Category: Σχινάς-Ν.Χαλκιδικής

Μονή Βατοπαιδίου
Παλαιό Όνομα :Μονή Βατοπαιδίου
[tab name=’Abbot’]
- Σπήλαιο: Μονή που ανήκει στο Βατοπέδι ένα από τα πιο πλούσια μοναστήρια στο Άγιο Όρος.(Αbbot,σ.144)
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Από τον Παντοκράτορα συναντάμε μία άλλη κορυφογραμμή, διερχόμενοι συνεχώς διαμέσου δασών για το Βατοπεδινό. Αυτό το μοναστήρι, το οποίο, με τους επιβλητικούς του τοίχους οχυρωμένους με πύργους οι οποίοι είναι εφοδιασμένοι με κανόνια, μοιάζει περισσότερο με φρούριο παρά με μοναστικό σπίτι, τοποθετημένο σε έναν όμορφο χώρο, πάνω σ’ ένα δεσπόζον ύψωμα, το οποίο χωρίζεται από την ακτή και από έναν μικρό όρμο με πλαγιές καλυμμένες από φυτείες από ελιές και πορτοκάλια. Ο όρμος είναι το τελείωμα μιας μικρής κοιλάδας, η οποία κυκλώνεται από απόκρημνα δασώδη υψώματα, και βρέχεται από έναν χείμαρρο. Το Βατοπέδι είναι το μεγαλύτερο σε σχέση με τα άλλα μοναστήρια, εκτός από της Λαύρας που είναι το αρχαιότερο απ’ όλα, και για πρώτη φορά ιδρύθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο. Επεκτάθηκε από τον Αρκάδιο, και αφού καταστράφηκε από τους Σαρακηνούς τον 9ο αιώνα, ανακαινίστηκε από τρεις πολίτες από την Ανδριανούπολη , οι οποίοι είχαν μονάσει εκεί. Αυτοί οι σπουδαίοι ευεργέτες ήταν ο Μανουήλ Κομνηνός, ο Ανδρόνικος Παλαιολόγος και ο Ιωάννης Καντακουζηνός, ο τελευταίος από τους οποίους υπό το όνομα Ιωάσαφ, πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του μετά την απόσυρσή του από τον θρόνο. Κανένα μοναστήρι δεν κατέχει μεγαλύτερες εκτάσεις από φυτείες ελιών, αμπέλια, και ξένα μετόχια, τα καλύτερα από τα οποία είναι αυτά της Μολδαβίας, και κανένα άλλο δεν είναι καλύτερα εφοδιασμένο με τόσα είδη. Το θησαυροφυλάκιο παρ’όλα αυτά είναι τώρα φτωχό, ως συνέπεια της υπόθεσης την οποία το μοναστήρι είχε τελευταία εναντίον της μονής Ζωγράφου, σχετικά με την περιουσία από το μετόχι, και για την οποία υπερίσχυσε, όχι τόσο χάρη στις αποδείξεις από τα αρχαία προνόμια, όσο από τις δαπάνες των 200 κερμάτων στην Κωνσταντινούπολη. Τα συνηθισμένα ετήσια έξοδα του μοναστηριού είναι 200 κέρματα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και όλοι οι δασμοί τους οποίους πληρώνουν στους Τούρκους. Τριακόσιοι μοναχοί συνδέονται με την Εκκλησία, αλλά περισσότεροι από τους μισούς είναι απόντες βρίσκονται είτε σε μετόχια είτε σε αποστολές ελεημοσύνης. Εκτός από αυτούς, υπάρχει ένας σπουδαίος αριθμός από κοσμικούς, τόσο στο μοναστήρι όσο και στα κελιά. Οι υποθέσεις του μοναστηριού κατευθύνονται από 12 ηγούμενους, μεταξύ των οποίων τα σπουδαιότερα αξιώματα είναι του σκευοφύλακα, του επίτροπου, του δίκαιου, ο οποίος έχει την φροντίδα των μαγαζιών και ο γραμματικός. Ένας από τους παλαιότερους κατοίκους, αλλά που δεν έχει καμία αρμοδιότητα στις υποθέσεις, είναι ο επίσκοπος της Μοσχόπολης, του οποίου οι φόβοι για τον Αλή Πασά τον εκδίωξαν από αυτό το μέρος 12 ή 15 χρόνια πριν.(Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.131- 132)
- Στο λόφο γειτονικά στο μοναστήρι είναι το σχολείο του Βατοπαιδίου, τώρα άδειο, αλλά για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, υπό τον πολυμαθή Ευγένιο Βούλγαρη, από την Κέρκυρα, είχε αποκτήσει τέτοια φήμη, έτσι ώστε είχε περισσότερους μαθητές σε σχέση με τα κτίρια που μπορούσαν να τους φιλοξενήσουν, αν και περιλάμβανε 170 κελιά για τους μαθητές. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.132)
- Το Βατοπαίδι έχει σπουδαία φυσικά προνόμια σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη τοποθεσία στην βορειότερη ακτή της χερσονήσου, ίσως επειδή καταλαμβάνει την πλευρά όπου βρίσκεται μία από της πόλεις της Ακτής, (Acte), αλλά οι μόνες αρχαιότητες που μπορεί κάποιος να βρει εκεί είναι οι δύο επιτύμβιες επιγραφές στην εκκλησία. Η μία από αυτές είναι αφιερωμένη στην μνήμη της Ηρούς, της κόρης του Πανγκρατίδη , και συζύγου του Αστυκρέον, γιό του Φιλίππου, του οποίου το όνομα ως Αστυκρέον προστέθηκε αργότερα. Η άλλη επιγραφή είναι στην αποθήκη της μονής , που τώρα είναι γεμάτη από λάδι. Ο Γερμανός, γιος του Ηρακλή, όταν ήταν ακόμη στη ζωή, κατασκεύασε τον τάφο του και της συζύγου του Διονυσίας, κόρης του Διονύσου, και δήλωσε ότι αν κάποιος τολμούσε να τον ανοίξει, ή να τοποθετήσει κάποιο άλλο σώμα , θα έπρεπε να πληρώσει πρόστιμο στο δημόσιο ταμείο της τάξεως των 2000 δηναρίων, και το ίδιο ποσό στην πόλη: χρονολογείται στο έτος 351, στο δεύτερο από το μήνα Πανήμου. Από το Βατοπαίδι στο Χιλαντάρι η απόσταση είναι δύο ώρες και τρία τέταρτα: ο δρόμος είναι πετρώδες και με πολλές στροφές, και διανύεις μια διαδρομή με ύψη όχι μακριά από τη θάλασσα.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 139-140)
- Το κανάλι φαίνεται να μην έχει περισσότερο από 60 πόδια βάθος. Καθώς η ιστορία δεν κάνει καμία αναφορά για τα όσα συνέβησαν μετά τα χρόνια του Ξέρξη , τα ύδατα από τα υψώματα παρασέρνοντας λάσπη από τα υψώματα επιχωμάτωσαν το κανάλι αποχωρίζοντας το από το έδαφος με το πέρασμα των χρόνων. Θα έπρεπε ωστόσο, χωρίς περισσότερο κόπο, να ανανεωθεί : και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στον διάπλου του Αιγαίου, ο οποίος ως επί το πλείστον καλλιεργούσε τον φόβο των Ελλήνων βαρκάρηδων εξαιτίας της ισχύς και της ακαθόριστης κατεύθυνσης των θαλάσσιων ρευμάτων γύρω από το Όρος Άθως, και των θυελλωδών ανέμων και των κυμάτων της θάλασσας, η γειτνίαση των οποίων με το βουνό αποτελεί γεγονός κατά τη διάρκεια του μισού χρόνο, τα οποία και αποδίδονται περισσότερο τρομακτικά εξαιτίας τις έλλειψης λιμανιών στον Κόλπο του Ορφανού, έτσι ώστε δεν μπορούσα όσο καιρό ήμουν στην χερσόνησο, και μολονότι προσέφερα μια υψηλή τιμή, να πείσω κανένα βαρκάρη να με μεταφέρει από τη ανατολική πλευρά της χερσονήσου στη δυτική ή ακόμη από τον Ξηροπόταμο στο Βατοπαίδι. Ο Ξέρξης άρα, ήταν απόλυτα δικαιολογημένος για τη τμήση αυτού του καναλιού, για την ασφάλεια που παρείχε στο στόλο του και την διευκόλυνση των εργασιών του καθώς και για τα πλεονεκτήματα του εδάφους, τα οποία φαίνεται σαφώς να θέλουν να βάλουν σε πειρασμό ένα τέτοιο εγχείρημα. ( Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 145)
- Ωστόσο, καθώς όλοι συμφωνούν στο να προβάλλουν το Δίον ως την κοντινότερη πόλη στον ισθμό, άποψη με την οποία και ο Στράβων συμφωνεί απαριθμώντας έτσι τις πόλεις της Ακτής- Δίον,Κλεωναί,Θύσσος,Ολόφυξος,Ακρόθωοι, είναι πολύ πιθανό ότι το Δίον δεν ήταν ούτε στη βορεινή ούτε στη νότια πλευρά της χερσονήσου αλλά στη δυτική ή στον κόλπο της Ακάνθου. Σε αυτή την περίπτωση, αν γίνει αποδεκτό ότι το Βατοπαίδι και ο Αρσανάς του Χιλανδαρίου αποτελούσαν αρχαίες τοποθεσίες, θα ακολουθήσει, αν εμπιστευτούμε τη διάταξη της ονομασίας του Σκύλακα, η οποία προς το παρών δεν είναι αντίθετη προς τη μαρτυρία των ιστορικών ή του Στράβωνος, εφόσον όλοι παραλείπουν τη Χαραδρία, ότι η τελευταία τοποθεσία είναι η Ολόφυξος και αυτή του Βατοπεδίου είναι η θέση της Χαραδρίας. Όσον αφορά το Θύσσο και τη Κλεωναί, το ένα από αυτά εμφανίζεται να είχε καταλάβει κάποια τοποθεσία κοντά στη Ζωγράφου, ή στο Δοχειάρι και το άλλο στο Ξηροποτάμι. Είναι αδύνατον όμως, να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα, εκτός και αν θεωρήσουμε τον περίπλου του Σκύλακα ως τη πιο αξιόπιστη πηγή σε σχέση με τις άλλες. Ο Ηρόδοτος και ο Στράβωνας φαίνεται να τοποθετούν τη Κλεωναί στην δυτικότερη τοποθεσία, ενώ ο Θουκυδίδης που συμφωνεί με τον Σκύλακα, δίνει αυτή τη τοποθεσία στο Θύσσο. Σε αυτή την περίπτωση το Ξηροποτάμι καταλαμβάνει τη τοποθεσία της Κλεωναί και ο Θύσσος βρίσκεται κοντά στο Δοχειάρι ή στη Ζωγράφου. Η ανακάλυψη κάποιας επιγραφής, θα συντελούσε σημαντικά στο να διασαφηνιστεί το ερώτημα σχετικά με τις αρχαίες τοποθεσίες της Ακτής.
  ( Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 150-152 )
- Δυόμιση ώρες μετά τη Μονή Εσφιγμένου βρίσκεται η Μονή Βατοπαιδίου, η οποία και είναι μία από τις σημαντικότερες του Όρους. Ο Ιερός Ναός που βρίσκεται σ’ αυτήν είναι ο Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Πολύ κοντά στην τοποθεσία της σημερινής Μονής βρίσκονται τα ερείπια της άλλοτε ανθούσας σχολής του Ευγενίου του Βουλγάρεως. Από το Βατοπαίδι η ματαβάση προς τις Καρυές γίνεται απ’ αυθείας, αφήνοντας πίσω τις δύο μικρές Μονές του Παντοκράτορος και του Σταυρονικήτα. (Isambert,τόμ.Ι,σ.56 – 57)
- Ο δρόμος από τη Σάνη στην Ιερισσό ακολουθεί μέχρι τέλους το ρυάκι,το οποίο συνδέει το κανάλι του Ξέρξη με μια ανοιχτή έκταση με λόφους, ο οποίος περνώντας από τον ένα κόλπο στον άλλο, χωρίζει κατά συνέπεια το λιβάδι του Πρόβλακα από τον κάμπο της Ιερισσού, καταλήγοντας στη βορειότερη ακτή σ’ ένα ακρωτήρι το οποίο εκτείνεται στη μέση της διαδρομής μεταξύ της Ιερισσού και του Βατοπεδινού μετοχίου, αποκλείοντας τη δυνατότητα της θέας από τη μια κοιλάδα στην άλλη. Στο άνοιγμα της κορυφογραμμής βρίσκεται ένα άλλο μετόχι, το οποίο ανήκει σ’ ένα από τα μοναστήρια του Αγίου Όρους και μισό μίλι πέρα από αυτό, σε ένα ύψωμα που συνορεύει με την κορυφογραμμή, βρίσκεται η Ιερισσός που αποτελείται από 150 διασκορπισμένα σπίτια, τα οποία κατοικούνται εξ’ολοκλήρου από Έλληνες και από τα οποία εκείνα που είναι πιο κοντά στη θάλασσα είναι περίπου ένα τέταρτο του μιλίου απόσταση από αυτό και μισή ώρα από το Βατοπεδινό μετόχι.( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 147)
18 Ιουνίου 2013
Στρατώνι
Παλαιό Όνομα :Στρατόνι

