Category: Isambert-Ν.Χαλκιδικής

Μονή Βατοπαιδίου
Παλαιό Όνομα :Μονή Βατοπαιδίου
[tab name=’Abbot’]
- Σπήλαιο: Μονή που ανήκει στο Βατοπέδι ένα από τα πιο πλούσια μοναστήρια στο Άγιο Όρος.(Αbbot,σ.144)
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Από τον Παντοκράτορα συναντάμε μία άλλη κορυφογραμμή, διερχόμενοι συνεχώς διαμέσου δασών για το Βατοπεδινό. Αυτό το μοναστήρι, το οποίο, με τους επιβλητικούς του τοίχους οχυρωμένους με πύργους οι οποίοι είναι εφοδιασμένοι με κανόνια, μοιάζει περισσότερο με φρούριο παρά με μοναστικό σπίτι, τοποθετημένο σε έναν όμορφο χώρο, πάνω σ’ ένα δεσπόζον ύψωμα, το οποίο χωρίζεται από την ακτή και από έναν μικρό όρμο με πλαγιές καλυμμένες από φυτείες από ελιές και πορτοκάλια. Ο όρμος είναι το τελείωμα μιας μικρής κοιλάδας, η οποία κυκλώνεται από απόκρημνα δασώδη υψώματα, και βρέχεται από έναν χείμαρρο. Το Βατοπέδι είναι το μεγαλύτερο σε σχέση με τα άλλα μοναστήρια, εκτός από της Λαύρας που είναι το αρχαιότερο απ’ όλα, και για πρώτη φορά ιδρύθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο. Επεκτάθηκε από τον Αρκάδιο, και αφού καταστράφηκε από τους Σαρακηνούς τον 9ο αιώνα, ανακαινίστηκε από τρεις πολίτες από την Ανδριανούπολη , οι οποίοι είχαν μονάσει εκεί. Αυτοί οι σπουδαίοι ευεργέτες ήταν ο Μανουήλ Κομνηνός, ο Ανδρόνικος Παλαιολόγος και ο Ιωάννης Καντακουζηνός, ο τελευταίος από τους οποίους υπό το όνομα Ιωάσαφ, πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του μετά την απόσυρσή του από τον θρόνο. Κανένα μοναστήρι δεν κατέχει μεγαλύτερες εκτάσεις από φυτείες ελιών, αμπέλια, και ξένα μετόχια, τα καλύτερα από τα οποία είναι αυτά της Μολδαβίας, και κανένα άλλο δεν είναι καλύτερα εφοδιασμένο με τόσα είδη. Το θησαυροφυλάκιο παρ’όλα αυτά είναι τώρα φτωχό, ως συνέπεια της υπόθεσης την οποία το μοναστήρι είχε τελευταία εναντίον της μονής Ζωγράφου, σχετικά με την περιουσία από το μετόχι, και για την οποία υπερίσχυσε, όχι τόσο χάρη στις αποδείξεις από τα αρχαία προνόμια, όσο από τις δαπάνες των 200 κερμάτων στην Κωνσταντινούπολη. Τα συνηθισμένα ετήσια έξοδα του μοναστηριού είναι 200 κέρματα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και όλοι οι δασμοί τους οποίους πληρώνουν στους Τούρκους. Τριακόσιοι μοναχοί συνδέονται με την Εκκλησία, αλλά περισσότεροι από τους μισούς είναι απόντες βρίσκονται είτε σε μετόχια είτε σε αποστολές ελεημοσύνης. Εκτός από αυτούς, υπάρχει ένας σπουδαίος αριθμός από κοσμικούς, τόσο στο μοναστήρι όσο και στα κελιά. Οι υποθέσεις του μοναστηριού κατευθύνονται από 12 ηγούμενους, μεταξύ των οποίων τα σπουδαιότερα αξιώματα είναι του σκευοφύλακα, του επίτροπου, του δίκαιου, ο οποίος έχει την φροντίδα των μαγαζιών και ο γραμματικός. Ένας από τους παλαιότερους κατοίκους, αλλά που δεν έχει καμία αρμοδιότητα στις υποθέσεις, είναι ο επίσκοπος της Μοσχόπολης, του οποίου οι φόβοι για τον Αλή Πασά τον εκδίωξαν από αυτό το μέρος 12 ή 15 χρόνια πριν.(Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.131- 132)
- Στο λόφο γειτονικά στο μοναστήρι είναι το σχολείο του Βατοπαιδίου, τώρα άδειο, αλλά για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, υπό τον πολυμαθή Ευγένιο Βούλγαρη, από την Κέρκυρα, είχε αποκτήσει τέτοια φήμη, έτσι ώστε είχε περισσότερους μαθητές σε σχέση με τα κτίρια που μπορούσαν να τους φιλοξενήσουν, αν και περιλάμβανε 170 κελιά για τους μαθητές. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.132)
- Το Βατοπαίδι έχει σπουδαία φυσικά προνόμια σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη τοποθεσία στην βορειότερη ακτή της χερσονήσου, ίσως επειδή καταλαμβάνει την πλευρά όπου βρίσκεται μία από της πόλεις της Ακτής, (Acte), αλλά οι μόνες αρχαιότητες που μπορεί κάποιος να βρει εκεί είναι οι δύο επιτύμβιες επιγραφές στην εκκλησία. Η μία από αυτές είναι αφιερωμένη στην μνήμη της Ηρούς, της κόρης του Πανγκρατίδη , και συζύγου του Αστυκρέον, γιό του Φιλίππου, του οποίου το όνομα ως Αστυκρέον προστέθηκε αργότερα. Η άλλη επιγραφή είναι στην αποθήκη της μονής , που τώρα είναι γεμάτη από λάδι. Ο Γερμανός, γιος του Ηρακλή, όταν ήταν ακόμη στη ζωή, κατασκεύασε τον τάφο του και της συζύγου του Διονυσίας, κόρης του Διονύσου, και δήλωσε ότι αν κάποιος τολμούσε να τον ανοίξει, ή να τοποθετήσει κάποιο άλλο σώμα , θα έπρεπε να πληρώσει πρόστιμο στο δημόσιο ταμείο της τάξεως των 2000 δηναρίων, και το ίδιο ποσό στην πόλη: χρονολογείται στο έτος 351, στο δεύτερο από το μήνα Πανήμου. Από το Βατοπαίδι στο Χιλαντάρι η απόσταση είναι δύο ώρες και τρία τέταρτα: ο δρόμος είναι πετρώδες και με πολλές στροφές, και διανύεις μια διαδρομή με ύψη όχι μακριά από τη θάλασσα.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 139-140)
- Το κανάλι φαίνεται να μην έχει περισσότερο από 60 πόδια βάθος. Καθώς η ιστορία δεν κάνει καμία αναφορά για τα όσα συνέβησαν μετά τα χρόνια του Ξέρξη , τα ύδατα από τα υψώματα παρασέρνοντας λάσπη από τα υψώματα επιχωμάτωσαν το κανάλι αποχωρίζοντας το από το έδαφος με το πέρασμα των χρόνων. Θα έπρεπε ωστόσο, χωρίς περισσότερο κόπο, να ανανεωθεί : και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στον διάπλου του Αιγαίου, ο οποίος ως επί το πλείστον καλλιεργούσε τον φόβο των Ελλήνων βαρκάρηδων εξαιτίας της ισχύς και της ακαθόριστης κατεύθυνσης των θαλάσσιων ρευμάτων γύρω από το Όρος Άθως, και των θυελλωδών ανέμων και των κυμάτων της θάλασσας, η γειτνίαση των οποίων με το βουνό αποτελεί γεγονός κατά τη διάρκεια του μισού χρόνο, τα οποία και αποδίδονται περισσότερο τρομακτικά εξαιτίας τις έλλειψης λιμανιών στον Κόλπο του Ορφανού, έτσι ώστε δεν μπορούσα όσο καιρό ήμουν στην χερσόνησο, και μολονότι προσέφερα μια υψηλή τιμή, να πείσω κανένα βαρκάρη να με μεταφέρει από τη ανατολική πλευρά της χερσονήσου στη δυτική ή ακόμη από τον Ξηροπόταμο στο Βατοπαίδι. Ο Ξέρξης άρα, ήταν απόλυτα δικαιολογημένος για τη τμήση αυτού του καναλιού, για την ασφάλεια που παρείχε στο στόλο του και την διευκόλυνση των εργασιών του καθώς και για τα πλεονεκτήματα του εδάφους, τα οποία φαίνεται σαφώς να θέλουν να βάλουν σε πειρασμό ένα τέτοιο εγχείρημα. ( Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 145)
- Ωστόσο, καθώς όλοι συμφωνούν στο να προβάλλουν το Δίον ως την κοντινότερη πόλη στον ισθμό, άποψη με την οποία και ο Στράβων συμφωνεί απαριθμώντας έτσι τις πόλεις της Ακτής- Δίον,Κλεωναί,Θύσσος,Ολόφυξος,Ακρόθωοι, είναι πολύ πιθανό ότι το Δίον δεν ήταν ούτε στη βορεινή ούτε στη νότια πλευρά της χερσονήσου αλλά στη δυτική ή στον κόλπο της Ακάνθου. Σε αυτή την περίπτωση, αν γίνει αποδεκτό ότι το Βατοπαίδι και ο Αρσανάς του Χιλανδαρίου αποτελούσαν αρχαίες τοποθεσίες, θα ακολουθήσει, αν εμπιστευτούμε τη διάταξη της ονομασίας του Σκύλακα, η οποία προς το παρών δεν είναι αντίθετη προς τη μαρτυρία των ιστορικών ή του Στράβωνος, εφόσον όλοι παραλείπουν τη Χαραδρία, ότι η τελευταία τοποθεσία είναι η Ολόφυξος και αυτή του Βατοπεδίου είναι η θέση της Χαραδρίας. Όσον αφορά το Θύσσο και τη Κλεωναί, το ένα από αυτά εμφανίζεται να είχε καταλάβει κάποια τοποθεσία κοντά στη Ζωγράφου, ή στο Δοχειάρι και το άλλο στο Ξηροποτάμι. Είναι αδύνατον όμως, να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα, εκτός και αν θεωρήσουμε τον περίπλου του Σκύλακα ως τη πιο αξιόπιστη πηγή σε σχέση με τις άλλες. Ο Ηρόδοτος και ο Στράβωνας φαίνεται να τοποθετούν τη Κλεωναί στην δυτικότερη τοποθεσία, ενώ ο Θουκυδίδης που συμφωνεί με τον Σκύλακα, δίνει αυτή τη τοποθεσία στο Θύσσο. Σε αυτή την περίπτωση το Ξηροποτάμι καταλαμβάνει τη τοποθεσία της Κλεωναί και ο Θύσσος βρίσκεται κοντά στο Δοχειάρι ή στη Ζωγράφου. Η ανακάλυψη κάποιας επιγραφής, θα συντελούσε σημαντικά στο να διασαφηνιστεί το ερώτημα σχετικά με τις αρχαίες τοποθεσίες της Ακτής.
  ( Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 150-152 )
- Δυόμιση ώρες μετά τη Μονή Εσφιγμένου βρίσκεται η Μονή Βατοπαιδίου, η οποία και είναι μία από τις σημαντικότερες του Όρους. Ο Ιερός Ναός που βρίσκεται σ’ αυτήν είναι ο Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Πολύ κοντά στην τοποθεσία της σημερινής Μονής βρίσκονται τα ερείπια της άλλοτε ανθούσας σχολής του Ευγενίου του Βουλγάρεως. Από το Βατοπαίδι η ματαβάση προς τις Καρυές γίνεται απ’ αυθείας, αφήνοντας πίσω τις δύο μικρές Μονές του Παντοκράτορος και του Σταυρονικήτα. (Isambert,τόμ.Ι,σ.56 – 57)
- Ο δρόμος από τη Σάνη στην Ιερισσό ακολουθεί μέχρι τέλους το ρυάκι,το οποίο συνδέει το κανάλι του Ξέρξη με μια ανοιχτή έκταση με λόφους, ο οποίος περνώντας από τον ένα κόλπο στον άλλο, χωρίζει κατά συνέπεια το λιβάδι του Πρόβλακα από τον κάμπο της Ιερισσού, καταλήγοντας στη βορειότερη ακτή σ’ ένα ακρωτήρι το οποίο εκτείνεται στη μέση της διαδρομής μεταξύ της Ιερισσού και του Βατοπεδινού μετοχίου, αποκλείοντας τη δυνατότητα της θέας από τη μια κοιλάδα στην άλλη. Στο άνοιγμα της κορυφογραμμής βρίσκεται ένα άλλο μετόχι, το οποίο ανήκει σ’ ένα από τα μοναστήρια του Αγίου Όρους και μισό μίλι πέρα από αυτό, σε ένα ύψωμα που συνορεύει με την κορυφογραμμή, βρίσκεται η Ιερισσός που αποτελείται από 150 διασκορπισμένα σπίτια, τα οποία κατοικούνται εξ’ολοκλήρου από Έλληνες και από τα οποία εκείνα που είναι πιο κοντά στη θάλασσα είναι περίπου ένα τέταρτο του μιλίου απόσταση από αυτό και μισή ώρα από το Βατοπεδινό μετόχι.( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 147)
18 Ιουνίου 2013
Στάγιρα
Παλαιό Όνομα :Δογαντζί ή Καζαντζή Μαχαλάς

