Category: Πρόσωπα

  • Άγνων

  • Ο Άγνων, ο ιδρυτής της αθηναϊκής αποικίας (δηλ. της Αμφίπολης), φαίνεται πως ήταν ικανοποιημένος χτίζοντας ένα τείχος κατά μήκος του ισθμού της χερσονήσου, ο οποίος κατέληγε και στα δύο πέρατα του ποταμού (απολαβών τείχει μακρω εκ ποταμου ες ποταμόν .- Thucyd. 1. 4, c. 102.) και αφήνοντας το δυτικό ημικύκλιο του λόφου στη φυσική προστασία των γκρεμών του.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 197)
  • Υπήρχε κάθε λόγος να πιστεύεται ότι οι Αθηναίοι δεν είχαν καμία βάση στη Θράκη μέχρι την υποβάθμιση της Θάσου, η οποία δεν συνέβη μέχρι το έτος 463 π.Χ., ούτε καμία μόνιμη εγκατάσταση μέχρι την ίδρυση της Αμφίπολης από τον Άγνωνα, 26 χρόνια αργότερα, καθώς οι προηγούμενες τους προσπάθειες είχαν αποδειχθεί ανεπιτυχείς. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.224-225)
  • Η εκστρατεία του Σιτάλκη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους Αθηναίους, οι οποίοι είχαν αρκετές υποτελείς πόλεις στη θρακική ακτή. Τον βασιλιά συνόδευε ο Άγνωνας από την Αθήνα, όπως και ένας διεκδικητής του μακεδονικού θρόνου, ο Αμύντας, ανιψιός του βασιλιά Περδίκκα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442 – 443)
  • Οι Αθηναίοι πέτυχαν τέλος το 437 π.χ. και η Αμφίπολη, που θεμελιώθηκε από τον Άγνωνα τον Νικίο, κατέστη η σπουδαιότερη των πόλεων της Αθηναϊκής ηγεμονίας.(Isambert, σ.24)

  • Βασιλιάς Λάγκαρος

    • Ο Λάγκαρος, ο βασιλιάς των Αγριάνων, αφού ματαίωσε το τελευταίο σχέδιο της εισβολής στην χώρα των Αυταριατών, ο Αλέξανδρος μπόρεσε να προελάσει χωρίς διακοπή παρά τον Εριγώνα ποταμό και από εκεί στο Πήλιο, όπου οι Ιλλυριοί είχαν στρατοπεδεύσει.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.324)

  • Γλαυκίας

    • Καθώς επέστρεφε o Αλέξανδρος από μια εκστρατεία κατά των Γετών, οι οποίοι κατοικούσαν πάνω από τον Δούναβη, και είχε φτάσει στην χώρα των Αγριάνων και των Παιόνων, έλαβε πληροφορίες ότι ο Κλείτος και ο Γλαυκίας, οι οποίοι μοιράστηκαν όλη την παραθαλάσσια Ιλλυρία, είχαν εκδηλωθεί εναντίον του και είχαν επικρατήσει επί των Αυταριατών ώστε να του επιτεθούν στη διαδρομή.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.323)
    • Μετά από κάποιες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν περιγράφονται επακριβώς, (ο βασιλιάς των Αγριάνων, Λάγκαρος) αιφνιδίασε το ιλλυρικό στρατόπεδο κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν ο Γλαυκίας τράπηκε σε φυγή, καταδιωκόμενος από τον Αλέξανδρο μέχρι τα βουνά των Ταυλαντίων, καθώς ο Κλείτος αποσύρθηκε στο Πήλιο, από όπου, αφού έκαψε την πόλη, προχώρησε για να συμπαραταχθεί με τον Γλαυκία στην Ταυλαντία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.324)