Δήμος : Αριστοτέλη
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
- Ύστερα [από την Αρναία] φτάνουμε πέντε ώρες μετά στο Ίσβορο, που και αυτή είναι μία ελληνική κωμόπολη που αποτελείται από 300 σπίτια, και βρίσκεται στις νότιες κλυτίες ενός δασώδους όρους από όπου φαίνονται και το Αιγαίο Πέλαγος, αλλά και το όρος Άθως. Σ΄αυτό ακριβώς το σημείο πολλοί αρχαιολόγοι τοποθετούν την αρχαία πόλη των Σταγείρων. Από τα μέρη που περιτριγυρίζουν την πόλη φαίνεται πως υπάρχουν ίχνη κάποιου μεταλλείου αργύρου, το οποίο εκμεταλλεύτηκαν οι Τούρκοι πριν από κάποια χρόνια. Από εκεί η οδός που εν τέλει κατευθύνεται νότια της Στρατόνης, την οποία ο Leak θεωρεί ως την αρχαία Στρατονίκη, πόλη της Χαλκιδικής.(Isambert, σ.52)
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Η παράδοση, ως προς τα Στάγειρα, είναι πιθανόν εσφαλμένη, καθώς τα Στάγειρα ήταν ένα μέρος μεγαλύτερης σημασίας από ότι υποδεικνύουν τα υπολείμματα στο Στρατώνι και στην έγκλειστη κοιλάδα του, επιπροσθέτως το τελευταίο όνομα συνάδει περισσότερο στο Στρατονίκεια, ώστε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ταύτισης.
  (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.160)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
- Από την Ιερισσό ξεκινά ένας δρόμος ο οποίος ακολουθώντας την παραλία και διασχίζοντας τον ποταμό Μπλάβτσα που πηγάζει από τον Χολομώντα φτάνει στην αποβάθρα του Στρατωνίου.Εκεί υπάρχουν μερικές καλύβες γεωργών που υδρεύονται από παρακείμενο ρέμα και αγροί.Έπειτα η οδός συνεχίζει σε βραχώδες έδαφος και περνώντας μέσα από πρίνους,δρύες και κοντοκλάδια κατέρχεται ως την αποβάθρα του Μαρμαρίου όπου υπάρχει καλύβα και πηγάδι.Από εκεί περνά από μια αμμώδη παραλία, διέρχεται από τη σκάλα Βίνας,όπου υπάρχει μια καλύβα και παρακείμενο ποτάμι.Στην περιοχή φορτώνεται οικοδομική ξυλεία.Η οδός συνεχίζεται μέσα από ένα στενό πέρασμα με κοντοκλάδια που βγάζει στη σκάλα Λιμπιάδα –Κάπρος κατά τα αρχαία χρόνια.Εκεί υπάρχουν 5 οικίες, λιθόκτιστες και διώροφες,που χρησιμεύουν ως μαγαζιά.Ακόμη υπάρχουν χάνια, ισόγειες αποθήκες, κλίβανος, πηγάδι και παρακείμενο μικρό ποτάμι που και το καλοκαίρι φέρει ύδωρ.Μπροστά στο λιμάνι υπάρχει το νησάκι Κάπρος ή Καύκανα.Στη θέση αυτή θεωρείται πως υπήρχε η πόλη Στάγειρα που είχε αποικισθεί από τους Ανδρίους και η οποία υπέστη μεγάλη καταστροφή από τους Γότθους τον 4ο αι.Εκεί γεννήθηκε ο μεγάλος φιλόσοφος Αριστοτέλης.Από τα Στάγειρα μια ομαλή οδός που κινείται κοντά στην παραλία,περνά από ένα μικρό ποτάμι που κατέρχεται από τα όρια των χωριών Μαρμάρια και Μαχαλά.Στα αριστερά του δρόμου υπάρχουν 4 οικίες-μια από τις οποίες είναι και χάνι ενώ μετά από τρία τέταρτα της ώρας φθάνει στη θέση Γαυριάδια και ακολουθεί πορεία σε βραχώδες έδαφος περνώντας μέσα από δάσος δρυών και πρίνων και βγάζει στη σκάλα του Σταυρού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 526-528)
- Ο ποταμός Μπλάβτσα πηγάζει από τις ανατολικές πλαγιές του Χολομώντα και ρέει από τα δυτικά προς τα ανατολικά μεταξύ Ιερισσού και σκάλας Στρατωνίου και εκβάλλει στον κόλπο της Ιερισσού.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 492)
[/tab]
[end_tabset]
24 Μαΐου 2013
Χερσόνησος Χαλκιδικής
Παλαιό Όνομα : Χερσόνησος Χαλκιδικής

Δήμος :
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
- Όταν εξερχόμαστε από την πύλη της Θεσσαλονίκης που αποκαλείται Καλαμαριά εισερχόμαστε στη μεγάλη Χερσόνησο της Χαλκιδικής. Η ευθεία οδός που οδηγεί στον Άθω τέμνει την Χερσόνησο από μια γραμμή που ξεκινά από τα δυτικά και τελειώνει στα ανατολικά και διέρχεται από μία κυματοειδή πεδιάδα που είναι συνάμα άγονη και αμμώδης. (Isambert, σ.51)
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Η Χαλκιδική και οι τρεις μικρότερες χερσόνησοι της κατοικούνται από Έλληνες, οι οποίοι δεν έχουν αναμιχθεί με Βουλγαρικούς ή Αλβανικούς πληθυσμούς και έχουν ελάχιστους Τούρκους ανάμεσα τους.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 159)
- Στη χερσόνησο της Χαλκιδικής ή σε εδάφη με χαμηλό υψόμετρο δίπλα στη θάλασσα αναγκάστηκαν να εγκατασταθούν οι Έλληνες τον 9ο αιώνα, όταν σλαβικά φύλα κατέλαβαν τις μακεδονικές πεδιάδες. Τα ποτάμια και τα έλη που υπήρχαν στην περιοχή λειτουργούσαν ως αμυντικά μέσα εναντίον των βόρειων επιδρομέων.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 270)
- Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο- σχεδόν ισομερείς-΄΄μαχαλάδες΄΄, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο.Ο ένας κατοικείται από Έλληνες οι οποίοι έχουν ως επικεφαλή τον επίσκοπο της Ιερισσού που υπάγεται στη δικαιοδοσία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και ο ο οποίος επίσης είναι επίσκοπος Αγίου Όρους.Ο άλλος μαχαλάς κατοικείται από Τούρκους και εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα γειτονικά αργυρωρυχεία ενώ διοικεί και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία μετά την ένωση των Μουκατάδων ονομάστηκαν Σιδηροκαύσια ή Μαντεμοχώρια.(Leake, τομ. III, σ. 160)
- Τα χωριά που ανήκουν στην ίδια διοίκηση με αυτή των ορυχείων, κατά κύριο λόγο, βρίσκονται στα πιο ορεινά τμήματα της χερσονήσου της Χαλκιδικής.(Leake, τομ. III, σ.160)
- Οι Μακεδόνες βασιλείς αφού κατέκτησαν όλη την περιοχή στα δεξιά του Αξιού, διέσχισαν τον ποταμό και επέκτειναν την κυριαρχία τους μέχρι την περιοχή των Παιόνων και των Σιντίων. Εν τούτοις παρέμεναν αποκλεισμένοι από το μεγαλύτερο τμήμα της ακτογραμμής εξαιτίας των ελληνικών αποικιών στην Πιερία και τη Μυγδονία, καθώς και εκείνων που κατείχαν το σύνολο της χερσονήσου της Χαλκιδικής. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 445)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
- Η χερσόνησος της Χαλκιδικής παράγει δημητριακά και ελιές, τοπικό κρασί, μέλι και κουκούλια, καύσιμα ξύλα και άνθρακα από τα δυτικά χωριά ή τα Μαδεμοχώρια και το Άγιο Όρος οικοδομική ξυλεία ενώ σε πολλά χωριά- ιδιαίτερα στον Πολύγυρο και τη Λιαρίγκοβη- οι γυναίκες κατασκευάζουν μάλλινα υφάσματα -κυρίως κιλίμια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 496)
- Ονομασία Χαλκιδικής: Χαλκιδική ονομάζεται η περιοχή που εκτείνεται νότια από το όρος Κίσσος ή Χορτιάτη και από τις δύο συνεχόμενες λίμνες Κουτσούκ-Μπεσίκ Αγίου Βασιλείου, Λαγκαδά ή Λαγκατζά και Μπουγιούκ-Μπεσίκ ή Βόλβης και του ποταμού Ρηχίου που εκβάλλει τα ύδατα των προηγουμένων στη θάλασσα. Η χερσόνησος εκτείνεται προς τα νότια και μεταξύ των κόλπων Θερμαίου ή Θεσσαλονίκης από δυτικά και Στρυμονικού, Κοντέσσας ή Ορφάνου ανατολικά σχηματίζει στο Αιγαίο τρεις μικρότερες χερσονήσους της Παλλήνης ή Κασσάνδρας, της Σιθωνίας ή Λογγού και Ακτής, Άθω ή Αγίου Όρους, μεταξύ των οποίων σχηματίζονται οι δύο κόλποι, ο Τορωναίος ή της Κασσάνδρας και ο Σιγγιτικός ή του Αγίου Όρους. Η χερσόνησος αυτή ονομάστηκε Χαλκιδική, είτε λόγω των πολλών αποικιών της από τη Χαλκίδα της Εύβοιας, είτε λόγω των πολλών μεταλλείων και κυρίως μεταλλείων χαλκού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 489)
[/tab]
[end_tabset]

