Category: Θέματα
-
- Η προέλαση του Αλεξάνδρου στην προσέγγιση του Πηλίου και η συνακόλουθη πορεία προς το Πελίναιο στην Θεσσαλία, ίσως δώσει περαιτέρω δείγματα της σχετικής χρονογραφίας.Επέστρεφε από μια εκστρατεία ενάντια στους Γέτες, οι οποίοι κατοικούσαν πάνω από τον Δούναβη, και είχε φτάσει στην χώρα των Αγριάνων και των Παιόνων, όταν έλαβε πληροφορίες ότι ο Κλείτος και ο Γλαυκίας, οι οποίοι μοιράστηκαν όλη την παραθαλάσσια Ιλλυρία, είχαν εκδηλωθεί εναντίον του και είχαν επικρατήσει επί των Αυταριατών.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.323)
- Ο Λάγκαρος, βασιλιάς των Αγριάνων, αφού ματαίωσε το τελευταίο σχέδιο της εισβολής στην χώρα των Αυταριατών, ο Αλέξανδρος μπόρεσε να προελάσει χωρίς διακοπή παρά τον Εριγόνα ποταμό και από εκεί στο Πήλιο, όπου εκεί κοντά οι Ιλλυριοί είχαν στρατοπεδεύσει.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.324)
-
- Η προέλαση του Αλεξάνδρου στην προσέγγιση του Πηλίου και η συνακόλουθη πορεία προς το Πελίναιο στην Θεσσαλία, ίσως δώσει περαιτέρω δείγματα της σχετικής χρονογραφίας.Επέστρεφε από μια εκστρατεία ενάντια στους Γέτες, οι οποίοι κατοικούσαν πάνω από τον Δούναβη, και είχε φτάσει στην χώρα των Αγριάνων και των Παιόνων, όταν έλαβε πληροφορίες ότι ο Κλείτος και ο Γλαυκίας, οι οποίοι μοιράστηκαν όλη την παραθαλάσσια Ιλλυρία, είχαν εκδηλωθεί εναντίον του και είχαν επικρατήσει επί των Αυταριατών.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.323)
-
- Αυτή ήταν η κατάλληλη στιγμή για τον Βρασίδα ο οποίος είχε ήδη κάνει τις προετοιμασίες του. Αφήνοντας οδηγίες, επομένως, στον Κλεαρίδα, δεύτερο στην ιεραρχία, να προχωρήσει από τη Θρακική πύλη ενάντια στο κοντινότερο τμήμα της εχθρικής γραμμής ή αυτό που ήταν η δεξιά πτέρυγα, αμέσως μόλις η δική του προτιθέμενη κίνηση θα προκαλούσε σύγχυση στο κέντρο. Άμεσα τέθηκε, στη πρώτη πύλη του Μακρού Τείχους, επικεφαλής 150 επίλεκτων ανδρών, έτρεξε μαζί τους στο χώρο που βρίσκεται ανάμεσα στο τείχος και τον κεντρικό δρόμο και έπεσε με αυτό τον τρόπο πάνω στους Αθηναίους καθώς προχωρούσαν κατα μήκος του δρόμου. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 193)
- Όταν οι Αθηναίοι επανακατέλαβαν την Αμφίπολη, όπως είναι ευνόητο, ξεκίνησαν να την οχυρώνουν περισσότερο τεχνικά. Το Μακρό Τείχος φαίνεται, από τις λέξεις ΄΄τότε όντος΄΄ που υιοθέτησε ο Θουκυδίδης, πως ήταν παραμελημένο ή κατεστραμμένο. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 197)
-
- Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη αρχικώς ένα τείχος, καταμήκος της κορυφογραμμής, τοποθετημένο στα δύο άκρα του ποταμού, αποτελούσε τη μοναδική οχύρωση της πόλης και στήν κορυφή του λόφου βρισκόταν ο ναός της Αθηνάς. Αυτό ήταν το κράτος της Αμφίπολης όταν ,στο δέκατο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, αποτέλεσε τη σκηνή της διάσημης μάχης, μοιραίας για τους αρχηγούς και των δύο πλευρών ( Thucyd, l. 5, c. 6, et seq.). ( Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 191)
- Τα μοναδικά απομεινάρια της αρχαιότητας στο Νεοχώρι, πέρα από την επιγραφή στη πηγή, υπάρχουν πολλά,διασκορπισμένα οικοδομικά υλικά αρχαίας τεχνουργίας και ορισμένα μνήματα, απο τα οποία ένα φέρει μορφές σε χαμηλό ανάγλυφο και δύο άλλα έχουν ονόματα πάνω τους. Υπάρχει ακόμη ένα απλό δωρικό τρίγλυφο ανάμεσα σε μετόπες, το οποίο λέγεται οτι μεταφέρθηκε από το Μπεζεστένι, έτσι ονομάζεται ένα μέρος στην κορυφή του λόφου, όπου υπάρχουν μερικά θραύσματα ίδια με εκείνα στο χωριό. Αν το τρίγλυφο ανήκε στο ναό της Αθηνάς, πιθανόν ήταν μικρών διαστάσεων.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.198)
-
- Τα κύρια μεταλλεία χρυσού βρίσκονταν κοντά στις Κρενίδες (Crenides), σε ένα λόφο που ονομαζόταν, σύμφωνα με τον Αππιανό, λόφος Διονύσου ή λόφος του Βάκχου, ο οποίος δεν ήταν, πιθανόν, παρα το βουνό όπου, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Σάτραι κατείχαν ένα μαντείο του Βάκχου, με μάντεις προερχόμενους από τους Βεσσούς, του οποίου οι απαντήσεις ήταν το ίδιο αμφίσημες με αυτές των Δελφών. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 190)
- Ο Αίμος είχε καταληφθεί κυρίως από Βεσσούς οι οποίοι αψηφώντας τη δύναμη της Ρώμης έως τη βασιλεία του Αυγούστου, και σύμφωνα με τον Πλίνειο εκτείνονταν νότια και ανατολικά μέχρι τον Νέστο.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.474).
-
- Η καταγραφή αφορά ένα διάταγμα για τη παντοτινή εξορία απο την Αμφίπολη και τη περιοχή της, θεσμοθετημένο απο το λαό ενάντια σε δύο πολίτες, τον Φίλων, τον Στρατοκλή και τα παιδιά τους. Αν συλλαμβάνονταν ποτέ θα θανατώνονταν ως εχθροί. Η περιουσία τους κατασχέθηκε και ένα δέκατο απο αυτή επρόκειτο να αφιερωθεί στην ιερή υπηρεσία του Απόλλωνα και του Στρυμόνα. Τα ονόματα τους θα αναγράφονταν απο τους Προστάτες πάνω σε λίθινο κίονα. Αν κάποιο άτομο ανακαλέσει το διάταγμα, ή με κάποιο τρόπο ή τέχνασμα ενθαρρύνουν τους εξόριστους, και αυτού του άνδρα η περιουσία θα αποδιδόταν στο λαό και ο ίδιος θα εξοριζόταν δια παντός απο την Αμφίπολη ( V. Inscription, No. 125). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σελ. 186 – 187)
-
- Κατάφερα να αντιγράψω μια επιγραφή στον τοίχο μιας πηγής μέσα στο χωριό. Οι επιγραφές υποτίθεται, σύμφωνα με τους Τούρκους, οτι παρέχουν πληροφορίες για την εύρεση θησαυρών. Ευτυχώς την εντόπισα χθές το απόγευμα και την μετέγραψα το πρωϊ, μόλις είχε αρκετό φως, λίγο πριν οι Μυρμιδόνες του Αγά, οι οποίοι είχαν πιθανότατα υποπτευθεί τις προθέσεις μου, κατέφθασαν με την πρόθεση να με εμποδίσουν. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σελ. 186)
