Category: Θέματα-Σχινάς

  • Διοίκηση Χαλκιδικής

    • Διοίκηση Χαλκιδικής: Τα τμήματα αυτά μαζί με τις χερσονήσους Κασσάνδρας και Λογγού αποτελούν το τμήμα της χερσονήσου της Κασσανδρείας και διοικούνται από Καϊμακάμη με έδρα την κωμόπολη Πολυγύρου, όπου εδρεύει ο επίσκοπος Κασσανδρείας. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 490)
    • Το βόρειο τμήμα της χερσονήσου εκτός από τις τρεις χερσονήσους δυτικά διαιρείται στα ακόλουθα τμήματα:
      1) Της Καλαμαριάς, τμήμα το οποίο περιλαμβάνει τη βορειοδυτική πλευρά και την ανατολική παραλία του Θερμαϊκού κόλπου.
      2) Τα Χάσικα, τμήμα το οποίο κατέχει το μέσον όπου κατοικεί αμιγώς ελληνικός πληθυσμός.
      3) Τα Μαδεμοχώρια, τα οποία αποτελούνται από εννέα χωριά, αντί δώδεκα που ήταν παλαιότερα, κατέχουν το ανατολικό τμήμα μέχρι τη δυτική παραλία του Στρυμονικού κόλπου.
      4) Το Αρδαμέρι, το οποίο αποτελείται από δεκαέξι χωριά και κατέχει το βορειοδυτικό τμήμα της χερσονήσου.
      5) Το τμήμα της Παζαρίας το οποίο βρίσκεται νότια των λιμνών Κουτσούκ και Μπουγιούκ Μπεσίκ. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 490)

  • Αθωνιάδα σχολή

    • Δυτικά της μονής Βατοπεδίου και σε απόσταση μισής ώρας, λίγο πριν τα μέσα του 18ου αι. με την φροντίδα του μοναχού Μελετίου ιδρύθηκε ευρύχωρο αλλά τώρα πια ερειπωμένο οικοδόμημα η Αθωνιάδα σχολή στο μέσο της οποίας κείται ο επίσης ερειπωμένος ναός του Προφ.Ηλία. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 628)

