Category: Θέματα
-
- Ο ποταμός χώριζε τα εχθρικά στρατόπεδα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Την επομένη η σύγκρουση ξεκίνησε από ένα περιστατικό και σύντομα εξελίχθηκε σε πλήρη σύγκρουση, όταν ο Περσέας τράπηκε σε φυγή, συμπαρασύρωντας και ολόκληρο το ιππικό του. Εντούτοις οι φάλαγγες αντιστάθηκαν με επιμονή, όταν όμως ο ύπατος κατάφερε να τις διατρήσει σε μεγάλο μήκος, η ανατροπή των Μακεδόνων ήταν πλήρης. Είκοσι χιλιάδες σφαγιάστηκαν και πάνω από 10.000 πιάστηκαν αιχμάλωτοι ενώ μόνο 100 Ρωμαίοι σκοτώθηκαν. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 433)
-
- Ο πληθυσμός της Θεσσαλονίκης υπολογίζεται σε 80.000 αλλά πιθανότατα δεν υπερβαίνει τις 65.000 εκ των οποίων 35.000 είναι Τούρκοι, 15.000 είναι Έλληνες και 13.000 είναι Εβραίοι ενώ οι υπόλοιποι είναι Φράγκοι και Αθίγγανοι.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.248)
- Οι Τούρκοι όπως και οι Εβραίοι, φτάνουν στα άκρα με την τσιγγουνιά ενώ η σπατάλη δεν είναι διόλου ασυνήθιστη στους νεαρούς Οσμανλήδες.Επισήμανα έναν κατώτερο υπάλληλο στο δικαστήριο που μέσα σε λίγα χρόνια κατασπατάλησε 2000 χρηματικά έπαθλα και επτά τσιφλίκια. Αυτοί οι Τούρκοι ιδιοκτήτες γης είναι, ωστόσο, αυτοί με την μεγαλύτερη σταθερότητα στην Τουρκία. Και οι Φράγκοι έμποροι που παζαρεύουν για το καλαμπόκι, το βαμβάκι, και τον καπνό τους, μπορούν, χωρίς πολύ ρίσκο, να προάγουν τις καλλιέργειές τους. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.249)
- Ο Πλαταμών είναι βυζαντινή πόλη, και μνημονεύεται σε μία εμπορική συνθήκη της 11ης εκατονταετηρίδας μ.Χ. η οποία συνάφθηκε από τους Ενετούς. Στις αρχές της 13ης εκατονταετηρίδας υπήρξε τιμάριο των Φράγκων.
(Isambert, σ.87)
- Ίχνη της Φραγκικής κατοχής (της Θεσσαλονίκης) βρίσκονται στα τείχη και τις οχυρώσεις που ακόμη στέφουν την πόλη στις τρεις πλευρές.
(Abbott, σ. 12-17)
-
- Οι Κορπίλοι κατοικούσαν κοντά στην περιοχή Αίνο, όπου είναι προφανές ότι τα περάσματά τους βρίσκονταν στα βουνά που τερμάτιζαν στο ακρωτήριο Σέρρειο και ανάμεσα στην κοιλάδα του Έβρου και στις παράκτιες πεδιάδες, όπου η κύρια πόλη ήταν τα Άβδηρα.(Leake,τόμ.ΙΙΙ, σ.215)
-
- Στα ορυχεία του Παγγαίου ίσως εντοπίσουμε ίχνη ενός μεγάλου κέρματος του βασιλιά των Ηδωνέων, Γέτα, όταν οι Ηδωνείς κατέκτησαν τον Δραβίσκο και τις Εννιά Οδούς, οπότε και είχαν την δύναμη να δουλεύουν κάποια από τα ορυχεία.Στις ίδιες περιοχές εντοπίζουμε νοσμίσματα με την επιγραφή ΟΡΡΗΣΚΙΩΝ ή ΩΡΡΗΣΚΙΩΝ, και ΓΕΤΑΙΟΝ όχι ΛΕΤΑΙΩΝ, τα οποία ίσως αναφέρονται στη Λητή της Μακεδονίας. H ομοιότητα των αρχαίων νομισμάτων των Ορέσκιων με εκέινα του Γέτα,βασιλιά των Ηδωνέων, είναι αξιοπρόσεκτη. Τα μικρότερα και πιο σύγχρονα, με την επιγραφή ΩΡΗΣΚΙΩΝ, έχουν τον ίδιο τύπο με αυτά που επιγράφονται ΓΕΤΑΙΟΝ, δηλαδή, ενός σατύρου που σκοτώνει μια νύμφη.Φαίνεται ότι όλα ανήκαν στην Ηδωνία ή εκεί κοντά. Οι Σάτυροι ήταν οι Σάτραι και αναφέρονται στην λατρεία του Βάκχου στα βουνά του Παγγαίου και του Όρβελου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 213)