Παλαιό Όνομα :Μονή Ξηροποτάμου

Δήμος :

[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]

Από εκεί (Μονή της Σιμοπέτρας)ο δρόμος μας οδηγεί διαδοχικά προς τις Μονές Ξηροποτάμου [ Ιερός Ναός 40 Αγίων Μαρτύρων], Ρουσσικού [Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος], Ξενόφου [Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου], Δοχειαρίου [Ιερός Ναός Ταξιαρχών] και Κασταμανίτου [Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου]. (Isambert, σ.60)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Το μοναστήρι είναι γνωστό ως Μονή Ξηροποτάμου ή το ξερό ποτάμι.Είχε ιδρυθεί από τον αυτοκράτορα Ρωμανό και είναι ένα από τα μεγαλύτερα στο Όρος. Πρόκειται για ένα ακανόνιστο τετράπλευρο κτίριο, που πλαισιώνεται από πύργους με μολυβδοσκέπαστες σκεπές, σύμφωνα με το στυλ του Επταπυργίου ή των εφτά πύργων της Κωνσταντινούπολης και άλλων μνημείων της εποχής.Στο μέσο της εσωτερικής αυλής στέκει η εκκλησία.Σε πολλά σημεία του κτιρίου προεξέχουν από τους τοίχους ξύλινα κιόσκια,τα οποία έχουν προστεθεί αργότερα.Η Μονή εγκαταλείφθηκε κάποτε λόγω των επιθέσεων που δεχόταν από πειρατές, στη συνέχεια όμως αποκαταστάθηκε και επεκτάθηκε από έναν οσποδάρο της Βλαχίας. Όπως και τα υπόλοιπα θρησκευτικά ιδρύματα της χερσονήσου, κατέχει ορισμένα κειμήλια μεγάλης αξίας , όπως τμήμα του Σταυρού καθώς και λείψανα των Σαράντα Μαρτύρων, στους οποίους και είναι αφιερωμένο το μοναστήρι. Στο εσωτερικό της Μονής δύο αρχαία γλυπτά έχουν ενσωματωθεί στον τοίχο στο κατώτερο ανάγλυφο.Το πρώτο αναπαριστά μια γυναίκα που κάθεται σε ένα αρχαίο κάθισμα με ένα τραπέζι μπροστά της και ένα καθρέπτη πίσω από το κάθισμα.Το δεύτερο αποτελεί τμήμα ενός μεγαλύτερου έργου που αναπαριστά αθλητές της πάλης αλλά όντας ψηλά στον τοίχο και σε μια γωνία δύσκολα προσβάσιμη δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς τις φιγούρες.Οι τοίχοι έχουν κατασκευαστεί και με άλλα κομμάτια ρωμαϊκών αρχαιοτήτων εκτός από αυτά που ήδη αναφέρθηκαν. Τα αρχαία ερείπια σε συνδυασμό με την ύπαρξη ασφαλούς αγκυροβολίου στην περιοχή επιβεβαιώνουν την άποψη ότι αποτελεί μία από τις αρχαίες πόλεις της Ακτής . (Leake,τομ.ΙΙΙ, σ.117-118)
Βόρεια της Μονής Ξηροποτάμου υπάρχουν οι Μονές Ρούσσικο, Ξενοφώντος, Δοχειαρίου, Κασταμονίτου και Ζωγράφου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.120)
Από τη Μονή Ξηροποτάμου προς τις Καρυές- μια όμορφη διαδρομή περίπου μιάμισης ώρας δια μέσου της κορυφογραμμής της χερσονήσου- αφήνοντας τον Άθωνα, όπως ονομάζεται η κορυφή του Άθω, προχωρούμε πέντε μίλια σε μια ευθεία γραμμή στα δεξιά: η κορυφογραμμή επεκτείνεται άμεσα από τους πρόποδες της μεγάλης κορυφής, κατεβαίνει απότομα σε ένα υψηλό σημείο άνωθεν της Μονής Ιβήρων, από όπου το κατέβασμα είναι πιο σταδιακό στο δρόμο μας για τις Καρυές, όπου η κορυφογραμμή είναι χαμηλότερη σε σχέση με την άλλη πλευρά . (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 121)
Το κανάλι φαίνεται να μην έχει περισσότερο από 60 πόδια βάθος. Καθώς η ιστορία δεν κάνει καμία αναφορά για τα όσα συνέβησαν μετά τα χρόνια του Ξέρξη, τα νερά από τα τριγύρω υψώματα έχουν με φυσικό τρόπο γεμίσει το κανάλι διαβρώνοντας τα τοιχώματά του με το πέρασμα των χρόνων. Θα έπρεπε ωστόσο, χωρίς ιδιαίτερο κόπο, να ανανεωθούν: και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στον διάπλου του Αιγαίου, μια θάλασσα η οποία ως επί το πλείστον καλλιεργούσε τον φόβο στους Έλληνες ναυτικούς εξαιτίας της ισχύος και της ακαθόριστης κατεύθυνσης των θαλάσσιων ρευμάτων γύρω από το Όρος Άθως και των θυελλωδών ανέμων και των κυμάτων της θάλασσας.Τα φαινόμενα είναι πιο έντονα κατά τη διάρκεια του μισού έτους ενώ φαίνονταν ακόμα περισσότερο τρομακτικά εξαιτίας της έλλειψης λιμανιών στον Κόλπο του Ορφανού, έτσι ώστε δεν μπορούσα όσο καιρό ήμουν στην χερσόνησο και μολονότι προσέφερα μια υψηλή τιμή, να πείσω κανένα βαρκάρη να με μεταφέρει από την ανατολική πλευρά της χερσονήσου στη δυτική ή ακόμη από τη μονή Ξηροποτάμου στο Βατοπέδι.Ο Ξέρξης άρα, ήταν απόλυτα δικαιολογημένος για την τμήση αυτού του καναλιού, για την ασφάλεια που παρείχε στο στόλο του ενώ οι εργασίες του διευκολύνθηκαν από τα πλεονεκτήματα του εδάφους, τα οποία φαίνεται σαφώς να θέλουν να βάλουν σε πειρασμό τον άνθρωπο για ένα τέτοιο εγχείρημα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 145)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Παλαιό Όνομα :Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Δήμος :

Χτίστηκε κατά την την 13η εκατονταετηρίδα. Επ΄ ακριβώς βρίσκεται σε έναν όρθιο βράχο ξεκομμένο από παντού. Μόνον από την πίσω πλευρά υπάρχει ένα υδραγωγείο όπου τρεις σειρές αψίδων συνδέουν τη Μονή με τη παραλία. Οι πύργοι της προστατεύουν μία απόσταση οκτακοσίων λιμενικών ποδιών. (Isamber,σ.60)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Βρίσκεται κοντά στην Μονή του Αγ.Γρηγορίου σε απόσταση δύο μιλίων από την ακτή και στο μέσο του δάσους. Το όνομά της , που είναι γνωστό ως η Σίμωνος Πέτρα ή η πέτρα του Σίμωνα, προέρχεται από έναν ερημίτη με αυτό το όνομα, που ίδρυσε την εκκλησία. Ωστόσο το νεότερο κτίριο είναι κυρίως έργο του John Ungles, βασιλιά της Σερβίας και της Ρουμανίας, ο οποίος έφυγε από το βασίλειό του και έγινε μοναχός. Το μοναστήρι έχει στην κατοχή του ολόκληρο το δεξί χέρι της Μαρίας Μαγδαληνής. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.116)
Εφτά μόνο από τα είκοσι μοναστήρια είναι κοινόβια και συγκεκριμένα, του Καρακάλου, της Σιμένου, στην βορειότερη ακτή, και στη νότια, του Διονυσίου, της Σίμωνος Πέτρας, του Ρωσικού, του Ξενοφώντος και του Κωνσταμονίτου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.133)

Μονή Σίμωνος πέτρα: Κοινοβιακή και μεσόγειος με 50 μοναχούς από την Ελλάδα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 590)
Η μονή Σίμωνος πέτρα ή Σιμώπετρα κείται σε πολύ απότομο και μικρής εκτάσεως απροσπέλαστο βράχο.Εκτείνεται ως εκ τούτου σε ύψος και κυκλώνεται από αλλεπάλληλους ξύλινους εξώστες από όπου η προς τα κάτω θέα προκαλεί δέος στον επισκέπτη.Η άποψη του μοναστηριού από μακρυά παρουσιάζει ασύνηθες και φοβερό θέαμα σα να είναι η μονή μετέωρη.Η μονή είναι από το 1801 κοινοβιακή και ανηγέρθη από τον όσιο Σίμωνα που οδηγήθηκε εκεί από ένα αστέρι και λόγω αυτού του γεγονότος η μονή εορτάζει τη Γέννηση του Σωτήρος ενώ το καθολικό της κλήθηκε Βηθλεέμ.Η μονή χτίστηκε το 1368, καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1581 και το 1620 ξαναχτίστηκε από συνδρομές και διατηρεί 215 χειρόγραφα.Έχει περίπου 120 μοναχούς από Λάτσατα, Βουρλά, Τσεσμέ και Αϊδίνι.Λόγω των δύσβατων οδών με τις οποίες η μονή επικοινωνεί με τις άλλες μονές, οι επισκέπτες μεταβαίνουν με πλοίο στην παραλία όπου ο πάντοτε εκεί διαμένων μοναχός αναγγέλει με κερατινή την άφιξη ξένων και κατεβαίνουν από τη μονή ημίονοι με τους οποίους οι επισκέπτες ανέρχονται προς τη μονή.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 682-685)