  • Γενική διοίκηση Αγίου Όρους

    • Όλες οι μονές, οι σκήτες και τα κελιά έχουν την ιδιαίτερη το καθένα τους διοίκηση αλλά τα γενικά συμφέροντα του Αγ.Όρους διοικητικά και δικαστικά διευθύνει συμβούλιο που καλείται σύναξη, εδρεύει στις Καρυές και απαρτίζεται από τους αντιπροσώπους είκοσι μονών του Αγ. Όρους το οποίο ως εφετείο δικάζει τις αποφάσεις των μονών και ως πρωτοδικείο τις διαφορές μεταξύ μονών και των σκητών οι οποίες εφεσιβάλλονται στη Μεγάλη Εκκλησία.Οι αντιπρόσωποι των μονών τάσσονται ως εξής: Μονή Λαύρας, Βατοπεδίου, Ιβήρων, Χιλανδαρίου, Διονυσίου, Κουτλουμουσίου, Παντοκράτορος, Ξηροποτάμου, Ζωγράφου, Δοχειαρίου, Καρακάλου, Φιλοθέου, Σίμωνος πέτρα, Αγ.Παύλου, Σταυρονικήτα, Ξενοφώντος, Γρηγορίου, Εσφιγμένου, Αγ.Παντελεήμονος, Κωνσταμονίτου.Εκτός από το συμβούλιο το οποίο σε διάφορες περιστάσεις και ανάγκες συγκαλείται στις Καρυές από τον πρώτο της επιστασίας, για ένα χρόνο μια τετράδα που απαρτίζεται από αντιπροσώπους των μονών εδρεύει στις Καρυές, οι οποίοι καλούνται επιστάτες και εκτελούν τις αποφάσεις της σύναξης, φροντίζουν για την ευνομία και τάξη στο Όρος και φυλάσσουν την σφραγίδα της κοινότητος που διαιρείται σε τέσσερα μέρη. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597-598)
    • Την αστυνομική, αγροτική και δασονομική εποπτεία έχουν φύλακες που διορίζονται από την επιστασία. Είναι 30 τον αριθμό και ονομάζονται Σερντάρηδες ενώ οι αγροφύλακες και δασοφύλακες Κοροτζήδες.Αυτοί είναι χριστιανοί είτε από τα χωριά της Χαλκιδικής είτε από την Αλβανία, φέρουν φουστανέλα και οπλοφορούν.Από τους πρώτους οι συνοδοί ή αγγελιοφόροι που ακολουθούν τους αντιπροσώπους ή επιστάτες των μονών καλούνται Σεϊμένιδες, αναβαίνουν σε ζώα και φέρουν την αποσκευή(σέια) του ακολουθούμενου ενώ αυτός που ακολουθεί τον πρώτο της επιστασίας λέγεται Πολιτάρχης.Ένας από τους τέσσερις της επιστασίας καλείται Πρώτος ή Πρωτεπιστάτης.Κάθε χρόνο την 1η Ιουνίου ειδικός αντιπρόσωπος της αρχαιότερης μονής,δηλαδή της Αγ.Λαύρας, προσφωνεί τυπικό λόγο προς τον Πρώτο, υπενθυμίζει τα ύψιστα καθήκοντα του και δίνει ράβδο την οποία κρατά ο Πρωτεπιστάτης στις Καρυές, ο οποίος σύμφωνα με τις ανάγκες που προκύπτουν συγκαλεί τη σύναξη και θέτει προς συζήτηση τα διάφορα ζητήματα.Το δικαίωμα του Πρώτου έχουν μόνο οι πέντε πρώτες μονές εκ περιτροπής. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 598-599)
    • Όποιος επιθυμεί να εξετάσει τα ζητήματα των μονών πρέπει να εφοδιαστεί με συστατική εγκύκλιο επιστολή προς τις ευαγείς μονές που φέρει τη μεγάλη σφραγίδα της Παναγίας. Τότε ο φέρων την επιστολή οδηγείται σε ειδικό θάλαμο ή στο συνοδικό όχι στο αρχονταρίκι, απολαμβάνει πλήθος τιμών και περιποιήσεων από τους συνοδικούς στα ιδιόρρυθμα και από τους ηγούμενους στα κοινοβιακά μοναστήρια οι οποίοι μένουν κοντά στον φιλοξενούμενο καθ’όλη τη διάρκεια της παραμονής του. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 599)

