Category: Πρόσωπα-Cousinery

  • Άγιος Αμβρόσιος

  • Ο Ιππόδρομος, μια από τις παλιές συνοικίες της πόλης, έγινε γνωστή εξ’ αιτίας της σφαγής χιλιάδων αμάχων από το Μέγα Θεοδόσιο. Το γεγονός αυτό επισκίασε τη δόξα του αυτοκράτορα σε σημείο που ο άγιος Αμβρόσιος, επίσκοπος Μεδιολάνων, του απαγόρευσε την είσοδο στο μητροπολιτικό ναό της πόλης. (Cousinery,τομ.Ι,σ.34)

  • Αυτοκράτορας Τραϊανός Δέκιος

  • Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται μέσα στον κατάλογο των ρωμαϊκών αποικιών. Εν τούτοις άργησε να λάβει τον τίτλο της αποικίας. Αυτό έγινε επί αυτοκράτορος Τραϊανού-Δεκίου. (Cousinery, τομ.Ι, σ.16)

  • Απόστολος Παύλος

    • Τα χωριά Παζαριά και Απολλωνία ίσως βρίσκονταν πάνω στην αρχαία ρωμαϊκή οδό Αππία την οποία ακολούθησε ο Απόστολος Παύλος στην πορεία του από τους Φιλίππους προς τη Θεσσαλονίκη. (Cousinery,τομ.Ι, σ. 115-116)
    • Ο επίσκοπος των Σερβίων ισχυρίστηκε ότι ο Άγιος Παύλος πέρασε από την πόλη στην πορεία του από τη Βέροια στην Αθήνα. Αυτή η άποψη της αυτού αγιότητας μοιάζει περισσότερο αμφίβολη, παρόλο που την αναπτύσσει ως μη αμφισβητούμενο γεγονός, και λόγω του τρόπου που με δέχθηκε δεν διαφώνησα μαζί του.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.330)
    • Στην περίπτωση που ο Απόστολος(Παύλος) διέσχισε το όρος Βέρμιο, αναμφίβολα τα Σέρβια ήταν στον δρόμο του προς την Αθήνα μέσω Λάρισας, αλλά δεν φαίνεται εάν πήγε στην Αθήνα δια θαλάσσης ή δια ξηράς. Αλλά εάν ακόμα θεωρήσουμε την φράση “ως επί θάλασσαν” να σημαίνει ότι, προκειμένου να παρακάμψει τους εχθρούς του, έφυγε από την Βέροια προς την ακτή σαν να είχε πρόθεση να μπαρκάρει,αλλά στην πραγματικότητα ταξίδευε από ξηράς. Επομένως είναι περισσότερο πιθανό να είχε συνεχίσει τον δρόμο του μέσω Πιερίας και μέσω του άμεσου και ομαλού δρόμου των Τεμπών, ή έστω μέσω του περάσματος της Πέτρας, παρά να έκανε ένα ταξίδι μέσω των βουνών.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.331)
    • Η Καβάλα υπήρξε η πρώτη πόλη της ευρωπαϊκής ηπείρου, στην οποία αποβιβάστηκαν οι Απόστολοι Παύλος και Σίλας, οπότε και κατά τους βυζαντινούς χρόνους μετονομάστηκε Χριστόπολη. (Isambert, σ.17)
    • Ο Απόστολος Παύλος δίδαξε εδώ [στη Θεσσαλονίκη] τον ιερό λόγο του Ευαγγελίου. (Isambert, σ.48)

  • Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α’ ή Μέγας Θεοδόσιος ή Φλάβιος Θεοδόσιος Αύγουστος

    • Μια από τις παλιές συνοικίες της πόλης. Έγινε γνωστή εξ’ αιτίας της σφαγής χιλιάδων αμάχων από το Μέγα Θεοδόσιο. Το γεγονός αυτό επισκίασε τη δόξα του αυτοκράτορα σε σημείο που ο άγιος Αμβρόσιος, επίσκοπος Μεδιολάνων, του απαγόρευσε την είσοδο στο μητροπολιτικό ναό της πόλης. (Cousinery, τομ.Ι, σ.34)
    • Επίσης είναι γνωστή [η Θεσσαλονίκη] από τις σφαγές που διέταξε να διαπραχθούν σ΄ αυτήν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος. (Isambert, σ.47)
    • Ο χώρος ανάμεσα στην θάλασσα και σε τμήμα του κυρίως δρόμου, όπου βρίσκονται ”οι Μαγεμένοι” και η αψίδα του Κωνσταντίνου, λέγεται ότι καταλαμβανόταν από τον ιππόδρομο, με την υποσημείωση ότι ήταν το σκηνικό μιας ασύδοτης σφαγής των κατοίκων της Θεσσαλονίκης με διαταγή του Θεοδοσίου.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.246)
    • Αυτό το μέρος, εξακολουθεί να ονομάζεται Ιπποδρόμιο, γνώρισε επίσης μια από αυτές τις πράξεις βαρβαρότητας που φάνηκε να προαναγγέλλουν τη μελλοντική τύχη αυτών των εδαφών. Ήταν εδώ που πολλές χιλιάδες Θεσσαλονικείς, σε ένα απροσδόκητα εορταστικό κλίμα, σφαγιάστηκαν ανελέητα από τους λεγεωνάριους του Χριστιανού αυτοκράτορα Θεοδοσίου το 390. (Abbott, σ. 12-17)