[/tab]
[end_tabset]

Μονή Ιβήρων

Παλαιό Όνομα :Μονή Ιβήρων

Οι Μονές της Μεγίστης Λαύρας, των Ιβήρων, και του Φιλοθέου εξάγουν 500.000 γρόσια ξύλα. Τέλος, οι καλόγεροι εισπράττουν πολλά χρήματα και από την πώληση διαφόρων γλυπτών και άλλων αγιογραφικών εργόχειρων.(Isambert,τόμ.Ι,σ. 55)
Δύο ώρες μετά τη Μονή των Καρυών συναντούμε την Ιερά Μονή των Ιβήρων [Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου]. Σύμφωνα με την παράδοση χτίστηκε περί την 10η εκατονταετηρίδα. Στα τείχη αυτής της Μονής βρίσκονται εντοιχεισμένες γλυφές από τα λείψανα της αρχαίας Ολοφύξου. Νοτιοανατολικά της Μονής Ιβήρων βρίσκεται η Μονή Κουτλουμουσίου. (Isambert,σ.58)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Οι Επιστάτες ή Άρχοντες κατοικούν στις Καρυές. Αυτοί είναι καλόγεροι εξουσιοδοτημένοι από τα είκοσι μοναστήρια να διευθετούν τις αστικές υποθέσεις του Όρους. Οι Επιστάτες είναι τέσσερις τον αριθμό και αλλάζουν κάθε χρόνο. Κάθε μοναστήρι στέλνει τον δικό του εκπρόσωπο όταν είναι η σειρά του,αλλά με τέτοιο τρόπο, ώστε ένας από τους τέσσερις να προέρχεται πάντα από ένα από τα πέντε μεγαλύτερα μοναστήρια που είναι της Λαύρας, του Βατοπεδίου, των Ιβήρων, της μονής Χιλανδαρίου και της μονής Διονυσίου. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.122-123)
Από τις Καρυές σε δυο ώρες φτάνουμε στη μονή Ιβήρων Βρίσκεται κοντά στη βόρεια ακτή της χερσονήσου, σε μια καμπή της ακτής, στη μέση της διαδρομής μεταξύ των δύο άλλων σημαντικών μοναστηριών αυτής της πλευράς, Λαύρας και Βατοπεδίου. Μονή Ιβήρων ή μοναστήρι των Γεωργιανών(των Ιβήρων), ονομάστηκε καθώς ιδρύθηκε από τέσσερις ευλαβείς και πλούσιους άνδρες αυτής της εθνικότητας , από τους οποίους οι τρεις ήταν αδέρφια και ο τέταρτος ήταν ο Τορνίκιος, στρατηγός του αυτοκράτορα Ρωμανού, ο οποίος έχοντας ανακληθεί από τη χήρα του Ρωμανού, αφού προηγουμένως είχε υπερασπιστεί τα σύνορα της αυτοκρατορίας ενάντια στους Πέρσες, δέχτηκε από την αυτοκράτειρα,χάριν της επιστροφής του στην Κωνσταντινούπολη ως νικητής, τα μέσα για να χτιστεί η παρούσα εκκλησία, η οποία είναι η μεγαλύτερη στην χερσόνησο μετά από αυτή της Λαύρας. Κανένα άλλο μοναστήρι στο Όρος δεν είναι τόσο πλούσιο σε κειμήλια. Υπάρχουν τριακόσιοι μοναχοί που ανήκουν στη μονή, αλλά το ένα τρίτο από αυτούς λείπει είτε σε φιλανθρωπικές αποστολές ή κατοικεί στα μετόχια ή στα κελιά του μοναστηριού. Η βιβλιοθήκη, η οποία διατηρείται σε καλή κατάσταση από έναν παλιό Διδάσκαλο, αποτελείται κυρίως, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει, από πατερικά και εκκλησιαστικά βιβλία, αλλά περιέχει ακόμα και μερικούς Έλληνες και Λατίνους κλασικούς,δωρεά κάποιου ονόματι Μαυρομάτη από την Άρτα,ο οποίος κατείχε την επισκοπική έδρα στην περιοχή. Κανένας δεν έχει αγγίξει τα βιβλία των Λατίνων, καθώς κανείς δεν μπορεί να τα διαβάσει. Πράγματι, ολόκληρη η βιβλιοθήκη είναι σχεδόν ανώφελη, όσο μεγάλη είναι και η άγνοια των μοναχών.Η μονή έχει τη φήμη πως είναι η πιο οργανωμένη του Όρους. Όπως όλα τα μοναστήρια , ή τουλάχιστον τα μεγαλύτερα, η μονή Ιβήρων έχει νοσοκομείο για τους αρρώστους, πατητήρια για κρασί και λάδι ενώ μεταξύ των καλογέρων υπάρχουν μερικοί ράφτες και υποδηματοποιοί, που φτιάχνουν όλα τα ρούχα των τροφίμων. Αποτελεί δε συχνά τον τόπο που επιλέγουν να αποσυρθούν πολλοί Έλληνες. Ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος είχε καθαιρεθεί οκτώ χρόνια πριν και ο οποίος ζούσε έκτοτε εδώ, έχει ανακληθεί στην πρωτεύουσα, με την αλλαγή του Τουρκικού υπουργικού συμβουλίου για να ανακτήσει τον πατριαρχικό θρόνο.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.124-126)
Σε ένα πράσινο λιβάδι κοντά στη θάλασσα, μεταξύ Ιβήρων και Φιλοθέου, βρίσκεται το ερειπωμένο μονίδιο ή υποδεέστερο μοναστήρι του Μυλοποτάμου και ένας πύργος που ανήκει στη Λαύρα. (Leake, τομ.ΙΙΙ,σ.126)
Από τη μονή των Ιβήρων ως το Βατοπέδι είναι τρεις ώρες δρόμος: αρχικά συναντάς μια προεξοχή του όρους, πάνω στην οποία στα δεξιά βρίσκεται η μονή Σταυρονικήτα και στο κατέβασμα η Μονή Παντοκράτορα, η οποία βρίσκεται στη μέση της διαδρομής για το Βατοπέδι. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.130)
Το πρώτο μετόχι στον ισθμό είναι αυτό της μονής Ιβήρων, ένα τέταρτο της ώρας πριν από αυτό του Βατοπεδίου. Αυτά τα αγροκτήματα και τα μονίδια βρίσκονται στην ακτή του όρμου της Ιερισσού, τα πρώτα στα ανατολικά στη στενή πλευρά του ισθμού, τα δεύτερα μερικές εκατοντάδες γυάρδες από εκεί προς τα δυτικά. Το νεότερο όνομα αυτής της περιοχής είναι Πρόβλακα.Προφανώς πρόκειται για το ρωμαϊκό τύπο της λέξης “προαύλαξ”,που έχει σχέση με το κανάλι μπροστά από την χερσόνησο του Άθω, το οποίο διέσχιζε τον ισθμό και είχε δημιουργηθεί από τον Ξέρξη. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.143)

Από τη μονή Ιβήρων ομαλή οδός μέσω τρίτοξης λίθινης γέφυρας και μέσα από δάσος οδηγεί στη θέση Μυλοπόταμο –ιδιοκτησία της μονής Λαύρας- όπου υπάρχει οίκημα μέσα σε οχυρό περίβολο με ελιές και αμπέλια Από εκεί ο δρόμος συνεχίζει παραλιακά και μέσα από καστανιές, έλατα, λεπτοκαρυές και αμπέλια οδηγεί στη σκάλα της μονής Φιλοθέου όπου υπάρχει πύργος και νεώλκειο(αρσανάς).Από εδώ ανηφορικός δρόμος μέσα από κοντόκλαδα οδηγεί σε τρία τέταρτα στη μονή Φιλοθέου. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 646)
Από τη μονή Εσφιγμένου ανηφορικός και καλός δρόμος βαίνει μετά από μια ώρα σε ένα ύψωμα από όπου γίνεται ορατή η μονή Βατοπεδίου. Κατερχόμενος από εκεί ο δρόμος και μέσα από κοντόκλαδα φέρει σε μισή ώρα σε μεγάλο ρέμα όπου υπάρχουν πλάτανοι. Από εδώ η οδός ακολουθεί την παραλία και μέσα από δάσος και αγρούς βαίνει σε ρέμα στη μονή Βατοπεδίου.Από εδώ οδός δύσβατη για φορτηγά κατευθύνεται στις Καρυές όπου φτάνει σε δυο ώρες.Από τις Καρυές μέσα από καστανιές και δρύες με ανηφόρες και κατηφόρες φέρει στη μονή Παντοκράτορος. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 686-689)
Μονή Ιβήρων: Ιδιόρρυθμος και παράλιος με 180 μοναχούς από την ελεύθερη και δούλη Ελλάδα-κυρίως από την Κεφαλλονιά.Υπάρχουν και μερικοί Σλάβοι. Σκήτη Τιμ.Προδρόμου: Ιδιόρρυθμος.Βρίσκεται μέσα σε δάσος και αποτελείται από 30 κελιά όπου διαμένουν Έλληνες μοναχοί, απέχει ένα τέταρτο από τη μονή από την οποία χωρίζεται από ρεματιά που έρχεται από τις Καρεές και χύνεται δυτικά της μονής Ιβήρων όπου υπάρχει τρίτοξη λίθινη γέφυρα και άλλη μία όμοια που βοηθά τη συγκοινωνία της μονής Ιβήρων με τη Φιλοθέου, Καρακάλου, Λαύρας και το Μυλοπόταμο. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 586-587)
Η μονή Ιβήρων πλαισιώνεται από άφθονα νερά και βρίσκεται μέσα σε κήπους .Ιδρύθηκε μετά τη μονή Λαύρας από τον Ιωάννη Τορνίκιο που υπήρξε επιφανής Ίβηρ, τον υιό του Ευθύμιο και τον ανιψιό του Γεώργιο.Το καθολικό της μονής όπου υπάρχουν 12 παρεκκλήσια -και ισάριθμα εκτός της μονής- εορτάζει την ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και οικοδομήθηκε το 1030 από τον Βαρασβατζέ.Στη μονή αυτή γύρω στο 900 ο Βασίλειος Β ’ο Βουλγαροκτόνος δώρησε κάποιες μονές και το 1669 ο τσάρος μετόχι στη Μόσχα.Καταστράφηκε από πυρκαγιά και το 1865 ξανακτίστηκε με ίδια οικονομικά μέσα και με τη συνδρομή δυο από τους μοναχούς της.Η βιβλιοθήκη της μονής που κείται στον πρώτο και δεύτερο όροφο του πύργου του εστιατορίου απέναντι από το καθολικό περιλαμβάνει 1386 χειρόγραφα και μεγάλο αριθμό χρυσόβουλων σε περγαμηνές κυλινδρικά τυλιγμένες.Το βλέμμα του επισκέπτη το ελκύει Ευαγγέλιο γραμμένο στα σλαβικά που ανήκει στον Πέτρο Α’.Είναι δεμένο και καλύπτεται με χρυσές διακοσμήσεις και πολύτιμους λίθους με ύψος 0,70μ, πλάτος 0,50μ και πάχος 0,15μ.’Εξω από τον περίβολο της μονής υπάρχει νοσοκομείο και μικρό οίκημα για λεπρούς και φρενοβλαβείς. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 642-645)
Από τη μονή Ιβήρων εξαρτάται η ιδρυθείσα το 1779 σκήτη Τιμ.Προδρόμου που απέχει από τη μονή ένα τέταρτο και αποτελείται από 30 κελιά μέσα σε δάσος. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 646)