  • Το ιστορικό της νήσου Θάσου

    • Η Θάσος καλούνταν Χρύσα λόγω των μεταλλείων της και Ηερία ή Αερία λόγω του υγρού κλίματος της. Πρώτοι, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, κατοίκησαν οι Φοίνικες που εκμεταλλεύτηκαν τα μεταλλεία, έπειτα δε κατά τον 8ο αι., δηλαδή το 720-717 π.Χ. εγκαταστάθηκαν Έλληνες από την Πάρο που ο αρχηγός τους ακολούθησε το χρησμό του μαντείου των Δελφών και οι οποίοι έγιναν κύριοι και της απέναντι παραλίας μέχρι τις εκβολές Νέστου και Στρυμόνα.Το νησί είναι γνωστό όχι μόνο από τα μεταλλεία τα οποία κατά τον Ηρόδοτο βρίσκονταν στη νοτιοανατολική παραλία απέναντι από τη Σαμοθράκη κοντά στον όρμο Κίναρα αλλά και από τα κατά τα πρώτα έτη του Χριστιανισμού-επί Βεσπασιανού- ονομαστά λατομεία φαιού μαρμάρου τα οποία κείνται στο ακρωτήριο Σταυρός που βρίσκεται βόρεια του όρμου Αλυκής, στον λόφο μεταξύ των όρμων Θυμωνιάς και Αλυκής και του άκρου Ντεμίρ Χαλκά.Εδώ γεννήθηκε ο ζωγράφος Πολύγνωτος και κόπηκαν ωραία κατά τις διάφορες χρονικές περιόδους νομίσματα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 848-849)
    • Η προς Θράκη και Μακεδονία θέση του νησιού, η ανάπτυξη που γνώρισε λόγω των μεταλλείων χρυσού, ο πλούτος και η φυσική ομορφιά του νησιού προκάλεσαν το 463-465 π.Χ. την κατάκτηση του από τους Αθηναίους, έπειτα από τους Λακεδαιμονίους πιθανόν μέχρι το 79 π.Χ. και τέλος των Ρωμαίων, Βυζαντινών, Ενετών, το 1457 από τον Πάπα και πολλούς άλλους.Επί Μωάμεθ Β’ καταλήφθηκε από τον διοικητή της Καλλίπολης Τζαγκάν ενώ το πυκνό δάσος που καλύπτει το νησί -το οποίο δεν υπάρχει σε κανένα άλλο νησί-χρησιμοποιήθηκε ως κρησφύγετο από τους πειρατές.Τα χωριά ήταν απομακρυσμένα από τη θάλασσα και σε αφανή σημεία μέσα στα δάση. Για την προστασία του πληθυσμού είχαν κτιστεί οχυροί πύργοι στα ακρωτήρια Σταυρός, Θυμωνιά, Ντεμίρ Χαλκά, Στα κόκκινα, Αστρίς, Κεφαλά και στο επίνειο του χωριού Βούργαρο που είναι ο μεγαλύτερος όλων. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 849-850)
    • Το νησί αυτό παραχωρήθηκε από την Πύλη το 1807 στον Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου.Από το νησί αυτό προμηθεύτηκε ο σημαντικός αυτός άνδρας την ξυλεία για την κατασκευή του στόλου που καταστράφηκε στο Ναβαρίνο. Διοικείται σήμερα από Αιγύπτιο διοικητή ο οποίος εδρεύει από την εποχή της καταστροφής της πειρατείας στο λιμάνι της Παναγίας στο ΒΑ τμήμα του νησιού αλλά τον περισσότερο καιρό διαμένει στην πατρίδα του Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου, την Καβάλα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 850)