-
- Ο Πτολεμαίος κατατάσσει τρεις πόλεις υπό τους Εορδαίους της Μακεδονίας. Αλλά καθώς οι Σκάμπες είναι μια από αυτές προφανώς συγχέει τους Εορδαίους με τους Εορδέτους, μια ιλλυρική φυλή.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.317)
- Εάν το Μπεράτι είναι η τοποθεσία Αντιπάτρια, καθώς έχω δείξει κάποιους λόγους για να το υποστηρίζω , συνεπάγεται ότι οι Δασσαρέτες κατείχαν όλη την ορεινή περιοχή μεταξύ Κορυτσάς και Μπερατίου, πέρα από το οποίο τα σύνορα των Δασσαρετών συναντούσαν εκείνα των Ταυλάντιων,των Μπιλλιώνων και των Χαόνων της Ηπείρου.Στα βόρεια συνορεύαν με τους Εορδέτους και τους Πενέστες και μερικώς με τους Ταυλάντιους, ενώ στα ανατολικά η κορυφή του κεντρικού υψώματος με φυσικό τρόπο διαμόρφωνε την οροθετική γραμμή μεταξύ τους και μεταξύ των Πελαγόνων, των Βρυγών και των Ορεστών ή με άλλες λέξεις, μεταξύ της Ιλλυρίας και της Μακεδονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.325-6)
-
- Ο Πτολεμαίος κατατάσσει τρεις πόλεις υπό τους Εορδαίους της Μακεδονίας. Αλλά καθώς οι Σκάμπες είναι μια από αυτές προφανώς συγχέει τους Εορδαίους με τους Εορδέτους, μια ιλλυρική φυλή.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.317)
-
- Κατάφερα να αντιγράψω μια επιγραφή στον τοίχο μιας πηγής μέσα στο χωριό. Οι επιγραφές υποτίθεται, σύμφωνα με τους Τούρκους, οτι παρέχουν πληροφορίες για την εύρεση θησαυρών. Ευτυχώς την εντόπισα χθές το απόγευμα και την μετέγραψα το πρωϊ, μόλις είχε αρκετό φως, λίγο πριν οι Μυρμιδόνες του Αγά, οι οποίοι είχαν πιθανότατα υποπτευθεί τις προθέσεις μου, κατέφθασαν με την πρόθεση να με εμποδίσουν. Πρόκειται για μια μαρτυρία μεγάλου ενδιαφέροντος, καθώς είναι γραμμένη στην Ιωνική διάλεκτο, και περιέχει τις ακριβείς λέξεις ορισμένων απο τους νόμους της Αθήνας όπως παρατέθηκαν απο τους Αθηναίους νομοθέτες. Και οι δύο ιδιομορφίες έγκεινται στο γεγονός οτι η Αμφίπολη υπήρξε μια Αθηναϊκή αποικία [ ο κ. Boeckh ( Inscr. Gr. No. 2008) είναι της άποψης οτι η διάλεκτος της επιγραφής δεν είναι αυτή της παλαιάς αττικής άλλα αυτή που χρησιμοποιούνταν στη Θάσο, τα Άβδηρα και τις άλλες Ιωνικές αποικίες της Θράκης. Μολονότι είναι δύσκολο να διαχωριστεί η χρήση ορολογιών της αττικής νομοθεσίας από αυτή της διαλέκτου, ο κ. Boeckh είναι πιθανότατατα, ως συνήθως. σωστός. Οι υποκατηγορίες των διαλέκτων είναι αναρίθμητες. Η Ιωνική της Θράκης, της Αττικής, των νησιών του Αιγαίου και της Ασίας πιθανόν διαφέρουν η μία απο την άλλη, όπως αποδεικνύουν οι σωζόμενες επιγραφές, σε σχέση με την Αιολική