Category: Πρόσωπα
-
- Οβρένοβιτς: Η Αυστρία είχε σκοπό να χωρίσει τα δύο παρακλάδια της σερβικής φυλής, σε Μαυροβούνιο και Βασίλειο του Οβρένοβιτς και να διατηρήσει ανοιχτό μέσω του σαντζακίου του Νόβι-Παζάρ, το δρόμο για τη Θεσσαλονίκη. (Mantegazza,σ. 22)
-
- Ιγνάτιεφ: Οι Μεγάλες Δυνάμεις στο Συνέδριο του Βερολίνου μείωσαν στο μισό περίπου την έκταση της τότε Μεγάλης Βουλγαρίας, ευνοώντας τον Πρέσβη Ιγνάτιεφ. Η Μεγάλη Βουλγαρία είχε δημιουργηθεί από τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και περιλάμβανε όλη τη Μακεδονία συμπεριλαμβανομένης και της Θεσσαλονίκης. Ο πληθυσμός της Μακεδονίας, αν δεν είχε γίνει ειδική πρόβλεψη για την προστασία και ασφάλειά του θα έπρεπε να ζει στην καταπίεση και την καταδυνάστευση, ίσως ακόμη μεγαλύτερης διάρκειας από πρώτα, με τον χαρακτήρα της αντεκδίκησης και των αντιποίνων. Μα ήταν ειρωνικός ο τρόπος με τον οποίον διαψεύστηκε με μία διόρθωση το άρθρο 23 της Συνθήκης. (Mantegazza, σ. 17)
- Ιγνάτιεφ, Ρώσος στρατηγός: Ο Στρατηγός Ιγνάτιεφ ήταν ο Ρώσος πληρεξούσιος που ήταν παρών στην υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου με την οποία είχε δημιουργηθεί εκείνη η μεγάλη Βουλγαρία, όνειρο των Βουλγάρων πατριωτών στην οποία εντάχθηκε πέρα από την Ανατολική Ρωμυλία και η Μακεδονία. «Εκείνη είναι η Συνθήκη μας», έλεγαν οι Βούλγαροι. Στις γιορτές που ακολούθησαν και από τις δηλώσεις των Ρώσων απεσταλμένων, οι Βούλγαροι θεώρησαν πως ενθαρρύνονται οι επιδιώξεις τους για τη Μακεδονία. (Mantegazza, σ. 122)
- Ο Στρατηγός Ιγνάτιεφ ήταν ο Ρώσος πληρεξούσιος που ήταν παρών στην υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου με την οποία είχε δημιουργηθεί εκείνη η μεγάλη Βουλγαρία-όνειρο των Βουλγάρων πατριωτών-στην οποία εντάχθηκε πέρα από την Ανατολική Ρωμυλία και η Μακεδονία. «Εκείνη είναι η Συνθήκη μας», έλεγαν οι Βούλγαροι. Στις γιορτές που ακολούθησαν και παρατηρώντας τον τρόπο που μιλούσαν οι Ρώσοι απεσταλμένοι, οι Βούλγαροι έβλεπαν μία ενθάρρυνση ως προς τις επιδιώξεις τους για τη Μακεδονία. (Mantegazza, σ. 122)
-
- Φραγκίσκος Ιωσήφ, αυτοκράτορας: Ένα μεγάλο μέρος των Τούρκων που έμεναν στις επαρχίες της Αυτοκρατορίας, μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου πέρασαν στα χριστιανικά κράτη, μετανάστευσαν αφού για τους Τούρκους –ή τουλάχιστον για το μεγαλύτερο μέρος τους- ήταν ανυπόφορη η ζωή εκεί όπου δεν μπορούσαν να θεωρούνται πλέον κύριοι και άρχοντες εφόσον όλοι είχαν τα ίδια δικαιώματα. Μετανάστευσαν σε μεγάλους αριθμούς και από τη Βοσνία παρόλο που ο Καλλάι που διαχειριζόταν την εξουσία στο όνομα του αυτοκράτορα Φραγκίσκου Ιωσήφ προσπαθούσε να τους κρατήσει με ψεύτικες υποσχέσεις. Ο μουσουλμανικός πληθυσμός έφτανε στη Μακεδονία αγανακτισμένος με την κατάσταση του. Ανεξάρτητα από αυτό, μόνο το γεγονός της αύξησης του αριθμού τους, έκανε τις καταχρήσεις της δύναμης και της εξουσίας και τον εξαναγκασμό και τη βία πιο ανυπόφορα και από εκείνη την περίοδο πριν τον πόλεμο. (Mantegazza,σ. 12)
