Author: sightseers

Πασάς Αλή
- Όταν εισέβαλε στην περιοχή της Κορυτσάς ο Αλή Πασάς συμπεριέλαβε όλα τα εδάφη της στη διοίκηση της Ρούμελης. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 41)
- Ο Αλή Πασάςσφετερίστηκε τη διοίκηση της Δασσαρητίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.54)
- Ο Αλή Πασάς ήταν συγγενής με τον Μεχμέτ Μπέη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.35)
- Η Βέροια κατακτήθηκε από τον Αλή πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος εγκατέστησε φρουρά και φρόντισε να διατηρηθεί η εξουσία του στην πόλη έως και το θάνατό του. (Cousinery,τομ.Ι, σ. 71)
- Αναγνώρισε νωρίς τα πλεονεκτήματα της θέσης των Βοδενών και έγινε για δέκα χρόνια στην περιοχή αυτή Δερβέναγας (Dervént Agá).(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.278)
- Αν και τώρα η Νάουσα, βρίσκεται υπό την εξουσία του Αλή Πασά, κυβερνάται ακόμα από τους ίδιους ανώτατους άρχοντες, των οποίων η εξουσία είναι γενικώς σεβαστή από όλους τους γείτονες του Πασά και από άλλους άντρες που έχουν εξουσία, συμπεριλαμβανομένων και των ληστών, αν και βρέθηκε σε πόλεμο με όλους αυτούς κατά διαστήματα.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 284)
- Σε ένα χρόνο ο Αλή πασάς απαίτησε πολλά χρήματα από τους κατοίκους και δεν ανεχόταν πλέον καμία αντίδραση. Αύξησε την αλβανική του φρουρά σε 20 άνδρες οι οποίοι ενώθηκαν με αυτούς που στάθμευαν στη Βέροια και τα Βοδενά, και ήταν αρκετοί για να διατηρήσουν τις περιοχές που τον ενδιέφεραν και να προστατεύσουν τα περάσματα από τους κλέφτες, στους οποίους και χρέωνε, στην Υψηλή Πύλη, την ανάγκη για στρατεύματα στην περιοχή. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 286)
- Κατά μήκος (της Βέροιας και της Νάουσας) ο Αλή πασάς έστειλε τον έμπιστο του Τεπελενιώτη Μετζομπόνο, ο οποίος είτε τους διασκόρπισε είτε τους πήρε όλους, εκτός από μερικούς άνδρες που ήταν υπό την εξουσία ενός μουσουλμάνου Αλβανού, ονόματι Σουλεϊμάν Προσόβα (Proshóva), ο οποίος είχε 700 άντρες και οι περισσότεροι ήταν χριστιανοί.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.286)
- Ο Βοεβόδας της Βέροιας είναι ο Χαλίλ Μπέης των Γρεβενών, ο οποίος είχε την έγκριση του Αλή Πασά, του οποίου η επιρροή είχε εδραιωθεί στη Βέροια.Μολονότι οι Βεροιώτες υποπτεύονταν τον Αλή ότι υπήρξε υποκινητής των κλέφτων για να είναι έκδηλη η αναγκαιότητα των υπηρεσιών του στην Πύλη, συμφώνησαν στη σύσταση της αστυνομίας του Μετζομπόνου και παραδέχτηκαν ότι αυτά τα μέρη της Μακεδονίας έχαιραν τώρα υψηλής προστασίας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.293-294)
- Ο Αλή Πασάς προσπάθησε να ενθαρρύνει την επιστροφή τους (των κατοίκων του χωριού Καστανιά) και διακήρυξε ότι θα έχτιζε ένα μεγάλο χωριό στο βουνό για τους στρατιώτες του και έτσι θα εξασφάλιζε το σημαντικό αυτό πέρασμα ανάμεσα στην Κάτω και Άνω Μακεδονία. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.296)
