Category: Πρόσωπα-Isambert

  • Πασάς Ιμπραήμ

    • Η Κοζάνη είναι ο τόπος του γιατρού Γιώργου Σακελλάριου, μεταφραστή ενός μέρους του ταξιδιού του Ανάχαρση, καθώς και κάποιων άλλων εργασιών, τις οποίες ανέλαβε προς όφελος των συμπατριωτών του. Η  άνετη κατοικία στην οποία βρήκα την οικογένεια του, αποδεικνύει την θυσία που κάνει, ή καλύτερα που αναγκάστηκε να κάνει, διαμένοντας στο Βεράτιο ως θεραπευτής του Ιμπραήμ Πασά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.301)
    • Εκτός από αυτά τα εξωτερικά τείχη της Καβάλας δεν υπάρχουν κτίρια, και αυτό το γεγονός της παρέχει τερπνή θέα από τη θάλασσα. Η ακρόπολη και τα οχυρώματα δεν φέρουν κανένα ίχνος από τα αρχαία τους θεμέλια. Είναι βυζαντινά κτίσματα τα μετασκεύασαν σε ένα βαθμό οι Τούρκοι. Υδραγωγείο που στηριζόταν σε διπλή σειρά αψίδων διοχετεύει το νερό από τα παρακείμενα βουνά. Αυτό όπως επίσης και ένα τζαμί και έναν ξενώνα κατασκευάστηκαν από κάποιον Τούρκο άρχοντα που ονομαζόταν Ιμπραΐμ Πασάς, στα χρόνια του Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπούς. Επίσης ο Μεχμέτ Άλη ανήγειρε εκεί σχολείο και τζαμί. (Isambert, σ.19)

  • Βρούτος

    • Ο στρατός του Κάσσιου και του Βρούτου προήλαυνε από την Ασία κατά μήκος των ακτών της Θράκης. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 215)
    • Κατά την μάχη των Φιλίππων ο στόλος του Βρούτου και του Κασσίου ναυλοχούσε στη Νεάπολη. (Isambert, σ.17)
    • Η πόλη αναπτυσσόταν λίγο λίγο, ως την ώρα που ο Αύγουστος και ο Αντώνιος κατατρόπωσαν εδώ τους λεγεωνάριους του Βρούτου και του Κασσίου η πόλη είχε μόνον στρατηγική αξία. Ο Αύγουστος την εποίκισε και την κατέστησε μια ανθηρή πόλη. (Isambert, σ.20)

  • Αριστοτέλης

    • Σχετικά με το γεγονός της αποκατάστασης των Σταγείρων εξαιτίας της επιρροής του Αριστοτέλη (Plutarch. in Alexand.-Diogen.Laert. 1.5, #4 – Theophr. Hist. Plant. c.102. – AElian. Var. Hist. 1.3, c.17.), έχουμε απόδειξη ότι είχε πέσει σε παρακμή πριν από τα χρόνια του Αλεξάνδρου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 169)
    • O Αριστοτέλης, ο οποίος γνώριζε καλά τη Μακεδονία, αναφέρει τη Χαλκίδα ή Χαλκιδική της Θράκης, ως όνομα περιοχής και όχι πόλης (εν τή Χαλκίδι επί Θράκης – Aristot. de Mirab. auscult. εν τή Χαλκιδική επί Θράκης, de Hist. Anim. l. 3, c. 12. Κατά τον ίδιο τρόπο οι Χαλκιδείς επί Θράκης είναι οι άνθρωποι του κοινού της Χαλκιδικής). (Leake, τόμ. III, σ. 456)
    • Απέναντι από τα αριστερά φαίνεται η κώμη του Σταυρού, που δείχνει πιθανώς την πόλη των αρχαίων Σταγείρων, αποικία των Ανδρίων και πατρίδα του Αριστοτέλη. (Isambert, σ.26)

  • Αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός

    • Ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός ίδρυσε τη μονή Κουτλουμουσίου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 124)
    • Σύμφωνα με την Άννα Κομνηνή, ο Αλέξιος Α’ ηττήθηκε στα τείχη της Αυλώνας από τον αρχηγό των Νορμανδών Ροβέρτο. Αφού διέσχισε τον ποταμό Χαρζάν και συγκέντρωσε τα στρατεύματά του στο δάσος του Μπαγκόρα, έφτασε μέσω της Στρόγγας στην Αχρίδα, απ’ όπου κατέφυγε στη Δεβόλη ή Δεάμπολη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.63)
    • Ο Αλέξιος ο Κομνηνός στρατοπέδευσε με το στρατό του εδώ (Κλειδί), μεταξύ του Αξιού και του Αλιάκμονα όταν πορευόταν κατά του Νικηφόρου Βασιλακίου. (Isambert, σ.65 -66)
    • Το 1084 ο Αλέξιος αφαίρεσε την Καστοριά από τον γενναίο Βρυέννιο. (Isambert, σ.37)

