Category: Πρόσωπα-Leake

  • Φίλιππος Αρριδαίος

    • Γυναίκα του ήταν η Ευρυδίκη και μητέρα του η Κυνάνη. Ο Κάσσανδρος τον ενταφίασε μαζί με τη γυναίκα του και τη μητέρα του  στις Αιγές.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 263)

  • Αμύντας Δ΄ της Μακεδονίας

  • Έρχεται σε αρμονία με αυτά που αναφέρει ο Ξενοφών, ότι δηλαδή η Όλυνθος μόνο με 800 οπλίτες, ανάγκασε τις περισσότερες πόλεις της Θράκης να παραδοθούν και πήρε την Πέλλα από τον Αμύντα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 288)
  • Όσο για το όρος Δύσωρο, εάν υποθέσουμε ότι ο Ηρόδοτος δεν είχε αναφερθεί και πολύ στη Μακεδονία επί βασιλείας του Αμύντα, ο Μεγάβυζος εισέβαλε στην Παιονία στον βαθμό της έκτασης του βασιλείου την εποχή του εγγονού του Περδίκκα, όταν η Μυγδονία, η Βισαλτία, η Ανθεμούς και η Κρηστωνία προστέθηκαν στο βασίλειο. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 212)
  • Η εκστρατεία του Σιτάλκη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους Αθηναίους, οι οποίοι είχαν αρκετές υποτελείς πόλεις στη θρακική ακτή. Τον βασιλιά συνόδευε ο Άγνωνας από την Αθήνα, όπως και ένας διεκδικητής του μακεδονικού θρόνου, ο Αμύντας, ανιψιός του βασιλιά Περδίκα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 442-443)

  • Στέφανος Βυζάντιος

  • Η Αρναία υποψιάζομαι ότι είναι το ίδιο μέρος το οποίο ο Στέφανος Βυζάντιος ονόμαζε Καλάρνα, τα ίχνη της τελευταίας εμφανίζονται κοντά σε αυτό το τμήμα της ακτής το οποίο αποδίδοταν με τον όρο Turris Calarnaea και ο Μελάς την τοποθετεί ανάμεσα στον Στρυμόνα και το λιμάνι του Κάπρου.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.170)
  • Ο Στέφανος Βυζάντιος αποδίδει την πόλη Λυκόφρων στην Πιερία. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 317)
  • Η Θέραμβος εμφανίζεται στα κείμενα του Στέφανου Βυζάντιου να βρίσκεται σ’ ένα ακρωτήριο, ή πολύ κοντά σε αυτό, για το οποίο, λόγω της θέσης του ο Λυκόφρων, σε ένα κείμενο του σχετικά με τη Φλέγρα, την αρχαία πόλη της Παλλήνης, αναφέρει και τη Θέραμβο.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 156)
  • Παρόλο που ο Στέφανος Βυζάντιος διακρίνει το Σίρις από τις Σέρρες, στην πραγματικότητα είναι το ίδιο μέρος. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 209)
  • Η Αισύμη ονομάστηκε Ημαθία, όπως αναφέρεται από τον Στέφανο Βυζάντιο και τον Λίβιο. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 225)
  • Φαίνεται ότι η Άλωρος δεν απείχε πολύ από το Καψοχώρι, η θέση του οποίου, απέναντι από το μυχό του Θερμαϊκού κόλπου, ταυτίζεται με την περιγραφή του Στέφανου Βυζάντιου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 436)
  • Το πραγματικό όνομα του Τρίουλου (όπως αναφέρεται από τον M. Cousinery) υποπτεύομαι ότι είναι Τράγιλος, καθώς ο Στέφανος Βυζάντιος αναφέρεται σε μια μακεδονική πόλη με αυτό το όνομα αυτό.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 228)
  • Η πόλη Γραίρος πρέπει να είναι η Γάζορος και μαθαίνουμε από τον Στέφανο Βυζάντιο ότι πρόκειται για μακεδονική πόλη.  (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 229)
  • Ο Στέφανος, ο οποίος απαριθμεί πέντε πόλεις με το όνομα Χάλκις, δεν αναφέρει αν υπήρχε πόλη με αυτό το όνομα στη Θρακική Χαλκιδική. (Leake, τόμ. III, σ. 456)
  • Οι Παναίοι αναφέρονται από τον Στέφανο ως φυλή των Εδονέων. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 465)
  • Η κωμόπολη Κουλακία, που αποκαλούταν από τους αρχαίους Έλληνες Χαλάστρα, μνημονεύεται από τον Πλούταρχο και από τον Στέφανο Βυζάντιο. (Isambert, σ.65)