[/tab]
[end_tabset]

Παλαιοχώρι Αρναίας

Παλαιό Όνομα : Παλιοχώρι

Δήμος : Αριστοτέλη

Ιερισσός

Παλαιό Όνομα : Άκανθος

Δήμος : Σταγείρων – Ακάνθου

Η Μέντη, η Σκιώνη, η Άφυτος, η Χαλκίς, η Τορώνη, η Άκανθος, η Ουρανούπολη και άλλες πόλεις της Παλλήνης και της Χαλκιδικής ήταν ανεξάρτητες και έκοβαν το δικό τους νόμισμα. Το ίδιο συνέβαινε και με την Αμφίπολη, την Πύδνα και τη Νεόπολη. Οι Βισάλτες, οι Κρηστωνοί, οι Σάτρες, οι Πιέριοι, οι Ηδωνοί και οι Οδόμαντες είχαν τα ίδια προνόμια. Όταν, όμως, ο Φίλιππος κατέκτησε τις περιοχές αυτές τους στέρησε όλα τα προνόμια της αυτονομίας τους. Εξαίρεση αποτέλεσε η Αμφίπολη την οποία προστάτευε η Αθήνα. Αργότερα, ο Φίλιππος έθεσε υπό την κυριαρχία του όλες τις πόλεις μεταξύ Στρυμόνα και Νέστου και την Αμφίπολη, η οποία έχασε και το δικαίωμα να κόβει νόμισμα.( Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 36-37)

[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]

