούμιτσα ενώ η Παρορεία τα γειτονικά βουνά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)

  • Οδομάντες

  • Οι κυριότερες φυλές στα ανατολικά ήταν οι Οδομάντες, οι Αστραίοι, οι Αγριάνες των οποίων τμήματα της χώρας ήταν γνωστά ως Παρστρυμονία και Παρορεία.Η Παρστρυμονία περιλαμβάνει τις κοιλάδες του Άνω Στρυμόνα και τον ποταμό Στρούμιτσα ενώ η Παρορεία τα γειτονικά βουνά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
  • Ο Κλέων περίμενε στήν Ηώνα για ορισμένες αναμενόμενες ενισχύσεις Μακεδόνων και Οδομαντών, όταν ο Βρασίδας τοποθετήθηκε με ένα τμήμα των δυνάμεων του στα Κερδύλια, ένα βουνό στη περιοχή της Άργιλου, απέναντι από την Αμφίπολη, απ’ όπου όλες οι κινήσεις του Κλέονα ήταν ορατές.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 192)
  • Καθώς εδώ η Σίρις περιγράφεται από τον Λίβιο ως μία πόλη της Οδομαντίας, φαίνεται έκδηλο ότι οι Οδομάντες συνόρευαν με τους Σιροπαίονες και ότι κατά τη βασιλεία του Περσέα είχαν στην κατοχή τους την πόλη [Πτολεμαίος (l. 3, c. 13.) τοποθετεί την Σκοτούσσα, που δεν απείχε πολύ από τις Σέρρες από τα νότια, στην Οδομαντία]. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
  • Συνεπώς οι Οδομάντες πιθανόν κατείχαν το μεγάλο βουνό που εκτείνεται από τη βορειοανατολική πλευρά της πεδιάδας του Στρυμόνα περίπου από το Μελένικο και το Δεμιρισσάρ σχεδόν μέχρι το Παγγαίο. Η γειτνίαση στο τελευτάιο αποδίδεται πιθανόν στο γεγονός ότι ήταν μία από τις τρεις φυλές που δούλευαν στα ορυχεία του βουνού. Οι άλλες δύο ήταν οι Πιερείς και οι Σάτρες (Herodot. l. 7, c. 112) , από τους οποίους οι πρώτοι διέμεναν στη νότια πλευρά του βουνού και οι δεύτεροι στην ανατολική πλευρά του. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
  • Ήταν πολύ φυσικό ότι ο Μεγάβυζος θα έπρεπε να καταστείλει τους Σιροπαίονες που κατείχαν το πιο γόνιμο και εκτεθειμένο μέρος της πεδιάδας του Στρυμόνα, ενώ οι Οδομάντες, που ήταν ασφαλείς σε μία υψηλότερη θέση, και ακόμα περισσότερο οι Αγριανοί, που κατοικούσαν στις πηγές του Στρυμόνα, ήταν σε θέση να τον αποφύγουν ή να του αντισταθούν. (L. 5, c. 16). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
  • Όταν οι βασιλείς είχαν γίνει κυρίαρχοι της Βισαλτίας και των άλλων επαρχιών, η ασημένια νομισματοκοπία ακόμη έμοιαζε αρκετά με τα αυτοδύναμα χρήματα, παρόλο που ήταν ενεπίγραφη μόνο με το όνομα του μονάρχη.Την εποχή που κόπηκαν τα βισαλτικά νομίσματα, τα ορυχεία του Παγγαίου βρίσκονταν κυρίως στα χέρια των Θασίων, οι οποίοι είχαν και οι ίδιοι αργυρωρυχεία και για αυτό το λόγο και η ομορφιά και η αφθονία των νομισμάτων της Θάσου.Οι άλλοι που,σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, δούλευαν στα ορυχεία του Παγγαίου, ήταν οι Πιερείς και οι Οδομάντες και κυρίως οι Σάτρες που ήταν στα σύνορα του βουνού. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 213)
  • Η Γάζορος πιθανώς βρισκόταν ανάμεσα στην Τράγιλο και στην Ευπορία προς το βορειοδυτικό άκρο του όρους Παγγαίου.Η Βέργα τοποθετημένη, κατά τον Πτολεμαίο, στα σύνορα της Ηδωνίας,όπως και κοντά στους Οδομάντες, οι οποίοι, εκείνη την εποχή, κατείχαν τις Σέρρες και τη Σκοτούσσα, φαίνεται πως ήταν κοντά στην ακτή της λίμνης του Στρυμόνα, κοντά στο σύγχρονο Ταχυνό.Ο Σκύμνος το περιγράφει να κείτεται στο στόμιο του Στρυμόνα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.229)