- Οι ίδιοι οι Χριστιανοί τον θεωρούν ως ένα δίκαιο, περιποιητικό κυβερνήτη, του οποίου οι εκβιασμοί είναι σχετικά ήπιοι. Γι’αυτό το λόγο η περιοχή (Σέρρες) παρουσιάζεται πιο ευημερείς σε σχέση με κάθε άλλο τμήμα του Αλή Πασά.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 203)
- Είναι τώρα εικοσιδύο χρόνια από τότε που ο Αλή Πασάς απέκτησε την κυριαρχία στο Λιβάδι. Η σημαντικότητά για εκείνον πηγάζει κυρίως από την εγγύτητα στο πέρασμα που οδηγεί από την Ελασσόνα ή τα Σέρβια στις παραθαλάσσιες πεδιάδες της Μακεδονίας και είναι η πιο άμεση πορεία προς το σύνορο του Ολύμπου. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.337)
- Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας αποτελούσε για πολλά χρόνια αγαπημένο στέκι των ληστών του Όλυμπου μέχρι που το άγγιξε ο Αλή Πασάς με το μαγικό του ξίφος και τα χωριά του βουνού μετατράπηκαν σε τσιφλίκια του, και οι κλέφτες σε αρματολοί για την προστασία τους. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.348-349)
- Ο Αλή Πασάς έχτισε την εκκλησία του Πυργητού το 1792, στην προσπάθειά του να κερδίσει την εύνοια των εκεί Χριστιανών.(Isambert, σ.89)
21 Ιουλίου 2011
Αυτοκράτορας Ιουστινιανός
- Σύμφωνα με τον Προκόπιο ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ανοικοδόμησε πάνω στη χερσόνησο της Καστοριάς μια πόλη της Θεσσαλίας με το όνομα Διοκλητιανούπολη και την ονόμασε Ιουστινιανούπολη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 5)
- Ο Ιουστινιανός μπόρεσε να αναδείξει την πατρίδα του χάρη στους ιεράρχες του, που έφεραν τους τίτλους των Μητροπολιτών των Ιλλυρίων, των κυρίως Δακών, των παρακτίων Δακών, της δευτέρας Μοισίας, της Δαρδανίας, της Πρεβαλιτιανής επαρχίας, της δευτέρας Μακεδονίας, καθώς και ενός τμήματος της δευτέρας Παννονίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.52)
- Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ονόμασε την Αχρίδα Ιουστινιάνα Α΄. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 273)
- Σύμφωνα με τον Προκόπιο, η Ουλπιάνα ανακατασκευάστηκε από τον Ιουστινιανό, υπό την ονομασία Ιουστινιάνα Δευτέρα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 476)
- Ο Ιουστινιανός κατασκεύασε υδραγωγείο και διάφορα άλλα διακοσμητικά κτίσματα στην κωμόπολη Ηράκλεια, την αρχαία Πέρινθο.(Isambert, σ.4)
- Ο Ιουστινιανός επισκεύασε τα τείχη της Κύρρου. (Isambert,σ.43)
- Τα Βαδεριανά είναι ο τόπος γέννησης του Ιουστινιανού.(Isambert, σ.32)
- Επίσης η Ακρόπολη (στα τούρκικα Γεδί- κουλελέρ- Καλεσί, που σημαίνει φρούριο των επτά πύργων, και είναι μετάφραση του ελληνικού ονόματος Επταπύργιο), βρίσκεται προς την άνω πλευρά της πόλης (Θεσσαλονίκη) και και έχει αρχαιότατη καταγωγή. Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες Ιουστινιανός και Ζήνων επέφεραν σε αυτήν πολλές επιδιορθώσεις. (Isambert, σ.49)
- Η Αγία Σοφία λέγεται πως είναι η αρχαία Μητρόπολη της Θεσσαλονίκης και χτίστηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού βάσει κάποιου σχεδίου του αρχιτέκτονα Ανθεμίου από την Κωνσταντινούπολη.(Isambert, σ.50)
21 Ιουλίου 2011
Στράβων
- Σύμφωνα με τον Στράβωνα η Αχρίδα γειτνίαζε με πολλές λίμνες. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.49)