Παίρνοντας τον παραθαλάσσιο δρόμο που βρίσκεται νότια της Στρατονίκης φτάνουμε μετά από διαδρομή έξι ωρών στην Ιερισσό, η οποία απέχει 17 ώρες από τη Γαλάτιστα. Η ίδια αυτή κωμόπολη δείχνει την θέση της αρχαίας Ακάνθου, που ήταν αποικία των Ανδρίων και στην οποία ο Ξέρξης έμεινε πολύ καιρό κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του κατά της Ελλάδος. Η Ιερισσός βρίσκεται στον μυχό του κόλπου Στελλάρια, στον στενό ισθμό που χωρίζει τον Άθωνα από την Χαλκιδική. Είναι δε χτισμένη σε κλυτίες λόφου που από την πάνω πλευρά του έχει κάποιο μεσαιωνικό φρούριο, το οποίο θεμελιώθηκε απάνω σε ερείπια ελληνικού κτίσματος από γρανίτη. Στην παραλία δε φαίνονται ακόμη τα λείψανα της αρχαίας προκυμαίας. Η Ιερισσός είναι το μόνο προσιτό μέρος από τα παράλια του Άθωνος. Εδώ μπορεί κάποιος να βρει και μικρές λέμβους για να μεταβεί στην Καβάλα και τη Θάσο. Από τους λόφους της Ιερισσού εκτείνεται τερπνή θέα σε όλη τη Χερσόνησο του Άθω ως τις κορυφές του στον κόλπο της Κοντέσσας ως το όρος Παγγαίο και από όλο τον κόλπο του Αγίου Όρους προς δυσμάς φαίνεται ο Θερμαϊκός Κόλπος. Έξω από την Ιερισσό ο δρόμος διέρχεται μία σειρά από λόφους. (Isamber,σ.53)
Η Ιερισσός βρίσκεται στον μυχό του κόλπου Στελλαριά, στον στενό ισθμό που ενώνει τον Άθωνα με τη Χαλκιδική. (Isambert, σ. 53)
Έξω από την Ιερισσό η οδός διέρχεται μια σειρά από λόφους και φτάνει στη μικρή πεδιάδα της Πραυλίκας, όπου είναι και το στενότερο μέρος του Άθω. Αυτό το συγκεκριμένο μέρος της γλώσσας έχει πλάτος 2 χιλιόμετρα και το ανέσκαψε ο Ξέρξης για να διαβεί ο στόλος του. Ακόμη και σήμερα φαίνοναι στα νότια ίχνη της ανασκαφής που δείχνουν τη γραμμή της διώρυγας.
Από εκεί διερχόμαστε την καλλιεργημένη και κατάμεστη από δένδρα πεδιάδα της Πραυλίκας, στην οποία βρίσκονται πολλά μετόχια Μονών. Στα νότια είναι κάποια ερείπια τα οποία λέγεται πως είναι αυτά της αρχαίας Σάνης, που ήταν αποικία των Ανδρίων, η οποία σύμφωνα με τον Λήκ μπορεί να είναι η Ουρανούπολη, που θεμελιώθηκε από τον Αλέξαρχο τον αδελφό του Κασσάνδρου, βασιλιά της Μακεδονίας. (Isambert,σ. 53-54)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Στο λόφο της Ιερισσού υπάρχει ένα ερειπωμένο κάστρο του Μεσαίωνα και στην ακτή βρίσκεται ένας ανεμόμυλος, ο μοναδικός που έχω δει στην ηπειρωτική Ελλάδα, εκτός από τα Μέγαρα, όπου εδώ υπάρχει επίσης ένας αρχαίος μεγάλος μώλος, ο οποίος προωθείται σχηματίζοντας μια καμπύλη μέσα στη θάλασσα και παρά το γεγονός ότι είναι κατεστραμμένος, συνεχίζει ακόμα να εξυπηρετεί τα πλοία τα οποία διαπλέουν τον Στρυμωνικό Κόλπο. Ο Ηρόδοτος αποκαλεί τη θάλασσα στο βορειότερο άκρο της Διώρυγας του Ξέρξη, Θάλασσα της Ακάνθου, όπου ο μώλος αποτελεί επαρκείς ένδειξη της θέσης του λιμανιού της Ακάνθου και συνεπώς η Άκανθος καταλαμβάνει ακριβώς τη τοποθεσία της νεότερης Ιερισσού, σε επαλήθευση του οποίου, βρήκα στην παραθαλάσσια ή στη βορειότερη πλευρά του λόφου πάνω στον οποίο βρίσκεται το χωριό, κάποια τμήματα αρχαίου τειχίσματος, κατασκευασμένου από τετράγωνα τεμάχια από γκρι μάρμαρο,το οποίο παράγεται σ’ ένα αρχαίο λατομείο κοντά στο λιμάνι του Πλατέος.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 147)
Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου πρέπει να προέρχεται από την εδαφική περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια αξιόλογη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Σιγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό του οποίου η Ιερισσός δεν είναι δύο μίλια απόσταση. Θα μπορούσε ακόμη να φανεί από το Λίβιο, ότι η Άκανθος είχε ένα λιμάνι σ’ αυτό τον κόλπο, καθώς στην περιγραφή του για την πορεία του στόλου του Αττάλου και των Ρωμαίων στο Μακεδονικό πόλεμο, το 200 π.Χ, μετά την αποτυχία τους στην Κασσανδρία κατέπλευσαν στην Άκανθο, αναφέρει μόνο ότι αυτοί κατέπλευσαν γύρω από το ακρωτήρι του Κανίστρου και αυτό της Τορώνης, υποδηλώνοντας με αυτό το τρόπο ότι αυτοί δεν παρέκαμψαν το ακρωτήρι του Άθω.
( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 148)
Μεταξύ πολλών αρχαίων νομισμάτων, τα οποία έχω αποκτήσει από ανθρώπους της Ιερισσού και τα περισσότερα από τα οποία έχουν βρεθεί επί τόπου ή σε χωράφια που καλλιεργούνταν από τους χωρικούς, εκείνα της Ακάνθου είναι τα πιο πολυάριθμα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλης περιοχής και προέρχονται από πολύ παλιές εποχές, μερικά από τα οποία είναι ασημένια από την μακρινή αρχαιότητα, ενώ εκείνα από χαλκό είναι γενικά πρόσφατων χρόνων. Τα επόμενα σε αριθμό, μετά τα νομίσματα της Ακάνθου, αποτελούν εκείνα της Ουρανούπολης ή της πόλεως των Ουρανίδων, όπως το όνομα αυτό εγγράφεται πάνω σε αυτά τα νομίσματα. Για την περιοχή αυτή η ιστορία δεν μας έχει αφήσει καμία πληροφορία, εκτός από το ότι είχε ιδρυθεί από τον Αλέξαρχο, τον αδερφό του Κασσάνδρου, του βασιλιά της Μακεδονίας. Πιθανότατα καταλάμβανε την ίδια τοποθεσία με τη Σάνη. Ο Πλίνιος δεν είχε συμπεριλάβει τη Σάνη μεταξύ των πόλεων του Άθω. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 148-149)
Ο Σκύλακας, ο οποίος αντλεί τις πληροφορίες του από τον περίπλου της περιοχής είναι η πιο αξιόπιστη πηγή. Ο Σκύλακας έχει ταξινομήσει τις πόλεις με τον ακόλουθο τρόπο, παραπλέοντας από την Τορώνη : Δίον, Θύσσος, Κλεωναί, Όρος Άθως, Χαραδρίαι, Ολόφυξος και μετά η Άκανθος. Από αυτή την διάταξη υποδεικνύεται ότι η Θύσσος και οι Κλεωναί ήταν στη νότια πλευρά ενώ οι Χαραδρίαι και η Ολόφυξος στη βόρεια ακτή. Κανένας από τους δύο ιστορικούς δεν αναφέρει τη Σάνη μεταξύ των πόλεων της Ακτής έστω και αν αυτή ήταν εντός του ισθμού . Ο Ηρόδοτος τοποθετεί δίπλα στην Σάνη , το Δίον μετά την Ολόφυξο, την Άκραθο, τη Θύσσο και τις Κλεωνές , ενώ ο Θουκυδίδης τις κατατάσσει , ξεκινώντας όμως από τη Σάνη: Θύσσος, Κλεωναί, ‘Ακραθος, Ολόφυξος, Δίον. Αν υποθέσουμε στη συνέχεια, πως οι δύο ιστορικοί έχουν ακολουθήσει διαφορετικές κατευθύνσεις γύρω από την χερσόνησο, τότε οι απόψεις τους συγκλίνουν, καθώς και με αυτές του Σκύλακα, μεροληπτώντας υπέρ της άποψης ότι η Θύσσος και οι Κλεωναί ήταν στην νότια ακτή και η Ολόφυξος στα βόρεια αλλά διαφωνούν με αυτόν σε σχέση με το Δίον, οι οποίοι τείνουν να τον τοποθετούν στη νότια ακτή.
Ωστόσο, καθώς όλοι συμφωνούν στο να προβάλλουν το Δίον ως την κοντινότερη πόλη στον ισθμό, άποψη με την οποία και ο Στράβων συμφωνεί κατατάσσοντας έτσι τις πόλεις της Ακτής- Δίον ,Κλεωναί, Θύσσος, Ολόφυξος, Άκραθος, είναι πολύ πιθανό ότι το Δίον δεν ήταν ούτε στη βορεινή ούτε στη νότια πλευρά της χερσονήσου αλλά στη δυτική ή στον κόλπο της Ακάνθου. Σε αυτή την περίπτωση, αν γίνει αποδεκτό ότι το Βατοπέδι και ο Αρσανάς του Χιλανδαρίου αποτελούσαν αρχαίες τοποθεσίες, θα ακολουθήσει, αν εμπιστευτούμε την κατάταξη του Σκύλακα, η οποία προς το παρόν δεν είναι αντίθετη προς τη μαρτυρία των ιστορικών ή του Στράβωνος, εφόσον όλοι παραλείπουν τις Χαραδρίες, οπότε η τελευταία τοποθεσία είναι η Ολόφυξος και αυτή του Βατοπεδίου είναι η θέση των Χαραδριών. Όσον αφορά τη Θύσσο και τις Κλεωνές, το ένα από αυτά εμφανίζεται να είχε καταλάβει κάποια τοποθεσία κοντά στη Ζωγράφου ή στη μονή Δοχειαρίου και το άλλο στην Ξηροποτάμου. Είναι αδύνατον όμως, να φτάσουμε σε ένα ασφαλές συμπέρασμα, εκτός και αν θεωρήσουμε τον περίπλου του Σκύλακα ως τη πιο αξιόπιστη πηγή σε σχέση με τις άλλες. Ο Ηρόδοτος και ο Στράβωνας φαίνεται να τοποθετούν τις Κλεωνές στην δυτικότερη τοποθεσία, ενώ ο Θουκυδίδης που συμφωνεί με τον Σκύλακα, αποδίδει αυτήν την τοποθεσία στη Θύσσο. Σε αυτή την περίπτωση η Ξηροποτάμου καταλαμβάνει την τοποθεσία των Κλεωνών και η Θύσσος βρίσκεται κοντά στη Δοχειαρίου ή στη Ζωγράφου. Η ανακάλυψη κάποιας επιγραφής, θα συντελούσε σημαντικά στο να διασαφηνιστεί το ερώτημα σχετικά με τις αρχαίες τοποθεσίες της Ακτής.
Ο Πλίνιος είχε μπερδέψει τόσο πολύ τα ονόματα από τις πόλεις σε αυτό το μέρος της Μακεδονίας έτσι ώστε, κανένα ασφαλές συμπέρασμα δεν θα ήταν δυνατό να εξαχθεί από αυτόν μολονότι, θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόλογη παρατήρηση ότι αυτός, όπως και οι άλλοι τέσσερις συγγραφείς που είχαν κατατάξει τις πόλεις, τοποθέτησαν τη Θύσσο και τις Κλεωνές σε γειτονικές περιοχές.
(Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 150 – 152)
Μια διαδρομή σαράντα λεπτών μας φέρνει στο τέλος των καλλιεργημένων εδαφών της Ιερισσού, στα εδάφη αυτά παράγεται καλαμπόκι και κρασί. (Leake, τόμ. III, σ. 158)
Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο, σχεδόν ισομερής, “μαχαλάδες”, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο. Ο ένας “μαχαλάς” κατοικείται από Έλληνες, με επικεφαλής τον επίσκοπο Ερισσού, τοποτηρητή της μητρόπολης Θεσσαλονίκης, ο οποίος έφερε τον τίτλο και του επισκόπου Αγίου Όρους. (Leake, τόμ. III, σ. 160)
Η διαδρομή ακολουθεί την κατεύθυνση της ακτής, και μέσα σε 2 ώρες και 45 λεπτά, όταν η κορυφή του υψώματος που σβήνει στον κόλπο σχηματίζει το βορειότερο άκρο της χερσονήσου, και η ανατολική πλευρά της εισόδου μέσα στον Κόλπο της Ιερισσού, τότε αφήνουμε το υψηλότερο σημείο από αυτή την κορυφογραμμή στα αριστερά, και κατερχόμαστε σε μια αμμώδη παραλία η οποία συνορεύει με τον Κόλπο της Ιερισσού και εκτείνεται στα βόρεια μέχρι το πόδι του όρους Ίσβορου.
(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 142)
Στο αντικρινό άκρο του ισθμού ή εκείνου που συνορεύει με το Συγγιτικό κόλπο, το κανάλι διαπερνά τις τελευταίες 200 γυάρδες κατά μήκος της κοίτης, η οποία πηγάζει άνωθεν της Ιερισσού και αποχέει τα νερά της μέσα στη θάλασσα μεταξύ δύο μικρών υψωμάτων, τα οποία περικλείουν αυτό το άκρο του καναλιού, και πίσω από την ανατολική πλευρά του οποίου, άνωθεν του υψώματος του καναλιού, υπάρχουν δύο άλλα όμοια υψώματα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 144)
Ο δρόμος από τη Σάνη στην Ιερισσό ακολουθεί μέχρι τέλους το ρυάκι, όπου αυτό συνδέει τη Διώρυγα του Ξέρξη με μια ανοιχτή έκταση με λόφους, ο οποίος περνώντας από τον ένα κόλπο στον άλλο, χωρίζει έτσι το λιβάδι του Πρόβλακα από τον κάμπο της Ιερισσού, καταλήγοντας στη βορειότερη ακτή σ’ ένα ακρωτήρι, το οποίο εκτείνεται στη μέση της διαδρομής μεταξύ της Ιερισσού και του Βατοπεδινού μετοχιού, αποκλείοντας τη δυνατότητα της θέας από τη μια κοιλάδα στην άλλη. Στο άνοιγμα της κορυφογραμμής βρίσκεται ένα άλλο μετόχι, το οποίο ανήκει σ’ ένα από τα μοναστήρια του Αγίου Όρους και μισό μίλι πιο πέρα από αυτό, σε ένα ύψωμα που συνορεύει με την κορυφογραμμή, βρίσκεται η Ερισσός ή Ιερισσός που αποτελείται από 150 διασκορπισμένα σπίτια, τα οποία κατοικούνται εξολοκλήρου από Έλληνες και από τα οποία εκείνα που είναι πιο κοντά στη θάλασσα εκτείνονται σε απόσταση περίπου ενός τετάρτου του μιλίου από αυτό και μισή ώρα από το Βατοπεδινό μετόχι. Στο λόφο της Ερισσού υπάρχει ένα ερειπωμένο κάστρο του Μεσαίωνα και στην ακτή βρίσκεται ένας ανεμόμυλος, ο μοναδικός που έχω δει στην ηπειρωτική Ελλάδα, εκτός από τα Μέγαρα, εδώ υπάρχει επίσης ένας αρχαίος μεγάλος μώλος, ο οποίος προωθείται σχηματίζοντας μια καμπύλη μέσα στη θάλασσα και παρά το γεγονός ότι είναι κατεστραμμένος, συνεχίζει ακόμα να εξυπηρετεί τα πλοία τα οποία διαπλέουν τον Στρυμωνικό Κόλπο. Υπάρχουν μερικά κτίρια με παρόμοια κατασκευή σε μια μεγάλη απόσταση από τη θάλασσα, ιδιαίτερα κοντά σ’ ένα νέο χάνι στο χαμηλότερο σημείο του χωριού. Αυτά φαίνεται να ανήκαν στα τοιχώματα της πόλης, και στο τειχισμό της Ακρόπολης. Πολύ δύσκολα θα μπορούσαν να υπάρξουν αμφιβολίες, και συνεπώς, Ο Πτολεμαίος και η Επιτομή του Στράβωνος έχουν εσφαλμένα τοποθετήσει την Άκανθο στον Συγγιτικό στην θέση του Στρυμωνικού κόλπου, στον οποίο υπάρχουν σε αντίθεση με τον Ηρόδοτο, ο οποίος εξαιρετικά σωστά τους τοποθέτησε στην τοπογραφία του για την Περσική εισβολή και με τον οποίο ο Scymnus και ο Mela βρίσκονταν σε συμφωνία. Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου πρέπει ίσως να προέρχεται από την εδαφική περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια απόσταση που διέρχεται κατά μήκος της ακτής του Συγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό δε αυτό η Ερισσός δεν είναι ούτε δύο μίλια απόσταση. Θα μπορούσε ακόμη να φανεί από το Λίβυο, ότι η Άκανθος είχε ένα λιμάνι σ’ αυτό τον κόλπο, καθώς στην περιγραφή του για την πορεία του στόλου του Αττάλου και των Ρωμαίων στο Μακεδονικό πόλεμο, 200 π.χ, μετά την αποτυχία τους στην Κασσανδρία κατέπλευσαν στην Άκανθο, αναφέρει δε μόνο ότι αυτοί κατέπλευσαν γύρω από το ακρωτήρι του Κανίστρου και της Τορώνης, υποδηλώνοντας με αυτό το τρόπο ότι αυτοί δεν παρέκαμψαν το ακρωτήρι του Άθου.
(Leake,τόμ. ΙΙΙ,σ.146 – 148)
Μεταξύ πολλών αρχαίων νομισμάτων, τα οποία έχω αποκτήσει από ανθρώπους της Ιερισσού και τα περισσότερα από τα οποία έχουν βρεθεί επί τόπου ή σε χωράφια που καλλιεργούνταν από τους χωρικούς.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 148)
Από την Ιερισσό ένας δρόμος, ο οποίος τη συνδέει σύντομα με το νότιο άκρο του Πρόβλακα, ή την πλευρά της Σάνης, οδηγεί παραπλεύρως των άκρων του Συγγιτικού και του Τορωναίου κόλπου στον Πίνακα, στην πλευρά της Ποτίδαιας, η οποία αργότερα ονομάστηκε Κασσανδρεία. Ο δρόμος από την Ιερισσό στην Πόρτα περνάει από τον Άγιο Νικόλαο, ένα χωριό όχι μακριά από το βορειοδυτικό άκρο του Συγγιτικού Κόλπου, από εκεί στις Ερμυλίες, ή Ορμύλια, σε μια τοποθεσία λίγα μίλια από τη βορειοανατολική γωνία του Τορωναίου Κόλπου και από το Μολυβόπυργο του Αγίου Μάμα, τοποθετημένα και τα δύο στην ίδια ακτή, το τελευταίο δύο ώρες από την Πόρτα.
(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.152-153)
Τα Άσσα (Assa) πιθανώς καταλάμβαναν μια τοποθεσία με την ονομασία Παλαιόκαστρο, όπου υπήρχαν κάποια κατάλοιπα, και βρίσκονταν στο βόρειο άκρο του Συγγιτικού Κόλπου, περίπου στη μέση της διαδρομής μεταξύ Ιερισσού και Βουρβουρού, και από τον δρόμο για την Πόρτα, περίπου στη μέση της διαδρομής μεταξύ Ερισσού και Ορμύλια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 153)
Ο Ηρόδοτος στην περιγραφή της πορείας του στρατού του Ξέρξη από την εκβολή του Στρυμώνα στην Άκανθο, δηλώνει, ότι αφού πέρασε την Άργιλο και άφησε τον κόλπο του Ποσιδείου στα αριστερά, διάβηκε την πεδιάδα η οποία ονομάζεται Συλεύς, και μετά αφού πέρασε τα Στάγειρα έφθασε στην Άκανθο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 168)
Ο Βρασίδας αφού έπεισε τους κατοίκους της Ακάνθου και των Σταγείρων να αποσκιρτήσουν από την Αθηναϊκή συμμαχία, προέλασε με όλες τις δυνάμεις που μπόρεσε να συγκεντρώσει από τους συμμάχους του, μια νύχτα που χιόνιζε, από τον Βρωμίσκο στην Άργιλο, απ’όπου, υπό την καθοδήγηση των Αργιλίων, προχώρησε πριν το ξημέρωμα στη γέφυρα του Στρυμόνα, η οποία ήταν ελαφρά φρουρούμενη, και αφού την κατέλαβε πέρασαν στην κατοχή του όλα τα περιουσιακά στοιχεία των Αμφιπολιτών, όσα δεν βρίσκονταν εντός της πόλης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 195)
Ο Απολλόδωρος αποδεικνύει τη σύνδεση ανάμεσα στους βασιλείς των Ηδωνών και στους μύθους των Βάκχων και των Σατύρων. Οι Ορέσκιοι πιθανώς κατοίκησαν τα βουνά πάνω από τον Δραβίσκο, στα οποία βρισκόταν το μαντείο του Βάκχου, ένα επίθετο του οποίου ήταν ορέσκιος . Μεγάλος αριθμός από τα ασημένια νομίσματα της Μακεδονίας και της Θράκης ανήκαν σε πόλεις κοντά σε αργυρωρυχεία . Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες τοποθεσίες στις οποίες βρέθηκαν τέτοιου είδους νομίσματα : Άκανθος, Νεάπολη, Τράγιλος, Όσσα, Βισαλτία, Φίλιπποι. Σε αυτά προστίθενται και τα νομίσματα φέροντα την επιγραφή “Μακεδόνων πρώτης”, τα οποία κόπηκαν στην Αμφίπολη μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση. Στα χρυσά νομίσματα του Φιλίππου εντοπίζουμε τη σημαντική παραγωγή των ορυχείων των Κρηνίδων. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 214)
Από μια περίεργη διαστρέβλωση της αρχαίας γεωγραφίας η Θεσσαλονίκη και η Βέροια είναι εκκλησιαστικές επαρχίες, ή διοικητικές περιφέρειες της Θεσσαλίας. Έτσι, ο επίσκοπος της Θεσσαλονίκης επονομαζόταν υπέρτιμος και έξαρχος πάσης Θετταλίας. Αυτός διεκδικούσε τα προνόμια του επιθέτου Παναγιώτατος στην δική του περιφέρεια αλλά οπουδήποτε αλλού είχε μόνο το τίτλο, όπως και οι άλλοι μητροπολίτες, του πανιερώτατου. Οι επισκοπές της δικαιοδοσίας του είναι το Κίτρο, η Καμπανία, η Πέτρα, ο Πλαταμώνας μαζί με το Λυκόστομο, τα Σέρβια, το Αρδαμέρι (Ardhameri),και ο τόπος διαμονής του είναι η Γαλάτιστα, και η Ιερισσός η οποία συμπεριλαμβάνεται στο Άγιο Όρος. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.250-251)
Τα νομίσματα των Χαλκιδιωτών της Θράκης ίσως αποτελούσαν παραγωγή των ορυχείων των Σιδηροκαυσίων. Η κατοχή τους μπορεί να συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην ευημερία της αποικίας. Από την ίδια πηγή ίσως να προέρχεται και το ασήμι που χρησιμοποίησαν οι Ακάνθιοι για τα εξαιρετικά νομίσματα τους. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 457)
Αν και είναι γενικά εύκολο να αναφέρεται κανείς με το όνομα Χαλκιδική σε όλη τη σπουδαία χερσόνησο που απλώνεται στη νότια κορυφογραμμή του όρους Χορτιάτη, σαν συνέπεια της επιρροής που διέθετε το Χαλκιδικόν γένος κατά τη μεσηβρινή περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας, αρχικά στη Χαλκιδική δεν συμπεριλαμβάνονταν η Κρουσίδα αλλά ούτε η επαρχία της Ακάνθου και τα Στάγειρα, οι οποίες αποτελούσαν αποικίες της Άνδρου, ούτε αυτή της Ποτίδαιας, αποικία της Κορίνθου, ούτε ακόμη η Όλυνθος ή η γύρω περιοχή στα βόρεια, η οποία κατοικούνταν από ανθρώπους που είχαν διωχθεί από τους Βοττιείς, δυτικά του Λουδία, στα πρώιμα χρόνια της Μακεδονικής μοναρχίας, και οι οποίοι, όπως φαίνεται από τα νομίσματά τους, στους μεταγενέστερους χρόνους γράφονταν ως Βοττιαίοι, και η χώρα τους Βοττική, για να τους ξεχωρίζουν από τους Βοττεάτες ή τους κατοίκους της Βοττείας ή Βόττεας, μια περιοχή στη δυτική πλευρά του Αξιού. Η κύρια τοποθεσία των κατοίκων της Χαλκιδικής, στα πρώτα χρόνια της αποδημίας τους, φαίνεται να ήταν η χερσόνησος της Σιθωνίας, και το λιμάνι και το φρούριό της η Τορώνη, από όπου και επέκτειναν την δύναμή τους στην ενδοχώρα, μέχρι που κατοίκησαν όλο το τμήμα της Μυγδονίας στα νότια της κορυφογραμμής η οποία εκτείνεται στα δυτικά του Νίσβορο, μαζί με την Κρουσίδα. (Leake, τομ. III, σ. 454-455)</li>
Δεν υπάρχει δυσκολία να αντιληφθούμε ότι, όταν η Χαλκιδική ήταν υπόδουλη στη Ρώμη για τρεις και τέσσερις αιώνες η τοπογραφία της χώρας θα έπρεπε να διέφερε από αυτήν που είχε την εποχή της ελευθερίας της. Ο Πτολεμαίος έχει διαχωρίσει όλη την χερσόνησο σε δύο μέρη, στη Χαλκιδική και στην Παραλία. Η Παραλία περιλάμβανε όλη την παραθαλάσσια περιοχή ανάμεσα στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης και την Δέριδα, το ακρωτήριο της Σιθωνίας. Για αυτό το λόγο η δυτική ακτή της Σιθωνίας είχε περιληφθεί τότε στην Παραλία και η ανατολική στην Χαλκιδική, μαζί με την Άκανθο, όλη την χερσόνησο της Ακτής, και όλη την παραθαλάσσια περιοχή που περιλαμβάνεται στον Στρυμονικό Κόλπο, τόσο βόρεια μέχρι τον Βρωμίσκο, με εξαίρεση τα Στάγειρα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 460)
Στο λόφο της Ιερισσού υπάρχει ένα ερειπωμένο κάστρο του Μεσαίωνα και στην ακτή βρίσκεται ένας ανεμόμυλος, ο μοναδικός που έχω δει στην ηπειρωτική Ελλάδα, εκτός από τα Μέγαρα και εδώ υπάρχει επίσης ένας αρχαίος μεγάλος μώλος, ο οποίος προωθείται σχηματίζοντας μια καμπύλη μέσα στη θάλασσα και παρά το γεγονός ότι είναι κατεστραμένος, συνεχίζει ακόμα να εξυπηρετεί τα πλοία τα οποία διαπλέουν τον Στρυμωνικό Κόλπο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 147)
Ο Ηρόδοτος αποκαλεί τη θάλασσα στο βορειότερο άκρο της Διώρυγας του Ξέρξη “Θάλασσα της Ακάνθου”, όπου ο μώλος αποτελεί επαρκή ένδειξη της θέσης του λιμανιού της Ακάνθου και συνεπώς η Άκανθος καταλαμβάνει ακριβώς την τοποθεσία της νεότερης Ιερισσού, σε επαλήθευση του οποίου, βρήκα στην παραθαλάσσια ή στη βορειότερη πλευρά του λόφου πάνω στον οποίο βρίσκεται το χωριό, κάποια κατάλοιπα ελληνικού τειχοποιίας κατασκευασμένης από τετράγωνα τεμάχια από γκρί γρανίτη, των οποίων η πέτρα υπάρχει σ’ ένα αρχαίο λατομείο κοντά στο λιμάνι του Πλατέος.
Υπάρχουν μερικά κτίρια με παρόμοια κατασκευή σε μια μεγάλη απόσταση από τη θάλασσα, ιδιαίτερα κοντά σ’ ένα νέο χάνι στο χαμηλότερο σημείο του χωριού. Αυτά φαίνεται πως ανήκαν στα τείχη της πόλης, στο σχηματισμό της Ακρόπολης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 147-148)