της Θεσσαλίας, της Βοιωτίας και της Μυτιλήνης και τη Δωρική της Κορίνθου, των Συρακουσών και της Κυρήνης)]. Τα γράμματα είναι μικρά, άλλα όμορφα σκαλισμένα και έχουν μορφή, η οποία, υποτίθεται, οτι υποδεικνύει περίοδο νεότερη από αυτή του Αλεξάνδρου. Η καταγραφή αφορά ένα διάταγμα για τη παντοτινή εξορία απο την Αμφίπολη και τη περιοχή της, θεσμοθετημένο απο το λαό ενάντια σε δύο πολίτες, τον Φίλων, τον Στρατοκλή και τα παιδιά τους. Αν συλλαμβάνονταν ποτέ θα θανατώνονταν ως εχθροί. Η περιουσία τους κατασχέθηκε και ένα δέκατο απο αυτή επρόκειτο να αφιερωθεί στην ιερή υπηρεσία του Απόλλωνα και του Στρυμόνα. Τα ονόματα τους θα αναγράφονταν απο τους Προστάτες πάνω σε λίθινο κίονα. Αν κάποιο άτομο ανακαλέσει το διάταγμα, ή με κάποιο τρόπο ή τέχνασμα ενθαρρύνουν τους εξόριστους, και αυτού του άνδρα η περιουσία θα αποδιδόταν στο λαό και ο ίδιος θα εξοριζόταν δια παντός απο την Αμφίπολη ( V. Inscription, No. 125). Το ακόλουθο είναι το Ελληνικό κείμενο σε κανονικά Ελληνικά:
Έδοξεν τω δήμω Φίλωνα καί Στρατοκλέα φεύγειν Αμφίπολιν καί τήν γην τήν Αμφιπολιτων ( σε αυτό το σημείο παρέθεσα τη τρίτη γραμμή της επιγραφής, ΝΤΗΓΓΗΝΤΩΝΑΜΦ, απο το αντίγραφο του Μ. Cousinery. Είναι προφανές απο αυτό το αντίγραφο ( βλ. V. dans le Macedoine, τόμος i. σελ. 128) συγκρινόμενο με αυτό που εξέδωσα για πρώτη φορά στη συλλογή του κ. Walpole, τόμ. ιι, οτι παρέλειψα να αντιγράψω αυτή τη γραμμή. Μπορεί να φανεί αλαζονικό, μετά απο αυτή τη παραδοχή, να αντιπαραθέσω τα αναγνώσματα μου με ορισμένες λέξεις του M. Cousinery, αλλά θα τις δηλώσω με την ελπίδα οτι κάποιος μελλοντικός ταξιδιώτης θα προσδιορίσει την αλήθεια. Στη γραμμή 7, ΠΕΔΑΣ, Cousinery, ΠΑΙΔΑΣ, Leake. Στη γραμμή 11, 22, ΧΡΗΜΑΤΑ ΑΥΤΩΝ, C. ΧΡΗΜΑΤΑΥΤΩΝ, L. Στη γραμμή 13, ΙΕΡΟΝ, C., ΙΡΟΝ, L. Στη γραμμή 17, ΣΤΗΛΗΝ, C., ΕΣΤΗΛΗΝ, L. Στις γραμμές 19, 20, ΑΝΑΨΗΦΙΣΕΙΝΚΑΤΑΔΕΧΗΤΑΙ, C., ΑΝΑΨΗΦΙΖΕΙΗΚΑΤΑΔΕΧΕΤΑΙ, L.) αειφυγίαν καί αυτούς καί τούς παιδας. καί ην που αλίσκωνται πάσχειν αυτούς ως πολεμίους καί νηποινεί τεθναναι. τά δέ χρήματ’ αυτων δημόσια ειναι, τό δέ επιδέκατον ιερόν του Απολλωνος καί του Στρυμόνος. τούς δε Προστάτας αναγράψαι αυτούς εις στήλην λιθίνην. εάν δέ τις τό ψήφισμα αναψηφίζει η καταδέχεται τούτους τέχνη ή μηχανη ητινιουν, τά χρήματ’ αυτου δημόσια έστω, καί αυτός φευγέτω Αμφίπολιν αειφυγίαν ( φυγών δέ καί μή θελήσας κρίσιν υποσχειν, φευγέτω αειφυγίαν . – Plato de Leg. νηποινεί τεθναναι. – Demosth. adv. Aristoc. – Andocid. de Myst. Εάν δέ ξένος αστη ξυνοικη τέχνη ή μηχανη ητινιουν, γραφέσθω πρός τούς Θεσμοθέτας. – Dem. adv. Neaer. τρόπω ή μηχανη ητινιουν. – Dem. adv. Mid. Επιδέκατον. – Harpocrat. i. voce. Plutarch de decem Rh in Antiph. Xenhoph. Hell l. 1, c. 7).