- Ο Απολλόδωρος μας άφησε παραδόσεις καταδεικνύοντας τη σύνδεση ανάμεσα στους βασιλείς των Ηδωνέων και στους μύθους των Βάκχων και των Σατύρων.Οι Ορέσκιοι πιθανώς κατοίκησαν τα βουνά πάνω από τον Δραβίσκο, στα οποία βρισκόταν το μαντείο του Βάκχου, ένα επίθετο των οποίων ήταν ορέσκιος.Είναι αξιοπρόσεκτο με μια γενική αναφορά στα ασημένια νομίσματα της Μακεδονίας και της Θράκης πόσο μεγάλη ποσότητα από αυτά ανήκαν σε μέρη κοντά στα αργυρωρυχεία.Σε αυτά ανήκαν τα νομίσματα από τα εξής μέρη: Άκανθος, Νεάπολη, Τράγιλος, Όσσα, Βισαλτία, Φίλιπποι και αυτά που επιγράφονταν Μακεδόνων πρώτης, τα οποία κόπηκαν στην Αμφίπολη μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση.Ανιχνεύουμε τα χρυσά νομίσματα του Φιλίππου στην εκτεταμένη επεξεργασία των ορυχειων των Κρηνίδων.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 214)
-
- Οι Βισάλτες, πριν την προσάρτησή τους από το βασίλειο της Μακεδονίας, είχαν στην κατοχή τους αργυρωρυχεία, πράγμα το οποίο μπορεί να τεκμηριωθεί από το τετράδραχμο με την επιγραφή ”Βισαλτικόν”.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 213)
-
- Οι Δοβέρες μάλλον μοιράζονταν το όρος Παγγαίο με τους Παίονες και τους Πιερείς, και κατοικούσαν πιθανώς στη βόρεια πλευρά του, όπου κατά την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υπήρχε σταθμός, ή μέρος που άλλαζαν άλογα, το οποίο ονομαζόταν Δομερός, μεταξύ της Αμφιπόλεως και των Φιλίππων. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 212)
- Όταν οι βασιλείς είχαν γίνει κυρίαρχοι της Βισαλτίας και των άλλων επαρχιών, η ασημένια νομισματοκοπία ακόμη έμοιαζε αρκετά με τα αυτοδύναμα χρήματα, παρόλο που ήταν ενεπίγραφο μόνο το όνομα του μονάρχη.Την εποχή που κόπηκαν τα βισαλτικά νομίσματα, τα ορυχεία του Παγγαίου βρίσκονταν κυρίως στα χέρια των Θασίων, οι οποίοι είχαν και οι ίδιοι αργυρωρυχεία και για αυτό το λόγο και η ομορφιά και η αφθονία των νομισμάτων της Θάσου.Οι άλλοι που,σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, δούλευαν στα ορυχεία του Παγγαίου, ήταν οι Πιερείς και οι Οδομάντες και κυρίως οι Σάτρες που ήταν στα σύνορα του βουνού. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σελ. 213)
- Οι Μαιδοί εξαφανίστηκαν, πιθανόν, κατά τη διάρκεια των δύο αιώνων που μεσολαβούν ανάμεσα στη βασιλεία του Περδίκκα και του Φιλίππου ή μετακινήθηκαν στο όρος Σκόμιο (Scomius), όπως έκαναν οι Πιερείς στο όρος Παγγαίο και οι Βοττιαίοι στη χερσόνησο της Χαλκιδικής. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 448)
- Οι Πιέριοι κατοικούσαν στους πρόποδες του Παγγαίου κοντά στις πηγές του Στρυμόνα, απ’ όπου ξεκινά ο Πιερικός κόλπος. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 27)
-
- Ήταν πολύ φυσικό ότι ο Μεγάβυζος θα έπρεπε να καταστείλει τους Σιροπαίονες που κατείχαν το πιο γόνιμο και εκτεθειμένο μέρος της πεδιάδας του Στρυμώνα, ενώ οι Οδομάντες, που ήταν ασφαλείς σε μία υψηλότερη θέση, και ακόμα περισσότερο οι Αγριανοί, που κατοικούσαν στις πηγές του Στρυμώνα, ήταν σε θέση να τον αποφύγουν ή να του αντισταθούν. Το ίδιο ίσχυε και για τους Δοβέρους και τους άλλους Παίονες του όρους Παγγαίου και τους αμφίβιους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς (L. 5, c. 16). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