- Ο Στράβων αναφέρει ότι η Βέροια ήταν κτισμένη πάνω σε μια πλαγιά του Βερμίου. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.93)
- Ο Στράβων υποστήριζε πως το ακρωτήρι Δερχί (Derrhı) και το ακρωτήρι Άμπελος (Ampelus) αποτελούσαν ένα και το αυτό. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.120)
- Ο Πτολεμαίος και ο Στράβωνας έχουν εσφαλμένα τοποθετήσει την Άκανθο στον Σιγγιτικό κόλπο αντί του Στρυμωνικού. Το λάθος του Στράβωνα και του Πτολεμαίου πρέπει πιθανότατα να προέρχεται από την έκταση της περιοχής της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια μεγάλη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Συγγιτικού καθώς και του Στρυμωνικού κόλπου.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.148)
- Ο Στράβων θεωρούσε την Πελαγονία και την Λυγκιστίδα υποδιαιρέσεις της άνω Μακεδονίας αλλά καθώς η πόλη των Στόβων (Stobi) περιγράφεται άλλοτε ως πόλη της Παιονίας και άλλοτε της Πελαγονίας, και τα Στύβερρα άλλοτε ως πόλη της Δευριόπου και άλλοτε της Πελαγονίας και το Βρυάνιο ως πόλη της Δευριόπου κοντά στην Εορδαία και στην Λυγκιστίδα είναι προφανές ότι δεν υπήρχε ακριβής διαχωρισμός των περιφερειών αυτών.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.306-307)
- Το λιμάνι και το νησί της Ολυμπιάδας είναι πιθανότατα που περιγράφονται στην επιτομή του 7ου βιβλίου του Στράβωνα ότι βρίσκονται κοντά στα Στάγειρα και ονομάζεται Κάπρος, καθώς αυτό είναι το μοναδικό νησί στον Στρυμωνικό κόλπο, εκτός από την Λευθερίδα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.166-167)
- Στην επιτομή του 7ου βιβλίου του Στράβωνα, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η λίμνη της Πέλλας μορφοποιείται από ένα “απόσπασμα” ή ένα ρέμα που αποκλίνει από τον Αξιό, η οποία μπορεί να εναρμονιστεί με την πραγματικότητα μόνο αν υποθέσουμε ότι οι πηγές της Πέλλας και του Παλαιόκαστρου απορρέουν από τον Αξιό μέσω των βουνών. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.289)
- Ο Λύγκος, πόλις της Ηπείρου,δεν υπάρχει σαν όρος σε αντίγραφα του Στράβωνα ο οποίος αναφέρει μόνο τους Λυγκιστές, και ο εθνογράφος κάνει προφανώς λάθος.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.311)
- Η Άρνισσα μοιάζει να ήταν η κοιλάδα του Όστροβου και πιθανόν να ήταν το ίδιο μέρος με τον Βαρνό του Πολύβιου,καθώς το Β ήταν ένα κοινό μακεδονικό πρόθεμα. Για τον Στράβωνα δεν είναι υποχρεωτικό να τοποθετηθεί ο Βαρνός μεταξύ Λύχνιδος και Ηράκλειας, παρόλο που αποκόμισε αυτήν την εντύπωση.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.316)
- Για αυτό η Πελαγονία κάποτε ή τμήμα της αποτελούταν από τρεις πόλεις και αυτό ίσως το συμπεράνουμε από την προσθήκη της Τριπολίτιδος στο κείμενο του Στράβωνα, ο οποίος δείχνει επίσης, εάν έχω καταλάβει σωστά το νόημα του,ότι μια από τις τρεις πόλεις είχε το ίδιο όνομα, όπως η Άζορος της περαιβικής Τρίπολης.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.318)