  • Μωχάμετ Αλή

    • Απόγονος του μπέη της Δράμας υπήρξε ο Δράμαλη πασάς, διοικητής του Μοριά ενώ ο Τοσσούν αγάς ήταν ο θείος του Μωχάμετ  Άλη της Αιγύπτου που γεννήθηκε στην Καβάλα. (Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 65)
    • Αυτοί οι άνθρωποι (δηλ. οι Κονιάρηδες) , μολονότι είναι όλοι οπλισμένοι, είναι ειρηνικά διακείμενοι, προσκολλημένοι στην ιδιοκτησία γης, και σπάνια αναζητούν την τύχη τους στο δικαστήριο ή υπακούουν στις εκκλήσεις της Πύλης για εξωτερικούς πολέμους. Γι’ αυτό είναι σπάνιο να μάθεις ότι κάποιος από αυτούς κατέλαβε υψηλή θέση, μολονότι ο Μωχάμετ Άλη, ο νυν Πασάς της Αιγύπτου, ο οποίος ανήκε σε μια αγροτική οικογένεια της περιοχής της Καβάλας, αποτελεί μια λαμπρή εξαίρεση. Ο θείος του, που ήταν κυβερνήτης αυτής της πόλης, έπεσε θύμα των δολοπλοκιών των εχθρών του, και ο Μωχάμετ Άλη, στερηθείς της υποστήριξής του, αναγκάστηκε να αναζητήσει την τύχη του στην Αίγυπτο, επικεφαλής μιας μικρής ομάδος οπαδών του.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 174 – 175)
  • Ο Μωχάμετ Αλή της Αιγύπτου παρομοιαζόταν με τον Ναπολέοντα. Θα μπορούσε να είχε εξαφανίσει τους Έλληνες ως έθνος στο ξεκίνημα του 18ου αιώνα αν δεν τον είχαν σταματήσει οι Ευρωπαϊκές Δυνάμεις. Έβλεπε την Αίγυπτο και τη λεκάνη του Νείλου ως μια περιοχή όπου θα μπορούσε να γίνει αυτοκράτορας.Η εισβολή του στη Συρία ξάφνιασε και τρόμαξε το σουλτάνο Μαχμούτ.Η Ρωσσία επιδίωκε τον αφανισμό του Μωχάμετ Αλή.Όταν, όμως επενέβησαν στα τεκταινόμενα η Γαλλία και η Αγγλία επέβαλαν τους όρους τους και ο Μωχάμετ Αλή έγινε κυβερνήτης της Συρίας.Ο Μωχάμετ Αλή ήταν συνωμότης αλλά ο Σουλτάνος προσπαθώντας να τον καταστρέψει, κατέστρεψε τον εαυτό του.Ο Μωχάμετ Αλή είχε τρομοκρατήσει την Ευρώπη και έτσι οι Δυνάμεις επενέβησαν ξανά.Παραιτήθηκε από τις αξιώσεις του στη Συρία αλλά ο Σουλτάνος του έδωσε το Πασαλίκι της Αιγύπτου ενώ οι απόγονοί του είχαν κληρονομικό δικαίωμα στο αξίωμα αυτό .(Frazer,σ. 170-171)

  • Αλέξανδρος ο Μέγας (Αλέξανδρος Γ΄)