  • Μπελόν (Belon)

  • O Μπελόν, ο οποίος είχε επισκεφθεί τα ορυχεία της Σιδηρόκαψας στα μέσα του 16ου αιώνα βεβαιώνει ότι βρήκε περίπου 500-600 φούρνους σε διαφορετικά σημεία του βουνού, από όπου εξαγόταν εκτός από ασήμι και χρυσός από πυρίτη. Στα ορυχεία εργάζονταν περίπου 6.000 εργάτες και απέφεραν στην Πύλη συνήθως ένα μηνιαίο εισόδημα ύψους 30.000 χρυσών δουκάτων.(Leake, τόμ. III, σ. 161)

  • Αγάς Ρουστέμ

  • Στο Ίσβορο βρίσκεται η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος ως Μαντέμ Αγάς διευθύνει τα κοντινά αργυρωρυχεία και κυβερνά δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής. Τα τελευταία μετά την ένωση των Μουκαταάδων ονομάστηκαν Σιδηροκάψικα ή Μαντεμοχώρια. Λίγο καιρό πριν, ο Ρουστέμ αγάς σχεδόν εκδιώχθηκε από τη θέση του εξαιτίας των κατηγοριών από όλα τα χωριά που βρίσκονταν υπό την επίβλεψή του. Με την ισχυρή στήριξη του Ιμπραήμ Μπέη των Σερρών, του πάτρωνα του, κατάφερε να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και στην Κωνσταντινούπολη. Εκδικήθηκε τον Έλληνα προεστό του Ισβόρου, ο οποίος υποκίνησε την ανταρσία εναντίον του. Αφού τον έβαλε σε ένα πηγάδι τον κράτησε εκεί μέχρις ότου του αποσπάσει όλη την περιουσία του και στο τέλος τον αποκεφάλισε. (Leake, τόμ. III, σ. 160 – 161)
  • Ο Γενίτσαρός μου, ο οποίος αφηγείται αυτό το ανέκδοτο, το θεωρεί ως απόδειξη ότι ο Ρουστέμ αγάς είναι ένας doghru adem (σωστός άνθρωπος). Ήταν υποχρεωμένος να πληρώνει 120 πουγγιά και 200 οκάδες ασημιού για την ενοικίαση των χωριών και των ορυχείων. Ωστόσο, τα έσοδα από τα ορυχεία δεν ξεπερνούσαν τις 100 οκάδες και τη διαφορά την κάλυπταν οι Έλληνες κάτοικοι των χωριών προκειμένου να διατηρήσουν τα προνόμια που απέρρεαν από την υπαγωγή τους στη διαχείριση των ορυχείων. (Leake, τόμ. III, σ. 161)

  • Μπέης Ιμπραήμ

  • Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια, χωρισμένα σε δύο σχεδόν ισομερείς “μαχαλάδες”, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο. Εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά. Λίγο καιρό πριν, ο Ρουστέμ σχεδόν εκδιώχθηκε από τη θέση του εξαιτίας των κατηγοριών από όλα τα χωριά που βρίσκονταν υπό την επίβλεψή του. Με την ισχυρή στήριξη του Ιμπραήμ Μπέη των Σερρών, του πάτρωνα του, κατάφερε να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και στην Κωνσταντινούπολη. Εκδικήθηκε τον Έλληνα προεστό του Ισβόρου, ο οποίος υποκίνησε την ανταρσία εναντίον του. Αφού τον έβαλε σε ένα πηγάδι τον κράτησε εκεί μέχρις ότου του αποσπάσει όλη την περιουσία του και στο τέλος τον αποκεφάλισε.(Leake, τόμ. III, σ. 160 – 161)
  • Δεν θα συναντούσα καμία δυσκολία στην Αμφίπολη αν επέλεγα το δρόμο των Σερρών, έχοντας μαζί μου μια επιστολή του Ιμπραήμ Μπέη, του οποίου η εξουσία δεν αμφισβητείται ούτε στη Ζίχνη ούτε στη Δράμα. Ο Ιμπραήμ μπέης έχει σε τάξη τους άγριους οπλαρχηγούς που βρίσκονται γύρω του, καθώς δεν χάνουν ευκαιρία να εξασκήσουν την πιο άγρια καταπίεση στους χριστιανούς υποτελείς.(Leake, τόμ. III, σ. 199)