  • Κλέων

    • Ο Κλέων περίμενε στην Ηϊώνα για ενισχύσεις Μακεδόνων και Οδομαντών, όταν ο Βρασίδας τοποθετήθηκε με ένα τμήμα των δυνάμεων του στα Κερδύλια, ένα βουνό στη περιοχή της Άργιλου, απέναντι από την Αμφίπολη, απ’ όπου όλες οι κινήσεις του Κλέονα ήταν ορατές. Το υπόλοιπο του στρατού του Βρασίδα βρισκόταν στην Αμφίπολη. Η ελληνική δύναμη του, στο σύνολο, αποτελούνταν από 2000 οπλίτες και 300 ιππείς αλλά σε αυτούς προστέθηκαν περίπου 4000 Θράκες πεζικάριοι και μερικοί ιππείς. Ο Κλέων είχε περίπου τον ίδιο αριθμό αλλά υπερτερούσε σε μεγάλο βαθμό ως προς τα επίλεκτα στρατεύματα έχοντας 3000 οπλίτες και 500 ιππείς. Μόλις ο Βρασίδας αντιλήφθηκε ότι ο Κλέων προχωρούσε προς την Αμφίπολη κατέβηκε από τα Κερδύλια και εισήλθε στη πόλη με την ελπίδα να του δοθεί μια ευκαιρία να επιτεθεί με πλεονέκτημα προτού ο αντίπαλός του ενισχυθεί. Ο Κλέων κατέλαβε τα υψώματα μπροστά από τα τείχη της Αμφίπολης απέναντι από τα οποία οδηγούσε ο κύριος δρόμος. Η θέση του επέτρεπε τη θέαση της Στρυμονικής λίμνης και σε ένα σημείο ήταν τόσο ψηλά ώστε ο Βρασίδας ήταν ορατός στους Αθηναίους καθώς θυσίαζε στο ναό της Αθηνάς. Η επιστροφή του Βρασίδα στη πόλη, μαζί με τη θυσία, είχαν ήδη πείσει τον Κλέονα ότι ο αντίπαλός του ετοιμαζόταν για μάχη όταν έλαβε μια αναφορά ότι πλήθος ανδρών και αλόγων ήταν ορατά κάτω από τη Θρακική πύλη. Μόλις πείστηκε γι’αυτό το γεγονός, κατέφυγε σε άμεση υποχώρηση γιατί είχε μετακινηθεί από την Ηϊώνα χωρίς να έχει πρόθεση να εμπλακεί σε μάχη, μόνο επειδή οι άντρες του παραπονούνταν για την απραξία του, τη στιγμή που δεν φαινόταν να υπάρχει μεγάλη δύναμη εντός της πόλης. Έχοντας διατάξει τα στρατεύματα του να μετακινηθούν από τα αριστερά προς την Ηϊώνα σύντομα, επειδή άρχισε να ανυπομονεί εξαιτίας της βραδύτητας με την οποία εκτελούσαν την κίνηση, έστρεψε και η δεξιά πτέρυγα του στρατού προς την ίδια κατεύθυνση εκθέτοντας τη δεξιά ή την ακάλυπτη πλευρά τους στον εχθρό. Αυτή ήταν η κατάλληλη στιγμή για τον Βρασίδα ο οποίος είχε ήδη κάνει τις προετοιμασίες του. Αφήνοντας οδηγίες, επομένως, στον Κλεαρίδα, δεύτερο στην ιεραρχία, να προχωρήσει από τη Θρακική πύλη ενάντια στο κοντινότερο τμήμα της εχθρικής γραμμής ή αυτό που ήταν η δεξιά πτέρυγα, αμέσως μόλις η δική του κίνηση θα προκαλούσε σύγχυση στο κέντρο. Άμεσα τέθηκε, στη πρώτη πύλη του Μακρού Τείχους επικεφαλής 150 επίλεκτων ανδρών, έτρεξε μαζί τους στο χώρο που βρίσκεται ανάμεσα στο τείχος και τον κεντρικό δρόμο και έπεσε με αυτό τον τρόπο πάνω στους Αθηναίους καθώς προχωρούσαν κατά μήκος του δρόμου. Η επίδραση αυτoύ του τολμηρού σχεδίου ήταν η φυγή της αριστερής πτέρυγας, η οποία είχε τοποθετηθεί επικεφαλής στη στήλη, με κατεύθυνση την Ηϊώνα, όπως και τη διάσπαση των δυνάμεων του και τελικώς την ήττα της δεξιάς πτέρυγας του μετά από κάποια αντίσταση στο ψηλότερο σημείο της κορυφογραμμής. Ο Κλέων, που τράπηκε σε φυγή με την πρώτη επίθεση του Κλεαρίδα, σφαγιάστηκε από ένα σκοπευτή από τη Μυρσίνα, την ίδια στιγμή που ο Βρασίδας, επιτυχής στο κέντρο, δέχθηκε ένα θανάσιμο χτύπημα, απαρατήρητος από τον εχθρό, καθώς στράφηκε από το ηττημένο κέντρο των Αθηναίων προς τη δεξιά πτέρυγα τους. Μεταφέρθηκε στην Αμφίπολη και επέζησε αρκετά ώστε να πληροφορηθεί την ολοκλήρωση της νίκης του. Εξακόσιοι άνδρες σκοτώθηκαν από τη πλευρά των Αθηναίων και οι υπόλοιποι πραγματοποίησαν την υποχώρηση τους από το βουνό στην Ηϊώνα. Επτά άνδρες σκοτώθηκαν από τη πλευρά του Βρασίδα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 192 – 194)
    • Είναι εξίσου φανερό ότι η θέση του Κλέωνα ήταν στην απέναντι πλευρά της πόλης, στο ύψος που συνδέει το λόφο της Αμφίπολης με το όρος Παγγαίο, ακριβώς στο πέρασμα των Εννέα Οδών…. Εδώ πιθανόν οι Αθηναίοι οχυρώθηκαν μετά τη φυγή του Κλέονα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 194)