  • Όταν ο Αλέξανδρος ζήτησε να βοηθήσει τους κατοίκους της Εφέσου να ξαναχτίσουν τον ναό της Αρτέμιδος που είχε καεί τη νύχτα της γέννησής του, αναλαμβάνοντας όλα τα έξοδα ο ίδιος, οι Εφέσιοι απάντησαν πως δεν ταιριάζει σε έναν θεό να χτίζει τον ναό ενός άλλου θεού. (Cousinery, τομ. Ι, σ. 233)
  • Ο Φίλιππος Β’ ο διοικητής της Ολύνθου γιόρτασε σ’ αυτήν (το αρχαίο Δίον) τον θρίαμβό του, ο δε Αλέξανδρος πριν πάει στην Περσία ήρθε εδώ για να τελέσει θυσία. (Isambert, σ. 77 -78)
  • Και οι Τούρκοι και οι Έλληνες, ακόμη και οι πιο πτωχοί χωρικοί, είναι γνώστες της ιστορίας του Αλεξάνδρου, αν και μερικές φορές είναι παράξενα αλλοιωμένη και συχνά ο Αλέξανδρος συγχέεται με τον Σκεντέρμπεη. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 166)
  • Αναφέρεται ότι μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου το σώμα του έπρεπε να μεταφερθεί στην Πέλλα, όμως ύστερα από παρεμβολή του Πτολεμαίου μεταφέρθηκε στην Αίγυπτο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 263)

  • Ο στρατός που οδήγησε ο Αλέξανδρος στην Ασία αποτελούνταν από 12000 οπλίτες, όμως επειδή οι δυνάμεις του προέρχονταν από τη Νότια Ελλάδα μπορούσαν δύσκολα να συγκριθούν. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 288)
  • Λέγεται μάλιστα πως στην Έδεσσα, επέδειξε στον υιό του τον Περδίκα, ως τον τόπο που ο ίδιος θα ήθελε να ταφεί και κατόπιν έγινε κοιμητήριο των απογόνων του. Είναι ωστόσο αληθές πως έως σήμερα δεν έχει βρεθεί κανένα είδος τάφου, αλλά σύμφωνα με τον Delacoulonche οι τάφοι αυτοί υπήρχαν και συλήθηκαν 50 χρόνια μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. (Isambert, τόμ. Ι, σ. 39)
  • Σύμφωνα με την περιγραφή της εκστρατείας του Αλεξάνδρου του Μέγα ενάντια στο Τρίμπαλι, ο Αρριανός επισημαίνει ότι ο Αλέξανδρος πηγαίνοντας από την Αμφίπολη προς τον Νέστο είχε στα αριστερά του τους Φιλίππους και το όρος Όρβηλος (Arrian. De Exp. Alex. l. 1, c. 1.). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 211)
  • Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη και τον Αρριανό, ο Αλέξανδρος, αφήνοντας πίσω του τη λίμνη Κερκίνη, προχώρησε προς την Αμφίπολη και τις εκβολές του Στρυμόνα, διασκέλισε το Παγγαίο και συνέχισε προς Άβδηρα και Μαρώνεια, οι οποίες είναι ελληνικές παραλιακές πόλεις. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 27)

  • Διόδωρος Σικελιώτης

    • Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης και ο Ευστάθιος είναι οι μόνοι που ασχολήθηκαν με τα γεγονότα που οδήγησαν τους Θασίους στην κατάληψη των μεταλλείων του Δάτου. Ο Διόδωρος δίνει και την ακριβή χρονολογία των γεγονότων καθώς τα τοποθετεί στην πρώτη χρονιά της εκατοστής πέμπτης Ολυμπιάδας που συμπίπτει με το πρώτο έτος της βασιλείας του Φιλίππου. Μέχρι τότε οι Σάτρες διατηρούσαν την ανεξαρτησία τους, κατείχαν τα μεταλλεία του Δάτου και μπορούσαν να κόβουν το δικό τους νόμισμα. (Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 101)
    • Σύμφωνα με τον Διόδωρο η Πύδνα αρχικά, βρισκόταν στην ακτογραμμή αλλά ο Αρχέλαος, βασιλιάς της Μακεδονίας, αφού την κατέλαβε το 411 π.Χ., την μετέφερε σε μια απόσταση 20 σταδίων από την ακτή (Diodor. l.13, c. 49). (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 433 – 434)
    • Ο Διόδωρος μας ενημερώνει ότι ο Κάσσανδρος βοήθησε τον Αυδολέοντα ενάντια στους Αυταριάτες, μια ιλλυρική φυλή, και αφού τους κατάκτησε, μετέφερε 20.000 άντρες, γυναίκες και παιδιά, στο όρος Όρβηλος, απ’ όπου μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η Παιονία βρίσκεται ανάμεσα στους Αυταριάτες και το όρος Όρβηλος. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.463)