  • Άγιος Διονύσιος

  • Ο Άγιος Διονύσιος ήταν αδερφός του επισκόπου Τραπεζούντας. Καταγόταν από την Κορησό της Καστοριάς. Έγινε ερημίτης στο Άγιο Όρος, όπου το 1380 ο Αλέξιος ο Κομνηνός έχτισε προς τιμή του μια εκκλησία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 116)
  • Στο βάθος του κύκλου υψώνεται στα βόρεια ο Καλόγηρος, μία από τις υψηλότερες κορυφές του Ολύμπου, πάνω στην οποία βρίσκεται σύμφωνα με την παράδοση ο τάφος του Αγίου Διονυσίου. (Isambert, σ. 82)

  • Μπέης Ισμαήλ

  • Ο Ισμαήλ Μπέης των Σερρών, όταν ήταν διοικητής της σύγχρονης πρωτεύουσας της πέρα του Αξιού Μακεδονίας, είχε κτίσει κιόσκια στην περιοχή Μπεχ Τσινάρ της Θεσσαλονίκης. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.107)
  • Ένας πασάς από την Αλβανία, πιθανόν ο πατέρας του Αλή-πασά των Ιωαννίνων, επιτέθηκε και λεηλάτησε την πόλη (ενν. την Βοσκόπολη). Ο πληθυσμός αναγκάστηκε να φύγει. Άλλοι στο Βανάτο, άλλοι στην Ουγγαρία και άλλοι σε πόλεις της Μακεδονίας και κυρίως τις Σέρρες όπου ο Ισμαήλ μπέης τους δέχτηκε ασμένως. Σήμερα στη Βοσκόπολη δεν υπάρχουν παρά ερείπια και λίγοι φτωχοί κάτοικοι.( Cousinery,τομ.Ι,σ.17)
  • Ο Ισμαήλ μπέης των Σερρών προκειμένου να σταθεροποιήσει την εξουσία του στην περιοχή ζήτησε σε γάμο την κόρη ενός από τους αντιπάλους του, τον οποίο ο ίδιος φόνευσε και εκμεταλλεύτηκε όλα τα προνόμια και τη δύναμη που του προσέφερε αυτός ο γάμος. Ο Σουλτάνος δεν έβλεπε με καλό μάτι τον Ισμαήλ ,ο οποίος θεωρούνταν σφετεριστής αλλά τον ανεχόταν λόγω του ότι διοικούσε με σιδηρά πυγμή και είχε οδηγήσει την πόλη σε οικονομική ευρωστία. Επιπλέον , είχε δημιουργήσει ένα πολύ αποτελεσματικό στρατιωτικό σώμα 10,000 ανδρών που συνέδραμε τις εκστρατείες του Σουλτάνου στα ανατολικά σύνορα του κράτους. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 149)
  • Ο Ισμαήλ μπέης επελέγη από το Σουλτάνο για μια νέα εκστρατεία κατά των Σέρβων. Όμως, όντας ήδη άρρωστος δεν μπόρεσε να κάνει παρά λίγα χιλιόμετρα έξω από τις Σέρρες όπου τον βρήκε ο θάνατος. Την εξουσία έλαβε έπειτα ο γιος του, ο Γιουσούφ μπέης. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 153)
  • Στις 5.55 περνάμε τον (Στρυμώνα) ποταμό, πάνω από μια καινούρια ξύλινη γέφυρα, ένα μίλι πιο κάτω από ένα μεγάλο τσιφλίκι, αυτό του Ισμαήλ μπέη, το οποίο ονομάζεται τσιφλίκι Αντά (Adda), όπου και έχτισε πρόσφατα ένα σεράϊ. (Leake, τόμ. III, σ. 200)
  • Ένα μεγάλο κομμάτι από το τμήμα που ανήκει στην περιοχή των Σερρών αποτελεί ιδιωτική περιουσία του Ισμαήλ Μπέη και της οικογένειας του, ένος από τους πλουσιότερους και πιο δυνατούς υπηκόους του Σουλτάνου, αν μπορεί να αποκληθεί υπήκοος κάποιος που έχει απόλυτη εξουσία εδώ και υπακούει μόνο στις εντολές της Πύλης κατα το δοκούν, πάντα όμως με μια μεγάλη επίδειξη υποταγής. Πέρα από την κτήση γαιών εμπλέκεται στο εμπόριο και εισπράττει μεγάλα κέρδη από τη συλλογή των αυτοκρατορικών φόρων. Έχει