-
- Πρίγκηπας Φερδινάνδος:Το βουλγαρικό Εξαρχάτο στην Κωνσταντινούπολη ήταν το Εξαρχάτο των Βουλγάρων –ανεξάρτητα αν ήταν υπήκοοι ή όχι του Πρίγκηπα Φερδινάνδου – ο οποίος ενστερνίστηκε τις ιδέες και τα ιδανικά των Βούλγαρων εθνικιστών και αποτέλεσε ασπίδα προστασίας και υποστήριξης της βουλγαρικής προπαγάνδας στη Μακεδονία. (Mantegazza, σ.11)
- Πρίγκηπας Φερδινάνδος: Η Ρωσία υπήρξε η μόνη δύναμη που ήθελε να βοηθήσει τους Μακεδόνες τουλάχιστον ηθικά, στηρίζοντας τη στάση και τις απαιτήσεις τους στην Κωνσταντινούπολη. Δεν αποδέχτηκαν την προσάρτηση που έγινε χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Ήταν αντίθετοι στο σημείο που επηρεάζονταν οι σχέσεις μεταξύ τσάρου και Πρίγκηπα του Battemberg και ως εκ τούτου οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Πριγκιπάτου. Ο Πρίγκηπας Φερδινάνδος ακολούθησε τα βήματα του προκατόχου του. Αυτός είχε πάντα την προσοχή στραμμένη στη Μακεδονία και τα συναισθήματά του ήταν κοινά με τις επιδιώξεις των Βούλγαρων εθνικιστών. Μα ήταν η συνεχιζόμενη εχθρότητα της Ρωσίας, που ανάγκασε τη Βουλγαρία να ριχτεί στην «αγκαλιά» της Τριπλής Συμμαχίας. Η Βουλγαρία ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτική. Η πολιτική του Σταμπουλώφ, ήταν ενάντια στην επαναστατική πολιτική. Λαχταρούσε αντίθετα, περισσότερο τη συμμαχία με τις Κεντρικές Δυνάμεις και τη συνεννόηση με την Υψηλή Πύλη. Και ήταν πεπεισμένος, ότι ο μακεδονικός πληθυσμός είχε περισσότερα να κερδίσει από μία συμφωνία με την Κωνσταντινούπολη παρά από μία επαναστατική πολιτική.Η διοίκηση πεπεισμένη για την ορθότητα των πεποιθήσεων του Σταμπουλώφ πολέμησε χωρίς οίκτο αλλά και χωρίς μέτρο τους επαναστάτες Μακεδόνες οι οποίοι όπως είναι γνωστό διέπρατταν δολοφονίες κάτω από τις εντολές των Μακεδονικών Κομιτάτων, οι οποίες όξυναν τα πνεύματα και δίχαζαν το λαό. Από το θάνατο του Σταμπουλώφ και μετά, με την κυβέρνηση Στοΐλωφ, η μακεδονική προπαγάνδα σημείωσε μία τεράστια πρόοδο ενθαρρυμένη και ενισχυμένη ηθικά και υλικά από την Κυβέρνηση. (Mantegazza, σ. 26-27)
-
- Βικούτιν: Οι Σέρβοι βασιλείς στο τέλος του 13ου αι. και στις αρχές του 14ου αι. θα ανακαταλάβουν ένα σημαντικό κομμάτι της Μακεδονίας, υπερασπίζοντας το νικηφόρα ενάντια στους Βουλγάρους που είχαν προσπαθήσει να το ανακαταλάβουν. Μέχρι που ο Δουσάν, ο μεγάλος Σέρβος κατακτητής, μαζί με άλλες χώρες, θα γίνει κύριος και ολόκληρης της Μακεδονίας. Η αντιδικία, όπως φαίνεται, μεταξύ Σέρβων και Βουλγάρων για την κυριαρχία της Μακεδονίας δεν ξεκίνησε ξαφνικά. Από το θάνατο του Στέφανου Δουσάν, η Σερβική Αυτοκρατορία χωρίστηκε σε διάφορες επαρχίες και ανεξάρτητα βασίλεια. Τη Μακεδονία κατείχε ο βασιλιάς Βικούτιν, ο οποίος θα κατάφερνε πολύ σύντομα να αντισταθεί στους Τούρκους κατακτητές, οι οποίοι όλο και περισσότερο ισχυροποιούνταν. Το 1371 μία μεγάλη μάχη έλαβε χώρα μεταξύ του Μακεδόνα βασιλιά και των Τούρκων στις ακτές του Μαρίτσα –ο ιστορικός ποταμός των Βουλγάρων- και από εκείνη τη στιγμή ο Σέρβος βασιλιάς της Μακεδονίας έγινε σχεδόν υποτελής του Σουλτάνου. Ένα χρόνο μετά, όταν οι Σέρβοι από το βόρειο τμήμα καταπολέμησαν γενναία τις οθωμανικές ορδές, ο Μάρκο, γιος του Βικούτιν , του οποίου ο ηρωϊσμός εξυμνείται ακόμα στα τραγούδια του λαού, νίκησε στην αξιομνημόνευτη μάχη του Κοσσόβου. (Mantegazza,σ. 6)