  • Από τις φυλές στο θρακικό σύνορο της Παιονίας, που υπάγονταν στην Μακεδονία, επί της βασιλείας του Φιλίππου, γιου του Αμύντα, υπάρχουν λόγοι για να πιστέψω ότι οι Οδομάντες κατείχαν ολόκληρο το όρος Όρβηλος πάνω από τα Στενά του Στρυμόνα κοντά στο σύγχρονο Δεμιρισσάρ μαζί με τη Ζίχνη, όπου εγκλείονται στο όρος Παγγαίο. Η βορειο-δυτική πλευρά τους βρίσκεται στα δεξιά του Σιτάλκη, καθώς διασχίζει το όρος Κερκίνη. Η γενική τους κατάσταση συμφωνεί με την περιγραφή του Θουκυδίδη, σύμφωνα με τον οποίο κατοίκησαν πάνω από τα βόρεια του Στρυμόνα. Προς τα βόρεια του Κάτω Στρυμόνα ο ποταμός έχει μια ανατολική πορεία που δικαιολογεί την έκφραση του ιστορικού. Παρατηρεί κανείς, ότι οι Παναίοι, τους οποίους ο Θουκυδίδης συνδυάζει με τους Οδομάντες αναφέρονται από τον Στέφανο ως φυλή των Εδονέων. Οι αρχές αυτές συμφωνούν, άρα, στην επιβεβαίωση της κατάστασης των Οδομάντων που μόλις αναφέρθηκε. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.465)

  • Πενέστες

    • Η Παιονία εκτεινόταν έως τους Δενθηλήτες και Μαίδους της Θράκης και έως τους Δάρδανους, τους Πενέστες και τους Δασσαρέτες της Ιλλυρίας συμπεριλαμβανομένων κσι των διαφόρων φυλών που καταλάμβαναν την άνω κοιλάδα του Εριγώνος, του Αξιού, του Στρυμώνος, και του Αγγίτη ποταμού μαζί με τις Σέρρες.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
    • Στο δυτικό σύνορο της Παιονίας, οι περιοχές που συνόρευαν με τμήμα της Ιλλυρίας και κατοικούνταν από τους Πενέστες και Δασσαρέτες, ήταν η Δερρίοπος και η Πελαγονία, οι οποίες μαζί με την Λυγκιστίδα αποτελούσαν ολόκληρη την περιοχή που βρεχόταν από τον Εριγώνα και τους παραποτάμους του.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
    • Εάν το Μπεράτι είναι η τοποθεσία Αντιπάτρια, όπως έχω δείξει λόγους να το πιστεύω, συνεπάγεται ότι οι Δασσαρέτες κατείχαν όλη την ορεινή περιοχή μεταξύ Κορυτσάς και Μπερατίου, πέρα από το οποίο τα σύνορα των Δασσαρετών συναντούσαν εκείνα των Ταυλάντιων,των Μπιλλιώνων και των Χαόνων της Ηπείρου. Στα βόρεια συνορεύαν με τους Εορδέτους και τους Πενέστες και μερικώς με τους Ταυλάντιους, ενώ στα ανατολικά η κορυφή του κεντρικού υψώματος με φυσικό τρόπο διαμόρφωνε την οροθετική γραμμή μεταξύ τους και μεταξύ των Πελαγόνων, των Βρυγών και των Ορεστών ή με άλλες λέξεις, μεταξύ της Ιλλυρίας και της Μακεδονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σελ.325-6)

  • Δασσαρέτες

    • Η Παιονία εκτεινόταν έως τους Δενθηλήτες και Μαίδους της Θράκης και έως τους Δάρδανους,Πενέστες και Δασσαρέτες της Ιλλυρίας συμπεριλαμβανομένων κσι των διαφόρων φυλών που καταλάμβαναν την άνω κοιλάδα του Εριγώνος, του Αξιού, του Στρυμώνος, και του Αγγίτη ποταμού μαζί με τις Σέρρες.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σελ.306)
    • Στο δυτικό σύνορο της Παιονίας, οι περιοχές που συνόρευαν με τμήμα της Ιλλυρίας και κατοικούνταν από τους Πενέστες και τους Δασσαρέτες ήταν η Δερρίοπος και η Πελαγονία, οι οποίες μαζί με την Λυγκιστίδα αποτελούσαν ολόκληρη την περιοχή που βρεχόταν από τον Εριγώνα και τους παραποτάμους του.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