αυξήσει δραστικά τη δύναμη του τα τελευταία δέκα χρόνια και η δικαιοδοσία του εκτείνεται βόρεια στα σύνορα με τη Σόφια και τη Φιλιππούπολη, στα δυτικά μέχρι και το Istib, και στα ανατολικά μέχρι και την Γιουμουρτζίνα. Τα στρατεύματά του μάχονται τώρα ενάντια στον Εμίν Αγά του Χασά κιόι πέρα από την Γιουμουρτζίνα, τον οποίο, πιθανόν, σύντομα θα αναγκάσει σε συνθηκολόγηση. Προς τα νότια και δυτικά οι κορυφογραμμές των βουνών, που αποτελούν τα σύνορα της πεδιάδας, διαχωρίζουν την επικράτειά του από την περιοχή της Θεσσαλονίκης. Οι δυνάμεις του δεν ξεπερνούν τους 2.000 έμμισθους, οι οποίοι είναι κυρίως Αλβανοί, άλλα σε περίπτωση ανάγκης μπορεί εύκολα να συγκεντρώσει 10.000. Όταν χτίζει ένα καινούριο παλάτι, ή επιδιορθώνει ένα δρόμο, ή χτίζει μια γέφυρα, τα χωριά προμηθεύουν τα υλικά και το ανθρώπινο δυναμικό. Κατά συνέπεια τα κύρια έξοδα του είναι το νοικοκυριό και τα στρατεύματα. Ελλιπής ως προς τις ασυνήθιστες ικανότητες του Αλή Πασά λέγεται ότι δε διαθέτει τη σκληρότητα, τη δολιότητα και την ακόρεστη απληστία του. Αν και ποτέ δεν κρύβει την περιφρόνηση του προς τους Χριστιανούς και τούς συμπεριφέρεται με τη συνήθη σκληρότητα των πιο αλαζονικών Μουσουλμάνων.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 202)
  • Οι ίδιοι οι Χριστιανοί τον θεωρούν ως ένα δίκαιο, περιποιητικό κυβερνήτη, του οποίου οι εκβιασμοί είναι σχετικά ήπιοι. Γι’ αυτό το λόγο η περιοχή του παρουσιάζει περισσότερη ευημερία από κάθε τμήμα του Αλή Πασά. Επειδή η καλλιέργεια βαμβακιού είναι πολύ αποδοτική, είναι πρόθυμος να ενθαρρύνει την εξαγωγή του, στην οποία εμπλέκεται ο ίδιος και οι Έλληνες έμποροι των Σερρών, οι οποίοι διεξάγουν εκτεταμένο εμπόριο με τη Βενετία, και μολονότι απολαμβάνουν επαρκή προστασία από τον Ισμαήλ μπέη, προσωπικά τους αντιμετωπίζει εξευτελιστικά. Σε ό,τι αφορά τους ραγιάδες αρκεί να αναφέρω μια από τις εργασίες και τις άδικες απαιτήσεις που τους επιβάλει για να δείξω την κατάσταση τους ακόμη και υπό ένα κυβερνήτη, ο οποίος έχει τη φήμη ότι είναι επιεικής. Κάθε χωριό είναι υποχρεωμένο να παραδίδει τη δεκάτη του Μπέη σε βαμβάκι το οποίο είναι έτοιμο για άμεση εξαγωγή, ούτως ειπείν, καθαρό από σπόρους και εκκοκκισμένο, αντί να το παρέχουν όπως βγαίνει από τα χωράφια. Επιπρόσθετα αναπληρώνουν την απώλεια σε βάρος, η οποία προκαλείται από την αφαίρεση των σπόρων, με την προσθήκη ισόποσου καθαρού βαμβακιού. Οι Τούρκοι δικαιολογούν αυτήν την καταπίεση ισχυριζόμενοι ότι είναι κοινή πρακτική στις περιοχές που παράγουν βαμβάκι. Η μόνη απάντηση την οποία καταδέχονται να δώσουν όταν είναι οι δυνατότεροι. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 203)
  • Προς τη δυτική άκρη του τελευταίου τμήματος βρίσκεται το παλάτι του Ισμαήλ Μπέη, το οποίο, μολονότι εκτεταμένο και μεγαλοπρεπές, δεν είναι πάνω από το ένα τρίτο του μεγέθους του Αλή Πασά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 206)