  • Θουκυδίδης

  • Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Ανδριώτες ίδρυσαν την αποικία Άργιλο κοντά στο Στρυμόνα. Στη θέση της Αργίλου βρίσκονται σήμερα η Μεγάλη και η Μικρή Όρχοβα, όπου υπάρχουν και τα ερείπια του Κερδυλλίου. Άλλη αποικία ήταν η Ρεντίνα, που καταλαμβάνει τη θέση της αρχαίας πόλης Βρομίσκος. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 118-119)
  • Η Νάουσα κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια λόγω των πολλών νερών και των πλουσίων αμπελώνων που υπάρχουν στο νότο της περιοχής. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι κατοικούταν αρχικά από τους Βρύγες ή Φρύγες, τους οποίους έδιωξε ο Κάρανος πολύ πριν γίνει ο κυρίαρχος των Αιγών ή Βοδενών. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 71)
  • Ο Θουκυδίδης αναφέρει πως η πόλη ανήκε στους Ηδωνούς μέχρι την κατάληψή της από τους Αθηναίους. Οι Ηδωνοί μετά την ήττα τους από τους Αθηναίους εγκαταστάθηκαν σε περιοχές βόρεια του Παγγαίου από τους Δραβησκούς ως την Ηιώνη, κοντά στο Στρυμόνα.(Cousinery, τομ.Ι, σ. 101-102)
  • Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Αθηναίοι οργάνωσαν τρεις εκστρατείες με στόχο να πάρουν ολοκληρωτικά τον έλεγχο των μεταλλείων του Παγγαίου, ώσπου ο στρατηγός Άγνων το 437 π.Χ. έδιωξε οριστικά τους Ηδωνούς από τις Εννέα Οδούς δίνοντας στην πόλη το όνομα «Αμφίπολη».(Cousinery, τομ.Ι, σ. 103-104)
  • Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Ανδριώτες ίδρυσαν την αποικία Άργιλο κοντά στο Στρυμόνα. Στη θέση της Αργίλου βρίσκονται σήμερα η Μεγάλη και η Μικρή Όρχοβα, όπου υπάρχουν και τα ερείπια του Κερδυλλίου. Άλλη αποικία ήταν η Ρεντίνα, που καταλαμβάνει τη θέση της αρχαίας πόλης Βρομίσκος. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 118-119)
  • Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, το Παγγαίο και το Πιέριον όρος αποτελούν δυο ονόματα του ίδιου βουνού, του Παγγαίου. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 26)
  • Αναφέρει το λιμάνι Κουφό(Kufo) ως Κολοφωνίων λιμένα. (Leake,τόμ. ΙΙΙ, σ.119)
  • Το πέρασμα που μέσα από τα βουνά διαχωρίζει την Λυγκιστίδα από την Εορδαία, όπου ο Φίλιππος έστησε το βάθρο του ανεπιτυχώς ενάντια στους Ρωμαίους, περιγράφεται από τον Πολύβιο ως αι εις την Εορδαίαν υπερβολαί, και ο Θουκυδίδης ονομάζει ένα μονοπάτι στα ίδια βουνά ως η εσβολή της Λύγκου, εξιστορώντας την προσπάθεια του Περδίκκα ενάντια στην Λυγκιστίδα, στο όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, που τελείωσε με μια ξεχωριστή διαπραγμάτευση μεταξύ των συμμάχων του Βρασίδα και Αρριβέα, βασιλιά της Λυγκιστίδας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.315-316)
  • Η μόνη εορδαϊκή πόλη που σημειώνεται στην ιστορία είναι ο Φύσκος, για τον οποίο σχολιάζει ο Θουκυδίδης, ότι εκεί κοντά παρέμεναν ακόμη οι απόγονοι των Εορδαίων, οι οποίοι εκδιώχθηκαν από όλα τα άλλα μέρη της Εορδαίας από τους Τημενίδες.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.316)
  • Η Αμφίπολη, όπως παρατηρεί ο Θουκυδίδης, κατείχε μια ελκυστική θέση τόσο στη θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα (περηφανη ες θάλασσάν τε καί τήν ήπειρον.- Thucyd. l. 4, c. 102.). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 190)
  • Μετά την κατάκτηση της Αμφίπολης από το Βρασίδα,σε συνδυασμό με τα διχασμένα αισθήματα των ανθρώπων, διαφορετικής προέλευσης, που κατοικούσαν στην πόλη, και ειδικότερα ορισμένων Αργιλίων οι οποίοι αντιπαθούσαν πολύ τους Αθηναίους, τους έκαναν, ειδικά αυτούς που είχαν επιρροή, πρόθυμους να συνθηκολογήσουν. Προς αυτούς ο ίδιος ο Βρασίδας ήταν, σε μεγάλο βαθμό, ευνοϊκά διακείμενος, καθώς γνώριζε ότι ο Θουκυδίδης, που διοικούσε μια αθηναϊκή μοίρα στη Θάσο, κατείχε περιουσιακά στοιχεία στα χρυσωρυχεία στο Παγγαίο, γεγονός που θα μπορούσε να του προσδώσει σημαντική επιρροή στους γείτονες και, εν καιρώ, θα μπορούσε να του επιτρέψει να προκαλέσει σημαντική αντίδραση.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 195)