Δήμος : Αριστοτέλη
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
- Όταν κάποιος βγει από το Νεοχώρι, επανέρχεται στις εκβολές του Στρυμόνα, η οδός κατεβαίνει προς Νότον και μετά από μιάμιση ώρα φτάνει στην κώμη Κουτσούκ Κρούσοβα. Από εκεί δε παρεκτείνεται κατά μήκος της παραλίας του κόλπου και σε μία ώρα φτάνει στα Βραστά. Απέναντι από τα αριστερά φαίνεται η κώμη του Σταυρού, που δείχνει πιθανώς την πόλη των αρχαίων Σταγείρων, αποικία των Ανδρίων και πατρίδα του Αριστοτέλη. (Isambert, σ.26)
- Ύστερα [από την Αρναία] φτάνουμε πέντε ώρες μετά στο Ίσβορο, που και αυτή είναι μία ελληνική κωμόπολη που αποτελείται από 300 σπίτια, και βρίσκεται στις νότιες κλυτίες ενός δασώδους όρους από όπου φαίνονται και το Αιγαίο Πέλαγος, αλλά και το όρος Άθως. Σ΄αυτό ακριβώς το σημείο πολλοί αρχαιολόγοι τοποθετούν την αρχαία πόλη των Σταγείρων.(Isambert, σ.52)
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Στην κορυφή αυτού του κόλπου, σε χαμηλότερο σημείο μου περιγράφουν ένα ελληνικό κάστρο το οποίο βρίσκεται σε ένα ύψωμα και καταλαμβάνει έναν χώρο τεσσάρων στρεμμάτων. Στο υπόστρωμα του, από την πλευρά της θάλασσας, λέγεται ότι υπάρχουν πολλά ελληνικά θεμέλια με ίχνη ενός αρχαίου λιμανιού. Ο τόπος ονομάζεται Στρατώνι και υποτίθεται ότι είναι τα αρχαία Στάγειρα. Ένας αγωγιάτης, ο οποίος συνοδεύει πεζός τα άλογα, μου υπογράμμισε ότι είναι η πατρίδα του Αριστοτέλη.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.159)
- Η παράδοση, ως προς τα Στάγειρα, είναι πιθανόν εσφαλμένη, καθώς τα Στάγειρα ήταν ένα μέρος μεγαλύτερης σημασίας από ότι υποδεικνύουν τα υπολείμματα στο Στρατώνι και την κλειστή κοιλάδα του, επιπλέον το τελευταίο όνομα μοιάζει περισσότερο στο Στρατονίκεια ώστε υπάρχει μια μεγάλη πιθανότητα ταύτισης.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.160)
- Αυτά τα κατάλοιπα, η θέση, και το όνομα Σταυρός, το οποίο, καθώς και ο τονισμός στη [λέξη] Στάγειρος είναι στην πρώτη συλλαβή, είναι μια φυσική έκθλιψη αυτού του ονόματος, φαίνεται ως ενδεικτικό ότι ο Σταυρός είναι ο χώρος των Σταγείρων. Ο Ηρόδοτος στην περιγραφή της πορείας του στρατού του Ξέρξη από την εκβολή του Στρυμόνα στην Άκανθο, δηλώνει, ότι αφού πέρασε την Άργιλο και άφησε τον κόλπο του Ποσιδείου στα αριστερά, διάβηκε την πεδιάδα η οποία ονομάζεται Συλεύς, και μετά αφού πέρασε τα Στάγειρα έφθασε στην Άκανθο.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.167)
- Σχετικά με το γεγονός της αποκατάστασης των Σταγείρων εξαιτίας της επιρροής του Αριστοτέλη, έχουμε απόδειξη ότι είχε πέσει σε παρακμή πριν από τα χρόνια του Αλεξάνδρου. Την ίδια στιγμή τα λίγα απομεινάρια που διασώζονται και η ζήτηση όλων των νομισμάτων των Σταγείρων. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.169)
- Δεν υπάρχει δυσκολία να αντιληφθούμε ότι, όταν η Χαλκιδική ήταν υπόδουλη στη Ρώμη για τρεις και τέσσερις αιώνες η τοπογραφία της χώρας θα έπρεπε να διαφέρει από αυτήν που διατήρησε την εποχή της ελευθερίας της. Ο Πτολεμαίος έχει διαχωρίσει όλη την χερσόνησο σε δύο μέρη, στη Χαλκιδική και στην Παραλία. Η Παραλία περιλάμβανε όλη την παραθαλάσσια περιοχή ανάμεσα στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης και την Δέρις, το ακρωτήριο της Σιθωνίας. Για αυτό το λόγο η δυτική ακτή της Σιθωνίας είχε περιληφθεί τότε στην Παραλία και η ανατολική στην Χαλκιδική, μαζί με την Άκανθο, όλη την χερσόνησο της Ακτής, και όλη την παραθαλάσσια περιοχή που περιλαμβάνεται στον Στρυμονικό Κόλπο, τόσο βόρεια μέχρι τον Βρωμίσκο, με εξαίρεση τα Στάγειρα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.460)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]
24 Μαΐου 2013
Στρατώνι
Παλαιό Όνομα :Στρατόνι

Δήμος : Αριστοτέλη
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
- Ύστερα [από την Αρναία] φτάνουμε πέντε ώρες μετά στο Ίσβορο, που και αυτή είναι μία ελληνική κωμόπολη που αποτελείται από 300 σπίτια, και βρίσκεται στις νότιες κλυτίες ενός δασώδους όρους από όπου φαίνονται και το Αιγαίο Πέλαγος, αλλά και το όρος Άθως. Σ΄αυτό ακριβώς το σημείο πολλοί αρχαιολόγοι τοποθετούν την αρχαία πόλη των Σταγείρων. Από τα μέρη που περιτριγυρίζουν την πόλη φαίνεται πως υπάρχουν ίχνη κάποιου μεταλλείου αργύρου, το οποίο εκμεταλλεύτηκαν οι Τούρκοι πριν από κάποια χρόνια. Από εκεί η οδός που εν τέλει κατευθύνεται νότια της Στρατόνης, την οποία ο Leak θεωρεί ως την αρχαία Στρατονίκη, πόλη της Χαλκιδικής.(Isambert, σ.52)
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Η παράδοση, ως προς τα Στάγειρα, είναι πιθανόν εσφαλμένη, καθώς τα Στάγειρα ήταν ένα μέρος μεγαλύτερης σημασίας από ότι υποδεικνύουν τα υπολείμματα στο Στρατώνι και στην έγκλειστη κοιλάδα του, επιπροσθέτως το τελευταίο όνομα συνάδει περισσότερο στο Στρατονίκεια, ώστε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ταύτισης.
  (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.160)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
- Από την Ιερισσό ξεκινά ένας δρόμος ο οποίος ακολουθώντας την παραλία και διασχίζοντας τον ποταμό Μπλάβτσα που πηγάζει από τον Χολομώντα φτάνει στην αποβάθρα του Στρατωνίου.Εκεί υπάρχουν μερικές καλύβες γεωργών που υδρεύονται από παρακείμενο ρέμα και αγροί.Έπειτα η οδός συνεχίζει σε βραχώδες έδαφος και περνώντας μέσα από πρίνους,δρύες και κοντοκλάδια κατέρχεται ως την αποβάθρα του Μαρμαρίου όπου υπάρχει καλύβα και πηγάδι.Από εκεί περνά από μια αμμώδη παραλία, διέρχεται από τη σκάλα Βίνας,όπου υπάρχει μια καλύβα και παρακείμενο ποτάμι.Στην περιοχή φορτώνεται οικοδομική ξυλεία.Η οδός συνεχίζεται μέσα από ένα στενό πέρασμα με κοντοκλάδια που βγάζει στη σκάλα Λιμπιάδα –Κάπρος κατά τα αρχαία χρόνια.Εκεί υπάρχουν 5 οικίες, λιθόκτιστες και διώροφες,που χρησιμεύουν ως μαγαζιά.Ακόμη υπάρχουν χάνια, ισόγειες αποθήκες, κλίβανος, πηγάδι και παρακείμενο μικρό ποτάμι που και το καλοκαίρι φέρει ύδωρ.Μπροστά στο λιμάνι υπάρχει το νησάκι Κάπρος ή Καύκανα.Στη θέση αυτή θεωρείται πως υπήρχε η πόλη Στάγειρα που είχε αποικισθεί από τους Ανδρίους και η οποία υπέστη μεγάλη καταστροφή από τους Γότθους τον 4ο αι.Εκεί γεννήθηκε ο μεγάλος φιλόσοφος Αριστοτέλης.Από τα Στάγειρα μια ομαλή οδός που κινείται κοντά στην παραλία,περνά από ένα μικρό ποτάμι που κατέρχεται από τα όρια των χωριών Μαρμάρια και Μαχαλά.Στα αριστερά του δρόμου υπάρχουν 4 οικίες-μια από τις οποίες είναι και χάνι ενώ μετά από τρία τέταρτα της ώρας φθάνει στη θέση Γαυριάδια και ακολουθεί πορεία σε βραχώδες έδαφος περνώντας μέσα από δάσος δρυών και πρίνων και βγάζει στη σκάλα του Σταυρού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 526-528)
- Ο ποταμός Μπλάβτσα πηγάζει από τις ανατολικές πλαγιές του Χολομώντα και ρέει από τα δυτικά προς τα ανατολικά μεταξύ Ιερισσού και σκάλας Στρατωνίου και εκβάλλει στον κόλπο της Ιερισσού.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 492)
[/tab]
[end_tabset]
24 Μαΐου 2013
Χερσόνησος Χαλκιδικής
Παλαιό Όνομα : Χερσόνησος Χαλκιδικής