  • Αππιανός

    • Ο Αππιανός, ωστόσο, περιγράφει τους Φιλίππους και τη θέση στην οποία ο Κάσσιος και ο Βρούτος στρατοπέδευσαν. Η πόλη,όπως την περιγράφει ο Αππιανός, ονομαζόταν Δάτον πριν την εποχή του Φιλίππου, και πρωιμότερα Κρηνίδες, από τις πολυάριθμες πηγές κοντά στην τοποθεσία, που σχημάτιζαν ποτάμι και έλος.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 216)
    • Η δυσκολία βρίσκεται στο γεγονός ότι ο Αππιανός διαπιστώνει ότι τα στρατόπεδα του Βρούτου και του Κάσσιου βρίσκονταν 18 στάδια από τους Φιλίππους και 70 από την Νεάπολη,αποδεικνύοντας έτσι ότι αυτή η θέση ήταν εγγύτερα στους Φιλίππους παρά στην Καβάλα, και δεν ταιριάζει με το πέρασμα πάνω από το όρος της Καβάλας.Διαπιστώνεται λοιπόν, ότι, είτε οι αριθμοί που εκφράζουν αποστάσεις μπήκαν ανάποδα στο κείμενο του Αππιανού, ή ότι υπήρχε μια κίνηση την οποία παρέλειψε ο Αππιανός από την πρώτη στρατοπέδευση του Βρούτου και του Κάσσιου στην τοποθεσία την οποία κατείχαν στην πρώτη μάχη. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.222)
    • Είμαστε δικαιολογημένοι να υποψιαζόμαστε κάποια ανακρίβεια στον Αππιανό καθώς δεν είχε σωστή γνώση της χώρας.Υπέθεσε ότι τα έλη στην κοιλάδα των Φιλίππων εκτείνονταν,εάν όχι μέχρι τη θάλασσα τουλάχιστον όχι σε μεγάλη απόσταση από αυτήν.Φαίνεται ότι δεν γνώριζε ότι η κοιλάδα ήταν τελείως αποκομμένη από την θάλασσα με μια σειρά από λόφους και σε κανένα σημείο δεν προσεγγίζει την ακτή.Για ένα ακόμη λάθος το κείμενο του μπορεί να κατηγορηθεί.Υπολογίζει την απόσταση μεταξύ του στρατοπέδου του Αντωνίου και της Αμφίπολης σε 350 στάδια ενώ αυτό ήταν ολόκληρο το μήκος της κατώτερης κοιλάδας του Στρυμονικού, όπως πράγματι είχε προηγουμένως σωστά διατυπώσει.Ο Δίων ο Κάσσιος επίσης, παρόλο που ήταν σωστά πληροφορημένος κάνει μια παρατήρηση λίγο ανακριβή.Έλεγε ότι ενώ ο Νορβάνος και ο Σάξας σκόπευαν να κατακτήσουν την συντομότερη πορεία προς τα όρη των Σαπαίων, οι εχθροί τούς περικύκλωσαν στις Κρηνίδες και έφτασαν στους Φιλίππους καθώς τότε οι Κρηνίδες και οι Φίλιπποι δεν ήταν το ίδιο μέρος όπως μας βεβαιώνει ο Αππιανός και και άλλες αρχές.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.223)
    • Δεν είναι τόσο εύκολο να εμπιστευθούμε τον Αππιανό ότι πρόκειται για το ίδιο μέρος, το Δάτον.Τα ”καλά σημεία” που έκαναν το Δάτον το αντικείμενο ενός γνωμικού δεν θα υπήρχαν εάν το Δάτον δεν ήταν λιμάνι, καθώς ο Στράβωνας το συνδέει στενά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.223-224)