  • Το απόγευμα της ημέρας που υπογράφηκε η συνθηκολόγηση, ο Θουκυδίδης έφτασε στην Ηιών (Eion) και με αυτόν τον τρόπο την έσωσε από την κατάληψη και δεν έπρεπε να του αποδοθούν ευθύνες για την απώλεια της Αμφίπολης, και που έγινε δέκτης της δυσαρέσκειας του αθηναϊκού λαού και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που εξορίστηκε από την Αθήνα για είκοσι χρόνια ( Thucyd. 1. 5, c. 26 ). Αυτό το γεγονός ήταν καλό για την λογοτεχνία, αφού αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την δημόσια λειτουργία προκειμένου να κατοικήσει στο κτήμα του στη Σκαπτή ύλη στο όρος Παγγαίο, παρέχοντας του επαρκή χρόνο να συνθέσει το κτημα ες αεί, το οποίο, όσο καιρό η ελληνική γλώσσα υπάρχει, θα αποτελεί αγαλλίαση για όλους τους αναγνώστες, και ένα μοντέλο γνήσιας ιστορίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 195-196)
  • Ο Θουκυδίδης σημειώνει ότι την εποχή της εκστρατείας του Βρασίδα η γέφυρα του Στρυμόνα βρισκόταν στην ίδια θέση που είναι και σήμερα, σε μικρή απόσταση από την πόλη και δεν υπήρχαν τότε, όπως τον καιρό που έγραφε την ιστορία του, τείχη εκτεινόμενα από τη πόλη ως το ποτάμι.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.196)
  • Το νοτιοδυτικό ακρωτήρι της Παλλήνης, που από το Λίβιο ονομαζόταν Ποσίδιον και από το Θουκυδίδη Ποσειδόνιον, προφανώς από ένα ναό του Ποσειδώνα ο οποίος βρισκόταν ακριβώς εκεί, ακόμα διατηρεί την παλαιότερη ονομασία του, που κοινώς προφέρεται Ποσείδι.
    Η διάταξη των ονομάτων στον Ηρόδοτο συνεπώς, η οποία τείνει να τοποθετήσει τη Σκιώνη μεταξύ των Ακρωτηρίων Παλιούρι και Ποσείδι, συμφωνούν απόλυτα με την αφήγηση του Θουκυδίδη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 155-157)
  • Αυτά τα στοιχεία, αναφορικά με τη θέση των Ιδομενών, μολονότι δεν έχουν βρεθεί ακόμη αρχαία κατάλοιπα, αποτελούν μια πολύτιμη αφήγηση του Θουκυδίδη, σχετικά με την εισβολή της Μακεδονίας από τους Θράκες, υπό την ηγεσία του Σιτάλκη, βασιλιά των Οδρυσών, στον τρίτο χρόνο του Πελοποννησιακού πολέμου( Thucyd. l. 2, c. 95) όπου περιέχει μερικές σημαντικές πληροφορίες για τη γεωγραφία της Μακεδονίας. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442)
  • Κανένας άλλος συγγραφέας, με εξαίρεση τον Θουκυδίδη, δεν διαπιστώνει την ύπαρξη Μαιδών κοντά στην κάτω Μακεδονία. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 448)
  • Καθώς ο Θουκυδίδης εμφανίζει αυτή την περιοχή (Ανθεμούντα) να συνορεύει με τη Βισαλτία, την Κρηστωνία και τη Μυγδονία, φαίνεται να μην υπάρχει καμία θέση στην οποία θα μπορούσε να τοποθετηθεί παρά μόνο στα νοτιοανατολικά στης Κρηστωνίας. Επομένως, συμπεριελάμβανε πιθανότατα και τη κοιλάδα του Λαγκαδά με τα τριγύρω βουνά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 450)
  • Η Σπάρτωλος φαίνεται από τις εμπορικές συναλλαγές που αναφέρονται από τον Θουκυδίδη, ότι δεν βρισκόταν τόσο μακριά από την Όλυνθο όσο η Απολλωνία. (Leake, τόμ ΙΙΙ, σ. 459)
  • Η γενική τους κατάσταση (των Οδομαντών) συμφωνεί με την περιγραφή του Θουκυδίδη, σύμφωνα με τον οποίο κατοίκησαν πάνω από τα βόρεια του Στρυμόνα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.465)
  • Παρατηρεί κανείς, ότι οι Παναίοι, τους οποίους ο Θουκυδίδης συνδυάζει με τους Οδομάντες αναφέρονται από τον Στέφανο ως φυλή των Εδονέων. Οι αρχές αυτές συμφωνούν, άρα, στην επιβεβαίωση της κατάστασης των Οδομάντων που μόλις αναφέρθηκε. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.465)
  • Έπειτα την Αμφίπολη κυρίευσε ο Βρασίδας το 424, μιας που ο απόστρατος ναύαρχος του Αθηναϊκού στόλου και ιστορικός Θουκυδίδης δεν κατάφερε να πράξει απολύτως τίποτα, εκτός από το γεγονός ότι έσωσε την Ηιώνα. (Isambert, σ.24)