    • Αφού από την γέφυρα του Σερβίλιου μέχρι την Οχρίδα υπήρχε μία απόσταση δεκαεπτά μιλίων, η πόλη των Δασσαρετών ήταν κοντά στο νότιο άκρο της λίμνης, στην ανατολική ακτή όπου ο δρόμος έκανε την απόκλιση του από την λίμνη στο βόρειο άκρο της κύριας πορείας του.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.281)
    • Εάν το Μπεράτι είναι η τοποθεσία Αντιπάτρια, όπως έχω δείξει λόγους να το πιστεύω, συνεπάγεται ότι οι Δασσαρέτες κατείχαν όλη την ορεινή περιοχή μεταξύ Κορυτσάς και Μπερατίου, πέρα από το οποίο τα σύνορα των Δασσαρετών συναντούσαν εκείνα των Ταυλάντιων,των Μπιλλιώνων και των Χαόνων της Ηπείρου.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.325)
    • Εάν το Μπεράτι είναι η τοποθεσία Αντιπάτρια, καθώς έχω δείξει κάποιους λόγους για να το υποστηρίζω , συνεπάγεται ότι οι Δασσαρέτες κατείχαν όλη την ορεινή περιοχή μεταξύ Κορυτσάς και Μπερατίου, πέρα από το οποίο τα σύνορα των Δασσαρετών συναντούσαν εκείνα των Ταυλάντιων,των Μπιλλιώνων και των Χαόνων της Ηπείρου.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.325)

  • Δενθηλήτες (Δενθήλητοι)

    • Η Παιονία εκτεινόταν έως τους Δενθηλήτες και Μαίδους της Θράκης και έως τους Δάρδανους,Πενέστες και Δασσαρέτες της Ιλλυρίας συμπεριλαμβανομένων κσι των διαφόρων φυλών που καταλάμβαναν την άνω κοιλάδα του Εριγώνος, του Αξιού, του Στρυμώνος, και του Αγγίτη ποταμού μαζί με τις Σέρρες.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
    • Η τοποθεσία των Μαιδών διευκρινίζεται παραπέρα από την αποτυχημένη επιδρομή του ίδιου βασιλιά της Μακεδονίας στην κορυφή του όρους του Αίμου με την ματαιοδοξία της παρακολούθησης από εκείνο το μέρος της Αδριατικής, της Μαύρης Θάλασσας, του Δούναβη και των Άλπεων. Έφτασε στους πρόποδες του όρους σε επτά ημέρες από τους Στόβιους, περνώντας μέσα από τη χώρα των Μαιδών. Μετά από επίπονο ανέβασμα τριών ημερών, και κατάβαση δύο ημερών κατά την επιστροφή ενώθηκε πάλι με το στρατόπεδό του στη Μεδίκα. Από εκεί πραγματοποίησε εισβολή στη χώρα των Δενθηλητών για χάρη εφοδιασμού, εισέβαλε ξανά στη χώρα των Μαιδών, όπου έλαβε την εφήμερη παράδοση ενός μέρους που λεγόταν Πέτρα, και από εκεί επέστρεψε στη Μακεδονία. Φαίνεται από τον αριθμό των ημερών της πορείας ότι το όρος που επισκέφθηκε ο Φίλιππος και ονομάζεται Αίμος από τον ιστορικό, δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από εκείνο που δύο από τις πιο σημαντικές εξουσίες ονομάζουν όρος Σκόμιο ή Σκόμβρος, που ήταν σύμπλεγμα μεγάλων κορυφών ανάμεσα στο Κιουστεντίλ και τη Σόφια, που είχαν παραπόταμους σε όλους τους μεγάλους ποταμούς του βόρειου τμήματος της ευρωπαϊκής Τουρκίας. Για το λόγο αυτό, είναι το πιο κεντρικό σημείο της ηπείρου και απέχει το ίδιο από τον Εύξεινο Πόντο, το Αιγαίο, την Αδριατική, και τον Δούναβη. Οι Δενθηλήτες από την περίσταση που αναφέρει ο ιστορικός μοιάζει να συνόρευαν με τους Μαιδούς στα νοτιοανατολικά.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.473-4).