  • Μονές

    • Μονές λέγονται μεγάλα ή μικρά οικοδομήματα μέσα σε οχυρό συνήθως περίβολο όπου διαβιούν πολλοί ή λίγοι μοναχοί των οποίων τα ονόματα και τον αριθμό όσων ζουν σε αυτές μπορεί να βρει κανείς στην προσκομιδή. Από τις 20 μονές οι περισσότερες βρίσκονται στην ακτή ή σε μικρή απόσταση από αυτή. Αυτές είναι η μονή Χιλανδαρίου, Φιλοθέου, Καρακάλου, Αγίας Λαύρας, Κουτλουμουσίου, Σίμωνος πέτρα, Ξηροποτάμου, Κωνσταμονίτου και Ζωγράφου. Όλες οι μονές έχουν στην ακτή αποβάθρες και νεώλκεια ή αρσανάδες όπου ανασύρονται τα πλοιάρια των μετοχίων ενώ το κύριο λιμάνι του Όρους είναι αυτό της Δάφνης στα δυτικά. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 594-595)
    • Στις κοινοβιακές μονές οι μοναχοί έχουν κοινή τράπεζα στην οποία πότε δεν προσφέρεται κρέας ούτε το Πάσχα και τρεις φορές την εβδομάδα ούτε λάδι.Κατά τη διάρκεια του γεύματος ή του δείπνου ο αναγνώστης της ημέρας αναγιγνώσκει από τον άμβωνα το βίο του εκάστοτε εορτάζοντα αγίου.Οι Μονές διοικούνται από ηγούμενο ο οποίος έχει συνήθως ισόβια θητεία ενώ στην ενθρόνιση του παρίστανται μέλη της ιεράς συνάξεως και συμβούλιο από ηγουμένους που εκλέγεται κάθε χρόνο και αποτελείται από τέσσερα ή πέντε μέλη.Άλλες μονές καλούνται ιδιόρρυθμες. Σε αυτές καθένας από τους μοναχούς ετοιμάζει ξεχωριστά το φαγητό του στο κελί του λαμβάνοντας τα αναγκαία από τη μονή ή αν το επιθυμεί μπορεί να πάρει φαγητό από κοινό καζάνι που ετοιμάζεται για τους εργάτες και τεχνίτες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 595)
    • Οι ιδιόρρυθμες μονές διοικούνται από προϊστάμενους μοναχούς ή ιερομονάχους (ο αριθμός τους διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος της μονής) οι οποίοι την πρώτη κάθε έτους εκλέγουν τριμελή επιτροπή.Τα μελή της καλούνται ο Πρώτος, ο Ταμίας και ο Δικαίος.Αυτοί για ένα χρόνο κανονίζουν τα της μονής και σε περίπτωση ανάγκης καλούν σε έκτακτη ιερά σύναξη τους προϊσταμένους οι οποίοι τακτικά μια ή δυο φορές την εβδομάδα συγκεντρώνονται για να συζητήσουν για τη μονή.Οι προϊστάμενοι, οι γέροντες ή οι ηγούμενοι της μονής είναι είτε ιερείς είτε μοναχοί.Αυτοί έχουν υποτακτικό που τους φροντίζει στον οποίο όταν πεθάνουν αφήνουν μέρος της περιουσίας τους.Για να λάβει κανείς τον ανώτερο αυτό τίτλο απαιτείται πολυετής διαμονή στη μονή, παιδεία και πληρωμή ποσού 10 λιρών στη μονή.Οι μοναχοί που ανέρχονται σε τούτο το αξίωμα αποστέλλουν μέσα σε καινούριο μαντήλι στους αδελφούς τους στη μονή και κυρίως στους ανωτέρους τους καφέ, ζάχαρη, λουκούμια και ροσόλι.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 595-596)
    • Ο μοναχός που πρόκειται να χρισθεί προϊστάμενος ή γέροντας εισέρχεται στο ναό φορώντας κοντό μανδύα και τοποθετείται στο στασίδι του προϊσταμένου από όπου ακούει τους κατά το τυπικό απευθυνόμενους σε αυτόν συμβουλευτικούς λόγους.Ο χρισθείς κρούοντας ένα μικρό κουδουνάκι κατέρχεται με τους αδελφούς του στο νάρθηκα όπου ντύνεται με τον αρχιερατικό μανδύα, λαμβάνει από τον αρχιερέα ή τον αρχιμανδρίτη μετά από τιμητική προσφώνηση ράβδο και εισέρχεται στον ναό, ανεβαίνει στον αρχιερατικό θρόνο ενώ οι ψάλτες ψάλλουν.Έπειτα βγαίνουν όλοι στον νάρθηκα και ο χρισθείς ανεβαίνει σε ένα στασίδι και όλοι οι αδελφοί του περνούν και του φιλούν το χέρι ενώ ο ίδιος των ιερωμένων ασπάζεται την δεξιά και των μοναχών και γερόντων το μέτωπο.Μετά την τελετή όσοι φέρουν τα κλειδιά των διακονημάτων τα παραδίδουν στον ηγούμενο ως δείγμα παραιτήσεως.Αυτός τους τα ξαναδίδει σα να τους διορίζει εκ νέου.Ο χρισθείς παραμένει στο αξίωμα αυτό για 40 μέρες μετά το πέρας των οποίων επανέρχεται η προτεραία κατάσταση όταν ο χειροτονηθείς με ορισμένη διαδικασία παραιτείται μετά τον εσπερινό. Η ίδια τελετή πραγματοποιείται και για την εκλογή του ηγουμένου μονής με τη διαφορά ότι η ράβδος του παραδίνεται είτε από τον αρχιερέα είτε από αντιπρόσωπο της Λαύρας.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 596-597)
    • Όλοι οι μοναχοί ή ιερομόναχοι που διαμένουν στο Άγιο Όρος με εξαίρεση τις ώρες της προσευχής απασχολούνται σε διάφορες εργασίες εκτός από τους γέροντες και όσους δεν μπορούν να εργαστούν.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597)
    • Κάθε μονή εκτός από τα δωμάτια για τους μοναχούς και άλλους αναγκαίους χώρους διατηρεί ξενώνα για την υποδοχή και την ανάπαυση των επισκεπτών που καλείται αρχονταρίκι.Τα πιο σημαντικά είναι του Αγ.Παντελεήμονα ή της ρωσσικής μονής, της σκήτης του Αγ.Ανδρέα και της μονής Βατοπεδίου. Στη μονή Βατοπεδίου, Ιβήρων, Αγ.Παντελεήμονα και τη σκήτη του Αγ.Ανδρέα υπάρχουν και καλά νοσοκομεία. Άξια λόγου είναι και η τέχνη με την οποία ο κωδωνοκρούστης κρούει τις πολλές καμπάνες που βρίσκονται σε κάθε κωδωνοστάσιο. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597)
    • Σε όλες τις μονές όπως και στις σκήτες υπάρχουν πολλές εκκλησίες αλλά η κύρια εκκλησία στις μονές καλείται καθολικό και στις σκήτες κυριακό. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 597)