-
- Συμεών: Οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι θα καταλάμβαναν οι πρώτοι το δυτικό μέρος της χερσονήσου και οι δεύτεροι το πιο ανατολικό μέρος, παραμένοντας όμως κάτω από την κυριαρχία της Ανατολικής Αυτοκρατορίας, μέχρι τον 9ο αι. Μέχρις ότου δηλαδή οι Βούλγαροι θα ήταν κάτω από τον Μπόρις και αργότερα κάτω από τη βασιλεία του γιου του, Συμεών. Το κράτος πήρε το όνομά του από τον τσάρο. Στόχος ήταν τα σύνορα της Αυτοκρατορίας να επεκταθούν μέχρι την Αδριατική. Με το θάνατο του Συμεών εξαφανίζεται η Βουλγαρική Αυτοκρατορία. Οι διάδοχοί του δεν μπόρεσαν να την κρατήσουν ενωμένη και να την υπερασπιστούν ενάντια στους Βυζαντινούς, οι οποίοι την κυρίευσαν. Η κυριαρχία τους θα διατηρηθεί για δύο αιώνες. Το επαναστατικό πνεύμα- σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς- γεννήθηκε στο Τύρνοβο, σύμφωνα με άλλους στα περίχωρα των Σκοπίων. Εξεγέρθηκαν οι Γραικοί και οι πληθυσμοί της Μακεδονίας και της Αλβανίας και ίδρυσαν μία Μακεδονική Αυτοκρατορία. Η Αυτοκρατορία αυτή ήταν εφήμερη καθώς δεν διήρκησε πάνω από τριάντα χρόνια. Αν επιβίωνε θα ήταν μία Μακεδονία ανθηρή και ακμάζουσα. (Mantegazza,σ. 5)
-
- Μπόρις: Οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι θα καταλάμβαναν οι πρώτοι το δυτικό μέρος της χερσονήσου και οι δεύτεροι το πιο ανατολικό μέρος, παραμένοντας όμως κάτω από την κυριαρχία της Ανατολικής Αυτοκρατορίας, μέχρι τον 9ο αι. Μέχρις ότου δηλαδή οι Βούλγαροι θα ήταν κάτω από τον Μπόρις και αργότερα κάτω από τη βασιλεία του γιου του, Συμεών. Το κράτος πήρε το όνομά του από τον τσάρο. Στόχος ήταν τα σύνορα της Αυτοκρατορίας να επεκταθούν μέχρι την Αδριατική. Με το θάνατο του Συμεών εξαφανίζεται η Βουλγαρική Αυτοκρατορία. Οι διάδοχοί του δεν μπόρεσαν να την κρατήσουν ενωμένη και να την υπερασπιστούν ενάντια στους Βυζαντινούς, οι οποίοι την κυρίευσαν. Η κυριαρχία τους θα διατηρηθεί για δύο αιώνες. (Mantegazza,σ. 5)
-
- Ο Μπαμπά Οσμάν ήρθε στην περιοχή των Τεμπών με τους πρώτους μουσουλμάνους κατακτητές και διάλεξε αυτόν τον τόπο,ώστε να ιδρύσει έναν τεκέ ή μοναστήρι.Μετά το θάνατό του θαυμαστά γεγονότα συνέβησαν στον τάφο του.Οι Σουλτάνοι έκαναν δωρεές στον τεκέ και η δύναμη των δερβίσηδων αυξήθηκε εξαιρετικά.Αλλά το τελευταίο διάστημα ο πλούτος του τεκέ φθίνει παρ’ότι ευσεβείς Μουσουλμάνοι ταξιδεύουν από μακρυά για να έρθουν για προσκύνημα εδώ και Χριστιανοί χωρικοί της περιοχής κρεμούν αφιερώματα στα σεβάσμια κυπαρίσσια -που πλαισιώνουν τον τάφο- είτε για να εξορκίσουν το Κακό είτε για να εξευμενίσουν το πνεύμα του Μπαμπά Οσμάν.(Chirol, σ.114-115)