- Πολλά ίχνη αρχαίων κτιρίων της ρωμαϊκής εποχής υπάρχουν για τα οποία υποθέτουν οι ντόπιοι ότι ανήκαν σε μια πόλη που λεγόταν Τρίπολις, μια παράδοση που ταιριάζει με την ύπαρξη μιας Τριπολίτιδας της Πελαγονίας όπως μαρτυρείται από τον Στράβωνα και που δεν έρχεται σε αντίθεση με την ταυτότητα της Τρίπολης με την πόλη Πελαγονία του Λίβιου, καθώς είναι πολύ εύκολο να κατανοηθεί ότι, μετά την παρακμή των δύο πόλεων της Τριπολίτιδας, (και ο Στράβων επιβεβαιώνει ότι όλες οι πόλεις στον Εριγώνα, συμπεριλαμβανομένων και των Στύβερρων, ήταν ερείπια στην εποχή του), η πόλη που επέζησε ίσως έγινε γνωστή με το όνομα Τρίπολις, επειδή σχηματίστηκε από τις τρεις προηγούμενες πόλεις, και ότι ήταν επίσης συχνά γνωστή με το όνομα της περιοχής, Πελαγονία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.320)
- Εάν ο Στράβων έχει δίκαιο να θεωρεί τις Αλκομενές ως μια πόλη στον Εριγώνα, η τοποθεσία της φαίνεται να ήταν πάνω από το Βρυάνιο, επειδή κάτω από αυτήν την πόλη ή ανάμεσα σε αυτήν και στην συμβολή του Εριγώνα με τον Αξιό, το Συνοπτικό Οδοιπορικό δείχνει ότι πρέπει να τοποθετήσουμε τον Ευριστό και την πόλη των Στόβων. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.322)
- Ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης και ο Στράβων συμφωνούν ότι η χερσόνησος της Ακτής αποτελείται από πέντε πόλεις με τα ονόματα Δίον, Θύσσος, Κλεωναί, Ακρόαθος ή η πόλη Ακρόθωοι και Ολόφυξος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.149)
- Ο Στράβων μάλιστα, στην Επιτομή του, φαίνεται να υποθέτει ότι η Άκραθος βρίσκεται στην κορυφή του όρους Άθω, αλλά για κάθε άτομο που έχει δει το Όρος, η υπόθεση αυτή δεν θα μπορούσε να φαίνεται πιστευτή. Αυτοί οι παραλογισμοί είναι καταφανείς στον Στράβωνα καθώς η περιγραφή της κορυφής είναι ορθή και πειστική.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.150 )
- Ωστόσο, όλοι συμφωνούν στο να προβάλλουν το Δίον ως την κοντινότερη πόλη στον ισθμό, άποψη με την οποία και ο Στράβων συμφωνεί απαριθμώντας έτσι τις πόλεις της Ακτής- Δίον,Κλεωναί,Θύσσος,Ολόφυξος,Ακρόθωοι. Σε αυτή την περίπτωση, αν γίνει αποδεκτό ότι το Βατοπέδι και ο Αρσανάς του Χιλανδαρίου αποτελούσαν αρχαίες τοποθεσίες και αν εμπιστευτούμε τη διάταξη της ονομασίας του Σκύλακα, η οποία προς το παρόν δεν είναι αντίθετη προς τη μαρτυρία των ιστορικών ή του Στράβωνα, εφόσον όλοι παραλείπουν τη Χαραδρία, ότι η τελευταία τοποθεσία είναι η Ολόφυξος και αυτή του Βατοπεδίου είναι η θέση της Χαραδρίας. Όσον αφορά το Θύσσο και τις Κλεωναί, το ένα από αυτά εμφανίζεται να έχει καταλάβει κάποια τοποθεσία κοντά στη Ζωγράφου, ή στο Δοχειάρι και το άλλο στο Ξηροποτάμι. Είναι αδύνατον όμως, να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα, εκτός και αν θεωρήσουμε τον περίπλου του Σκύλακα ως τη πιο βαρυσήμαντη πηγή σε σχέση με τις άλλες. Ο Ηρόδοτος και ο Στράβωνας φαίνεται να τοποθετούν τις Κλεωναί στην δυτικότερη τοποθεσία, ενώ ο Θουκυδίδης που συμφωνεί με τον Σκύλακα, δίνει αυτή τη τοποθεσία στο Θύσσο. Σε αυτή την περίπτωση το Ξηροποτάμι καταλαμβάνει την τοποθεσία της Κλεωναί και ο Θύσσος βρίσκεται κοντά στο Δοχειάρι ή στη Ζωγράφου. Η ανακάλυψη κάποιας επιγραφής, θα συντελούσε σημαντικά στο να διασαφηνιστεί το ερώτημα σχετικά με τις αρχαίες τοποθεσίες της Ακτής. ( Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 150-152 )