  • Μπέης Ισμαήλ

  • Ο Ισμαήλ Μπέης των Σερρών, όταν ήταν διοικητής της σύγχρονης πρωτεύουσας της πέρα του Αξιού Μακεδονίας, είχε κτίσει κιόσκια στην περιοχή Μπεχ Τσινάρ της Θεσσαλονίκης. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.107)
  • Ένας πασάς από την Αλβανία, πιθανόν ο πατέρας του Αλή-πασά των Ιωαννίνων, επιτέθηκε και λεηλάτησε την πόλη (ενν. την Βοσκόπολη). Ο πληθυσμός αναγκάστηκε να φύγει. Άλλοι στο Βανάτο, άλλοι στην Ουγγαρία και άλλοι σε πόλεις της Μακεδονίας και κυρίως τις Σέρρες όπου ο Ισμαήλ μπέης τους δέχτηκε ασμένως. Σήμερα στη Βοσκόπολη δεν υπάρχουν παρά ερείπια και λίγοι φτωχοί κάτοικοι.( Cousinery,τομ.Ι,σ.17)
  • Ο Ισμαήλ μπέης των Σερρών προκειμένου να σταθεροποιήσει την εξουσία του στην περιοχή ζήτησε σε γάμο την κόρη ενός από τους αντιπάλους του, τον οποίο ο ίδιος φόνευσε και εκμεταλλεύτηκε όλα τα προνόμια και τη δύναμη που του προσέφερε αυτός ο γάμος. Ο Σουλτάνος δεν έβλεπε με καλό μάτι τον Ισμαήλ ,ο οποίος θεωρούνταν σφετεριστής αλλά τον ανεχόταν λόγω του ότι διοικούσε με σιδηρά πυγμή και είχε οδηγήσει την πόλη σε οικονομική ευρωστία. Επιπλέον , είχε δημιουργήσει ένα πολύ αποτελεσματικό στρατιωτικό σώμα 10,000 ανδρών που συνέδραμε τις εκστρατείες του Σουλτάνου στα ανατολικά σύνορα του κράτους. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 149)
  • Ο Ισμαήλ μπέης επελέγη από το Σουλτάνο για μια νέα εκστρατεία κατά των Σέρβων. Όμως, όντας ήδη άρρωστος δεν μπόρεσε να κάνει παρά λίγα χιλιόμετρα έξω από τις Σέρρες όπου τον βρήκε ο θάνατος. Την εξουσία έλαβε έπειτα ο γιος του, ο Γιουσούφ μπέης. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 153)
  • Στις 5.55 περνάμε τον (Στρυμώνα) ποταμό, πάνω από μια καινούρια ξύλινη γέφυρα, ένα μίλι πιο κάτω από ένα μεγάλο τσιφλίκι, αυτό του Ισμαήλ μπέη, το οποίο ονομάζεται τσιφλίκι Αντά (Adda), όπου και έχτισε πρόσφατα ένα σεράϊ. (Leake, τόμ. III, σ. 200)
  • Ένα μεγάλο κομμάτι από το τμήμα που ανήκει στην περιοχή των Σερρών αποτελεί ιδιωτική περιουσία του Ισμαήλ Μπέη και της οικογένειας του, ένος από τους πλουσιότερους και πιο δυνατούς υπηκόους του Σουλτάνου, αν μπορεί να αποκληθεί υπήκοος κάποιος που έχει απόλυτη εξουσία εδώ και υπακούει μόνο στις εντολές της Πύλης κατα το δοκούν, πάντα όμως με μια μεγάλη επίδειξη υποταγής. Πέρα από την κτήση γαιών εμπλέκεται στο εμπόριο και εισπράττει μεγάλα κέρδη από τη συλλογή των αυτοκρατορικών φόρων. Έχει αυξήσει δραστικά τη δύναμη του τα τελευταία δέκα χρόνια και η δικαιοδοσία του εκτείνεται βόρεια στα σύνορα με τη Σόφια και τη Φιλιππούπολη, στα δυτικά μέχρι και το Istib, και στα ανατολικά μέχρι και την Γιουμουρτζίνα. Τα στρατεύματά του