  • Βρασίδας

    • Το πέρασμα μέσα από τα βουνά που διαχωρίζει τη Λυγκιστίδα από την Εορδαία, όπου ο Φίλιππος πραγματοποίησε την αποτυχημένη άμυνά του ενάντια στους Ρωμαίους, περιγράφεται από τον Πολύβιο ως “αι εις την Εορδαίαν υπερβολαί”, και ο Θουκυδίδης ονομάζει ένα μονοπάτι στα ίδια βουνά ως “η εσβολή της Λύγκου”, εξιστορώντας την επίθεση του Περδίκκα ενάντια στη Λυγκιστίδα, στο όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, που τελείωσε με μια ξεχωριστή διαπραγμάτευση μεταξύ του συμμάχου του Βρασίδα και του Αρριβέα, βασιλιά της Λυγκιστίδας. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 314-315)
    • Ήταν στο ίδιο πέρασμα όπου ο Βρασίδας, την επόμενη χρονιά, κατάφερε μια επιδέξια υποχώρηση από τους Λυγκιστές και τους Ιλλυριούς, όταν, φτάνοντας στις πεδιάδες του Λύγκου με τον Περδίκκα και μια συνολική δύναμη, αποτελούμενη από 3000 οπλίτες, 1000 ιππείς και ένα μεγάλο σώμα βαρβάρων της Θράκης. Αυτοί υποχρεώθηκαν να υποχωρήσουν εξαιτίας των Ιλλυρίων, οι οποίοι, αν και είχαν υποσχεθεί να ενωθούν με τον Περδίκκα, ξαφνικά βρέθηκαν στο πλευρό του Αρριβέα. Οι Μακεδόνες του Περδίκκα και οι απείθαρχοι βάρβαροι κινήθηκαν ατάκτως κατά τη διάρκεια της νύχτας, και το θεώρησαν απαραίτητο ο ίδιος ο βασιλιάς να τους συνοδεύσει χωρίς να συνεννοηθεί πρώτα με τον Βρασίδα, που είχε εγκατασταθεί με τις δυνάμεις του σε κάποια απόσταση. Μολονότι εγκαταλείφθηκε με αυτόν τον τρόπο, ο Σπαρτιάτης στρατηγός ξεκίνησε την υποχώρησή του το επόμενο πρωί με κατεύθυνση το πέρασμα, σχηματίζοντας με τους οπλίτες του τετράγωνο, βάζοντας εντός τους ελαφρά οπλισμένους και καλύπτοντας την οπισθοχώρηση αυτού του σώματος με 300 επιλεγμένους άνδρες υπό τις διαταγές του. Με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο απέκρουσε τις επιθέσεις του εχθρού, αλλά έχοντας καταλάβει τα υψώματα που συνόρευαν με την είσοδο του περάσματος, απέκρουε τους εχθρούς. Τότε του επετράπη οπισθοχώρηση χωρίς περαιτέρω παρενόχληση και κατέφτασε την ίδια μέρα στην Άρνισσα, την πρώτη πόλη στην επικράτεια του Περδίκκα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 315)
    • Ο Κλέων περίμενε στην Ηϊώνα για ορισμένες αναμενόμενες ενισχύσεις Μακεδόνων και Οδομαντών, όταν ο Βρασίδας τοποθετήθηκε μ’ ένα τμήμα των δυνάμεών του στα Κερδύλια, ένα βουνό στη περιοχή της Άργιλου, απέναντι από την Αμφίπολη, απ’ όπου όλες οι κινήσεις του Κλέονα ήταν ορατές. Το υπόλοιπο του στρατού του Βρασίδα βρισκόταν στην Αμφίπολη. Η συνολική ελληνική δύναμη αποτελούταν από 2000 οπλίτες και 300 ιππείς, αλλά σε αυτούς προστέθηκαν περίπου 4000 Θράκες πεζικάριοι και μερικοί ιππείς. Ο Κλέων είχε περίπου τον ίδιο αριθμό αλλά υπερτερούσε σε μεγάλο βαθμό ως προς τα επίλεκτα στρατεύματα έχοντας 3000 οπλίτες και 500 ιππείς. Μόλις ο Βρασίδας αντιλήφθηκε ότι ο Κλέων προχωρούσε προς την Αμφίπολη κατέβηκε από τα Κερδύλια και εισήλθε στην πόλη με την ελπίδα να του δοθεί μια ευκαιρία να επιτεθεί με πλεονέκτημα προτού ο αντίπαλός του ενισχυθεί. Ο Κλέων κατέλαβε τα υψώματα μπροστά από τα τείχη της Αμφίπολης απέναντι από τα οποία οδηγούσε ο κύριος δρόμος. Η θέση του επέτρεπε τη θέαση της Στρυμονικής λίμνης και σε ένα σημείο ήταν τόσο ψηλά ώστε ο Βρασίδας ήταν ορατός στους Αθηναίους καθώς θυσίαζε στον ναό της Αθηνάς. Η επιστροφή του Βρασίδα στην πόλη, μαζί με τη θυσία, είχαν ήδη πείσει τον Κλέονα ότι ο αντίπαλός του ετοιμαζόταν για μάχη, όταν έλαβε μια αναφορά ότι πλήθος ποδιών, ανδρών και αλόγων, ήταν ορατά κάτω από τη Θρακική πύλη. Μόλις πείστηκε γι’ αυτό το γεγονός, ιδίοις όμμασι, κατέφυγε σε άμεση υποχώρηση γιατί είχε μετακινηθεί από την Ηϊώνα χωρίς να έχει πρόθεση να εμπλακεί σε μάχη, μόνο επειδή οι άντρες του παραπονούνταν για την απραξία του, τη στιγμή που δεν φαινόταν να υπάρχει μεγάλη δύναμη εντός της πόλης.