  • Σκήτες

    • Σκήτες λέγονται το άθροισμα των κελιών που κείνται γύρω από μια κοινή εκκλησία που καλείται «Κυριακό».Διοικούνται από μοναχό που ονομάζεται Δίκαιος και εκλέγεται κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου παρουσία αντιπροσώπου της κυρίαρχης μονής. Από τις 12 σκήτες που έχουν μορφή κοινοβίου αποτελούν ένα οικοδόμημα σαν μια μονή οι τέσσερις δηλαδή α)Αγ.Ανδρέα ή Σεράϊ της μονής Βατοπεδίου, β)Προφήτη Ηλία της μονής Παντοκράτορος, γ)Ρουμούνικη της μονής Λαύρας και δ)Βογορόδιτσα (παλαιότερα μονή Ξυλουργού) της μονής Παντελεήμονος. Οι υπόλοιπες μονές είναι ιδιόρρυθμες, δηλαδή σε κάθε κελί διαβιούν με τους δικούς τους ιδιαίτερους κανόνες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 594)

  • Κελιά

    • Κελιά ονομάζονται τα οικήματα που μαζί με μικρό εκκλησάκι και μια μεγάλη ή μικρή περιοχή βρίσκονται στον ιδιόκτητο και αναπόσπαστο χώρο της μονής, τα οποία η κυρίαρχος μονή παραχωρεί με ομόλογο και επί πληρωμή κάποιου πόσου σε τρία πρόσωπα, τα οποία αναφέρονται στο ομόλογο και αποκαλούνται πρώτος, δεύτερος και τρίτος.Μετά το θάνατο του πρώτου, αν δεν υπάρχει υποτακτικός (ψυχογιός ή κληρονόμος) προσλαμβάνεται τρίτος και ο τέως δεύτερος με την έγκριση της μονής καθίσταται πρώτος καταβάλοντας χρηματικό ποσό και εκδίδεται νέο ομόλογο.Σε μερικά κελιά με τη συγκατάβαση της μονής κατοικούν και περισσότεροι των τριών. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 593)
    • Η παραχώρηση των κελιών γίνεται με όρους οι περισσότεροι από τους οποίους είναι: α)να μην πωλείται το κελί σε άλλον ασκητή χωρίς την άδεια της κυρίαρχης μονής, β)αν η πώληση εγκριθεί από τη μονή, ο πωλητής και ο αγοραστής πληρώνουν ποσό επί τοις εκατό στη μονή, γ) σε περίπτωση αναχώρησης ή επιστροφής του κελιού στη μονή ή εκδίωξης για κάποια παράβαση δεν έχει το δικαίωμα να λάβει πάνω από το αρχικό τίμημα όποιες και όσες επισκευές και προσθήκες και αν έχουν γίνει στο κελί.Τις διαφορές των κελιών δικάζει πρωτόδικα η μονή και τις εφέσεις η σύναξη στις Καρεές.Εκτός από τους μοναχούς που μένουν σε κελιά, σε ερημικά μέρη, σε μικρά σπήλαια ή τρώγλες ζουν ερημίτες οι οποίοι μόνο μια φορά την εβδομάδα επισκέπτονται το κυριακό ή τη μονή για να λάβουν ξηρά τροφή που συνήθως είναι ξερό ψωμί.Στους μοναχούς που δεν κατεβαίνουν ποτέ άλλοι μοναχοί φέρνουν διπυρίτη και μεταφέρουν τις εργασίες τους που συχνά αποτελούν αξιόλογα έργα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 593-594)