  • Μαίδοι

    • Η Παιονία εκτεινόταν έως τους Δενθηλήτες και τους Μαίδους της Θράκης και έως τους Δαρδάνους, τους Πενέστες και τους Δασσαρέτες της Ιλλυρίας, συμπεριλαμβανομένων και των διαφόρων φυλών που καταλάμβαναν την άνω κοιλάδα του Εριγώνος, του Αξιού, του Στρυμώνος, και του Αγγίτη ποταμού μαζί με τις Σέρρες. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306)
    • Η εξουσία του Σιτάλκη εκτεινόταν από τις ακτές του Εύξεινου και της Προποντίδας μέχρι τα σύνορα με τη Μακεδονία, όπου ακόμη και οι Παιονικές φυλές, στα αριστερά του Στρυμώνα, ήταν υποτελείς σε αυτόν. Εισέβαλε στην Μακεδονία με περίπου 150. 000 άνδρες εκ των οποίων το ένα τρίτο ήταν ιππικό. Κατά την πορεία του από τη Θράκη στη Μακεδονία διήλθε το πέρασμα από το βουνό Κερκίνη, με τους Παίονες στη δεξιά πλευρά του, τους Σίντι (Sinti) και τους Μαίδους(;) (Maedi) στην αριστερή, κατέβηκε τον Αξιό και έφθασε στις Ιδομενές. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 443)
    • Είναι δύσκολο να εξακριβωθεί η θέση των Μαίδων, όπως αναφέρεται στο χωρίο του Θουκυδίδη σχετικά με την πορεία του Σιτάλκη, σε σχέση με άλλες μαρτυρίες . Φαίνεται να κατοικούσαν, μαζί με τους Σίντι, στα αριστερά της πορείς των Θρακών από το όρος Κερκίνη στη Μακεδονία. Σύμφωνα με άλλους συγγραφείς, οι Μαίδοι κατείχαν τα εδάφη στις πηγές του Αξιού και του Μάργου ( σήμερα Βαρδάρη και Μοράβα) όπως επίσης και κατά τη βασιλεία του Φιλίππου, γιού του Δημητρίου, όπως και την εποχή των ρωμαίων αυτοκρατόρων. Κανένας άλλος συγγραφέας, με εξαίρεση τον Θουκυδίδη, δεν διαπιστώνει την ύπαρξη Μαίδων κοντά στην Κάτω Μακεδονία. Πιθανόν, εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια των δύο αιώνων που μεσολαβούν ανάμεσα στη βασιλεία του Περδίκκα και του Φιλίππου ή μετακινήθηκαν στο όρος Σκόμιο (Scomius), όπως έκαναν οι Πιερείς στο όρος Παγγαίο και οι Βοττιαίοι στη χερσόνησο της Χαλκιδικής. Εντούτοις, είναι σαφές οτι οι Μαίδοι δεν κατείχαν μεγάλη έκταση γης στα νότια της πορείας του Σιτάλκη. Ο λόγος είναι οτι το έδαφος, το οποίο περικλείεται στα βόρεια από αυτή τη γραμμή, στα νότια από την κορυφογραμμή του βουνού Χορτιάτη (Khortiatzi), στα ανατολικά από την πεδιάδα του Στρυμόνα και στα δυτικά από αυτή του Αξιού ισούται περίπου με ένα τετράγωνο το οποίο έχει πλευρά σαράντα γεωγραφικών μιλίων. Σε αυτό το χώρο πρέπει να τοποθετήσουμε τη Μυγδονία, την Κρηστωνία, τον Ανθεμούντα και τη Βισαλτία. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 447 – 448)