  • Κλείτος

    • Καθώς επέστρεφε o Αλέξανδρος από μια εκστρατεία κατά των Γετών, οι οποίοι κατοικούσαν πάνω από τον Δούναβη, και είχε φτάσει στην χώρα των Αγριάνων και των Παιόνων, έλαβε πληροφορίες ότι ο Κλείτος και ο Γλαυκίας, οι οποίοι μοιράστηκαν όλη την παραθαλάσσια Ιλλυρία, είχαν εκδηλωθεί εναντίον του και είχαν επικρατήσει επί των Αυταριατών ώστε να του επιτεθούν στη διαδρομή.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.323)
    • Μετά από κάποιες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν περιγράφονται επακριβώς, (ο βασιλιάς των Αγριάνων, Λάγκαρος) αιφνιδίασε το ιλλυρικό στρατόπεδο κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν ο Γλαυκίας τράπηκε σε φυγή, καταδιωκόμενος από τον Αλέξανδρο μέχρι τα βουνά των Ταυλαντίων, καθώς ο Κλείτος αποσύρθηκε στο Πήλιο, από όπου, αφού έκαψε την πόλη, προχώρησε για να συμπαραταχθεί με τον Γλαυκία στην Ταυλαντία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.324)

  • Στρατοκλής

  • Η καταγραφή αναφέρεται στο διάταγμα για την εξορία του Στρατοκλή, του Φίλωνα και των απογόνων τους από την Αμφίπολη και την περιοχή της, θεσμοθετημένο από το λαό . Αν συλλαμβάνονταν ποτέ θα θανατώνονταν ως εχθροί. Η περιουσία τους κατασχέθηκε και ένα δέκατο από αυτή επρόκειτο να αφιερωθεί στην ιερή υπηρεσία του Απόλλωνα και του Στρυμόνα. Τα ονόματα τους θα αναγράφονταν από τους Προστάτες πάνω σε λίθινο κίονα. Αν κάποιο άτομο ανακαλούσε το διάταγμα, ή με κάποιο τρόπο ή τέχνασμα υποστήριζε τους εξόριστους, η περιουσία του θα δίνονταν στο λαό και ο ίδιος θα εξοριζόταν δια παντός από την Αμφίπολη ( V. Inscription, No. 125)
    Στο πρώτο Ολυνθιακό του Δημοσθένη γίνεται αναφορά στο όνομα Στρατοκλής ως ένα από τους δύο απεσταλμένους από την Αμφίπολη που στάλθηκαν στην Αθήνα προκειμένου να ζητήσουν στρατιωτική βοήθεια για να σώσουν την πόλη από τον Φίλιππο, ο οποίος την κατέλαβε τον ίδιο χρόνο, αφού γκρέμισε τα τείχη με πολιορκητικές μηχανές και εισέβαλε από το ρήγμα. Ωστόσο φέρθηκε με ηπιότητα προς την κατεκτημένη πόλη και ικανοποιήθηκε με την εξορία αυτών που του εναντιώνονταν ( τούς μέν αλλοτρίως πρός αυτόν διακειμένους εφυγάδευσε, τοις δέ άλλοις φιλανθρώπως προσηνέχθη.- Diodo. 1. 16, c. 8.) (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 186 – 189)

  • Βασιλιάς Αρριβέας

  • Το όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου τελείωσε με μια ξεχωριστή διαπραγμάτευση μεταξύ των συμμάχων του, του Βρασίδα και του Αρριβέα, βασιλιά της Λυγκηστίδα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.315)
  • Ήταν στο ίδιο πέρασμα που ο Βρασίδας την επόμενη χρονιά κατάφερε μια επιδέξια υποχώρηση από τους Λυγκηστές και τους Ιλλυριούς, όταν, φτάνοντας στις πεδιάδες του Λύγκου με τον Περδίκκα και μια ομαδική δύναμη από 3000 οπλίτες και 1000 ιππείς και ένα μεγάλο σώμα βαρβάρων της Θράκης, υποχρεώθηκαν να υποχωρήσουν εξαιτίας των Ιλλυρίων, οι οποίοι αν και είχαν υποσχεθεί στον Περδίκκα να τον βοηθήσουν ξαφνικά βρέθηκαν στο πλευρό του Αρριβέα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σελ.315)

  • Πλευράτος

  • Ο βασιλιάς αποφάσισε οπισθοχώρηση ωθούμενος εν μέρει από την φήμη ότι οι Δάρδανοι υπό τον Πλευράτο πλησίαζαν. Έκρυψε την πρόθεση αυτή από τον εχθρό του με μια πρόταση για ανακωχή για να θάψουν τους νεκρούς και ανάβοντας φωτιές στο στρατόπεδό του την νύχτα ενώ αποσυρόταν προς τα βουνά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 309)

  • Δημήτριος B΄ Αιτωλικός

    • Είναι ο πατέρας του Φιλίππου Ε΄. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 282)