-
- Στις νοτιο-δυτικές περιοχές της Μακεδονίας τα ένοπλα σώματα είναι σχεδόν αποκλειστικά Ελληνικά.Τα σώματα αυτά προστατεύοντας τους χωρικούς και τα χωριά που ανήκαν θρησκευτικά και πολιτικά στο Ορθόδοξο δόγμα είχαν κερδίσει ως διάδοχοι των Κλεφτών και των Αρματολών του πολέμου της ανεξαρτησίας τη συμπάθεια του Ελληνικού πληθυσμού.Σε ηγετική ομάδα της περιοχής αναδείχθηκε αυτή του Καταραχιά που είχε επεκτείνει τη δράση της από τους πρόποδες του Ολύμπου ως τις πηγές του Βαρδάρη.Στο δρόμο από το Βλαχολίβαδο προς Μοναστήρι δεν υπάρχει ούτε ένα μουσουλμανικό,βλάχικο ή βουλγάρικο χωριό που να μην έχει να διηγηθεί ένα περιστατικό απειλών ή πράξεων βίας.Ο Καταραχιάς ξεχώριζε και για την αγριότητα και βιαιότητά του.Τα επόμενα δυο περιστατικά το αποδεικνύουν: Στη Χρούπιστα ένα χωριό με μεικτό πληθυσμό –μια μέρα απόσταση από την Κοζάνη-έφτασε ο Καταραχιάς με τους άνδρες του τη νύχτα της 30ης Οκτωβρίου και επιτέθηκε στο σπίτι του Μουφτή,που βρισκόταν λίγο έξω από το χωριό.Ο Μουφτής έλειπε αλλά στο σπίτι υπήρχε το σημαντικό ποσό των 3.000 λιρών που είχε προέλθει από την πώληση γης.Ο Καταραχιάς καρπώθηκε αμέσως αυτό το μεγάλο ποσό και παρόλο που είχε απαλλαγεί από την τροχοπέδη της απληστίας, εντούτοις προχώρησε με τον πιο ειδεχθή τρόπο στην εκτέλεση των τριων άτυχων παιδιών του Μουφτή, τα οποία ήταν μόνα στο σπίτι με έναν ηλικιωμένο υπηρέτη.Τα πτώματα δυο αγοριών και ενός κοριτσιού επτά, εννιά και δώδεκα ετών, αντίστοιχα, βρέθηκαν το επόμενο πρωί κομμένα σε κομμάτια και έφεραν ίχνη της πιο αποτρόπαιης μεταχείρισης. (Chirol, σσ. 82-83)
- Σε απόσταση επτά ωρών από το Μοναστήρι βρίσκεται το μικρό αλλά ακμαίο Βλαχο-βουλγαρικό χωριό Μηλόβιστα.Μια Κυριακή πρωί που οι κάτοικοι βρίσκονταν στην εκκλησία, έφτασε ο Καταραχιάς με τους άνδρες του στο χωριό και τοποθέτησε κάποιους δικούς του έξω από την εκκλησία.Ο αρχηγός,ο οποίος θεωρώ ότι είναι Έλληνας λιποτάκτης,επιβλητικός μέσα στη στολή ψευδο-Αλβανού καπετάνιου που ήταν καλυμμένη από χρυσό προχώρησε μέσα στο ναό με τον εξίσου οπλισμένο υπασπιστή του κρατώντας το Μαρτίνι του και ακολουθούμενος από μια δωδεκάδα άνδρες οπλισμένους ως τα δόντια.Όσο διήρκησε η Θεία Λειτουργία παρακολούθησε με κατάνυξη και έλαβε γονατιστός την ευλογία που στο τέλος της ιερής διαδικασίας ο ιερέας δίνει στο ποίμνιό του.Τότε ο Καταραχιάς πληροφόρησε τους έντρομους χωρικούς ότι ήταν αιχμάλωτοί του και ότι θα διάλεγε οχτώ από αυτούς που θα τους έπαιρνε μαζί του ως ομήρους στα βουνά εως ότου οι συγχωριανοί τους στείλουν 3.000 χρυσές λίρες για να τους ελευθερώσουν.Ο Καταραχιάς διάλεξε οχτώ αιχμαλώτους-άνδρες, γυναίκες και παιδιά- και τους υπόλοιπους τους άφησε να φύγουν από την εκκλησία περνώντας ανάμεσα από την οπλισμένη ομάδα του.Το σώμα του αφού φόρτωσε τους αιχμαλώτους στα άλογα ,τράπηκε σε φυγή.