Οι διαλεκτικές ιδιομορφίες πάνω στο μάρμαρο είναι, – φεογειν αντί για φεύγειν – τηγγην αντί τήν γην – Αμφιπολιτεων αντί Αμφιπολιτων – αειφυγιην αντί αειφυγίαν – αυτος και τος αντί αυτούς καί τούς – ημπου΄ αντί εάν πού – αυτος ως πολεμιος αντί αυτούς ως πολεμίους – ιρον αντί ιερόν – τος δε αντί τούς δέ – αυτος ες αντί αυτούς εις – ην δε αντί εάν δέ – τουτος αντί τούτους – οτεωιουν αντί ητινιουν – αυτο αντί αυτου – φεογετω αειφυγιην αντί φευγέτω αειφυγίαν.
Στο πρώτο Ολυνθιακό του Δημοσθένη γίνεται αναφορά στο όνομα Στρατοκλής ως ένα από τους δύο απεσταλμένους από την Αμφίπολη στήν Αθήνα προκειμένου να ζητηθεί στρατιωτική βοήθεια για να σώσουν τη πόλη από τον Φίλιππο, ο οποίος την κατέλαβε τον ίδιο χρόνο, αφού γκρέμισε τα τείχη με πολιορκητικές μηχανές και εισέβαλε από το ρήγμα. Ωστόσο φέρθηκε με ηπιότητα προς τη κατεκτημένη πόλη και ικανοποιήθηκε με την εξορία αυτών που του εναντιώνονταν ( τούς μέν αλλοτρίως πρός αυτόν διακειμένους εφυγάδευσε, τοις δέ άλλοις φιλανθρώπως προσηνέχθη.- Diodo. 1. 16, c. 8.). Είναι πιθανόν οτι η επιγραφή αναφέρεται στη τελευταία ενέργεια του κατακτητή και ο Στρατοκλής που ονομάζεται στήν επιγραφή είναι ο ίδιος που ρητόρευε από το βήμα τής Πνύκας καί υπήρξε, εντέλει, ένας από τους αρχηγούς του κόμματος που εναντιωνόταν στόν Φίλιππο. Σε αυτή τήν υπόθεση δεν αποτελεί εμπόδιο το γεγονός οτι δεν αναφέρεται τό όνομα του Φιλίππου στο διάταγμα, καθώς, σύμφωνα με τη συνήθη τακτική της ελληνικής διπλωματίας, ήταν πράξη του λαού, μολονότι στη πραγματικότητα είχαν χάσει την ελευθερία τους και δεν θα ελευθερώνονταν ποτέ ξανά απο τη φρουρά των Μακεδόνων μέχρι που ήρθε μια Ρωμαϊκή. Αν αυτή η εικασία είναι βάσιμη, έχουμε την ακριβή ημερομηνία της επιγραφής, δηλαδή, το 358 π.Χ. ( Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 186 – 189 )