      Έχοντας διατάξει τα στρατεύματά του να μετακινηθούν από τα αριστερά προς την Ηϊώνα σύντομα, επειδή άρχισε να ανυπομονεί εξαιτίας της βραδύτητας με την οποία εκτελούσαν την κίνηση, έστρεψε και τη δεξιά πτέρυγα του στρατού προς την ίδια κατεύθυνση εκθέτοντας τη δεξιά ή την ακάλυπτη πλευρά τους στον εχθρό. Αυτή ήταν η κατάλληλη στιγμή για τον Βρασίδα, ο οποίος είχε ήδη κάνει τις προετοιμασίες του.
      Άφησε οδηγίες, επομένως, στον Κλεαρίδα, δεύτερο στην ιεραρχία, να προχωρήσει από τη Θρακική πύλη ενάντια στο κοντινότερο τμήμα της εχθρικής γραμμής ή αυτό που ήταν η δεξιά πτέρυγα, αμέσως μόλις η δική του προτιθέμενη κίνηση θα προκαλούσε σύγχυση στο κέντρο. Άμεσα τέθηκε στην πρώτη πύλη του Μακρού Τείχους επικεφαλής 150 επίλεκτων ανδρών, έτρεξε μαζί τους στον χώρο που βρίσκεται ανάμεσα στο τείχος και τον κεντρικό δρόμο και έπεσε με αυτό τον τρόπο πάνω στους Αθηναίους, καθώς προχωρούσαν κατά μήκος του δρόμου. Η επίδραση αυτoύ του τολμηρού σχεδίου ήταν η φυγή της αριστερής πτέρυγας του εχθρού, η οποία είχε τεθεί επικεφαλής της πορείας, με κατεύθυνση την Ηϊώνα, όπως και τη διάσπαση των δυνάμεών του και τελικώς την ήττα της δεξιάς πτέρυγας του μετά από κάποια αντίσταση στο ψηλότερο σημείο της κορυφογραμμής. Ο Κλέων, που τράπηκε σε φυγή με την πρώτη επίθεση του Κλεαρίδα, σφαγιάστηκε από έναν σκοπευτή από τη Μυρσίνα, την ίδια περίπου στιγμή που ο Βρασίδας, επιτυχής στο κέντρο, δέχθηκε ένα θανάσιμο χτύπημα, απαρατήρητο από τον εχθρό, καθώς στράφηκε από το ηττημένο κέντρο των Αθηναίων προς τη δεξιά πτέρυγά τους. Μεταφέρθηκε στην Αμφίπολη και επέζησε αρκετά, ώστε να πληροφορηθεί την ολοκλήρωση της νίκης του. Εξακόσιοι άνδρες σκοτώθηκαν από την πλευρά των Αθηναίων και οι υπόλοιποι πραγματοποίησαν την υποχώρησή τους από το βουνό στην Ηϊώνα. Επτά άνδρες σκοτώθηκαν από την πλευρά του Βρασίδα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 192-194)
    • Στη μέση του χειμώνα που ακολούθησε το όγδοο έτος του πολέμου ο Βρασίδας κατέλαβε την Αμφίπολη (Thucyd. 1. 4, c. 102). Αφού έπεισε τους κατοίκους της Ακάνθου και των Σταγείρων να αποσκιρτήσουν από την Αθηναϊκή συμμαχία, προέλασε με όλες τις δυνάμεις που μπόρεσε να συγκεντρώσει από τους συμμάχους του, από τον Βρωμίσκο στην Άργιλο, απ’ όπου, υπό την καθοδήγηση των Αργιλίων, προχώρησε πριν το ξημέρωμα στη γέφυρα του Στρυμόνα, την οποία βρήκε ελαφρά φρουρούμενη, και αφού την κατέλαβε πέρασαν στην κατοχή του όλα τα περιουσιακά στοιχεία των Αμφιπολιτών, όσα δεν βρίσκονταν εντός της πόλης. Αυτό το περιστατικό, μαζί με τα διχασμένα αισθήματα των ανθρώπων, διαφορετικής προέλευσης, που κατοικούσαν στην πόλη, και ειδικότερα ορισμένων Αργιλίων οι οποίοι αντιπαθούσαν πολύ τους Αθηναίους, έκαναν τους ανθρώπους με επιρροή πρόθυμους να συνθηκολογήσουν. Προς αυτούς ο ίδιος ο Βρασίδας ήταν σε μεγάλο βαθμό ευνοϊκά διακείμενος, καθώς γνώριζε ότι ο Θουκυδίδης, που διοικούσε μια αθηναϊκή μοίρα στη Θάσο, κατείχε περιουσιακά στοιχεία στα χρυσωρυχεία του Παγγαίου, γεγονός που θα μπορούσε να του προσδώσει σημαντική επιρροή στους γείτονες και, εν καιρώ, θα μπορούσε να του επιτρέψει να σχηματίσει σημαντική αντίδραση. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 194-195)
    • Έπειτα την κυρίευσε ο Βρασίδας το 424, μιας που ο απόστρατος ναύαρχος του Αθηναϊκού στόλου και ιστορικός Θουκυδίδης δεν κατάφερε να πράξει απολύτως τίποτα, εκτός από το γεγονός ότι έσωσε την Ηιώνα. (Isambert, σ.24)
    • Το στενό της Πέτρας διήλθαν και άλλοι περιώνυμοι στρατηγοί της Ιστορίας, όπως ο Ξέρξης που εισέβαλε στην Θεσσαλία, ο Βρασίδας που εξόρμησε εναντίον της Χαλκιδικής, ο Αγησίλαος που επανέκαμψε από την Ασία, και αργότερα ο Κάσσανδρος όταν εξεστράτευσε κατά της Ολυμπιάδας. (Isambert, σ.74)