Μέσα σε δέκα μέρες οι δυστυχείς κάτοικοι της Μηλόβιστας κατάφεραν να συγκεντρώσουν περίπου 200 λίρες και δυο νέοι άνδρες που είχαν στενούς συγγενείς μεταξύ των ομήρων δέχτηκαν να μεταφέρουν τα χρήματα αυτά στη συνάντηση με τον καπετάνιο.Αφού συνάντησαν μια ομάδα φρουρών του Καταραχιά,περπάτησαν για δυο μέρες ώσπου να φτάσουν στο κρησφύγετο του αρχηγού και μέτρησαν τα χρήματα στα χέρια του καπετάνιου.Το ποσό ήταν πολύ μικρό για τον Καταραχιά και αφού τους έδωσε πίσω τα χρήματά τους, τους είπε να γυρίσουν στο χωριό,εφόσον όπως είπε δεν του άρεσε να παίζουν μαζί του και πως δεν πρόκειται να κάνει ούτε ένα βήμα πίσω στις απαιτήσεις του.Ο ίδιος είχε τηρήσει τη συμφωνία και οι όμηροι ήταν σώοι και ασφαλείς ενώ η άλλη πλευρά είχε αθετήσει τη συμφωνία.Διέταξε τότε να παρουσιαστούν μπροστά στους απεσταλμένους του χωριού οι όμηροι και καθώς περνούσαν με το σπαθί του έκοψε το κεφάλι ενός ηλικιωμένου άνδρα ενώπιον του τρομοκρατημένου γιου και ανιψιού του.Έπειτα είπε στους χωρικούς να φύγουν και να πουν στους υπόλοιπους κατοίκους της Μηλόβιστας τι είδαν,ώστε κανείς να μην αμφισβητεί πλέον τη σοβαρότητά του και να μην τολμήσει ποτέ κανείς να τον κάνει να περιμένει.Οι δυο απεσταλμένοι έφτασαν με μια αντιπροσωπεία στο Μοναστήρι για να ζητήσουν βοήθεια για το πρόβλημά τους από την κυβέρνηση. (Chirol, σσ. 83-85)
- Σε άλλες περιπτώσεις ,ωστόσο,ο Καταραχιάς εμφανίζεται ως υπερασπιστής της αληθινής Ορθόδοξης πίστης λεηλατώντας βουλγαρικά χωριά και δολοφονώντας σχισματικούς ιερείς. (Chirol, σσ. 85-86)
-
- Η χερσόνησος της Χαλκιδικής εκτός από την εξ ολοκλήρου καταστροφή των 32 πόλεων της από τον Φίλιππο και τις καταστροφές που υπέστη από τις διάφορες βαρβαρικές επιδρομές, υπέστη και άλλη καταστροφή το 1821, όταν η κωμόπολη του Πολύγυρου μπήκε στην Επανάσταση με επικεφαλής τον Εμμανουήλ Παππά.Αφού έδιωξε τους Τούρκους που υπήρχαν στην περιοχή,τους πολιόρκησε μέσα στα τείχη της Θεσσαλονίκης.Εναντίον των επαναστατών που ήταν σχετικά λίγοι σε αριθμό-2.700 μαζί με άλλους 400 πολεμιστές από τον Όλυμπο-βάδισε ο κατευθυνόμενος προς την Πελοπόννησο Μπαϊράμ πασάς έχοντας συμμάχους τη δειλία και αισχροκέρδεια των Εβραίων, οι οποίοι είχαν αναλάβει το έργο του δήμιου και του πυρπολητή, όπως και στη Νάουσα.Αφού πυρπόλησε τα Βασιλικά και τη Γαλάτιστα, σκότωσε τις γυναίκες και οδήγησε στην αιχμαλωσία τα παιδιά, κινήθηκε εναντίον όσων είχαν καταφύγει στην Κασσάνδρα και είχαν οχυρωθεί στον ισθμό.Επιχείρησε τέσσερις φορές να τους επιτεθεί και μολονότι είχε υπέρτερες δυνάμεις, αναγκάστηκε να υποχωρήσει.Όμως ,ο διάδοχος του Μπαϊράμ πασά, ο Αμπντούλ πασάς, επικεφαλής 20.000 ανδρών στις 30 Οκτωβρίου του 1821 κινήθηκε κατά των επαναστατών στην Κασσάνδρα ,οι οποίοι είχαν εξαντληθεί από τις ασθένειες και από την έλλειψη τροφής και ο αριθμός τους είχε μειωθεί σε 600.Ο πασάς πέρασε τον ισθμό κατέστρεψε τα πάντα και έσφαξε 10.000 γέροντες, γυναίκες και παιδιά.Σώθηκαν μόνο λίγα αγόρια και κορίτσια που τα μετέφερε στα χαρέμια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 496-497)