Δήμος :
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
- Όταν εξερχόμαστε από την πύλη της Θεσσαλονίκης που αποκαλείται Καλαμαριά εισερχόμαστε στη μεγάλη Χερσόνησο της Χαλκιδικής. Η ευθεία οδός που οδηγεί στον Άθω τέμνει την Χερσόνησο από μια γραμμή που ξεκινά από τα δυτικά και τελειώνει στα ανατολικά και διέρχεται από μία κυματοειδή πεδιάδα που είναι συνάμα άγονη και αμμώδης. (Isambert, σ.51)
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Η Χαλκιδική και οι τρεις μικρότερες χερσόνησοι της κατοικούνται από Έλληνες, οι οποίοι δεν έχουν αναμιχθεί με Βουλγαρικούς ή Αλβανικούς πληθυσμούς και έχουν ελάχιστους Τούρκους ανάμεσα τους.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 159)
- Στη χερσόνησο της Χαλκιδικής ή σε εδάφη με χαμηλό υψόμετρο δίπλα στη θάλασσα αναγκάστηκαν να εγκατασταθούν οι Έλληνες τον 9ο αιώνα, όταν σλαβικά φύλα κατέλαβαν τις μακεδονικές πεδιάδες. Τα ποτάμια και τα έλη που υπήρχαν στην περιοχή λειτουργούσαν ως αμυντικά μέσα εναντίον των βόρειων επιδρομέων.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 270)
- Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο- σχεδόν ισομερείς-΄΄μαχαλάδες΄΄, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο.Ο ένας κατοικείται από Έλληνες οι οποίοι έχουν ως επικεφαλή τον επίσκοπο της Ιερισσού που υπάγεται στη δικαιοδοσία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και ο ο οποίος επίσης είναι επίσκοπος Αγίου Όρους.Ο άλλος μαχαλάς κατοικείται από Τούρκους και εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα γειτονικά αργυρωρυχεία ενώ διοικεί και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία μετά την ένωση των Μουκατάδων ονομάστηκαν Σιδηροκαύσια ή Μαντεμοχώρια.(Leake, τομ. III, σ. 160)
- Τα χωριά που ανήκουν στην ίδια διοίκηση με αυτή των ορυχείων, κατά κύριο λόγο, βρίσκονται στα πιο ορεινά τμήματα της χερσονήσου της Χαλκιδικής.(Leake, τομ. III, σ.160)
- Οι Μακεδόνες βασιλείς αφού κατέκτησαν όλη την περιοχή στα δεξιά του Αξιού, διέσχισαν τον ποταμό και επέκτειναν την κυριαρχία τους μέχρι την περιοχή των Παιόνων και των Σιντίων. Εν τούτοις παρέμεναν αποκλεισμένοι από το μεγαλύτερο τμήμα της ακτογραμμής εξαιτίας των ελληνικών αποικιών στην Πιερία και τη Μυγδονία, καθώς και εκείνων που κατείχαν το σύνολο της χερσονήσου της Χαλκιδικής. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 445)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
- Η χερσόνησος της Χαλκιδικής παράγει δημητριακά και ελιές, τοπικό κρασί, μέλι και κουκούλια, καύσιμα ξύλα και άνθρακα από τα δυτικά χωριά ή τα Μαδεμοχώρια και το Άγιο Όρος οικοδομική ξυλεία ενώ σε πολλά χωριά- ιδιαίτερα στον Πολύγυρο και τη Λιαρίγκοβη- οι γυναίκες κατασκευάζουν μάλλινα υφάσματα -κυρίως κιλίμια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 496)
- Ονομασία Χαλκιδικής: Χαλκιδική ονομάζεται η περιοχή που εκτείνεται νότια από το όρος Κίσσος ή Χορτιάτη και από τις δύο συνεχόμενες λίμνες Κουτσούκ-Μπεσίκ Αγίου Βασιλείου, Λαγκαδά ή Λαγκατζά και Μπουγιούκ-Μπεσίκ ή Βόλβης και του ποταμού Ρηχίου που εκβάλλει τα ύδατα των προηγουμένων στη θάλασσα. Η χερσόνησος εκτείνεται προς τα νότια και μεταξύ των κόλπων Θερμαίου ή Θεσσαλονίκης από δυτικά και Στρυμονικού, Κοντέσσας ή Ορφάνου ανατολικά σχηματίζει στο Αιγαίο τρεις μικρότερες χερσονήσους της Παλλήνης ή Κασσάνδρας, της Σιθωνίας ή Λογγού και Ακτής, Άθω ή Αγίου Όρους, μεταξύ των οποίων σχηματίζονται οι δύο κόλποι, ο Τορωναίος ή της Κασσάνδρας και ο Σιγγιτικός ή του Αγίου Όρους. Η χερσόνησος αυτή ονομάστηκε Χαλκιδική, είτε λόγω των πολλών αποικιών της από τη Χαλκίδα της Εύβοιας, είτε λόγω των πολλών μεταλλείων και κυρίως μεταλλείων χαλκού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 489)
[/tab]
[end_tabset]

Παλαιό Όνομα :Ίσβορος

Δήμος :Αριστοτέλη

[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]

Ύστερα [ από την Αρναία] φτάνουμε πέντε ώρες μετά στο Ίσβορο, που και αυτή είναι μία ελληνική κωμόπολη που αποτελείται από 300 σπίτια, και βρίσκεται στις νότιες κλυτίες ενός δασώδους όρους από όπου φαίνονται και το Αιγαίο Πέλαγος, αλλά και το όρος Άθως. Σ΄αυτό ακριβώς το σημείο πολλοί αρχαιολόγοι τοποθετούν την αρχαία πόλη των Σταγείρων. Από τα μέρη που περιτριγυρίζουν την πόλη φαίνεται πως υπάρχουν ίχνη κάποιου μεταλλείου αργύρου, το οποίο εκμεταλλεύτηκαν οι Τούρκοι πριν από κάποια χρόνια. Από εκεί η οδός που εν τέλει κατευθύνεται νότια της Στρατόνης, την οποία ο Leake θεωρεί ως την αρχαία Στρατονίκη, πόλη της Χαλκιδικής.(Isambert,σ.52)
Παίρνοντας τον παραθαλάσσιο δρόμο που βρίσκεται νότια της Στρατονίκης φτάνουμε μετά από διαδρομή έξι ωρών στην Ιερισσό, η οποία απέχει 17 ώρες από τη Γαλάτιστα. Η ίδια αυτή κωμόπολη δείχνει την θέση της αρχαίας Ακάνθου, που ήταν αποικία των Ανδρίων και στην οποία ο Ξέρξης έμεινε πολύ καιρό κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του κατά της Ελλάδος. (Isambert,σ.52)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Η παράδοση που σχετίζεται με τα Στάγειρα είναι πιθανόν εσφαλμένη, καθώς τα Στάγειρα ήταν ένας τόπος μεγαλύτερης σημασίας όπως αποδεικνύουν τα οικιστικά κατάλοιπα στο Στρατώνι και στη γειτονική κοιλάδα. Επιπλέον ο όρος Στρατώνι θυμίζει περισσότερο τη Στρατονίκεια, ώστε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ταύτισης.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 160)
Η απόσταση ανάμεσα στην Ιερισσό και το Ίσβορο είναι τρεις ώρες και σαράντα πέντε λεπτά. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.158)
Αυτή η πόλη βρίσκεται σε μια υψηλή τοποθεσία, στη νοτιοδυτική πλευρά ενός δασώδους βουνού, στην κορυφή της οροσειράς, η οποία από εκεί κατευθύνεται προς τα δυτικά κατά μήκος της χερσονήσου της Χαλκιδικής.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.159)
Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο- σχεδόν ισομερείς- ΄΄μαχαλάδες΄΄, οι οποίοι βρίσκονται σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο.Ο ένας μαχαλάς κατοικείται από ‘Ελληνες επικεφαλής των οποίων είναι ο επίσκοπος της Ιερισσού που υπάγεται στη δικαιοδοσία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και ο οποίος επίσης είναι επίσκοπος Αγίου ‘Ορους. Εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα γειτονικά αργυρωρυχεία ενώ διοικεί και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία μετά την ένωση των Μουκατάδων ονομάστηκαν Σιδηροκαύσια ή Μαντεμοχώρια. Λίγο καιρό πριν, ο Ρουστέμ σχεδόν εκδιώχθηκε από τη θέση του εξαιτίας των ομόφωνων παραπόνων από όλα τα χωριά που υπάγονταν στη δικαιοδοσία του. Με την ισχυρή στήριξη του Ιμπραήμ Μπέη των Σερρών, που ήταν προστάτης του, κατάφερε να υπερβεί όλες τις δυσκολίες, τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και στην Κωνσταντινούπολη. Εκδικήθηκε τον Έλληνα προεστό του Ίσβορου, ο οποίος υποκίνησε την κίνηση εναντίον του, βάζοντας τον σε ένα πηγάδι και κρατώντας τον εκεί ώσπου σταδιακά του απέσπασε όλη την περιουσία , οπότε και τον αποκεφάλισε.(Leake, τομ.III,σ.160 -161)
Τα χωριά που υπάγονται στην ίδια διοίκηση με αυτή των ορυχείων ως επί το πλείστον βρίσκονται στα ορεινότερα τμήματα της χερσονήσου της Χαλκιδικής, στις δυο πλευρές της κεντρικής κορυφογραμμής και στην ύπαιθρο της χερσονήσου προς τα νοτιοδυτικά του Ίσβορο, κοντά στον ισθμό της Σιθωνίας. (Leake,τομ.III,σ.161)
Τα ψηλά βουνά που απλώνονται πίσω από το Ίσβορο είναι καλυμμένα από δάση, τα οποία στη νότια πλευρά αποτελούνται κυρίως από φτέρες, στην κορυφή από καστανιές και στα βόρεια από βελανιδιές. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.164-165)
Οι χαμηλές πτυχώσεις του εδάφους που συνορεύουν με τον ισθμό ψηλώνουν καθώς προχωρούμε, και συναντιούνται με μια δασώδη κορυφή η οποία, διακλαδούμενη από το βουνό του Ίσβορο, έχει μια παράλληλη κατεύθυνση με την ακτή στη κεφαλή του Σιγγιτικού Κόλπου.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 158)
Ο Ισθμός της Ακτής βρέχεται από χειμάρρους που πέφτουν από ψηλά, οι οποίοι καλύπτονται από πεύκα ανάμικτα με άλλα δέντρα ή με κάθε είδους καλλιέργειες. Η διαδρομή ακολουθεί την κατεύθυνση της ακτής, και όχι σε μεγάλη απόσταση από εκεί, σε 2 ώρες και 45 λεπτά, όταν η κορυφή του υψώματος που απολήγει στον κόλπο σχηματίζει το βορειότερο άκρο της χερσονήσου και η ανατολική πλευρά της είσοδο μέσα στον Κόλπο της Ιερισσού, τότε αφήνουμε το υψηλότερο σημείο από αυτή την κορυφογραμμή και κατερχόμαστε σε μια αμμώδη παραλία η οποία συνορεύει με τον Κόλπο της Ιερισσού και εκτείνεται στα βόρεια μέχρι τους πρόποδες του βουνού του Νισβόρου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 142)
Φεύγοντας από την Κοζάνη προς τα Σέρβια, αφήνουμε πίσω το Ακμπουνάρ, Νίζβορο ή Ίσβορο για τους Έλληνες, στην άκρη των αμπελώνων της Κοζάνης και κατεβαίνουμε σε λοφώδεις εκτάσεις με χωράφια σιτηρών διάσπαρτα με μικρά χωριά. Στο Χατζιράν, ίδιου μεγέθους με το Ακμπουνάρ, το οποίο βρίσκεται σε 1,5 μίλια απόσταση στα αριστερά του δρόμου στους πρόποδες του Γκιόζτεπε. Όλα αυτά τα μέρη είναι τουρκικά.Έπειτα φτάνουμε στον ποταμό Ιντζέκαρα ή Βιστρίτζα που πλαισιώνεται με απότομους βράχους στην αριστερή όχθη και στην απέναντι πλευρά με χαμηλό έδαφος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 329)
Ο Σοχός ήταν ένα μεγάλο χωριό που κατοικούνταν κυρίως από Έλληνες. Βρισκόταν σε μια υψηλή τοποθεσία στο νότιο τμήμα του βουνού, κάτω απο μία απο τις βουνοκορφές του. Διέθετε μια ευρεία θέα προς την κοιλάδα που υπήρχε μεταξύ των βουνών που βρισκόταν ο Σοχός, και στην παράλληλη περιοχή που εκτείνεται από το βουνό Χορτιάτης ή Χορτιάτζι,πάνω απο τη Θεσσαλονίκη στο βουνό Νίζβορο ή Ίσβορο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 229-231)
Αν και είναι γενικά εύκολο να αναφέρεται κανείς με το όνομα Χαλκιδική σε όλη τη σπουδαία χερσόνησο που απλώνεται στη νότια κορυφογραμμή του όρους Χορτιάτη, σαν συνέπεια της επιρροής που διέθετε το Χαλκιδικόν γένος κατά τη μεσηβρινή περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας, αρχικά στη Χαλκιδική δεν συμπεριλαμβάνονταν η Κρουσίδα αλλά ούτε η επαρχία της Ακάνθου και τα Στάγειρα, οι οποίες αποτελούσαν αποικίες της Άνδρου, ούτε αυτή της Ποτίδαιας, αποικία της Κορίνθου, ούτε ακόμη η Όλυνθος ή η τριγύρω περιοχή στα βόρεια, η οποία κατοικούνταν από ανθρώπους που είχαν διωχθεί από τους Βοττιείς, δυτικά του Λουδία, στα πρώιμα χρόνια της Μακεδονικής μοναρχίας, και οι οποίοι, όπως φαίνεται από τα νομίσματά τους, στους μεταγενέστερους χρόνους γράφονταν ως Βοττιαίοι, και η χώρα τους Βοττική, για να τους ξεχωρίζουν από τους Βοττεάτες, ή τους κατοίκους της Βοττείας ή Βόττεας, μια περιοχή στη δυτική πλευρά του Αξιού. Η κύρια τοποθεσία των κατοίκων της Χαλκιδικής, στα πρώτα χρόνια της αποδημίας τους, φαίνεται να ήταν η χερσόνησος της Σιθωνίας, και το λιμάνι και το φρούριό της η Τορώνη, από όπου και επέκτειναν την δύναμή τους στην ενδοχώρα, μέχρι που κατοίκησαν όλο το τμήμα της Μυγδονίας στα νότια της κορυφογραμμής η οποία εκτείνεται στα δυτικά του Νίσβορο, μαζί με την Κρουσίδα. (Leake, τομ. III, σσ. 454-455)
Το πολεμοχαρές έθνος των Βεττών που αναφέρεται μαζί με την Πέλλα, την Έδεσσα και τη Βέρροια καθώς αποτελεί τμήμα της τρίτης περιφέρειας, είναι προφανώς οι Βοττιαίοι και αυτή η νύξη σε αυτούς, δείχνει ότι ήταν ακόμη κάποιας σημασίας, και συμφωνεί με την εμφανή ημερομηνία των νομισμάτων τους. Η χαλκιδικιώτικη Βοττιαία είχε εξαφανιστεί από καιρό. Μαρτυρίες από νομίσματα που συμπίπτουν με τον Πολύβιο και τον Στράβωνα δείχνουν ότι οι μεγάλες παραθαλάσσιες πεδιάδες μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση χωρίστηκαν ανάμεσα στους Βοττιαίους και τους Αμφαξίους. Η κύρια περιοχή των τελευταίων όπως μαθαίνουμε από τον Πτολεμαίο ήταν η Θεσσαλονίκη, ενώ των πρώτων ήταν η Άλωρος. Η δύναμη του φιλοπόλεμου γένους των Βοττιαίων πήγαζε από τη διασταύρωση των ποταμών και ελών, ενώ ως φυσικές άμυνες είχαν διατηρηθεί στην ίδια θέση κάποιοι αμιγείς Έλληνες μέχρι σήμερα εν μέσω Βούλγαρων και Τούρκων.Εκεί υπάρχει ένα ασημένιο τετράδραχμο με την επιγραφή “Μακεδόνων δευτέρας”, κομμένο πιθανώς στη Θεσσαλονίκη, της οποίας κανένα νόμισμα με το όνομά της δεν βρέθηκε παλιότερα από την ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Το ασήμι των ορυχείων του Νίσβορου ίσως να προμήθευσε τη νομισματοκοπεία της Δεύτερης Μακεδονίας. Δεν ανακαλύφθηκαν καθόλου ασημένια νομίσματα στην Τρίτη και Τέταρτη Μακεδονία ούτε είναι γνωστό ότι κάποια από αυτές τις περιοχές κατείχε ορυχεία. Το μόνο νόμισμα που έκανε αναφορά στην τετραρχία πέρα από αυτά που ήδη αναφέρθηκαν, είναι ένα μικρό μπρούντζινο νόμισμα τόσο σπάνιο που συνάντησα μόνο ένα. Φέρει την επιγραφή “Μ. τετάρτης” και έχει στη μια πλευρά τους Διόσκουρους έφιππους και στην άλλη το κεφάλι της Αθηνάς. Υπάρχει ένα ακόμη νόμισμα της Τέταρτης Μακεδονίας στο Μουσείο του Καίσαρα, με το κεφάλι του Δία στη μια όψη και στην άλλη όψη το συνήθη μακεδονικό τύπο ενός ροπάλου με στεφάνι βελανιδιάς, με την επιγραφή “Μακεδόνων τετάρτης”. Αυτά τα νομίσματα κόπηκαν στην Πελαγονία. Η σπανιότητα αυτών των νομισμάτων της μακεδονικής τετραρχίας εκτός από αυτά που κόπηκαν στην Αμφίπολη, αποδίδεται στην μικρή τους διάρκεια. Μόνο μετά 18 χρόνια από το διάταγμα της Αμφίπολης, ο Ανδρίσκος, που αυτοαποκαλούνταν Φίλιππος, γιος του Περσέα, ανακατάλαβε όλη τη Μακεδονία αλλά νικήθηκε και παραδόθηκε το επόμενο έτος στον Καικίλιο Μέτελλο και οι Μακεδόνες έγιναν υποτελείς, και η χώρα πιθανώς κυβερνιόταν από έναν πραίτωρα όπως και η Αχαΐα μετά την καταστροφή της Κορίνθου, όπου συνέβη δυο χρόνια μετά, το 146 π.Χ. Από τότε μέχρι τη βασιλεία του Αυγούστου οι Ρωμαίοι είχαν το δύσκολο καθήκον της υπεράσπισης της Μακεδονίας απέναντι σε λαούς της Ιλλυρίας και της Θράκης και σε αυτήν την περίοδο έστηναν αποικίες στους Φιλίππους, στην Πέλλα, στους Στόβους και στο Δίον.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 486-487)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