- Στη χερσόνησο της Παλλήνης υπήρχαν οχτώ πόλεις, κατά τη διάρκεια της περσικής εισβολής, με την ακόλουθη διάταξη παραλιακά από την Όλυνθο προς το Θερμαϊκό κόλπο: Ποτίδαια, Άφυτος, Νεάπολη, Αιγαί, Παλιούρι, Σκιώνη, Μένδη, Σάνη. Από αυτά όπως προκύπτει και από άλλους συγγραφείς, και κυρίως από τον Στράβωνα οι κυριότερες πόλεις, εκτός από την Ποτίδαια, ήταν η Άφυτος,η Mένδη, η Σκιώνη και η Σάνη.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 155)
- Ο Λίβιος φαίνεται να χρησιμοποιεί τη λέξη Μακεδονία με το ίδιο νόημα που ο Στράβωνας μας ενημερώνει ότι κάποιες φορές αναφερόταν συγκεκριμένα στην έκταση της μέχρι το κανάλι της Κέρκυρας. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.326)
- Ο Σκύλακας και ο Στράβων φαίνεται να συμφωνούν ως προς την τοποθέτηση του Ομολίου στη δεξιά πλαγιά του Πηνειού, κοντά στην έξοδο των Τεμπών (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 402)
- Στην Επιτομή του ο Στράβων μας πληροφορεί ότι στην εποχή του το Κίτρος ήταν το ίδιο μέρος με την αρχαία Πύδνα . ( Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 429)
- Τα ”καλά σημεία” που έκαναν το Δάτον το αντικείμενο ενός γνωμικού δεν θα υπήρχαν εάν το Δάτον δεν ήταν λιμάνι, όπως παρατηρεί ο Στράβων.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.223-4)
- Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η σύγκρουση (μάχη της Πύδνας) έλαβε μέρος μπροστά από την Πύδνα, την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα, ιδανικά για υποχώρηση και κάλυψη του ελαφρού πεζικού. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 433)
- Μέσα από τα περάσματα αυτά που αναφέρουν ο Λίβιος και αργότερα ο Πολύβιος μπορούμε να διαλευκάνουμε την αφάνεια με την οποία ο Στράβων στο ελλιπές του κείμενο, αναφέρεται στη γεωγραφία αυτού του σημείου της Ελλάδας, ονομάζοντας πόλεις, πολύ μακριά η μια από την άλλη, και συγχέοντας την Περραιβία της Τρίπολης, με την Πελαγονία της Τρίπολης, η οποία ήταν σε ογδόντα περίπου μίλια απόσταση. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.340)
- Από μια σύγκριση μεταξύ Αππιανού και Στράβωνα, καθώς και από ένα περιστατικό στη ζωή του Μ. Αλέξανδρου, στο οποίο πριν αναφέρθηκα, είναι εμφανές ότι οι Αυταριάτες συνόρευαν στα ανατολικά με τους Αγριάνες και τους Μπεσσούς, στα νότια με τους Μαιδούς και τους Δάρδανες και στις άλλες κατευθύνσεις με τους Αρδιαίους και τους Σκορδίσκους. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.464)
- Η Μεδίκα λοιπόν τοποθετείται εκεί, σύμφωνα με την παρατήρηση του Στράβωνα ότι οι Μαιδοί συνόρευαν ανατολικά με τους Θουνάτες της Δαρδανίας, καθώς οι Δάρδανοι εκτείνονταν μέχρι τα Σκόπια, και υποθέτουμε ότι οι Θουνάται ήταν φυλή των Δάρδανων που κατείχαν το σύγχρονο Kατζανίκι.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.472-473)