- Πραγματικά, μία σύγκριση μόνο του αποσπάσματος του Ηροδότου, στο οποίο αναφέρει την έκταση των κατακτήσεων του Μεγάβυζου στο οποίιο περιγράφεται το πέρασμα του Ξέρξη από την Πιερία και την Παιονία, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την Πρασιά. Σύμφωνα με τα τελευταία δηλώνει ότι οι Δοβέρες και οι Παίοπλοι κατοικούσαν νότια του όρους Παγγαίου και αυτές ήταν οι φυλές που νωρίτερα είχε συνδέσει με τους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 211-212)
- Οι Δοβέρες μάλλον μοιράζονταν το όρος Παγγαίο με τους Παίονες και τους Πιερείς, και κατοικούσαν πιθανώς στη βόρεια πλευρά του, όπου κατά την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υπήρχε σταθμός, ή μέρος που άλλαζαν άλογα, το οποίο ονομαζόταν Δομερός, μεταξύ της Αμφιπόλεως και των Φιλίππων. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 212)
-
- Το Ίσβορο αποτελείται απο τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο, σχεδόν ισομερής, ΄΄μαχαλάδες΄΄, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας απο τον άλλο. Εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα παραπλήσια αργυρωρυχεία ενώ κυβερνά και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία από την ένωση των Μουκαταάδων ονομάστηκαν Σιδηροκάψικα ή Μαντεμοχώρια. Λίγο καιρό πρίν ο Ρουστέμ σχεδόν εκδιώχθηκε από τη θέση του εξαιτίας των ομοφώνων κατηγοριών από όλα τα χωριά κάτω από την επίβλεψη του. Με την ισχυρή στήριξη του Ιμπραήμ Μπέη των Σερρών, πάτρωνα του, κατάφερε να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες, τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και στην Κωνσταντινούπολη. Εκδικήθηκε τον Έλληνα Προεστό του Ισβόρου, ο οποίος υποκίνησε τη συνεργασία εναντίον του, βάζοντας τον σε ένα πηγάδι και κρατώντας τον εκεί ώσπου σταδιακά του απέσπασε όλη την περιουσία του αποκεφαλίζοντας τον.(Leake, τόμ. III, σ. 160 – 161)
-
- Οι Σέρρες δεν είναι μόνο η αγορά στην οποία οι άνθρωποι της γύρω περιοχής ανταλλάσουν τα αγροτικά προϊόντα τους για μεταπράτες τόσο ξένους όσο και ντόπιους, αλλά και ο χώρος όπου οι γηγενείς από ένα μεγάλο τμήμα της Ευρωπαϊκής Τουρκίας καταφεύγουν προκειμένου να αγοράσουν ακατέργαστο βαμβάκι, τόσο για εσωτερική κατανάλωση όσο και για την κατασκευή νημάτων, τα οποία πωλούν σε Ουγγαρία και Πολωνία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.206 – 207)
- Εκτός από τα Μεγάλα Μετόχια, τα οποία οι Μονές διατηρούν στη Βλαχία, τη Θάσο και σε όλα τα παράλια της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, στις Μονές αποφέρουν μεγάλα κέρδη και η καλλιέργεια των δασών και η κατασκευή ελαίου, από ελιές, δαφνοκαρπό και φουντούκια. (Isambert, σ.55)
-