  • Κόιντος Φάβιος Μάξιμος

    • Ο Κόιντος Φάβιος Μάξιμος εγκατέστησε στην Κανδαβία τους Ρωμαίους, από τους οποίους ισχυρίζονται ότι προέρχονται οι Βλάχοι έποικοι της μεσημβρινής πλαγιάς του όρους Σβώκη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.45)
    • Ο Περσέας αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Πύδνα καθώς το απόσπασμά του ανατράπηκε στο πέρασμα της Πέτρας από τον Πόπλιο Σκιπίωνα Νασίκα, ο οποίος είχε σταλεί συνοδευόμενος από τον μεγαλύτερο γιο του ύπατου, Κόιντο Φάβιο Μάξιμο.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 430)

  • Προκόπιος

    • Ο Προκόπιος, ένας ιστορικός περιορισμένης αξιοπιστίας και αγεωγράφητος, μάλλον μιλά για το Κέλετρον, όταν αναφέρει ότι ο αυτοκράτωρ Ιουστινιανός ανοικοδόμησε πάνω στη χερσόνησο της Καστοριάς μια πόλη της Θεσσαλίας με το όνομα Διοκλητιανούπολη, την οποία ονόμασε Ιουστινιανούπολη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 5)
    • Ο Προκόπιος, ο οποίος δεν αναφέρει τους πολέμους των βασιλέων της Μακεδονίας και των Ρωμαίων, στους οποίους γίνεται ιδιαίτερος λόγος για το φρούριο της Αχρίδας, δεν σημειώνει σε ποια εποχή εκχριστιανίστηκε αυτό, ένα γεγονός το οποίο τοποθετείται κατά προσέγγιση στον τέταρτο αιώνα μετά Χριστό. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.50)
    • Ο Προκόπιος εντάσσει το φρούριο της Αχρίδας στο Θέμα της Νέας Ηπείρου, η έκταση της οποίας περιλαμβάνει τη Μακεδονική Ιλλυρία μέχρι τη Λίσσα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.51)
    • Ο Προκόπιος αναφέρει ότι ο Ιουστινιανός μπόρεσε ν’ αναδείξει την πατρίδα του χάρη στους ιεράρχες του. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.52)
    • Αυτός ο τίτλος στην περίπτωση της Παυταλίας με μια πρώτη ματιά φαίνεται να δικαιολογεί την υπόθεση ότι ήταν το ίδιο μέρος με την Ουλπιάνα, η οποία, σύμφωνα με τον Προκόπιο, ανακατασκευάστηκε από τον Ιουστινιανό, υπό την ονομασία Ιουστινιάνα Δευτέρα, και το σύγχρονο όνομα Κιουστεντίλ, επιβεβαιώνει την υπόθεση αυτή για την ομοιότητα με την Ιουστινιάνα. Αλλά υπάρχει μια ανυπέρβλητη αντικειμενικότητα σε αυτή την υπόθεση. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 476)