Το επόμενο χωριό είναι το Ίσβορον στις υπώρειες του όρους Χολομώντα με 96 χριστιανικές οικογένειες,εκκλησία,10 παντοπωλεία, 3 χάνια και βρύσες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 519)

[/tab]
[end_tabset]

Μονή Ξηροποτάμου

Παλαιό Όνομα :Μονή Ξηροποτάμου

Δήμος :

Από εκεί (Μονή της Σιμοπέτρας)ο δρόμος μας οδηγεί διαδοχικά προς τις Μονές Ξηροποτάμου [ Ιερός Ναός 40 Αγίων Μαρτύρων], Ρουσσικού [Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος], Ξενόφου [Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου], Δοχειαρίου [Ιερός Ναός Ταξιαρχών] και Κασταμανίτου [Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου]. (Isambert, σ.60)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Το μοναστήρι είναι γνωστό ως Μονή Ξηροποτάμου ή το ξερό ποτάμι.Είχε ιδρυθεί από τον αυτοκράτορα Ρωμανό και είναι ένα από τα μεγαλύτερα στο Όρος. Πρόκειται για ένα ακανόνιστο τετράπλευρο κτίριο, που πλαισιώνεται από πύργους με μολυβδοσκέπαστες σκεπές, σύμφωνα με το στυλ του Επταπυργίου ή των εφτά πύργων της Κωνσταντινούπολης και άλλων μνημείων της εποχής.Στο μέσο της εσωτερικής αυλής στέκει η εκκλησία.Σε πολλά σημεία του κτιρίου προεξέχουν από τους τοίχους ξύλινα κιόσκια,τα οποία έχουν προστεθεί αργότερα.Η Μονή εγκαταλείφθηκε κάποτε λόγω των επιθέσεων που δεχόταν από πειρατές, στη συνέχεια όμως αποκαταστάθηκε και επεκτάθηκε από έναν οσποδάρο της Βλαχίας. Όπως και τα υπόλοιπα θρησκευτικά ιδρύματα της χερσονήσου, κατέχει ορισμένα κειμήλια μεγάλης αξίας , όπως τμήμα του Σταυρού καθώς και λείψανα των Σαράντα Μαρτύρων, στους οποίους και είναι αφιερωμένο το μοναστήρι. Στο εσωτερικό της Μονής δύο αρχαία γλυπτά έχουν ενσωματωθεί στον τοίχο στο κατώτερο ανάγλυφο.Το πρώτο αναπαριστά μια γυναίκα που κάθεται σε ένα αρχαίο κάθισμα με ένα τραπέζι μπροστά της και ένα καθρέπτη πίσω από το κάθισμα.Το δεύτερο αποτελεί τμήμα ενός μεγαλύτερου έργου που αναπαριστά αθλητές της πάλης αλλά όντας ψηλά στον τοίχο και σε μια γωνία δύσκολα προσβάσιμη δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς τις φιγούρες.Οι τοίχοι έχουν κατασκευαστεί και με άλλα κομμάτια ρωμαϊκών αρχαιοτήτων εκτός από αυτά που ήδη αναφέρθηκαν. Τα αρχαία ερείπια σε συνδυασμό με την ύπαρξη ασφαλούς αγκυροβολίου στην περιοχή επιβεβαιώνουν την άποψη ότι αποτελεί μία από τις αρχαίες πόλεις της Ακτής . (Leake,τομ.ΙΙΙ, σ.117-118)
Βόρεια της Μονής Ξηροποτάμου υπάρχουν οι Μονές Ρούσσικο, Ξενοφώντος, Δοχειαρίου, Κασταμονίτου και Ζωγράφου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.120)
Από τη Μονή Ξηροποτάμου προς τις Καρυές- μια όμορφη διαδρομή περίπου μιάμισης ώρας δια μέσου της κορυφογραμμής της χερσονήσου- αφήνοντας τον Άθωνα, όπως ονομάζεται η κορυφή του Άθω, προχωρούμε πέντε μίλια σε μια ευθεία γραμμή στα δεξιά: η κορυφογραμμή επεκτείνεται άμεσα από τους πρόποδες της μεγάλης κορυφής, κατεβαίνει απότομα σε ένα υψηλό σημείο άνωθεν της Μονής Ιβήρων, από όπου το κατέβασμα είναι πιο σταδιακό στο δρόμο μας για τις Καρυές, όπου η κορυφογραμμή είναι χαμηλότερη σε σχέση με την άλλη πλευρά . (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 121)
Το κανάλι φαίνεται να μην έχει περισσότερο από 60 πόδια βάθος. Καθώς η ιστορία δεν κάνει καμία αναφορά για τα όσα συνέβησαν μετά τα χρόνια του Ξέρξη, τα νερά από τα τριγύρω υψώματα έχουν με φυσικό τρόπο γεμίσει το κανάλι διαβρώνοντας τα τοιχώματά του με το πέρασμα των χρόνων. Θα έπρεπε ωστόσο, χωρίς ιδιαίτερο κόπο, να ανανεωθούν: και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στον διάπλου του Αιγαίου, μια θάλασσα η οποία ως επί το πλείστον καλλιεργούσε τον φόβο στους Έλληνες ναυτικούς εξαιτίας της ισχύος και της ακαθόριστης κατεύθυνσης των θαλάσσιων ρευμάτων γύρω από το Όρος Άθως και των θυελλωδών ανέμων και των κυμάτων της θάλασσας.Τα φαινόμενα είναι πιο έντονα κατά τη διάρκεια του μισού έτους ενώ φαίνονταν ακόμα περισσότερο τρομακτικά εξαιτίας της έλλειψης λιμανιών στον Κόλπο του Ορφανού, έτσι ώστε δεν μπορούσα όσο καιρό ήμουν στην χερσόνησο και μολονότι προσέφερα μια υψηλή τιμή, να πείσω κανένα βαρκάρη να με μεταφέρει από την ανατολική πλευρά της χερσονήσου στη δυτική ή ακόμη από τη μονή Ξηροποτάμου στο Βατοπέδι.Ο Ξέρξης άρα, ήταν απόλυτα δικαιολογημένος για την τμήση αυτού του καναλιού, για την ασφάλεια που παρείχε στο στόλο του ενώ οι εργασίες του διευκολύνθηκαν από τα πλεονεκτήματα του εδάφους, τα οποία φαίνεται σαφώς να θέλουν να βάλουν σε πειρασμό τον άνθρωπο για ένα τέτοιο εγχείρημα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 145)

Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Παλαιό Όνομα :Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Δήμος :

Χτίστηκε κατά την την 13η εκατονταετηρίδα. Επ΄ ακριβώς βρίσκεται σε έναν όρθιο βράχο ξεκομμένο από παντού. Μόνον από την πίσω πλευρά υπάρχει ένα υδραγωγείο όπου τρεις σειρές αψίδων συνδέουν τη Μονή με τη παραλία. Οι πύργοι της προστατεύουν μία απόσταση οκτακοσίων λιμενικών ποδιών. (Isamber,σ.60)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Βρίσκεται κοντά στην Μονή του Αγ.Γρηγορίου σε απόσταση δύο μιλίων από την ακτή και στο μέσο του δάσους. Το όνομά της , που είναι γνωστό ως η Σίμωνος Πέτρα ή η πέτρα του Σίμωνα, προέρχεται από έναν ερημίτη με αυτό το όνομα, που ίδρυσε την εκκλησία. Ωστόσο το νεότερο κτίριο είναι κυρίως έργο του John Ungles, βασιλιά της Σερβίας και της Ρουμανίας, ο οποίος έφυγε από το βασίλειό του και έγινε μοναχός. Το μοναστήρι έχει στην κατοχή του ολόκληρο το δεξί χέρι της Μαρίας Μαγδαληνής. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.116)
Εφτά μόνο από τα είκοσι μοναστήρια είναι κοινόβια και συγκεκριμένα, του Καρακάλου, της Σιμένου, στην βορειότερη ακτή, και στη νότια, του Διονυσίου, της Σίμωνος Πέτρας, του Ρωσικού, του Ξενοφώντος και του Κωνσταμονίτου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.133)