- Θεωρώ το Δάτον ως το ίδιο μέρος με τη Νεάπολη. Ο Σκύλακας ωστόσο, διαχωρίζει τα δύο μέρη αλλά προσθέτει πως το Δάτον αποτελούσε Αθηναϊκή αποικία, όχι όμως το αρχαίο Δάτον, αλλά μια πολύ νεότερη αποικία των Αθηναίων στη Θράκη.Προφανώς όμως στο σημείο αυτό το κείμενο του είχε φθαρεί, όπως και σε πολλά άλλα σημεία, και στην πραγματικότητα εννοούσε ότι η Νεάπολη ήταν μια αποικία την οποία οι Αθηναίοι είχαν ιδρύσει στο Δάτον. Ο Ζηνόβιος και ο Ευστάθιος από την άλλη, υποστηρίζουν πως το Δάτον ήταν αποικία της Θάσου, πιθανότατα όπως αυτές που οι Θάσιοι είχαν διαδοχικά στην ακτή απέναντι από το νησί τους, ενώ υπήρχε κάθε λόγος να πιστεύεται ότι οι Αθηναίοι δεν είχαν καμία βάση στη Θράκη μεχρι την υποβάθμιση της Θάσου, η οποία δε συνέβει μέχρι το έτος 463 π.Χ., ούτε καμία μόνιμη εγκατάσταση μέχρι την ίδρυση της Αμφίπολης από τον Άγνωνα, 26 χρόνια αργότερα, καθώς οι προηγούμενες τους προσπάθειες είχαν αποδειχθεί ανεπιτυχείς. Εάν η Νεάπολη ήταν αποικία της Αθήνας, καθώς τα νομίσματα αναδεικνύονται αξιόπιστα, ήταν πιθανότατα σε μια μεταγενέστερη ημερομηνία. Αυτό ίσως δείχνει ότι η Αισύμη υπήρξε μία από τις αποικίες των Θασίων, ήδη από την αρχαιότητα αναφέρεται από τον Όμηρο, είναι πιο πιθανό απο το να έχει κατακτήσει την τοποθεσία το Δάτον, στην οποία η αποικία της Νεάπολης ιδρύθηκε αργότερα, αλλά η Αισύμη συνέχιζε ακόμα να υπάρχει με αυτό το όνομα τον όγδοο χρόνο του Πελοπονησιακού Πολέμου, όταν, μαζί με τη Γαληψώ παραδόθηκε στο Βρασίδα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.224-5)
- Η εκστρατεία του Σιτάλκη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους Αθηναίους, οι οποίοι είχαν αρκετές υποτελείς πόλεις στη θρακική ακτή. Τον βασιλιά συνόδευε ο Άγνωνας από την Αθήνα, όπως και ένας διεκδικητής του μακεδονικού θρόνου, ο Αμύντας, ανιψιός του βασιλιά Περδίκα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442 – 443)
- Η πόλη των Φιλίππων βρίσκεται πάνω στην Εγνατία οδό, πριν αποκαλούταν Κρηνίδες, όπως μετονομάσθηκε από τον Φίλιππο της Μακεδονίας, που από εκεί έδιωξε τους Θασίους, μαζί με κάποιους άλλους εξόριστους Αθηναίους. (Isambert, σ.19 -20)
- Βορειοδυτικά των Φιλίππων βρίσκονται διάφορες κωμοπόλεις της πεδιάδας της Δράμας, της αρχαίας Δραβήσκου, δίπλα από την οποία στρατός 10.000 Αθηναίων σφαγιάσθηκε από τους Θράκες. (Isambert, σ.19 -20)
- Ο Αρισταγόρας της Μιλήτου κι έπειτα οι Αθηναίοι δι’ επανειλημμένων εκστρατειών αποπειράθηκαν να φέρουν στην Αμφἰπολη αποίκους, αλλά απέτυχαν καθώς αποκρούσθηκαν από τους Θράκες.Οι Αθηναίοι το πέτυχαν τελικά το 437 π.χ. και η Αμφίπολη, η οποία θεμελιώθηκε από τον Άγνωνα τον Νικίο, κατέστη η σπουδαιότερη πόλη της Αθηναϊκής ηγεμονίας.(Isambert, σ.24)
- Στα νότια της δυτικής της πλευρἀς υπάρχουν κάποια ερείπια, που βρίσκονται βόρεια της Νέας Κασσάνδρας και δίπλα από το ακρωτήριο Κασσάνδρα ή Κάβο Ποσείδι. Τα ερείπια μαρτυρούν τη θέση της Μένδης, μιάς αποικίας των Ερετριέων, και μίας πόλης που έγινε το μήλο της έριδος μεταξύ Σπαρτιατών και Αθηναίων.
(Isambert,σ.63)
- Η Άλωρος της Βοττιαίας χρησίμευε στους Αθηναίους ως κἐντρο κατά των εκστρατειών τους στη Μακεδονία.
(Isambert,σ.68)
- Η Λάρισα στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου υπήρξε σύμμαχος των Αθηναίων.
(Isambert,σ.95)