μάχονται τώρα ενάντια στον Εμίν Αγά του Χασά κιόι πέρα από την Γιουμουρτζίνα, τον οποίο, πιθανόν, σύντομα θα αναγκάσει σε συνθηκολόγηση. Προς τα νότια και δυτικά οι κορυφογραμμές των βουνών, που αποτελούν τα σύνορα της πεδιάδας, διαχωρίζουν την επικράτειά του από την περιοχή της Θεσσαλονίκης. Οι δυνάμεις του δεν ξεπερνούν τους 2.000 έμμισθους, οι οποίοι είναι κυρίως Αλβανοί, άλλα σε περίπτωση ανάγκης μπορεί εύκολα να συγκεντρώσει 10.000. Όταν χτίζει ένα καινούριο παλάτι, ή επιδιορθώνει ένα δρόμο, ή χτίζει μια γέφυρα, τα χωριά προμηθεύουν τα υλικά και το ανθρώπινο δυναμικό. Κατά συνέπεια τα κύρια έξοδα του είναι το νοικοκυριό και τα στρατεύματα. Ελλιπής ως προς τις ασυνήθιστες ικανότητες του Αλή Πασά λέγεται ότι δε διαθέτει τη σκληρότητα, τη δολιότητα και την ακόρεστη απληστία του. Αν και ποτέ δεν κρύβει την περιφρόνηση του προς τους Χριστιανούς και τούς συμπεριφέρεται με τη συνήθη σκληρότητα των πιο αλαζονικών Μουσουλμάνων.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 202)
  • Οι ίδιοι οι Χριστιανοί τον θεωρούν ως ένα δίκαιο, περιποιητικό κυβερνήτη, του οποίου οι εκβιασμοί είναι σχετικά ήπιοι. Γι’ αυτό το λόγο η περιοχή του παρουσιάζει περισσότερη ευημερία από κάθε τμήμα του Αλή Πασά. Επειδή η καλλιέργεια βαμβακιού είναι πολύ αποδοτική, είναι πρόθυμος να ενθαρρύνει την εξαγωγή του, στην οποία εμπλέκεται ο ίδιος και οι Έλληνες έμποροι των Σερρών, οι οποίοι διεξάγουν εκτεταμένο εμπόριο με τη Βενετία, και μολονότι απολαμβάνουν επαρκή προστασία από τον Ισμαήλ μπέη, προσωπικά τους αντιμετωπίζει εξευτελιστικά. Σε ό,τι αφορά τους ραγιάδες αρκεί να αναφέρω μια από τις εργασίες και τις άδικες απαιτήσεις που τους επιβάλει για να δείξω την κατάσταση τους ακόμη και υπό ένα κυβερνήτη, ο οποίος έχει τη φήμη ότι είναι επιεικής. Κάθε χωριό είναι υποχρεωμένο να παραδίδει τη δεκάτη του Μπέη σε βαμβάκι το οποίο είναι έτοιμο για άμεση εξαγωγή, ούτως ειπείν, καθαρό από σπόρους και εκκοκκισμένο, αντί να το παρέχουν όπως βγαίνει από τα χωράφια. Επιπρόσθετα αναπληρώνουν την απώλεια σε βάρος, η οποία προκαλείται από την αφαίρεση των σπόρων, με την προσθήκη ισόποσου καθαρού βαμβακιού. Οι Τούρκοι δικαιολογούν αυτήν την καταπίεση ισχυριζόμενοι ότι είναι κοινή πρακτική στις περιοχές που παράγουν βαμβάκι. Η μόνη απάντηση την οποία καταδέχονται να δώσουν όταν είναι οι δυνατότεροι. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 203)
  • Προς τη δυτική άκρη του τελευταίου τμήματος βρίσκεται το παλάτι του Ισμαήλ Μπέη, το οποίο, μολονότι εκτεταμένο και μεγαλοπρεπές, δεν είναι πάνω από το ένα τρίτο του μεγέθους του Αλή Πασά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 206)