  • Αλέξανδρος ο Μέγας (Αλέξανδρος Γ΄)

  • Όταν ο Αλέξανδρος ζήτησε να βοηθήσει τους κατοίκους της Εφέσου να ξαναχτίσουν τον ναό της Αρτέμιδος που είχε καεί τη νύχτα της γέννησής του, αναλαμβάνοντας όλα τα έξοδα ο ίδιος, οι Εφέσιοι απάντησαν πως δεν ταιριάζει σε έναν θεό να χτίζει τον ναό ενός άλλου θεού. (Cousinery, τομ. Ι, σ. 233)
  • Ο Φίλιππος Β’ ο διοικητής της Ολύνθου γιόρτασε σ’ αυτήν (το αρχαίο Δίον) τον θρίαμβό του, ο δε Αλέξανδρος πριν πάει στην Περσία ήρθε εδώ για να τελέσει θυσία. (Isambert, σ. 77 -78)
  • Και οι Τούρκοι και οι Έλληνες, ακόμη και οι πιο πτωχοί χωρικοί, είναι γνώστες της ιστορίας του Αλεξάνδρου, αν και μερικές φορές είναι παράξενα αλλοιωμένη και συχνά ο Αλέξανδρος συγχέεται με τον Σκεντέρμπεη. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 166)
  • Αναφέρεται ότι μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου το σώμα του έπρεπε να μεταφερθεί στην Πέλλα, όμως ύστερα από παρεμβολή του Πτολεμαίου μεταφέρθηκε στην Αίγυπτο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 263)