Μονή Σίμωνος πέτρα: Κοινοβιακή και μεσόγειος με 50 μοναχούς από την Ελλάδα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 590)
Η μονή Σίμωνος πέτρα ή Σιμώπετρα κείται σε πολύ απότομο και μικρής εκτάσεως απροσπέλαστο βράχο.Εκτείνεται ως εκ τούτου σε ύψος και κυκλώνεται από αλλεπάλληλους ξύλινους εξώστες από όπου η προς τα κάτω θέα προκαλεί δέος στον επισκέπτη.Η άποψη του μοναστηριού από μακρυά παρουσιάζει ασύνηθες και φοβερό θέαμα σα να είναι η μονή μετέωρη.Η μονή είναι από το 1801 κοινοβιακή και ανηγέρθη από τον όσιο Σίμωνα που οδηγήθηκε εκεί από ένα αστέρι και λόγω αυτού του γεγονότος η μονή εορτάζει τη Γέννηση του Σωτήρος ενώ το καθολικό της κλήθηκε Βηθλεέμ.Η μονή χτίστηκε το 1368, καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1581 και το 1620 ξαναχτίστηκε από συνδρομές και διατηρεί 215 χειρόγραφα.Έχει περίπου 120 μοναχούς από Λάτσατα, Βουρλά, Τσεσμέ και Αϊδίνι.Λόγω των δύσβατων οδών με τις οποίες η μονή επικοινωνεί με τις άλλες μονές, οι επισκέπτες μεταβαίνουν με πλοίο στην παραλία όπου ο πάντοτε εκεί διαμένων μοναχός αναγγέλει με κερατινή την άφιξη ξένων και κατεβαίνουν από τη μονή ημίονοι με τους οποίους οι επισκέπτες ανέρχονται προς τη μονή.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 682-685)

[/tab]
[end_tabset]

Κόλπος Σιγγιτικός

Παλαιό Όνομα :Κόλπος Σιγγιτικός

Δήμος :

Ο Άθως, Άγιον Όρος, ή Monte Sano είναι ένα μεγάλο και βραχώδες ακρωτήριο που διατέμνεται από φαράγγια που έχουν μήκος 40 χιλιόμετρα και εκτείνονται από το βορρά και το νότο και κείται μεταξύ του κόλπου της Κοντέσσας (σήμερα κόλπος της Ρεντίνας) και του Σιγγιτικού. (Isambert,τομ.Ι, σ.54)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου πρέπει ίσως να προέρχεται από την εδαφική περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια αξιόλογη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Σιγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό του οποίου η Ερισσός δεν είναι δύο μίλια απόσταση. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 148)
Από την Ερισσό ένας δρόμος, ο οποίος τη συνδέει σύντομα με το νότιο άκρο του Πρόβλακα, ή την πλευρά της Σάνη, οδηγεί παραπλεύρως των άκρων του Σιγγιτικού και του Τορωναίου κόλπου στον Πίνακα, στην πλευρά της Ποτίδαιας, η οποία αργότερα ονομάστηκε Κασσανδρεία.Ο ισθμός πάνω στον οποίο βρίσκεται η πόλη αυτή ονομάζεται η Πόρτα της Κασσάνδρας, καθώς αποτελεί την είσοδο της χερσονήσου της Παλλήνης, που είναι γνωστή στην ολότητά της με το όνομα Κασσάνδρα. Ο δρόμος από την Ερισσό στην Πόρτα περνάει από τον Άγιο Νικόλαο, ένα χωριό όχι μακρυά από το βορειοδυτικό άκρο του Σιγγιτικού Κόλπου, από εκεί στις Ερμυλίες, ή Ορμύλια, σε μια τοποθεσία λίγα μίλια από τη βορειοανατολική γωνία του Τορωναίου Κόλπου και από το Μολυβόπυργο του Αγίου Μάμα, τοποθετημένα και τα δύο στην ίδια ακτή, το τελευταίο δύο ώρες από την Πόρτα.
(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.152-153)
Στο Σιγγιτικό Κόλπο, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι παραθαλάσσιες πόλεις μεταξύ της Σάνης και του Ακρωτηρίου Άμπελος είναι τα Άσσα(Assa), η Πίλορος(Pilorus), Σίγγους και η Σάρτη. Όπως προκύπτει και από την περιγραφή του ιστορικού κατά την προέλαση του στόλου του Ξέρξη, σχεδόν δεν αμφιβάλουμε ότι οι θέσεις τους ήταν σε αυτήν τη διάταξη. Η Συκιά είναι πιθανότατα μια παραφθορά της Singus, από την οποία ο κόλπος ονομάστηκε Σιγγιτικός. Τα Άσσα(Assa) πιθανώς καταλάμβαναν μια τοποθεσία με την ονομασία Παλαιόκαστρο, όπου υπήρχαν κάποια κατάλοιπα, και βρίσκονταν στο βόρειο άκρο του Σιγγιτικού Κόλπου, περίπου στη μέση της διαδρομής μεταξύ Ερισσού και Βουρβουρού, και από τον δρόμο για την Πόρτα, περίπου στη μέση της διαδρομής μεταξύ Ερισσού και Ορμύλια. (Leake, τομ.ΙΙΙ,σ.153-154)

Μονή Ιβήρων

Παλαιό Όνομα :Μονή Ιβήρων

Οι Μονές της Μεγίστης Λαύρας, των Ιβήρων, και του Φιλοθέου εξάγουν 500.000 γρόσια ξύλα. Τέλος, οι καλόγεροι εισπράττουν πολλά χρήματα και από την πώληση διαφόρων γλυπτών και άλλων αγιογραφικών εργόχειρων.(Isambert,τόμ.Ι,σ. 55)
Δύο ώρες μετά τη Μονή των Καρυών συναντούμε την Ιερά Μονή των Ιβήρων [Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου]. Σύμφωνα με την παράδοση χτίστηκε περί την 10η εκατονταετηρίδα. Στα τείχη αυτής της Μονής βρίσκονται εντοιχεισμένες γλυφές από τα λείψανα της αρχαίας Ολοφύξου. Νοτιοανατολικά της Μονής Ιβήρων βρίσκεται η Μονή Κουτλουμουσίου. (Isambert,σ.58)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Οι Επιστάτες ή Άρχοντες κατοικούν στις Καρυές. Αυτοί είναι καλόγεροι εξουσιοδοτημένοι από τα είκοσι μοναστήρια να διευθετούν τις αστικές υποθέσεις του Όρους. Οι Επιστάτες είναι τέσσερις τον αριθμό και αλλάζουν κάθε χρόνο. Κάθε μοναστήρι στέλνει τον δικό του εκπρόσωπο όταν είναι η σειρά του,αλλά με τέτοιο τρόπο, ώστε ένας από τους τέσσερις να προέρχεται πάντα από ένα από τα πέντε μεγαλύτερα μοναστήρια που είναι της Λαύρας, του Βατοπεδίου, των Ιβήρων, της μονής Χιλανδαρίου και της μονής Διονυσίου. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.122-123)
Από τις Καρυές σε δυο ώρες φτάνουμε στη μονή Ιβήρων Βρίσκεται κοντά στη βόρεια ακτή της χερσονήσου, σε μια καμπή της ακτής, στη μέση της διαδρομής μεταξύ των δύο άλλων σημαντικών μοναστηριών αυτής της πλευράς, Λαύρας και Βατοπεδίου. Μονή Ιβήρων ή μοναστήρι των Γεωργιανών(των Ιβήρων), ονομάστηκε καθώς ιδρύθηκε από τέσσερις ευλαβείς και πλούσιους άνδρες αυτής της εθνικότητας , από τους οποίους οι τρεις ήταν αδέρφια και ο τέταρτος ήταν ο Τορνίκιος, στρατηγός του αυτοκράτορα Ρωμανού, ο οποίος έχοντας ανακληθεί από τη χήρα του Ρωμανού, αφού προηγουμένως είχε υπερασπιστεί τα σύνορα της αυτοκρατορίας ενάντια στους Πέρσες, δέχτηκε από την αυτοκράτειρα,χάριν της επιστροφής του στην Κωνσταντινούπολη ως νικητής, τα μέσα για να χτιστεί η παρούσα εκκλησία, η οποία είναι η μεγαλύτερη στην χερσόνησο μετά από αυτή της Λαύρας. Κανένα άλλο μοναστήρι στο Όρος δεν είναι τόσο πλούσιο σε κειμήλια. Υπάρχουν τριακόσιοι μοναχοί που ανήκουν στη μονή, αλλά το ένα τρίτο από αυτούς λείπει είτε σε φιλανθρωπικές αποστολές ή κατοικεί στα μετόχια ή στα κελιά του μοναστηριού. Η βιβλιοθήκη, η οποία διατηρείται σε καλή κατάσταση από έναν παλιό Διδάσκαλο, αποτελείται κυρίως, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει, από πατερικά και εκκλησιαστικά βιβλία, αλλά περιέχει ακόμα και μερικούς Έλληνες και Λατίνους κλασικούς,δωρεά κάποιου ονόματι Μαυρομάτη από την Άρτα,ο οποίος κατείχε την επισκοπική έδρα στην περιοχή. Κανένας δεν έχει αγγίξει τα βιβλία των Λατίνων, καθώς κανείς δεν μπορεί να τα διαβάσει. Πράγματι, ολόκληρη η βιβλιοθήκη είναι σχεδόν ανώφελη, όσο μεγάλη είναι και η άγνοια των μοναχών.Η μονή έχει τη φήμη πως είναι η πιο οργανωμένη του Όρους. Όπως όλα τα μοναστήρια , ή τουλάχιστον τα μεγαλύτερα, η μονή Ιβήρων έχει νοσοκομείο για τους αρρώστους, πατητήρια για κρασί και λάδι ενώ μεταξύ των καλογέρων υπάρχουν μερικοί ράφτες και υποδηματοποιοί, που φτιάχνουν όλα τα ρούχα των τροφίμων. Αποτελεί δε συχνά τον τόπο που επιλέγουν να αποσυρθούν πολλοί Έλληνες. Ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος είχε καθαιρεθεί οκτώ χρόνια πριν και ο οποίος ζούσε έκτοτε εδώ, έχει ανακληθεί στην πρωτεύουσα, με την αλλαγή του Τουρκικού υπουργικού συμβουλίου για να ανακτήσει τον πατριαρχικό θρόνο.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.124-126)
Σε ένα πράσινο λιβάδι κοντά στη θάλασσα, μεταξύ Ιβήρων και Φιλοθέου, βρίσκεται το ερειπωμένο μονίδιο ή υποδεέστερο μοναστήρι του Μυλοποτάμου και ένας πύργος που ανήκει στη Λαύρα. (Leake, τομ.ΙΙΙ,σ.126)
Από τη μονή των Ιβήρων ως το Βατοπέδι είναι τρεις ώρες δρόμος: αρχικά συναντάς μια προεξοχή του όρους, πάνω στην οποία στα δεξιά βρίσκεται η μονή Σταυρονικήτα και στο κατέβασμα η Μονή Παντοκράτορα, η οποία βρίσκεται στη μέση της διαδρομής για το Βατοπέδι. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.130)
Το πρώτο μετόχι στον ισθμό είναι αυτό της μονής Ιβήρων, ένα τέταρτο της ώρας πριν από αυτό του Βατοπεδίου. Αυτά τα αγροκτήματα και τα μονίδια βρίσκονται στην ακτή του όρμου της Ιερισσού, τα πρώτα στα ανατολικά στη στενή πλευρά του ισθμού, τα δεύτερα μερικές εκατοντάδες γυάρδες από εκεί προς τα δυτικά. Το νεότερο όνομα αυτής της περιοχής είναι Πρόβλακα.Προφανώς πρόκειται για το ρωμαϊκό τύπο της λέξης “προαύλαξ”,που έχει σχέση με το κανάλι μπροστά από την χερσόνησο του Άθω, το οποίο διέσχιζε τον ισθμό και είχε δημιουργηθεί από τον Ξέρξη. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.143)