  • Πασάς Αλή

    • Όταν εισέβαλε στην περιοχή της Κορυτσάς ο Αλή Πασάς συμπεριέλαβε όλα τα εδάφη της στη διοίκηση της Ρούμελης. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 41)
    • Ο Αλή Πασάςσφετερίστηκε τη διοίκηση της Δασσαρητίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.54)
    • Ο Αλή Πασάς ήταν συγγενής με τον Μεχμέτ Μπέη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.35)
    • Η Βέροια κατακτήθηκε από τον Αλή πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος εγκατέστησε φρουρά και φρόντισε να διατηρηθεί η εξουσία του στην πόλη έως και το θάνατό του. (Cousinery,τομ.Ι, σ. 71)
    • Αναγνώρισε νωρίς τα πλεονεκτήματα της θέσης των Βοδενών και έγινε για δέκα χρόνια στην περιοχή αυτή Δερβέναγας (Dervént Agá).(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.278)
    • Αν και τώρα η Νάουσα, βρίσκεται υπό την εξουσία του Αλή Πασά, κυβερνάται ακόμα από τους ίδιους ανώτατους άρχοντες, των οποίων η εξουσία είναι γενικώς σεβαστή από όλους τους γείτονες του Πασά και από άλλους άντρες που έχουν εξουσία, συμπεριλαμβανομένων και των ληστών, αν και βρέθηκε σε πόλεμο με όλους αυτούς κατά διαστήματα.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 284)
    • Σε ένα χρόνο ο Αλή πασάς απαίτησε πολλά χρήματα από τους κατοίκους και δεν ανεχόταν πλέον καμία αντίδραση. Αύξησε την αλβανική του φρουρά σε 20 άνδρες οι οποίοι ενώθηκαν με αυτούς που στάθμευαν στη Βέροια και τα Βοδενά, και ήταν αρκετοί για να διατηρήσουν τις περιοχές που τον ενδιέφεραν και να προστατεύσουν τα περάσματα από τους κλέφτες, στους οποίους και χρέωνε, στην Υψηλή Πύλη, την ανάγκη για στρατεύματα στην περιοχή. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 286)
    • Κατά μήκος (της Βέροιας και της Νάουσας) ο Αλή πασάς έστειλε τον έμπιστο του Τεπελενιώτη Μετζομπόνο, ο οποίος είτε τους διασκόρπισε είτε τους πήρε όλους, εκτός από μερικούς άνδρες που ήταν υπό την εξουσία ενός μουσουλμάνου Αλβανού, ονόματι Σουλεϊμάν Προσόβα (Proshóva), ο οποίος είχε 700 άντρες και οι περισσότεροι ήταν χριστιανοί.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.286)
    • Ο Βοεβόδας της Βέροιας είναι ο Χαλίλ Μπέης των Γρεβενών, ο οποίος είχε την έγκριση του Αλή Πασά, του οποίου η επιρροή είχε εδραιωθεί στη Βέροια.Μολονότι οι Βεροιώτες υποπτεύονταν τον Αλή ότι υπήρξε υποκινητής των κλέφτων για να είναι έκδηλη η αναγκαιότητα των υπηρεσιών του στην Πύλη, συμφώνησαν στη σύσταση της αστυνομίας του Μετζομπόνου και παραδέχτηκαν ότι αυτά τα μέρη της Μακεδονίας έχαιραν τώρα υψηλής προστασίας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.293-294)
    • Ο Αλή Πασάς προσπάθησε να ενθαρρύνει την επιστροφή τους (των κατοίκων του χωριού Καστανιά) και διακήρυξε ότι θα έχτιζε ένα μεγάλο χωριό στο βουνό για τους στρατιώτες του και έτσι θα εξασφάλιζε το σημαντικό αυτό πέρασμα ανάμεσα στην Κάτω και Άνω Μακεδονία. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.296)
    • Οι ίδιοι οι Χριστιανοί τον θεωρούν ως ένα δίκαιο, περιποιητικό κυβερνήτη, του οποίου οι εκβιασμοί είναι σχετικά ήπιοι. Γι’αυτό το λόγο η περιοχή (Σέρρες) παρουσιάζεται πιο ευημερείς σε σχέση με κάθε άλλο τμήμα του Αλή Πασά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 203)
    • Είναι τώρα εικοσιδύο χρόνια από τότε που ο Αλή Πασάς απέκτησε την κυριαρχία στο Λιβάδι. Η σημαντικότητά για εκείνον πηγάζει κυρίως από την εγγύτητα στο πέρασμα που οδηγεί από την Ελασσόνα ή τα Σέρβια στις παραθαλάσσιες πεδιάδες της Μακεδονίας και είναι η πιο άμεση πορεία προς το σύνορο του Ολύμπου. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.337)
    • Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας αποτελούσε για πολλά χρόνια αγαπημένο στέκι των ληστών του Όλυμπου μέχρι που το άγγιξε ο Αλή Πασάς με το μαγικό του ξίφος και τα χωριά του βουνού μετατράπηκαν σε τσιφλίκια του, και οι κλέφτες σε αρματολοί για την προστασία τους. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.348-349)
    • Ο Αλή Πασάς έχτισε την εκκλησία του Πυργητού το 1792, στην προσπάθειά του να κερδίσει την εύνοια των εκεί Χριστιανών.(Isambert, σ.89)