  • Ιστορικά στοιχεία για το Άγιον Όρος

    • Στο Άγ.Όρος στα μέσα του 11ου αι. κατέβηκαν Ρώσσοι και Βούλγαροι που κατέλαβαν οι πρώτοι στη δυτική παραλία τη μονή του Αγ.Παντελεήμονα και το 1848 -1851 κατέλαβαν τη σκήτη του Αγ.Άνδρέα (Σεράϊ) που βρίσκεται κοντά στις Καρυές και ανήκει στη μονή Βατοπεδίου. Μετά από έναν αιώνα κατέβηκαν και οι Σέρβοι οι οποίοι μαζί με τους Βουλγάρους μέχρι το 16ο αι. κατείχαν τις μονές Ζωγράφου, Φιλοθέου, Ξενοφώντος και Αγ.Παύλου ενώ στα τέλη του 18ου αι. περιορίστηκαν στις μονές Ζωγράφου και Χιλανδαρίου.
      Οι μονές του Άθω υπέστησαν μεγάλες καταστροφές α)από τους πειρατές που κατά τον 11ο αι. κατέστρεψαν το λιμάνι της Δάφνης και τη μονή Αγ. Νικολάου, β) από τους Σταυροφόρους της τέταρτης σταυροφορίας, οι οποίοι προκάλεσαν μεγάλο κακό, γ)από τον Λατίνο επίσκοπο Σεβαστής και τους βάρβαρους βαρώνους της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 11ου αι., δ)από τον Λατινόφρονα πατριάρχη Ιωάννη Βέκκο επί αυτοκράτορος Μιχαήλ Παλαιολόγου που σύλησε πολλές μονές και πολλοί μοναχοί βρήκαν μαρτυρικό θάνατο, ε)από τους Καταλανούς, οι οποίοι το 1307 προξένησαν φοβερές καταστροφές και στ)το αποκορύφωμα της κακοδαιμονίας ήταν η επιδημία πανώλης το 1330 που προκάλεσε το μεγαλύτερο κακό στη μονή Λαύρας. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 592-593)

  • Άγιο Όρος (Ιερά Σύνοδος)