Από τη μονή Ιβήρων ομαλή οδός μέσω τρίτοξης λίθινης γέφυρας και μέσα από δάσος οδηγεί στη θέση Μυλοπόταμο –ιδιοκτησία της μονής Λαύρας- όπου υπάρχει οίκημα μέσα σε οχυρό περίβολο με ελιές και αμπέλια Από εκεί ο δρόμος συνεχίζει παραλιακά και μέσα από καστανιές, έλατα, λεπτοκαρυές και αμπέλια οδηγεί στη σκάλα της μονής Φιλοθέου όπου υπάρχει πύργος και νεώλκειο(αρσανάς).Από εδώ ανηφορικός δρόμος μέσα από κοντόκλαδα οδηγεί σε τρία τέταρτα στη μονή Φιλοθέου. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 646)
Από τη μονή Εσφιγμένου ανηφορικός και καλός δρόμος βαίνει μετά από μια ώρα σε ένα ύψωμα από όπου γίνεται ορατή η μονή Βατοπεδίου. Κατερχόμενος από εκεί ο δρόμος και μέσα από κοντόκλαδα φέρει σε μισή ώρα σε μεγάλο ρέμα όπου υπάρχουν πλάτανοι. Από εδώ η οδός ακολουθεί την παραλία και μέσα από δάσος και αγρούς βαίνει σε ρέμα στη μονή Βατοπεδίου.Από εδώ οδός δύσβατη για φορτηγά κατευθύνεται στις Καρυές όπου φτάνει σε δυο ώρες.Από τις Καρυές μέσα από καστανιές και δρύες με ανηφόρες και κατηφόρες φέρει στη μονή Παντοκράτορος. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 686-689)
Μονή Ιβήρων: Ιδιόρρυθμος και παράλιος με 180 μοναχούς από την ελεύθερη και δούλη Ελλάδα-κυρίως από την Κεφαλλονιά.Υπάρχουν και μερικοί Σλάβοι. Σκήτη Τιμ.Προδρόμου: Ιδιόρρυθμος.Βρίσκεται μέσα σε δάσος και αποτελείται από 30 κελιά όπου διαμένουν Έλληνες μοναχοί, απέχει ένα τέταρτο από τη μονή από την οποία χωρίζεται από ρεματιά που έρχεται από τις Καρεές και χύνεται δυτικά της μονής Ιβήρων όπου υπάρχει τρίτοξη λίθινη γέφυρα και άλλη μία όμοια που βοηθά τη συγκοινωνία της μονής Ιβήρων με τη Φιλοθέου, Καρακάλου, Λαύρας και το Μυλοπόταμο. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 586-587)
Η μονή Ιβήρων πλαισιώνεται από άφθονα νερά και βρίσκεται μέσα σε κήπους .Ιδρύθηκε μετά τη μονή Λαύρας από τον Ιωάννη Τορνίκιο που υπήρξε επιφανής Ίβηρ, τον υιό του Ευθύμιο και τον ανιψιό του Γεώργιο.Το καθολικό της μονής όπου υπάρχουν 12 παρεκκλήσια -και ισάριθμα εκτός της μονής- εορτάζει την ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και οικοδομήθηκε το 1030 από τον Βαρασβατζέ.Στη μονή αυτή γύρω στο 900 ο Βασίλειος Β ’ο Βουλγαροκτόνος δώρησε κάποιες μονές και το 1669 ο τσάρος μετόχι στη Μόσχα.Καταστράφηκε από πυρκαγιά και το 1865 ξανακτίστηκε με ίδια οικονομικά μέσα και με τη συνδρομή δυο από τους μοναχούς της.Η βιβλιοθήκη της μονής που κείται στον πρώτο και δεύτερο όροφο του πύργου του εστιατορίου απέναντι από το καθολικό περιλαμβάνει 1386 χειρόγραφα και μεγάλο αριθμό χρυσόβουλων σε περγαμηνές κυλινδρικά τυλιγμένες.Το βλέμμα του επισκέπτη το ελκύει Ευαγγέλιο γραμμένο στα σλαβικά που ανήκει στον Πέτρο Α’.Είναι δεμένο και καλύπτεται με χρυσές διακοσμήσεις και πολύτιμους λίθους με ύψος 0,70μ, πλάτος 0,50μ και πάχος 0,15μ.’Εξω από τον περίβολο της μονής υπάρχει νοσοκομείο και μικρό οίκημα για λεπρούς και φρενοβλαβείς. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 642-645)
Από τη μονή Ιβήρων εξαρτάται η ιδρυθείσα το 1779 σκήτη Τιμ.Προδρόμου που απέχει από τη μονή ένα τέταρτο και αποτελείται από 30 κελιά μέσα σε δάσος. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 646)

[/tab]
[end_tabset]

Αγιο Όρος

Παλαιό Όνομα :Άγιο Όρος

Δήμος :

Στην εποχή του Στράβωνα, υπήρχαν μέσα στη χερσόνησο, και πάνω στο βουνό, όχι λιγότερες από πέντε πόλεις οι οποίες αναφέρονται και από τον Ηρόδοτο και από τον Θουκυδίδη. Είναι οι εξής πόλεις : Δίον,Ολόφυξος Ακρόθωοι, Θύσσος ή Θύσος και Κλεωναί. (Clarke,σ. 394)
Το βουνό Άθως είναι τόσο απόκρημνο και τραχύ όπως και η κορυφή του Καυκάσου. Παρόλο που αποκαλείται κοινώς Άγιο Όρος, η κορυφή του ακόμα φέρνει το όνομα του Άθωνα. Τα κυρίως μοναστήρια είναι η Αγία Λαύρα,το Βατοπέδι, η μονή Χιλανδαρίου και η μονή Ιβήρων, καθένα από αυτά πληρώνει ετησίως στην τουρκική κυβέρνηση ένα ενοίκιο γύρω στα 100 δολάρια. Αλλά υπάρχουν 16 άλλα που πληρώνουν το καθένα μισό από αυτό το ποσό, λίγο ή περισσότερο, σύμφωνα με τις αξιώσεις της φτώχειας τους, ένα ή δύο είναι τελείως απαλλαγμένα από όλους τους δασμούς και τότε καλούνται Kesim, η τουρκική λέξη που σημαίνει «ελεύθερα από φόρους».
Το σύνολο των εισφορών που επιβάλλεται στα μοναστήρια του Άθω ισούται με χίλια δολάρια, δεν φτάνουν ούτε στο χιλιοστό το ποσό των δώρων ετησίως που δίνονται σε αυτούς από τους πρίγκηπες και τους ιερείς της Ρωσίας, Μολδαβίας, Βλαχίας και Γεωργίας.
Τα περισσότερα από τα μοναστήρια μπορούν να εκπροσωπήσουν την ιστορία της ίδρυσής τους, όχι σε μπογιά ή χρώματα, αλλά σε κεντήματα χρυσού και μαργαριταριών και άλλων πολύτιμων λίθων, αναμειγμένα με μοναδική τέχνη και πρωτοτυπία. (Clarke,σ. 392)

[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]