    • Από μια σύγκριση μεταξύ Αππιανού και Στράβωνα, καθώς και από ένα περιστατικό στη ζωή του Μ. Αλέξανδρου, στο οποίο πριν αναφέρθηκα, είναι εμφανές ότι οι Αυταριάτες συνόρευαν στα ανατολικά με τους Αγριάνες και τους Μπεσσούς, στα νότια με τους Μαίδους και τους Δάρδανες και στις άλλες κατευθύνσεις με τους Αρδιαίους και τους Σκορδίσκους. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.464)
    • Η Μεδίκα τοποθετείται εκέι,σύμφωνα και με μια παρατήρηση του Στράβωνα ότι οι Μαίδοι συνόρευαν ανατολικά με τους Θουνάτες της Δαρδανίας, καθώς οι Δάρδανοι εκτείνονταν μέχρι τα Σκόπια, και υποθέτουμε ότι οι Θουνάται ήταν φυλή των Δαρδάνων που κατείχαν το σύγχρονο Kατζανίκι.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.472-3).
    • Εάν το νότιο σύνορο των Μαίδων ήταν κοντά στο Κουμάνοβο τότε οι άνθρωποι κατείχαν τις πηγές του ανατολικού παραπόταμου του Μοράβα ή Μάργους ποταμού και τις άνω κοιλάδες, μία εκ των οποίων ονόματι Βρανιά ή Ιβορίνα, ηχεί όμοια με την Ιαμφορίνα, την πρωτεύουσα των Μαίδων την οποία κατέλαβε ο Φίλιππος, γιος του Δημητρίου το έτος 211 π.Χ..Σε αυτήν την περίπτωση ο βασιλιάς του οποίου το σχέδιο ήταν να διατηρήσει,λόγω προηγούμενου εκφοβισμού, τους γείτονες του σε ησυχία, ενώ θα έπρεπε να βρίσκεται στην Ελλάδα ενάντια στους Αιτωλείς, πρώτα επιτέθηκε εναντίον του Ωρικού και της Απολλωνίας από όπου εκστράτευσε στην Πελαγονία, κατέλαβε μια πόλη των Δαρδάνων όπου διευκόλυνε την είσοδο αυτών των κατοίκων στη Μακεδονία από την πλευρά της Πελαγονίας και μετά πέρασε μέσω της Πελαγονίας, του Λύγκου και της Βοττιαίας στη Θεσσαλία. Η τοποθεσία των Μαίδων διευκρινίζεται παραπέρα από την αποτυχημένη επιδρομή του ίδιου βασιλιά της Μακεδονίας στην κορυφή του όρους του Αίμου με την ματαιοδοξία της παρακολούθησης από εκείνο το μέρος της Αδριατικής, της Μαύρης Θάλασσας, του Δούναβη και των Άλπεων. Έφτασε στους πρόποδες του όρους σε επτά ημέρες από τους Στόβιους, περνώντας μέσα από τη χώρα των Μαίδων. Μετά από επίπονο ανέβασμα τριών ημερών, και κατάβαση δύο ημερών κατά την επιστροφή ενώθηκε πάλι με το στρατόπεδό του στη Μεδίκα. Από εκεί πραγματοποίησε εισβολή στη χώρα των Δενθηλητών για χάρη του εφοδιασμού, εισέβαλε ξανά στη χώρα των Μαίδων, όπου έλαβε την εφήμερη παράδοση ενός μέρους που λεγόταν Πέτρα, και από εκεί επέστρεψε στη Μακεδονία. Φαίνεται από τον αριθμό των ημερών της πορείας ότι το όρος που επισκέφθηκε ο Φίλιππος και ονομάζεται Αίμος από τον ιστορικό, δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από εκείνο που δύο από τις πιο σημαντικές εξουσίες ονομάζουν Σκόμιο όρος ή Σκόμβρος, που ήταν σύμπλεγμα μεγάλων κορυφών ανάμεσα στο Κιουστεντίλ και τη Σόφια, που είχαν παραποτάμους σε όλους τους μεγάλους ποταμούς του βόρειου τμήματος της ευρωπαϊκής Τουρκίας. Για αυτό το λόγο, είναι το πιο κεντρικό σημείο της