Στην Άκανθο –το σημερινό χωριό ονομάζεται Οζερός-υπάρχουν σωροί από μεγάλα λαξεμένα κομμάτια από γρανίτη. Εκεί βρίσκουμε δυο εκκλησίες –η μία εκ των οποίων είναι κατεστραμμένη-που είναι διακοσμημένες με ένα μοναδικό τρόπο με κόκαλα ανθρώπινα και κρανία, βαλμένα σε μικρά καλάθια που κρέμονται από το γείσο της στέγης και τοποθετημένα σε κάθε άνοιγμα του ναού. Προς την πλευρά της θάλασσας, στο ανατολικότερο σημείο κάτω από το κάστρο υπάρχουν ερείπια των αρχαίων επάλξεων που είχαν κατασκευαστεί και από μικρές πέτρες και από μεγάλα κομμάτια πέτρας. Στην περιοχή υπάρχουν πολλοί υπόγειοι αποθηκευτικοί χώροι για τη διατήρηση σπόρων. Στο κέντρο του ισθμού μια χαμηλή μακριά κορυφογραμμή από εύθρυπτο ασβεστολιθικό πέτρωμα εκτείνεται μέχρι τους λόφους της βόρειας πλευράς. Στο ακραίο σημείο αυτής της κορυφογραμμής βρίσκονται τα ερείπια, πιθανότατα, της Σάνης. Στα βόρεια του καναλιού –κοντά στη δυτική του είσοδο βρίσκεται ένα κατεστραμμένο μετόχι που είχε οικοδομηθεί από λαξεμένο γρανίτη-προφανώς ερείπια μιας αρχαίας πόλης. Ο ισθμός δε μοιάζει να έχει ύψος πάνω από 100 μέτρα ενώ υπάρχει μια συνεχόμενη κοιλότητα είκοσι εως τριάντα ποδών κατά μήκος του καναλιού. (Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 89-90)