    • Η θρησκευτική δημοκρατία κυβερνιέται από την Ιερή Σύνοδο, στην οποία εξίσου αντιπροσωπεύονται και τα είκοσι μοναστήρια. Τα διατάγματα από αυτή τη διαβουλευτική συνέλευση εκτελούνται από ένα σώμα τεσσάρων προέδρων, που εκλέγονται εκ περιτροπής, και ο ανώτερος έλεγχος δίνεται σε έναν από αυτούς, ομοίως διορίζεται και χαρακτηρίζεται ως ο Πρώτος (άνδρας) του Άθως. Η δημοκρατία διεξάγει τις σχέσεις της με τις τουρκικές αρχές μέσω ενός αντιπροσώπου, του οποίου το αρχηγείο είναι στη Θεσσαλονίκη, και με το Πατριαρχείο μέσω ενός παρόμοιου λειτουργού, ο οποίος κατοικεί στην Κωνσταντινούπολη. Διαφορές μεταξύ των διαφόρων μοναστηριών αποκαθίστανται από την ιερή Σύνοδο με την πιθανότητα επίκλησης προς τις τουρκικές Αρχές ή το Πατριαρχείο και η τάξη διατηρείται από μια σειρά Χριστιανών μοναχών.(Abbot,σ.329)
    • Από τα 20 μοναστήρια 17 είναι καθαρά ελληνικά, ένα Σερβικό, ένα βουλγαρικό και ένα Ρωσικό. Υπάρχει επίσης και μια μικρή Ρουμανική σκήτη με μικρή ή καθόλου σημασία. Η Σερβική μονή Χιλιάνταρι (Chiliandari), όσο είναι γνωστό μέχρι τώρα δημιουργήθηκα ή αποκαταστάθηκε από δύο Σέρβους πρίγκιπες, από τότε που κανονιοβολήθηκε, και σε αντίθεση με τις απόψεις των Βουλγάρων, έχει παραμείνει στην κυριότητα των Σέρβων. Οι Βούλγαροι, όπως συνηθίζουν, επιμένουν ότι το ίδρυμα ήταν αρχικά δικό τους, βασίζοντας τις απαιτήσεις τους σε λάθος ετυμολογία, και αντλώντας το όνομά του από μια βουλγαρική λέξη η οποία, αν υπήρχε, θα σήμαινε “κυψέλη”.(Abbot,σ.331)
    • Το βουλγαρικό μοναστήρι (Ζωγράφου) λέγεται ότι οφείλει τη δημιουργία του σε τρεις πρίγκιπες της ίδιας εθνικότητας, οι οποίοι το έχτισαν τον ένατο αιώνα και πάντοτε συνέχισε να βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο της φυλής των ιδρυτών του.
      Οι Ρουμάνοι είναι εξαναγκασμένοι να διατηρούνται με μια μικρή σκήτη που ιδρύθηκε πενήντα χρόνια πριν, και ήδη είναι καθαγιασμένη εκ θαύματος, το οποίο όμως είναι μοντέρνο, και προσθέτει λίγο μόνο κύρος στο ίδρυμα.
      Κανένα από αυτά τα μη-Ελληνικά μοναστήρια προκαλούν πρόβλημα στους Έλληνες.(Abbot,σ.311)
    • Η χερσόνησος που κείται μεταξύ του Σιγγιτικού κόλπου ή Αγ.Όρους και του Στρυμονικού, Κοντέσας ή Ορφάνου κόλπου είναι η τρίτη της μεγάλης Χαλκιδικής χερσονήσου. Από τους αρχαίους καλούνταν Ακτή και από τους νεότερους Άθως ή Αγ.Όρος.Στην ορεινή, γεμάτη νερά και δέντρα χερσόνησο την οποία διασχίζει κατά μήκος το όρος Άθως, το οποίο στη νότια πλευρά του έχει δυο κορυφές: την ψηλή που καλείται Άθως με ύψος 1935 μ. όπου κείται το εκκλησάκι της Μεταμορφώσεως και την κορυφή Αντίαθως που βρίσκεται στα δυτικά όπου υπάρχει το κελί του Πρ.Ηλία, κατά την αρχαιότητα υπήρχαν οι πόλεις Σάνη –έπειτα Ουρανούπολις- κοντά στον Πρόβλακα, Παλαιώριον κοντά στη μονή Ζωγράφου και Δοχειαρίου, Κλεωναί στη μονή Ξηροποτάμου, Ακρόθωον ή Ακρόαθως -η έπειτα Απολλωνία- στη μονή Λαύρας-οι κάτοικοι της περιοχής θεωρούνταν πως ζούσαν περισσότερο από τους άλλους 40 ή 50 χρόνια και καλούνταν Μακρόβιοι-Χαράδριαι στη μονή Βατοπεδίου, Ολόφυξος στη μονή Χιλανδαρίου και Δίον στο ακρωτήριο Πλατύ. Αυλάκι μήκους 12 σταδίων (το στάδιο ισούται με 185 μέτρα)και πλάτος ίσο με τον διάπλου δυο πλοίων που ήδη υπάρχει και ονομάζεται Πρόβλακας χρησιμοποίησε ο Ξέρξης για να διασχίσει τη χερσόνησο.Ο αρχιτέκτων Δεινοκράτης πρότεινε στον Μ.Αλέξανδρο να κατασκευάσει πάνω στον μεγαλοπρεπή, κατάφυτο και γεμάτο νερά Άθω ανδριάντα του που θα κρατούσε στο ένα χέρι πολυάνθρωπη πόλη των δέκα χιλιάδων κατοίκων και στο άλλο ρέοντα ποταμό. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 583-584)
    • Στη χερσόνησο πριν τον 9ο μ.Χ. αι. διαβιούσαν ερημίτες διάσπαρτοι που υπάγονταν στη μονή Αγ.Ιωάννου του Κολοβού στην Ιερισσό που καταστράφηκε.Ο Βασίλειος ο Μακεδών το 885 προστάτευσε με διάταγμα τους μοναχούς από κάθε ενόχληση από τους κατοίκους της περιοχής ενώ το 911 ο Λέων ο Σοφός με Χρυσόβουλο τους κήρυξε ανεξάρτητους.Το 963 ο Αγ.Αθανάσιος ο Αθωνίτης με τη συνδρομή των αυτοκρατόρων Νικ.Φωκά και Ιωάννη Τζιμισκή έχτισε τη μονή Λαύρας και κανόνισε τα των μονών και του βίου των μοναχών.Έπειτα χτίστηκαν και άλλες μονές-στο σύνολο διατηρούνται είκοσι και χωρίζονται εξ ημισείας και στις δυο πλευρές της χερσονήσου. Από αυτές εξαρτώνται 290 κελιά και 12 σκήτες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 584)