ηπείρου και απέχει το ίδιο από τον Εύξεινο Πόντο, το Αιγαίο, την Αδριατική, και τον Δούναβη. Οι Δενθηλήτες από την περίσταση που αναφέρει ο ιστορικός μοιάζει να συνόρευαν με τους Μαίδους στα νοτιοανατολικά. Ο Αίμος κυρίως κατοικούνταν από τους Βεσσούς οι οποίοι αψηφώντας τη δύναμη της Ρώμης έως τη βασιλεία του Αυγούστου, και σύμφωνα με τον Πλίνειο εκτείνονταν νότια και ανατολικά μέχρι τον Νέστο.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.473-4).

  • Δάρδανοι

    • Η Παιονία εκτεινόταν έως τους Δενθηλήτες και τους Μαίδους της Θράκης και έως τους Δάρδανους, τουςΠενέστες και τους Δασσαρέτες της Ιλλυρίας συμπεριλαμβανομένων και των διαφόρων φυλών που καταλάμβαναν την άνω κοιλάδα του Εριγώνος, του Αξιού, του Στρυμώνος, και του Αγγίτη ποταμού μαζί με τις Σέρρες.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σελ.306)
    • Ο Φίλιππος περηφανευόταν ότι θα έπρεπε να στερήσει από τους Ρωμαίους την βοήθεια των Αιτωλών και των Δαρδάνων και για να εμποδίσει την είσοδο των τελευταίων στην Μακεδονία εγκατέστησε τον γιο του, Περσέα, στα περάσματα της Πελαγονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.307)
    • Ο βασιλιάς αποφάσισε οπισθοχώρηση παρακινημένος εν μέρει από την φήμη ότι οι Δάρδανοι υπό τον Πλευράτο πλησίαζαν. Έκρυψε την πρόθεση αυτή από τον εχθρό του με μια πρόταση για ανακωχή για να θάψουν τους νεκρούς και ανάβοντας φωτιές στο στρατόπεδό του την νύχτα ενώ αποσυρόταν προς τα βουνά.(Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.309)
    • Λόγω των φρουρών και της δύναμης του συνόρου, το βασίλειο εδώ δεν ήταν τόσο επιρρεπές σε εισβολές όσο ήταν στην πλευρά του Σκούπι που ήλεγχε την είσοδο από την Δαρδανία στις πεδιάδες του Άνω Αξιού, μέρος το οποίο ελεγχόταν γενικώς από τους Δαρδάνους και τους έδινε σπουδαίες δυνατότητες άμυνας έναντι της Μακεδονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.321)
    • Οι Στόβοι ήταν ρωμαϊκή αποικία και municipium (Tab. Peutinger Segm. v.) και κατά συνέπεια η πρωτεύουσα, εκείνα τα χρόνια, του βορειοδυτικού τμήματος της Μακεδονίας. Ήδη από τα χρόνια των Μακεδόνων βασιλέων φαίνεται πως είχε κάποια σημασία μολονότι έχασε πολύ από την αίγλη της με τις επιδρομές των Δαρδάνων. Για αυτόν τον λόγο ο Φίλιππος σκόπευε να ιδρύσει μια νέα πόλη, δίπλα στούς Στόβους, σε ανάμνηση μιας νίκης του εναντίον των ταραχοποιών γειτόνων, την οποία σκόπευε να ονομάσει Περσίδα (Perseis), προς τιμήν του γιού του. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 440 – 441)
    • Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση, στους Στόβους αποθηκευόταν το αλάτι για τη προμήθεια των Δαρδάνων, το μονοπώλιο του οποίου είχε η τρίτη Μακεδονία (Liv. l. 33, c. 19 ; l. 39, c. 53 ; l. 45, c. 29). (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 441)
    • Από μια σύγκριση μεταξύ Αππιανού και Στράβωνα, καθώς και από ένα περιστατικό στη ζωή του Μ. Αλέξανδρου, στο οποίο πριν αναφέρθηκα, είναι εμφανές ότι οι Αυταριάτες συνόρευαν στα ανατολικά με τους Αγριάνες και τους Μπεσσούς, στα νότια με τους Μαιδούς και τους Δάρδανες και στις άλλες κατευθύνσεις με τους Αρδιαίους και τους Σκορδίσκους. Πάνω απ’όλα είναι σύμφωνο με την ιστορία, και τη γενική τοπογραφία των περιοχών, στα βόρεια της Μακεδονίας, να συμπεράνουμε ότι η Παιονία περιλάμβανε όλες τις κεντρικές και πιο γόνιμες περιοχές της πιο εκτενούς Παιονίας, και ότι είναι τοποθετημένη πάνω από τα στενά του Αξιού και καταλαμβάνει τις περιοχές κοντά στον ποταμό με εξαίρεση τις πηγές του Εριγώνα που συνενώνονται με την Άνω Μακεδονία. Η Βυλαζόρα, παρότι περιγράφεται από τον Πολύβιο ως η πρωτεύουσα της Παιονίας, δεν ήταν η πρωτεύουσα του βασιλείου, λόγω της στενότητας χώρου και της εγγύτητας με τους Δάρδανες. Η βασιλική κατοικία, όπως μαθαίνουμε από τον Πολύαινο, βρισκόταν στον ποταμό Άστυκο, ή Βράβνιτζα, ή ποτάμι του Ιστίμπ, που δίπλα στον Εριγώνα, και είναι ο μεγαλύτερος παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.464)
    • Η Μεδίκα έτσι λοιπόν τοποθετείται εκέι,σύμφωνα με την παρατήρηση του Στράβωνα ότι οι Μαιδοί συνόρευαν ανατολικά με τους Θουνάτες της Δαρδανίας, καθώς οι Δάρδανοι εκτείνονταν μέχρι τα Σκόπια, και υποθέτουμε ότι οι Θουνάται ήταν φυλή των Δάρδανων που κατείχαν το σύγχρονο Kατζανίκι.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.472-3).
    • Η τρίτη περιφέρεια περιγράφεται πολύ καθαρά να οριοθετείται από τη θάλασσα, από τον Αξιό, και από τον Πηνειό, σε τρεις μεριές, περιλαμβάνοντας τις πόλεις Πέλλα, Έδεσσα και Βέροια και να εκτείνεται βόρεια έως το όρος Βόρας, όπου τα όριά του είναι τέτοια ώστε ήταν το μόνο από τις τρεις επαρχίες που δεν ήταν σε επικοινωνία με τους βάρβαρους, οι πλησιέστεροι εκ των οποίων ήταν οι Δάρδανοι. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.485)
    • Η θέση ‘ad fines’ , η οποία στο Συνοπτικό Οδοιπορικό βρίσκεται 35 μίλια (M. P.) πέρα από την Αναύσαρα (Βυλαζόρα) στον δρόμο από το Σκούπι στους Στόβους, θα μπορούσε να υποδεικνύει ότι οι Ρωμαίοι είχαν φτιάξει εκεί τα σύνορα της Δαρδανίας και της Μακεδονίας και συνεπώς ότι είχαν αποδώσει τη Βυλαζόρα στη Δαρδανία, υποχωρώντας έτσι εν μέρει στην απαίτηση των Δαρδάνων για την εγκαθίδρυση της τετραρχίας της Μακεδονίας μετά την κατάκτηση του Αιμιλίου.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.478)