  • Ο στρατός που οδήγησε ο Αλέξανδρος στην Ασία αποτελούνταν από 12000 οπλίτες, όμως επειδή οι δυνάμεις του προέρχονταν από τη Νότια Ελλάδα μπορούσαν δύσκολα να συγκριθούν. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 288)
  • Λέγεται μάλιστα πως στην Έδεσσα, επέδειξε στον υιό του τον Περδίκα, ως τον τόπο που ο ίδιος θα ήθελε να ταφεί και κατόπιν έγινε κοιμητήριο των απογόνων του. Είναι ωστόσο αληθές πως έως σήμερα δεν έχει βρεθεί κανένα είδος τάφου, αλλά σύμφωνα με τον Delacoulonche οι τάφοι αυτοί υπήρχαν και συλήθηκαν 50 χρόνια μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. (Isambert, τόμ. Ι, σ. 39)
  • Σύμφωνα με την περιγραφή της εκστρατείας του Αλεξάνδρου του Μέγα ενάντια στο Τρίμπαλι, ο Αρριανός επισημαίνει ότι ο Αλέξανδρος πηγαίνοντας από την Αμφίπολη προς τον Νέστο είχε στα αριστερά του τους Φιλίππους και το όρος Όρβηλος (Arrian. De Exp. Alex. l. 1, c. 1.). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 211)
  • Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη και τον Αρριανό, ο Αλέξανδρος, αφήνοντας πίσω του τη λίμνη Κερκίνη, προχώρησε προς την Αμφίπολη και τις εκβολές του Στρυμόνα, διασκέλισε το Παγγαίο και συνέχισε προς Άβδηρα και Μαρώνεια, οι οποίες είναι ελληνικές παραλιακές πόλεις. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 27)

  • Αλέξανδρος Α΄

    • Ο Ηρόδοτος περιγράφει τη λίμνη Πρασιάς να περικλείεται από ορισμένα ορυχεία, τα οποία αργότερα παρήγαγαν για τον Αλέξανδρο Α’ ένα τάλαντο την ημέρα (επομένως με αυτή την επισήμανση του Ηρόδοτου, βρίσκουμε ότι τα τετράδραχμα του Αλεξάνδρου Α΄ είναι από τα παλαιότερα νομίσματα αυτού του μεγέθους, στη μακεδονική σειρά). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 211)
    • Ο Αλέξανδρος Α΄ δούλεψε σε μεταλλωρυχεία στο Βισαλτικό όρος. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 212-213)
    • Δεν υπάρχει κάτι που να θέτει σε αμφισβήτηση τη γενική αλήθεια για την πρώιμη ιστορία της Μακεδονίας εκτός, ίσως, από το γεγονός ότι δεν είναι ξεκάθαρη η κατάσταση για τους βασιλιάδες πριν τον Αμύντα Α΄. Ο γιος του Αλέξανδρος, ο οποίος βασίλεψε κατά τη διάρκεια της περσικής εισβολής, απέδειξε την ελληνική καταγωγή του προς ικανοποίηση των κριτών κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων, όταν εμφανίστηκε εκεί ως διεκδικητής του βραβείου (Herodot. l.5, c.22. Justin. l.7, c.2.). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 445)
    • Μεταξύ της Παλαιοκίτρου και της σκάλας της Κίτρου είναι η πρώτη παραλιακή πόλη της οποίας έγιναν κύριοι οι Μακεδόνες. Αυτή την κατείχε ο Αλέξανδρος, ο γιος του Αμύντα. (Isambert, σ.70)

     

  • Αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος

    • Υπήρξε ο ιδρυτής της Μονής Κασταμονίτου στο Άγιο Όρος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 120)
    • Η εκκλησία του Πρωτάτου των Καρυών εικάζεται ότι είναι η αρχαιότερη στη χερσόνησο και ότι έχει χτιστεί από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 123)
    • Το μοναστήρι του Βατοπεδίου ιδρύθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 131)
    • Σύμφωνα με τον Ζώσιμο, όταν ο Κωνσταντίνος καθυπόταξε τους Σαρματιανούς, πήγε στη Θεσσαλονίκη, και εκεί κατασκεύασε λιμάνι. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 245)
    • O Άγιος Γεώργιος ή Ροτόντα (στα τούρκικα Οσμάν Τζαμί), που κοινώς αποκαλείται Ορταντζί Εφέντη, λέγεται πως κτίστηκε επί των ημερών του Μεγάλου Κωνσταντίνου. (Isambert, σ. 49-50 )