Αυτός που θέλει να επισκεφθεί τον Άθω και αποφεύγει την διάβαση ολόκληρης της Χαλκιδικής μπορεί να μεταβεί εκεί μέσω της Καβάλας και των Δαρδανελλίων δια πλοίου. (Isambert, σ.51)
Ο Άθως, Άγιον Όρος , ή Monte Sano είναι μεγάλο και βραχώδες ακρωτήριο που διατέμνεται από φαράγγια που έχουν μήκος 40 χιλιόμετρα και εκτείνονται από το βορρά και το νότο και κείται μεταξύ του κόλπου της Κοντέσσας (σήμερα κόλπος της Ρεντίνας) και του Συγγιτικού. Νοτίως καταλήγει στον κυρίως Άθωνα, που είναι ένας ψηλός κώνος από λευκό τιτανόλιθο ύψους 1935 μέτρων. Αυτό το ακρωτήριο είναι γνωστό στην αρχαιότητα με το όνομα Άθως ή Ακτή.Οι Έλληνες έχτισαν εδώ πέντε πόλεις: Το Δίον, τις Κλεωνές, το Θύσσον, το Ολόφυξον και το Ακρόθωον.
Σύμφωνα με την παράδοση η κτίση των Μονών του Αγίου Όρους ανέρχεται ως τα χρόνια της αυτοκράτειρας Ελένης της μητέρας του Αγίου Κωνσταντίνου. Στους μετέπειτα χρόνους το θρησκευτικό συναίσθημα των αυτοκρατόρων υπήρξε η κυρίως αιτία της ανέγερσης Μονών στο Όρος. Όλες οι εθνότητες δε της Ορθόδοξης Πίστης είχαν την θέληση να αναγείρουν εδώ ένα Μοναστήρι.
Το Άγιον Όρος έχει 20 Μονές και άπειρες σκήτες, στις οποίες διαμένουν 6.000 καλόγεροι. Οι Μονές διαιρούνται σε κοινοβιακές και σε ιδιόρρυθμες. Διοικούνται δε από από συνέλευση (σύναξη) που συνέρχεται στις Καρυές και συνίσταται από 20 αντιπροσώπους, που εκλέγονται κάθε έτος και από τέσσερις προέδρους, εκ των οποίων ο σημαντικότερος αποκαλείται ως πρώτος. Η σύναξη δεν ασχολείται με τα γενικότερα συμφέροντα του Όρους, αλλά το κάθε Μοναστήρι είναι αυτοδιοίκητο και αυτόνομο.
Εκτός από τα Μεγάλα Μετόχια, οι Μονές έχουν κτήσεις στην Βλαχία, τη Θάσο, και στα παράλια της Ευρωπαϊκής Τουρκίας. Επίσης κέρδη προσκομίζουν οι Μονές από την καλλιέργεια των δασών, την κατασκευή ελαίου, από ελιές και δαφνοκαρπό, και από τα φουντούκια. Αξίζει να σημειωθεί πως η Μονή Κουτλουμουσίου προσκομίζει 200.000 οκάδες φουντούκια κατ’ έτος. Οι Μονές της Μεγίστης Λαύρας, των Ιβήρων, και του Φιλοθέου εξάγουν 500.000 γρόσια ξύλα. Τέλος οι καλόγεροι εισπράττουν πολλά χρήματα και από την πώληση διαφόρων γλυπτών και άλλων αγιογραφικών εργόχειρων. (Isambert, σ.54-61)
Περιδιάβαση στις Μονές του Αγίου Όρους.
Η συνολική περιδιάβαση απαιτεί περίπου 15 ημέρες. Μέσα σε μία εβδομάδα έχει κάποιος την δυνατότητα να επισκεφθεί ότι το αξιόλογο. Οι μεταβάσεις πρέπει να γίνονται με μουλάρια, διότι οι δρόμοι είναι απρόσιτοι με τα άλογα. Οι Μονές βρίσκονται προς τη θάλασσα από την ανατολική και από τη δυτική πλευρά του Όρους. Θα τις παρουσιάσουμε δε διαδοχικά ξεκινώντας από την κωμόπολη της Ιερισσού.
Ανάβαση στο Όρος Άθω. Από το Μοναστήρι της Μεγίστης Λαύρας η άνοδος και η κάθοδος μπορεί να συμβεί σε διάστημα μιας ημέρας. Το Όρος υψώνεται απότομα πάνω από τη Μονή. Κατ’ αρχάς κάποιος ακολουθεί ένα απότομο μονοπάτι το οποίο διέρχεται μέσα από ένα δάσος από δρυόδεντρα και πευκόδεντρα. Το ίδιο αυτό μονοπάτι απολήγει στο βορειανατολικό πλευρό του Άθωνος. Κατόπιν ανεβαίνουμε ένα φαράγγι κατάμεστο πεύκων ως τη στιγμή που θα φτάσουμε στην εκκλησία της Παναγίας, η οποία έχει χτιστεί κάτω από το κυρίως δάσος, και πιο συγκεκριμένα στις υπώρειες ενός υπερμεγέθους κώνου κάποιου λευκού τιτανόλιθου, ο οποίος και αποτελεί την κορυφή του Όρους. Από εκείνο το σημείο η ανάβαση που οδηγεί εν τέλει στην κορυφή του Άθωνος, που στέφεται από τον Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως είναι εξόχως δυσχερής μιας που η εν λόγω οδός δεν είναι προσβάσιμη από τα διάφορα κτήνη. Ωστόσο με την λήξη της ανάβασης η κόπωση του εκάστοτε οδοιπόρου κάμπτεται και εξαφανίζεται μπρος στην καλλιέπεια του τοπίου που συναντά. Πιο συγκεκριμένα η θέα προς βορράν και εξής περιλαμβάνει τα βουνά της Σαμοθράκης και τα κατακερματισμένα από τα καταγάλανα νερά θρακικά παράλια των κόλπων της Κοντέσσας και της Καβάλας. Από τα δυτικά πάλι θέωνται με τα μάτια να κοιτάζουν προς τα κάτω τα δύο ακρωτήρια του Λόγγου και της Κασσάνδρας και στο βάθος το βλέμμα κεντρίζεται από τον Όλυμπο και τις περήφανα ιστάμενες χιονισμένες βουνοκορφές του. Τέλος από τα νότια κυριαρχούν περισσότερο τα παράλια της Θεσσαλίας και τα ψηλά βουνά της Όσσας και του Πηλίου.
Από το Μοναστήρι της Μεγίστης Λαύρας κατευθυνόμενος προς τα δυτικά στο σκαμμένο μονοπάτι της βραχώδους ακτής φτάνουμε στην Άγια Άννα, το αναχωρητήριο των ασκητών, το οποίο ανήκει στο Μοναστήρι της Μεγίστης Λαύρας. Από εκείνο το σημείο δε ξεκινά η περιδιάβαση των Μονών της δυτικής πλευράς του Όρους. Πρώτη από όλες είναι η Μονή του Παύλου [Ναός Αγίου Γεωργίου]. Απέχει δέκα ώρες με αφετηρία το Μοναστήρι της Μεγίστης Λαύρας. Χτίστηκε από Βουλγάρους και Σέρβους και έχει 120 Μοναχούς, εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι γλύπτες ζωγράφοι και καλλιγράφοι του Όρους. Από εκεί ένα απόκρημνο και δύσβατο μονοπάτι μας φέρνει στη Μονή του Αγίου Διονυσίου [Ιερός Ναός Αγίου Βαπτιστού Ιωάννου]. Χτίστηκε από τον Αλέξιο τον Γ’ το 1375. Από εκεί πάλι ακολουθώντας την παραλιακή οδό φτάνει μέσα σε μία ώρα στη Μονή του Γρηγορίου [Ναός Αγίου Νικολάου]. Σύμφωνα με την παράδοση χτίστηκε κατά τη 12η εκατονταετηρίδα. Κατόπιν συναντάται η Μονή της Σιμοπέτρας [Ιερός Ναός Χριστού Γέννεσις]. Χτίστηκε κατά την την 13η εκατονταετηρίδα. Επ΄ ακριβώς βρίσκεται σε έναν όρθιο βράχο ξεκομμένο από παντού. Μόνον από την πίσω πλευρά υπάρχει ένα υδραγωγείο όπου τρεις σειρές αψίδων συνδέουν τη Μονή με τη παραλία. Οι πύργοι της προστατεύουν μία απόσταση οκτακοσίων λιμενικών ποδιών. Από εκεί ο δρόμος μας οδηγεί διαδοχικά προς τις Μονές Ξηροποτάμου [ Ιερός Ναός 40 Αγίων Μαρτύρων], Ρουσσικού [Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος], Ξενόφου [Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου], Δοχειαρίου [Ιερός Ναός Ταξιαρχών] και Κασταμανίτου [Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου]. Από αυτό το Μοναστήρι η οδός στρίβει προς τα βορειοδυτικά και μέσα σε δυόμιση ώρες μας φέρνει στο Μοναστήρι του Ζωγράφου [Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου], που είναι και το τελευταίο της δυτικής πλευράς του Άθωνος. Από αυτή την Μονή η οδός που κατευθύνεται προς τα βορειοανατολικά μας φέρνει σε ένα πέρασμα, στο οποίο έχουμε αναφερθεί κατά τη διάρκεια της αφήγησής μας, και από το οποίο η Ιερισσός απέχει μόλις επτά ώρες και η οποία αποτελεί την αφετηρία της εκδρομής μας στον Άθωνα. Από εκείνο το σημείο ο περιηγητής μπορεί να επιστρέψει από τον ίδιο δρόμο προς τη Θεσσαλονίκη ή ακολουθώντας μία άλλη μακρύτερη οδό, της οποίας οι προδιαγραφές είναι για να εξερευνήσει κάποιος τη Χερσόνησο της Χαλκιδικής. (Isambert, σ.54-61)
Από την Πινάκα μπορεί κάποιος να μην επιστρέψει στον Άγιο Μάμαντα, αλλά να κατευθυνθεί βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης μέσα από μία άγονη και τραχιά χώρα που συντίθεται από εγκαταλελειμένες κώμες και μετόχια του Αγίου Όρους. Η ίδια αυτή γόνιμη χώρα ερειμώθηκε κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης. Η μονοτονία που παρουσιάζει η περιήγηση σ΄ αυτή την οδό διασκεδάζεται μόνο από τη θέα που συναντούμε βλέποντας τον κόλπο της Θεσσαλονίκης, των παραλίων της Θεσσαλίας και των βουνών του Πηλίου, της Όσσας και του Ολύμπου. Σ’ αυτή την οδό βρίσκονται οι εξής κώμες: Σοφουλάρ, που απέχει τρεις ώρες, Καρυά που απέχει δύο ώρες, και Τζουμπάτ που απέχει τέσσερις ώρες. Στα αριστερά της τελευταίας συναντάμε μετά από λίγο το ακρωτήριο Καραμπουρνού ( Αιναίο) και μέσα από το Σέδες και το Χόρτιατσι φτάνουμε μέσα σε τέσσερις ώρες στη Θεσσαλονίκη.
(Isambert, σ.63 -64)
Η οδός εγκαταλείποντας στα αριστερά ένα χάνι και μια οδό που οδηγεί στον Άθω, τρέπεται προς δυσμάς στην κοιλάδα της Αράστας, που είναι κατάφυτη από πυκνά δάση με βελανιδιές.(Isambert, σ. 26)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Με τον όρο Άγιο Όρος ή ιερό βουνό δεν νοείται το όρος Άθως αλλά ολόκληρη η χερσόνησος, που στην αρχαιότητα ονομαζόταν Ακτή. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 115)
Η κορυφή του ονομάζεται Άθωνας. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.121)
Εκκλησιαστικά το Όρος εξαρτάται άμεσα από το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.123)
Tο μοναστήρι της Λαύρας -αρχικά το ησυχαστήριο του ερημίτη Αθανασίου- ονομαζόταν “η μονή των μελανών” πιθανόν επειδή οι μοναχοί ντύνονταν στα μαύρα ,ώσπου οι οι αυτοκράτορες Νικηφόρος Φωκάς και Ιωάννης Τζιμισκής το επέκτειναν ενώ η περιουσία του αυξήθηκε με τη γενναιοδωρία πολλών λιγότερο σημαντικών ευεργετών.Το κτίσμα είναι ένα ακανόνιστο τετράπλευρο, που βρίσκεται σε μια τοποθεσία όμοια με αυτή της Αγίας Άννας, δηλαδή ακριβώς στους πρόποδες της κορυφής του Άθω, πάνω από ένα γειτονικό ακρωτήριο, την αρχαία Άκραθο, που τώρα ονομάζεται Κάβο Ζμύρνα. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.128-129)
Στη μέση του δρόμου μεταξύ της Λαύρας και του ασκητηρίου της Αγίας Άννας υπάρχει άλλη μία σκήτη που ονομάζεται Καυσοκαλύβια, ομοίως τοποθετημένο στους πρόποδες της κορυφής του Άθω πάνω από τη θάλασσα, όπου υπάρχει μία εκκλησία με πολυάριθμα ασκητικά κελιά. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.129)
Μερικοί από τους ασκητές, κυρίως στην Αγία Άννα, είναι βιβλιοδέτες, ζωγράφοι και ιστορούν εκκλησιαστικές εικόνες. Υπάρχουν και μερικοί καλλιγράφοι, οι τελευταίοι που έχουν απομείνει σε αυτό το επάγγελμα, το οποίο ήταν πολύ διαδεδομένο πριν την ανακάλυψη της τυπογραφίας και ήταν μια πολύτιμη πηγή εσόδων για τους μοναχούς του Άθω. Η σκήτη τίθεται υπό τις οδηγίες ενός μοναχού του μοναστηριού από το οποίο εξαρτάται και ο οποίος έχει πάρει τον τίτλο “δικαίος”. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.134)
Το Όρος παρέχει στους κατοίκους του ξυλεία, καυσόξυλα, λάδι, ελιές, σύκα, καρύδια, χορταρικά, σταφύλια και κρασί, αλλά όσον αφορά το σιτάρι για το ψωμί εξαρτάται εξολοκλήρου από τα μετόχια που βρίσκονται πάνω από τον ισθμό: από τα οποία το Όρος κατέχει όχι λιγότερα από πενήντα πέντε σε παρακείμενες περιοχές στην Μακεδονίας και στο νησί της Θάσου. Το ψάρι είναι το μοναδικό φαγητό από ζώο που επιτρέπεται στην χερσόνησο. Το συνηθισμένο φαγητό συνεπώς μεταξύ των Αγιοριτών, όταν δεν υπάρχει νηστεία, είναι τα λαχανικά, το ψάρι, οι ελιές, και τυρί. Στο Όρος απαγορεύεται να υπάρχουν όλα τα θηλυκά ζώα. Ούτε η αγελάδα, ούτε η προβατίνα, ούτε η γουρούνα, ούτε η χήνα, ούτε η γάτα δεν μπορείς να δεις αλλά φυσικά και τα άγρια ζώα και τα πουλιά τα περιφρονούν, ποντίκια και αρουραίοι πολλαπλασιάζονται και τα καταβροχθίζουν, και είναι υποχρεωμένοι να ομολογήσουν τις υποχρεώσεις τους στη βασίλισσα μέλισσα, χωρίς την βοήθεια της οποίας θα μπορούσαν να αποστερηθούν ένα από τα βασικά προϊόντα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.135 – 136)
Οι αγενείς πιστεύουν, ή προτιμούν να πιστεύουν, αντίθετά με τις αποδείξεις από τις εμπειρίες τους, ότι κανένα θηλυκό πλάσμα δεν μπορεί να ζήσει στην χερσόνησο, και από ιστορίες ναυτικών του Αιγαίου έχω ακούσει σχετικά για γυναίκες που έχουν τιμωρηθεί απευθείας με θανατική ποινή επειδή είχαν το θράσος να αποβιβαστούν εκεί. Στα βοσκοτόπια του Όρους υπάρχουν κυρίως μουλάρια και μικροί ταύροι, βόδια, κριάρια και τράγοι, τα οποία γεννιούνται στα μετόχια πέρα από τον ισθμό, και τα φέρνουν στη συνέχεια εδώ για να μεγαλώσουν και να παχύνουν. Ένα πρόβατο ή μία κατσίκα σκοτώνεται κάπου κάπου στις Καρυές για τον Αγά και για την οικογένεια του, αλλά ακόμη και αυτός δεν δύναται να έχει κανένα θηλυκό όν στο σπίτι του.
Η συνεισφορά στην Πύλη και στον πασά της Θεσσαλονίκης ήταν περίπου 150 χρυσά γρόσια, από τα οποία καθοριζόταν άθροισμα 7500 πιαστρών(νόμισμα) για μιρί, 9000 για ταχρίρ, και 2200 για χαράτσι. Πέρυσι για το χατισερίφ του Σουλτάνου είχαν δοθεί 7000 στον Πασά της Θεσσαλονίκης, περιορίζοντας τον από κάθε άλλη απαίτηση για χρηματική συνεισφορά. Τα περισσότερα από τα μοναστήρια, αν όχι όλα, είχαν χρέος, για το οποίο δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον, όπως μερικές μεγάλες κοινότητες που βρίσκουν αυτό το τμήμα της ετήσιας υποχρέωσης τους περισσότερο καταπιεστικό σε σχέση με τους άλλους καθορισμένους φόρους και τους τρέχοντες λογαριασμούς τους. ( Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.136)
Οι κάτοικοι του Όρους προέρχονται από όλα τα μέρη της Τουρκίας, και πρόκειται κυρίως για άνδρες που βρίσκονται στο τέλος της ζωής τους, οι οποίοι έχουν αποσυρθεί εδώ με κίνητρα ευσέβειας, ή πιο κοινά, για χάρη σωτηρίας της υπόλοιπης ζωής τους από τον κίνδυνο του τουρκικού δεσποτισμού. Κάθε άνδρας που φέρνει χρήματα μαζί του είναι καλοδεχούμενος, αν είναι μεγάλος δεν γίνεται μάλιστα δεκτός χωρίς αυτά, αλλά η είσοδος επιτρέπεται στους νέους και εργατικούς ελεύθερα, και αφού έχουν προσφέρει εργασία για μερικά χρόνια ως κοσμικοί, γίνονται δεκτοί στη συνέχεια ως καλόγεροι.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.136)
Οι τρόφιμοι του Όρους Άθως προέρχονται φυσικά από όλα τα μέρη της Τουρκίας, και πρόκειται κυρίως για άνδρες που βρίσκονται στο τέλος της ζωής τους, οι οποίοι έχουν αποσυρθεί εδώ από κίνητρα ευσέβειας ή πιο συχνά χάριν σωτηρίας της υπόλοιπης ζωής τους από τους κινδύνους του Τουρκικού δεσποτισμού. Κάθε άνδρας που φέρνει χρήματα μαζί του είναι καλοδεχούμενος, αν είναι μεγάλος μάλιστα δεν γίνεται δεκτός χωρίς αυτά ενώ η είσοδος επιτρέπεται στους νέους και εργατικούς ελεύθερα, οι οποίοι αφού θα έχουν προσφέρει εργασία για μερικά χρόνια ως κοσμικοί, γίνονται δεκτοί στη συνέχεια ως καλόγεροι.Οι άνθρωποι αυτοί ψάχνουν τα μέσα για να ζήσουν, άρα προέρχονται κυρίως από τις χαμηλότερες τάξεις. Πολλοί από αυτούς σε ορισμένες περιόδους της ζωής τους ήταν αναγκασμένοι να ζουν σαν φυγάδες εξαιτίας των αδικημάτων που είχαν διαπράξει ή από το φόβο της τουρκικής εκδίκησης είτε δίκαιης είτε άδικης.Αυτό που συμβαίνει συνήθως σήμερα, μολονότι ήταν προφανώς διαφορετικά κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας,είναι πως πολλοί λίγοι από τους μοναχούς του κάθε μοναστηριού γνωρίζουν κάτι άλλο πέρα από τη λειτουργία ενώ οι υπόλοιποι το καλύτερο που μπορούν να κάνουν είναι να διαβάσουν τους εκκλησιαστικούς ύμνους. Κάποιοι άλλοι,που στο παρελθόν είχαν γίνει Μουσουλμάνοι, αργότερα το μετάνιωσαν και κατέφυγαν σε αυτό το μέρος ως το μοναδικό στο οποίο θα μπορούσαν να επιστρέψουν στην εκκλησία και να σώσουν ταυτόχρονα και τους εαυτούς τους από την τιμωρία η οποία περίμενε τους Τούρκους αποστάτες. Δεν είναι πολύς καιρός από τότε που ένας νεαρός Εβραίος από τη Θεσσαλονίκη ήρθε στο Όρος για να ασπαστεί τον Χριστιανισμό και τη μοναστική ζωή, αλλά μόλις χειροτονήθηκε , επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, όπου εκεί έγινε αποδέκτης γενναίων προσφορών από άλλους Εβραίους για να απαρνηθεί τον Χριστιανισμό. (Leake,τομ. ΙΙΙ, σ.137)
Το κανάλι της Ιερισσού μοιάζει να μην έχει περισσότερο από 60 πόδια πλάτος. Καθώς η ιστορία δεν κάνει καμία αναφορά για εργασίες αποκατάστασης του καναλιού μετά την εποχή του Ξέρξη, τα νερά από τα τριγύρω υψώματα είχαν με φυσικό τρόπο γεμίσει με χώμα το κανάλι στο πέρασμα των χρόνων. Θα μπορούσε ωστόσο, χωρίς μεγάλο κόπο, να βελτιωθεί.Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στη ναυσιπλοΐα στο Αιγαίο, καθώς ο φόβος των Ελλήνων καραβοκύρηδων εξαιτίας της ισχύος και της ακαθόριστης κατεύθυνσης των θαλάσσιων ρευμάτων γύρω από το Όρος Άθως και των θυελλωδών ανέμων και των κυμάτων της θάλασσας είναι αρκετά μεγάλος. Τα φαινόμενα αυτά επηρέαζαν τις περιοχές που γειτνίαζαν με το βουνό και διαρκούσαν για περίπου έξι μήνες ετησίως ενώ έμοιαζαν περισσότερο τρομακτικά εξαιτίας της έλλειψης λιμανιών στον Κόλπο του Ορφανού, έτσι ώστε δεν μπόρεσα όσο καιρό ήμουν στην χερσόνησο, και μολονότι προσέφερα μια υψηλή τιμή, να πείσω κανένα βαρκάρη να με μεταφέρει από την ανατολική πλευρά της χερσονήσου στη δυτική ή ακόμη από τη μονή Ξηροποτάμου στο Βατοπέδι.Ο Ξέρξης ,άρα, απόλυτα δικαιολογημένα προχώρησε στη δημιουργία αυτού του καναλιού, για την ασφάλεια που παρείχε στο στόλο του και τη διευκόλυνση των εργασιών του καθώς και για τα πλεονεκτήματα του εδάφους, τα οποία φαίνεται πως σαφώς υποβοηθούσαν ένα τέτοιο εγχείρημα. (Leake,τομ. ΙΙΙ,σ.145)
Στο άνοιγμα της κορυφογραμμής βρίσκεται ένα άλλο μετόχι, το οποίο ανήκει σ’ ένα από τα μοναστήρια του Αγίου Όρους και μισό μίλι πιο πέρα από αυτό, σε ένα ύψωμα που συνορεύει με την κορυφογραμμή, βρίσκεται η Ερισσός ή Ιερισσός που αποτελείται από 150 διασκορπισμένα σπίτια, τα οποία κατοικούνται εξολοκλήρου από Έλληνες και από τα οποία εκείνα που είναι πιο κοντά στη θάλασσα είναι περίπου ένα τέταρτο του μιλίου απόσταση από αυτό και μισή ώρα από το Βατοπεδινό μετόχι.
(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.147)
Μεταξύ πολλών αρχαίων νομισμάτων, τα οποία έχω αγοράσει από ανθρώπους της Ιερισσού και τα οποία όλα έχουν βρεθεί επί τόπου ή σε χωράφια που καλλιεργούνταν από τους χωρικούς, εκείνα της Ακάνθου είναι τα πιο πολυάριθμα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλα και διασώζονται από πολύ μακρινές εποχές, τα ασημένια από την μακρινή αρχαιότητα, ενώ εκείνα από χαλκό είναι γενικά των πιο πρόσφατων χρόνων. Τα επόμενα σε αριθμό, μετά τα νομίσματα της Ακάνθου, είναι εκείνα της Ουρανούπολης ή της “Ουρανίδων πόλεως”, όπως εγγράφεται το όνομα της πόλης πάνω σε αυτά τα νομίσματα. Για το μέρος αυτό η ιστορία δεν μας έχει αφήσει καμία πληροφορία, εκτός από το ότι είχε ιδρυθεί από τον Αλέξαρχο, τον αδερφό του Κασσάνδρου, του βασιλιά της Μακεδονίας. Πιθανότατα καταλάμβανε την ίδια τοποθεσία με τη Σάνη,καθώς ο Πλίνιος, ο μοναδικός συγγραφέας πέρα από τον Αθήναιο που την ονόμασε Ουρανούπολη, δεν είχε συμπεριλάβει τη Σάνη μεταξύ των πόλεων του Άθω. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 148-149)
Για την τοποθεσία των τεσσάρων άλλων πόλεων της Ακτής δεν έχουμε κανένα στοιχείο για να σχηματίσουμε γνώμη παρά μόνο από την τάξη με την οποία αναφέρονται από τέσσερις συγγραφείς.Αλλά, δυστυχώς, δεν συμφωνούν όλοι με τη σειρά αυτή και μια σύγκριση μεταξύ τους, όπως συνήθως συμβαίνει σε παρόμοιες καταστάσεις, δεν οδηγεί καθόλου σε σίγουρα συμπεράσματα. Ο Σκύλαξ, του οποίου οι πληροφορίες προέρχονται από έναν περίπλου, πρέπει να είναι η πιο αξιόπιστη πηγή. Ο Σκύλαξ έχει ταξινομήσει τις πόλεις με τον ακόλουθο τρόπο, παραπλέοντας από την Τορώνη : Δίον, Θύσσος, Κλεωναί, το Όρος Άθως, Χαραδρίαι, Ολόφυξος και μετά η Άκανθος, από όπου μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι η Θύσσος και οι Κλεωναί ήταν στη νότια πλευρά ενώ οι Χαραδρίαι και η Ολόφυξος στη βόρεια ακτή. (Leake, τομ.ΙΙΙ,σ. 150-151 )
Οι Τούρκοι ήταν πιθανότατα ανήσυχοι ότι το Άγιο Όρος πλήρωνε πολύ λιγότερο σε σχέση με τον αριθμό των ατόμων που ζούσαν εκεί, αλλά όντας η κατοικία ατόμων αφιερωμένων στη θρησκεία, δικαιούνταν να απολαμβάνουν τουρκικά προνόμια.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 252)
Ο Στέφανος, ο οποίος απαριθμεί πέντε πόλεις με αυτό το όνομα, σιωπά ως προς το αν υπάρχει πόλη με αυτό το όνομα στη Θρακική Χαλκιδική και ο Εύδοξος, τον οποίο αντιγράφει, απλώς περιγράφει τη Χαλκίδα ως την ακτή η οποία βρίσκεται ανάμεσα στο Άθως και την Παλλήνη. (Leake, τομ. III, σ. 456)
Η δεύτερη Μακεδονία περιλάμβανε όλη την περιοχή ανάμεσα στον Στρυμόνα και τον Αξιό εκτός από τη Σιντική και τη Βισαλτία και εκτεινόταν από τις πηγές των δύο ποταμιών μέχρι εκεί που έφταναν τα σύνορα του βασιλείου της Μακεδονίας. Η στροφή προς τα ανατολικά του Στρυμόνα κάτω από τις Σέρρες αποδεικνύει αμέσως γιατί η Σιντική και η Βισαλτία είχαν εξαιρεθεί από τις περιοχές ανάμεσα στο Στρυμόνα και στον Αξιό και εντάσσονταν στην πρώτη Μακεδονία αντί για τη δεύτερη. Η δεύτερη περιοχή ήταν η πιο εύφορη και πιο γνωστή από τις τέσσερις περιοχές και κανένα τμήμα της Μακεδονίας δεν συγκρινόταν σε ευφορία και σε άλλα πλεονεκτήματα με τη Μυγδονία, τη Χαλκιδική και τις τρεις γειτονικές χερσονήσους όπου ο ιστορικός σημειώνει ιδιαίτερα την παραγωγική Παλλήνη και τους απάνεμους ορμίσκους της Τορώνης και του Άθω. Το όνομα Αενεία, το οποίο ο Λίβιος αποδίδει στο λιμάνι του Άθω δεν το συναντάμε σε κανέναν άλλο συγγραφέα, ούτε είναι σίγουρο σε ποιο από τα λιμάνια της Ακτής αναφέρεται.
(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.483-484)