[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

Από την Ιερισσό μια κατηφορική οδός που έχει στα αριστερά της 3 υδρόμυλους διέρχεται θέσεως όπου υπάρχουν συκαμνιές και συναντώνται δυο ποτάμια (από τα οποία του ενός το νερό είναι ερυθρό και ως εκ τούτου καλείται Κοκκινόλακκος).Περνώντας από δυο υδρόμυλους των μονών Ιβήρων και Χιλανδαρίου και μια πεδιάδα όπου καλλιεργείται καλαμπόκι και την αποβάθρα που καλείται Κλεισούρι όπου υπάρχουν οικήματα με τρία δωμάτια και 2 παντοπωλεία και αποτελεί το σημείο όπου γίνεται η φόρτωση ξυλείας και κάρβουνου,συναντούμε αμπελώνες και βοσκοτόπια που οδηγούν στην Ιερισσό,η οποία κείται σε ακρωτήριο στην νοτιοδυτική ακτή του ομώνυμου και ασφαλή λιμένα τον οποίο σχηματίζουν το ακρωτήριο Μαρμάρι και Πλατύ που προφυλάσσει το λιμάνι από τους ανατολικούς ανέμους.Στην περιοχή βρίσκεται και η αρχαία πόλη του Δίου. Στο λιμάνι αυτό στις 27 Μαΐου 1821 ο Δ.Παπανικολής από τα αθάνατα Ψαρά επιτέθηκε με ένα πυρπολικό-που το χρησιμοποιούσε για πρώτη φορά-το οποίο είχε κατασκευάσει κάποιος ονόματι Ι.Κ. Πατατούκος εναντίον ενός οθωμανικού δικρότου 74 πυροβόλων, το οποίο κάηκε μαζί με μεγάλο μέρος του πληρώματός του. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 519-521)
Η κωμόπολη της Ιερισσού βρίσκεται σε ένα γρανιτένιο ακρωτήριο που απέχει από την επιφάνεια της θάλασσας 40 μέτρα και στεφανώνεται από ένα αρχαίο οχυρό.Εκεί διαβιούν 275 οικογένειες σε ισόγειες φτωχικές κατοικίες.Οι κάτοικοι ασχολούνται με την αλιεία και έχουν 200 αλιευτικά σκάφη που χωρούν 6-8 άτομα ενώ άλλοι ασχολούνται με την καλλιέργεια οπωρικών,δημητριακών,βάμβακος,σουσαμιού και οσπρίων.Στην κωμόπολη υπάρχουν 20 μαγαζιά-από τα οποία 7 καφενεία και 5 πενιχρά εμπορικά-εκκλησία, ένα υπό κατασκευήν σχολείο, 4 σιδηρουργεία και 4 χάνια.Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι όλα τα σπίτια μπορούν να φιλοξενήσουν ταξιδιώτες προσφέροντας τροφή αντί του ποσού των 4,5 γροσίων ανά γεύμα.Η Ιερισσός υδροδοτείται από δυο φρεάτια και από μια πηγή που βρίσκεται σε ψηλή θέση και ονομάζεται Σταυρακιού,η οποία κείται μεταξύ της κωμόπολης και της βορείως ευρισκόμενης στον κόλπο του Αγίου Όρους Αμουλιανής-όπου συναντάται η θέση Πλατανούδι. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 521)
Από τη θέση Αγ.Φωκά η οδός αφήνοντας στα δεξιά την οδό που άγει προς το χωριό Αγ.Νικόλαο κινείται ομαλά μέσα από συστοιχία δέντρων και από όρος που έχει τιτανόλιθους το οποίο υψώνεται ανάμεσα σε αυτό τον δρόμο και τη μικρή εκκλησία του Προφ.Ηλία.Μετά από ένα τέταρτο σε ομαλό έδαφος φτάνει σε ύψωμα από όπου φαίνεται το χωριό Μεταγκίτσι. Από εκεί κατηφορικός και χαλικώδης δρόμος οδηγεί στο Μεταγκίτσι.Μέσα από αγρούς και ελαιόδενδρα παρέρχεται από τη θέση Μαρμαρά και κινούμενη ανηφορικά συναντά την οδό από Βραστά προς Μεταγκίτσι που βρίσκεται στο μετόχι Πυργαδίκια της μονής Δοχειαρίου.Από το σημείο αυτό ανηφορική οδός που κινείται σε αμμώδες έδαφος και περνώντας μέσα από πρίνους φτάνει μετά από μισή ώρα στη θέση Μονοδένδρι, που αποτελεί παράρτημα της ιδιοκτησίας της μονής Δοχειαρίου στα Πυργαδίκια. Από εκεί σε ένα τέταρτο φτάνουμε στη θέση Αρούδια (που καλείται έτσι γιατί εκεί υπάρχουν σωρευμένα άρια και δρύες). Ο δρόμος έπειτα γίνεται πολύ κατηφορικός, ώστε ούτε άλογα δεν μπορούν να κατέλθουν και ερχόμαστε σε μικρή ρεματιά με νερό από όπου ξεκινά οδός άγουσα προς Γομμάτι.Άλλη οδός περνώντας μέσα από κούμαρα, πρίνους και αγρούς προσπερνά τις 15 καλύβες που ανήκουν στο χωριό Γομμάτι και περνά το ρέμα Ντιβελέκια όπου υπάρχουν πλάτανοι και μετόχια.Από αμμώδη ακτή στη θέση Πλατανούδι και ανηφορικά μέσα από αγρούς προσπερνά τη θέση Σταυρακιού και κατηφορικά μέσα από αμπελώνες μετά από τρία τέταρτα από το Πλατανούδι φτάνει στην Ιερισσό. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 576-578)
Από την Ιερισσό ή αρχαία Άκανθο ομαλός δρόμος που αφήνει στα αριστερά του τα μετόχια των μονών Κουτλουμουσίου και Ζωγράφου και στα δεξιά το μικρό μετόχι της μονής Λαύρας φτάνει στη θέση Πρόβλακα που είναι ο ισθμός της χερσονήσου Ακτής ή Αγ.Όρους τον οποίο διόρυξε ο Ξέρξης υπό τις οδηγίες του στην Ιερισσό αποβιώσαντος επιστάτη Αρταχαία του Αχαιμενίδη.Αριστερά και πέντε λεπτά από τη θάλασσα κείται μετόχι της μονής Βατοπεδίου.Από τον Πρόβλακα δρόμος που περνά μέσα από πεδιάδα προσπερνά μετόχι της μονής Ιβήρων μέσα από μικρό δάσος ελιών και αγριελιών και οδηγεί σε μια βρύση που απέχει πέντε λεπτά από τη θάλασσα.Από την αμμώδη ακτή περνά από μετόχι του Χιλανδαρίου που καλείται Κομίτσα και φτάνει στη θέση Ταμπούρια όπου σώζονται οχυρωματικά έργα που ανηγέρθησαν για την ασφάλεια των μονών κατά την Επανάσταση.Πάνω σε λόφο στα αριστερά υπάρχει στρατιωτικός σταθμός που απέχει μια ώρα από τον όρμο Πλατύ όπου υπάρχουν οικοδομήματα που καλούνται Φραγκολιμνιώνας. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 600-601)
Τα ακρωτήρια Μαρμάρι και Πλατύ απλώνονται και από τις δύο πλευρές της εισόδου του λιμένα της Ιερισσού, στη χερσόνησο Ακτής ή Αγίου Όρους.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 492)

[/tab]
[end_tabset]

Τορώνη

Παλαιό Όνομα : Τερώνη

Δήμος : Σιθωνίας

Άφυτος ή Άθυτος

Παλαιό Όνομα :Άθετος

Δήμος :Κασσάνδρας

Η Μέντη, η Σκιώνη, η Άφυτος, η Χαλκίς, η Τορώνη, η Άκανθος, η Ουρανούπολη και άλλες πόλεις της Παλλήνης και της Χαλκιδικής ήταν ανεξάρτητες και έκοβαν το δικό τους νόμισμα. Το ίδιο συνέβαινε και με την Αμφίπολη, την Πύδνα και τη Νεόπολη. Οι Βισάλτες, οι Κρηστωνοί, οι Σάτρες, οι Πιέριοι, οι Ηδωνοί και οι Οδόμαντες είχαν τα ίδια προνόμια. Όταν, όμως, ο Φίλιππος κατέκτησε τις περιοχές αυτές τους στέρησε όλα τα προνόμια της αυτονομίας τους. Εξαίρεση αποτέλεσε η Αμφίπολη την οποία προστάτευε η Αθήνα. Αργότερα, ο Φίλιππος έθεσε υπό την κυριαρχία του όλες τις πόλεις μεταξύ Στρυμόνα και Νέστου και την Αμφίπολη, η οποία έχασε και το δικαίωμα να κόβει νόμισμα.(Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 36-37)

Category: Σχινάς-Ν.Χαλκιδικής

Παλαιό Όνομα :Μονή Βατοπαιδίου

Παλαιό Όνομα :Στρατόνι

Δήμος : Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα : Χερσόνησος Χαλκιδικής

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Ξηροποτάμου

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Ιβήρων

Παλαιό Όνομα : Παλιοχώρι

Δήμος : Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα : Άκανθος

Δήμος : Σταγείρων – Ακάνθου

Παλαιό Όνομα : Τερώνη

Δήμος : Σιθωνίας

Παλαιό Όνομα :Άθετος

Δήμος :Κασσάνδρας