  • Θουκυδίδης

  • Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Ανδριώτες ίδρυσαν την αποικία Άργιλο κοντά στο Στρυμόνα. Στη θέση της Αργίλου βρίσκονται σήμερα η Μεγάλη και η Μικρή Όρχοβα, όπου υπάρχουν και τα ερείπια του Κερδυλλίου. Άλλη αποικία ήταν η Ρεντίνα, που καταλαμβάνει τη θέση της αρχαίας πόλης Βρομίσκος. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 118-119)
  • Η Νάουσα κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια λόγω των πολλών νερών και των πλουσίων αμπελώνων που υπάρχουν στο νότο της περιοχής. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι κατοικούταν αρχικά από τους Βρύγες ή Φρύγες, τους οποίους έδιωξε ο Κάρανος πολύ πριν γίνει ο κυρίαρχος των Αιγών ή Βοδενών. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 71)
  • Ο Θουκυδίδης αναφέρει πως η πόλη ανήκε στους Ηδωνούς μέχρι την κατάληψή της από τους Αθηναίους. Οι Ηδωνοί μετά την ήττα τους από τους Αθηναίους εγκαταστάθηκαν σε περιοχές βόρεια του Παγγαίου από τους Δραβησκούς ως την Ηιώνη, κοντά στο Στρυμόνα.(Cousinery, τομ.Ι, σ. 101-102)
  • Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Αθηναίοι οργάνωσαν τρεις εκστρατείες με στόχο να πάρουν ολοκληρωτικά τον έλεγχο των μεταλλείων του Παγγαίου, ώσπου ο στρατηγός Άγνων το 437 π.Χ. έδιωξε οριστικά τους Ηδωνούς από τις Εννέα Οδούς δίνοντας στην πόλη το όνομα «Αμφίπολη».(Cousinery, τομ.Ι, σ. 103-104)
  • Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Ανδριώτες ίδρυσαν την αποικία Άργιλο κοντά στο Στρυμόνα. Στη θέση της Αργίλου βρίσκονται σήμερα η Μεγάλη και η Μικρή Όρχοβα, όπου υπάρχουν και τα ερείπια του Κερδυλλίου. Άλλη αποικία ήταν η Ρεντίνα, που καταλαμβάνει τη θέση της αρχαίας πόλης Βρομίσκος. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 118-119)
  • Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, το Παγγαίο και το Πιέριον όρος αποτελούν δυο ονόματα του ίδιου βουνού, του Παγγαίου. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 26)
  • Αναφέρει το λιμάνι Κουφό(Kufo) ως Κολοφωνίων λιμένα. (Leake,τόμ. ΙΙΙ, σ.119)
  • Το πέρασμα που μέσα από τα βουνά διαχωρίζει την Λυγκιστίδα από την Εορδαία, όπου ο Φίλιππος έστησε το βάθρο του ανεπιτυχώς ενάντια στους Ρωμαίους, περιγράφεται από τον Πολύβιο ως αι εις την Εορδαίαν υπερβολαί, και ο Θουκυδίδης ονομάζει ένα μονοπάτι στα ίδια βουνά ως η εσβολή της Λύγκου, εξιστορώντας την προσπάθεια του Περδίκκα ενάντια στην Λυγκιστίδα, στο όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, που τελείωσε με μια ξεχωριστή διαπραγμάτευση μεταξύ των συμμάχων του Βρασίδα και Αρριβέα, βασιλιά της Λυγκιστίδας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.315-316)
  • Η μόνη εορδαϊκή πόλη που σημειώνεται στην ιστορία είναι ο Φύσκος, για τον οποίο σχολιάζει ο Θουκυδίδης, ότι εκεί κοντά παρέμεναν ακόμη οι απόγονοι των Εορδαίων, οι οποίοι εκδιώχθηκαν από όλα τα άλλα μέρη της Εορδαίας από τους Τημενίδες.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.316)
  • Η Αμφίπολη, όπως παρατηρεί ο Θουκυδίδης, κατείχε μια ελκυστική θέση τόσο στη θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα (περηφανη ες θάλασσάν τε καί τήν ήπειρον.- Thucyd. l. 4, c. 102.). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 190)
  • Μετά την κατάκτηση της Αμφίπολης από το Βρασίδα,σε συνδυασμό με τα διχασμένα αισθήματα των ανθρώπων, διαφορετικής προέλευσης, που κατοικούσαν στην πόλη, και ειδικότερα ορισμένων Αργιλίων οι οποίοι αντιπαθούσαν πολύ τους Αθηναίους, τους έκαναν, ειδικά αυτούς που είχαν επιρροή, πρόθυμους να συνθηκολογήσουν. Προς αυτούς ο ίδιος ο Βρασίδας ήταν, σε μεγάλο βαθμό, ευνοϊκά διακείμενος, καθώς γνώριζε ότι ο Θουκυδίδης, που διοικούσε μια αθηναϊκή μοίρα στη Θάσο, κατείχε περιουσιακά στοιχεία στα χρυσωρυχεία στο Παγγαίο, γεγονός που θα μπορούσε να του προσδώσει σημαντική επιρροή στους γείτονες και, εν καιρώ, θα μπορούσε να του επιτρέψει να προκαλέσει σημαντική αντίδραση.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 195)