Μοναστήρια Αγίου Όρους: Υπάρχουν 24 μοναστήρια• τα κυριότερα είναι Χιλανδάρι, Συμεών, Βατοπέδι, Παντοκράτορα, Ιβήρων- αυτά είναι στην ενδοχώρα• Λάβρα, Αγίου Παύλου, Διονυσίου Γεωργίου, Αρχαγγέλου και Κασταμονίτου, βρίσκονται στην πλαγιά του βουνού, προς το Αιγαίο, στεκούμενα σε κοινή θέα από το βράχο και χαιρετιούνται από τους περαστικούς ψαράδες, ναύτες και πειρατές.(Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 112)
Ο καπετάνιος του Αγίου Όρους διατηρούσε και το αξίωμα του καπετάνιου της Κασσάνδρας. Είχε επιλεγεί από τους μοναχούς ανάμεσα από τους κλέφτες της περιοχής και είχε λάβει ένα φιρμάνι από την Πύλη και ένα Μπουγιουρντί από τον Πασά που τον καθιστούσε Αρματολό. Αυτός και οι άνδρες του είχαν απαλλαγεί από την καταβολή φόρων και τους είχε ανατεθεί η προστασία του Αγίου Όρους. Η ομάδα του αποτελούνταν από 25 άνδρες που έπρεπε να διατηρούν την τάξη και να προστατεύουν την περιοχή από καταστροφές. (Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 116)
Υπάρχει ένα μικρό νησί στον κόλπο του Αγίου Όρους που οι Έλληνες το ονομάζουν «Αμιλιάρι» ενώ οι Τούρκοι «Εσκί Αντασί».(Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 33)

[/tab]
[tab name=’Walker’]

Τα σπουδαιότερα μοναστήρια είναι περίπου είκοσι, εκτός από τα πολυάριθμα καλογερικά χωριά και τα ερημητήρια.
Όλα τα μοναστήρια έδειχναν πως ήταν καλά οχυρωμένα και τα περισσότερά τους έχουν έναν τοίχο που φτάνει σε αρκετό ύψος. Τα μέρη όμως που φαίνονταν κατοικήσιμα ήταν φτιαγμένα από ξύλο, βαμμένα σκούρα κόκκινα ή καφέ ενώ τα πατώματα προεξείχαν, στηριγμένα σε μακριά δοκάρια που είχαν μία κλίση προς τα επάνω.
Ένα από τα μοναστήρια καταλαμβάνει μια δεσπόζουσα θέση• στέκεται ακριβώς πάνω σε ένα σκούρο βράχο που η μία πλευρά του κατηφορίζει απότομα από τη βάση του ψηλού πέτρινου τοίχου, σχηματίζοντας έναν τρομερό γκρεμό. Από την άλλη πλευρά το βουνό χαμηλώνει με μία μακριά σειρά από κλιμακωτά αμπέλια. Τα περισσότερα μοναστήρια έχουν κάτω στην ακτή έναν ισχυρό πύργο, φρουρό της τοποθεσίας από τη θάλασσα, και πολλά πρέπει να είναι απροσπέλαστα σχεδόν από κάθε πλευρά. (Walker,σ.12-13)

[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]

Category: Isambert-Ν.Χαλκιδικής

Παλαιό Όνομα :Μονή Βατοπαιδίου

Παλαιό Όνομα :Δογαντζί ή Καζαντζή Μαχαλάς

Δήμος : Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα :Στρατόνι

Δήμος : Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα : Χερσόνησος Χαλκιδικής

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Ίσβορος

Δήμος :Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα :Μονή Ξηροποτάμου

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Κόλπος Σιγγιτικός

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Ιβήρων

Παλαιό Όνομα :Άγιο Όρος

Δήμος :