  • Το απόγευμα της ημέρας που υπογράφηκε η συνθηκολόγηση, ο Θουκυδίδης έφτασε στην Ηιών (Eion) και με αυτόν τον τρόπο την έσωσε από την κατάληψη και δεν έπρεπε να του αποδοθούν ευθύνες για την απώλεια της Αμφίπολης, και που έγινε δέκτης της δυσαρέσκειας του αθηναϊκού λαού και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που εξορίστηκε από την Αθήνα για είκοσι χρόνια ( Thucyd. 1. 5, c. 26 ). Αυτό το γεγονός ήταν καλό για την λογοτεχνία, αφού αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την δημόσια λειτουργία προκειμένου να κατοικήσει στο κτήμα του στη Σκαπτή ύλη στο όρος Παγγαίο, παρέχοντας του επαρκή χρόνο να συνθέσει το κτημα ες αεί, το οποίο, όσο καιρό η ελληνική γλώσσα υπάρχει, θα αποτελεί αγαλλίαση για όλους τους αναγνώστες, και ένα μοντέλο γνήσιας ιστορίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 195-196)
  • Ο Θουκυδίδης σημειώνει ότι την εποχή της εκστρατείας του Βρασίδα η γέφυρα του Στρυμόνα βρισκόταν στην ίδια θέση που είναι και σήμερα, σε μικρή απόσταση από την πόλη και δεν υπήρχαν τότε, όπως τον καιρό που έγραφε την ιστορία του, τείχη εκτεινόμενα από τη πόλη ως το ποτάμι.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.196)
  • Το νοτιοδυτικό ακρωτήρι της Παλλήνης, που από το Λίβιο ονομαζόταν Ποσίδιον και από το Θουκυδίδη Ποσειδόνιον, προφανώς από ένα ναό του Ποσειδώνα ο οποίος βρισκόταν ακριβώς εκεί, ακόμα διατηρεί την παλαιότερη ονομασία του, που κοινώς προφέρεται Ποσείδι.
    Η διάταξη των ονομάτων στον Ηρόδοτο συνεπώς, η οποία τείνει να τοποθετήσει τη Σκιώνη μεταξύ των Ακρωτηρίων Παλιούρι και Ποσείδι, συμφωνούν απόλυτα με την αφήγηση του Θουκυδίδη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 155-157)
  • Αυτά τα στοιχεία, αναφορικά με τη θέση των Ιδομενών, μολονότι δεν έχουν βρεθεί ακόμη αρχαία κατάλοιπα, αποτελούν μια πολύτιμη αφήγηση του Θουκυδίδη, σχετικά με την εισβολή της Μακεδονίας από τους Θράκες, υπό την ηγεσία του Σιτάλκη, βασιλιά των Οδρυσών, στον τρίτο χρόνο του Πελοποννησιακού πολέμου( Thucyd. l. 2, c. 95) όπου περιέχει μερικές σημαντικές πληροφορίες για τη γεωγραφία της Μακεδονίας. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442)
  • Κανένας άλλος συγγραφέας, με εξαίρεση τον Θουκυδίδη, δεν διαπιστώνει την ύπαρξη Μαιδών κοντά στην κάτω Μακεδονία. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 448)
  • Καθώς ο Θουκυδίδης εμφανίζει αυτή την περιοχή (Ανθεμούντα) να συνορεύει με τη Βισαλτία, την Κρηστωνία και τη Μυγδονία, φαίνεται να μην υπάρχει καμία θέση στην οποία θα μπορούσε να τοποθετηθεί παρά μόνο στα νοτιοανατολικά στης Κρηστωνίας. Επομένως, συμπεριελάμβανε πιθανότατα και τη κοιλάδα του Λαγκαδά με τα τριγύρω βουνά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 450)
  • Η Σπάρτωλος φαίνεται από τις εμπορικές συναλλαγές που αναφέρονται από τον Θουκυδίδη, ότι δεν βρισκόταν τόσο μακριά από την Όλυνθο όσο η Απολλωνία. (Leake, τόμ ΙΙΙ, σ. 459)
  • Η γενική τους κατάσταση (των Οδομαντών) συμφωνεί με την περιγραφή του Θουκυδίδη, σύμφωνα με τον οποίο κατοίκησαν πάνω από τα βόρεια του Στρυμόνα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.465)
  • Παρατηρεί κανείς, ότι οι Παναίοι, τους οποίους ο Θουκυδίδης συνδυάζει με τους Οδομάντες αναφέρονται από τον Στέφανο ως φυλή των Εδονέων. Οι αρχές αυτές συμφωνούν, άρα, στην επιβεβαίωση της κατάστασης των Οδομάντων που μόλις αναφέρθηκε. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.465)
  • Έπειτα την Αμφίπολη κυρίευσε ο Βρασίδας το 424, μιας που ο απόστρατος ναύαρχος του Αθηναϊκού στόλου και ιστορικός Θουκυδίδης δεν κατάφερε να πράξει απολύτως τίποτα, εκτός από το γεγονός ότι έσωσε την Ηιώνα. (Isambert, σ.24)

  • Κάσσανδρος

    • Για την Ουρανούπολη η ιστορία δεν μας έχει αφήσει καμία πληροφορία, εκτός από το ότι είχε ιδρυθεί από τον Αλέξαρχο, τον αδερφό του Κάσσανδρου, του βασιλιά της Μακεδονίας.  (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 148-149)
    • Η Εορδαία, η Ορεστίδα και η Λυγκιστίδα συνιστούσαν την Παιονία, τμήμα της οποίας(Άνω Αξιός) αποτελούσε ξεχωριστό βασίλειο κατά την βασιλεία του Κάσσανδρου.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.305)
    • Η κατάληψη της Πύδνας έγινε από τον Κάσσανδρο. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 434)
    • Στα τέλη του 316 π.Χ. η Ολυμπιάδα, μητέρα του Αλεξάνδρου, κατέφυγε στην Πύδνα με μεγάλο στράτευμα, ακολουθούμενο από ιππικό και ελέφαντες. Ο Κάσσανδρος, όντας αδύνατον να πολιορκήσει την πόλη ένεκα της εποχής, στρατοπέδευσε γύρω από αυτήν, δημιούργησε οχυρωματικά έργα που κατέληγαν στις δύο άκρες στη θάλασσα και μπλόκαρε το λιμάνι με τα πλοία του (περιστρατοπεδεύσας δέ τήν πόλιν καί χάρακα βαλόμενος από θαλάσσης εις θάλασσαν, έτι δέ εφορμών τώ λιμένι, πάντα βουλόμενον επικουρήσαι διεκώλυε. – Diodor. l. 19, c. 49 ). Η Ολυμπιάδα αντιστάθηκε μέχρι την άνοιξη, οπότε οι προμήθειες της εξαντλήθηκαν, τα άλογα και τα υποζύγια φαγώθηκαν, οι ελέφαντες πέθαναν ( έγινε προσπάθεια να παραμείνουν ζωντανοί ταΐζοντάς τους πριονίδια ), μεγάλος αριθμός ανδρών πέθανε από αρρώστιες και πείνα, ενώ άλλοι λιποτάκτησαν. Η βασίλισσα προσπάθησε να διαφύγει από τη θάλασσα αλλά πιάστηκε αιχμάλωτη. Την πτώση της Πύδνας ακολούθησε η παράδοση της Πέλλας και της Αμφίπολης στον Κάσσανδρο. Ο τελευταίος σύντομα επιβεβαίωσε την αξίωση του στον μακεδονικό θρόνο, αφού παντρεύτηκε την αδελφή του Αλεξάνδρου, εκτέλεσε τη μητέρα του και φυλάκισε τη χήρα και το γιο του στην Αμφίπολη, όπου, μερικά χρόνια αργότερα, δολοφονήθηκαν. (Diodor. l. 19, c. 51, 105.) (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 434)
    • Ο Κάσσανδρος, το 316 π.Χ., διέσχισε τον ίδιο δρόμο προχωρώντας από την Πελοπόννησο προς την Ολυμπιάδα στην Πύδνα. Και τέλος, προμήθευσε στον Αιμίλιο Παύλο, το έτος 168 π.Χ., τα μέσα για να εξαναγκάσει τον Περσέα να υποχωρήσει από την παγιωμένη του θέση στον Ενιπέα, μόλις πληροφορήθηκε ότι ο Σκιπίων Νασίκας ανέτρεψε την μακεδονική φρουρά στην Πέτρα, και κατέβηκε στις πεδιάδες στα μετόπισθεν της θέσης του βασιλιά στον Ενιπέα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 343)
    • Ο Διόδωρος μας ενημερώνει ότι ο Κάσσανδρος βοήθησε τον Αυδολέοντα ενάντια στους Αυταριάτες, μια ιλλυρική φυλή, και αφού τους κατάκτησε, μετέφερε 20.000 άντρες, γυναίκες και παιδιά, στο όρος Όρβηλος, οπότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η Παιονία βρίσκεται ανάμεσα στους Αυταριάτες και το όρος Όρβηλος. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.463)
    • Ονομάστηκε δε Θεσσαλονίκη από τον Κάσσανδρο που έδωσε στην πόλη το όνομα της γυναίκας του, της αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. (Isambert, σ.47)
    • Στα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατέφυγε στη Πύδνα η βασίλισσα Ολυμπιάδα, όταν πολιορκήθηκε από τον Κάσσανδρο και παραδόθηκε από την πείνα το 316 π.χ. (Isambert, σ.70)