- Τ Η χαλκιδικιώτικη Βοττιαία είχε εξαφανιστεί από καιρό. Μαρτυρίες από νομίσματα που συμπίπτουν με τον Πολύβιο και τον Στράβωνα δείχνουν ότι οι μεγάλες παραθαλλάσιες πεδιάδες μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση χωρίστηκαν ανάμεσα στους Βοττιαίους και τους Αμφαξιούς. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σσ.486-487)
19 Ιουλίου 2011
Ηρόδοτος
- Ο Ηρόδοτος αναφέρει την πόλη του Δόβηρου με το όνομα Διόβουρος έως τον αιώνα του Προφυρογέννητου. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 22)
- Στην περιοχή (πεδιάδα της Ανθεμοντίδας) μαρτυρείται ήδη από τον Ηρόδοτο η ύπαρξη μιας ακόμη λίμνης με το όνομα «Λίμνη της Πρασιάς». Πιθανόν να πρόκειται για τη λίμνη Δοϊράνη. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 114-115)
- Στη χώρα των Σιροπαιόνων ο Ξέρξης άφησε το ιερό άρμα του Ήλιου οδεύοντας προς την Ελλάδα, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος. Όταν στην επιστροφή ζήτησε να το πάρει πίσω οι Παίονες του είπαν ότι τις φοράδες που έσερναν το άρμα τις είχαν εξαφανίσει οι κάτοικοι της Θράκης. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 173)
- Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι την τέταρτη χρονιά της ογδοηκοστής πρώτης Ολυμπιάδας, οι Αθηναίοι προσπαθώντας να κυριαρχήσουν εκ νέου στα μεταλλεία του Δάτου ηττήθηκαν ενώ από τους αρχηγούς της εκστρατείας, το Σωφάνη και το Λέαγρο, ο πρώτος έχασε τη ζωή του στο πεδίο της μάχης.Το γεγονός αυτό αποδεικνύει πως οι Σάτρες δεν πέρασαν ποτέ υπό την κυριαρχία κανενός άλλου λαού ή φύλου. (Cousinery,τομ.ΙΙ,σ. 99)
- Ο Ηρόδοτος ανέφερε ότι το ακρωτήρι Δρέπανο (Dhrepano) ή Άμπελος, που είναι το αρχαίο του όνομα(Ampelus), είναι το κοντινότερο ακρωτήρι στην Τορώνη. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 119)
- Ο Ηρόδοτος στην περιγραφή της πορείας του στρατού του Ξέρξη από την εκβολή του Στρυμώνα στην Άκανθο, δηλώνει, ότι αφού πέρασε την Άργιλο και άφησε τον κόλπο του Ποσιδείου στα αριστερά, διάβηκε την πεδιάδα η οποία ονομάζεται Συλεύς, και μετά, αφού πέρασε τα Στάγειρα έφθασε στην Άκανθο.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.168)
- Στο ανώτερο τέλος της πεδιάδας βρίσκεται ένα δερβένι, μία αχυρένια καλύβα για τη διαμονή της αλβανικής φρουράς, απ’ όπου αρχίσαμε ν’ ανεβαίνουμε το όρος Βέρμιο, αψηφώντας τους ισχυρισμούς του Ηροδότου ότι είναι απροσπέλαστο τον χειμώνα, ενώ χθες το βράδυ καλύφθηκε το βουνό με χιόνι.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.295)
- Ο Ηρόδοτος αποκαλεί τη θάλασσα, στο βορειότερο άκρο της Διώρυγας του Ξέρξη, Θάλασσα της Ακάνθου, όπου ο μώλος αποτελεί επαρκής ένδειξη της θέσης του λιμανιού της Ακάνθου και συνεπώς η Άκανθος καταλαμβάνει ακριβώς την τοποθεσία της νεότερης Ερισσού. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.146)
- Πολύ δύσκολα θα μπορούσαν να υπάρξουν αμφιβολίες, και συνεπώς ο Πτολεμαίος και ο Στράβωνας στην Επιτομή τους έχουν εσφαλμένα τοποθετήσει την Άκανθο στον Συγγιτικό κόλπο αντί του Στρυμωνικού, σε αντίθεση με τον Ηρόδοτο, ο οποίος την έχει τοποθετήσει πολύ σωστά στην τοπογραφία του για την Περσική εισβολή. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.147-148)
- Ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης και ο Στράβων συμφωνούν στο γεγονός ότι η χερσόνησος της Ακτής αποτελείται από πέντε πόλεις με τα ονόματα Δίον, Θύσσος, Κλεωναί, Ακρόαθος ή η πόλη Ακρόθωοι και Ολόφυξος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 149-150)
- Στον Συγγιτικό κόλπο, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι παραθαλάσσιες πόλεις μεταξύ της Σάνης και του Ακρωτηρίου Άμπελος είναι η Άσσα(Assa), η Πίλορος(Pilorus), η Σίγκη (Singus) και η Σάρτη. Όπως προκύπτει και από την περιγραφή του ιστορικού κατά την προέλαση του στόλου του Ξέρξη, σχεδόν δεν αμφιβάλουμε ότι οι θέσεις τους ήταν σε αυτήν τη διάταξη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 153-154)
- Οι πόλεις στη νότια και τη βόρεια πλευρά (του κόλπου της Κασσάνδρας) ήταν τοποθετημένες με την ακόλουθη διάταξη, σύμφωνα με την εμφάνιση τους στον Ηρόδοτο: Τορώνη, Γαληψός, Μυκήβερνα, Όλυνθος. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.154)
- Η διάταξη των ονομάτων στον Ηρόδοτο συνεπώς, η οποία τείνει να τοποθετήσει τη Σκιώνη μεταξύ των Ακρωτηρίων Παλιούρι και Ποσείδι, συμφωνούν απόλυτα με την αφήγηση του Θουκυδίδη. Και τα κατάλοιπα της Σάνης, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, φαίνεται να είναι μεταξύ του Ακρωτηρίου του Ποσειδίου και της δυτικής πλευράς του ισθμού της Πόρτας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 157)
- Το γεγονός ότι οι Σιροπαίονες κατοικούσαν στις όχθες του Στρυμώνα είναι γνωστό από τον Ηρόδοτο (Herodot, 1. 5, c. 13, 15, 98), καθώς και το ότι δεν διέμεναν επάνω από το δερβένι του Δεμιρισσάρ. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 209)
- Ο Ηρόδοτος περιγράφει τη λίμνη Πρασιάς να περικλείεται από ορισμένα ορυχεία, τα οποία αργότερα παρήγαγαν για τον Αλέξανδρο Α’ ένα τάλαντο την ημέρα (επομένως με αυτή την επισήμανση του Ηροδότου, βρίσκουμε ότι τα τετράδραχμα του Αλεξάνδρου Α΄ είναι από τα παλαιότερα νομίσματα αυτού του μεγέθους, στη μακεδονική σειρά). (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 211)
- Την εποχή που κόπηκαν τα βισαλτικά νομίσματα, τα ορυχεία του Παγγαίου βρίσκονταν κυρίως στα χέρια των Θασίων και σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, στα ορυχεία του Παγγαίου δούλευαν και οι Πιερείς και οι Οδομάντες και κυρίως οι Σάτρες που ήταν στα σύνορα του βουνού.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 213)
- Εφόσον ο Γκάνγκας (Gangas),ή Γκαγκίτης (Gangites), ή σύμφωνα με τον Ηρόδοτο Αγγίτης (Angitas) ήταν το όνομα που αποδίδονταν στον ποταμό ο οποίος πήγαζε από τους Φιλίππους, τότε η διακλάδωση από το Νευροκόπι ήταν ο Ζυγάκτης ποταμός, γεγονός που συμφωνεί τέλεια με τα γεγονότα που σχετίζονται με τον Αππιανό. Αν και αυτός ο ποταμός (Ζυγάκτης) είναι μεγαλύτερος σε μήκος και σε πλάτος από τον Αγγίτη, ο Ηρόδοτος αποδεικνύει ότι το ενωμένο ποτάμι πήρε το όνομά του από τη διακλάδωση των Φιλίππων. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 224-225)
- Ο Ηρόδοτος παρατήρησε ότι οι λιμνοθάλασσες (ανάμεσα στο Ελευθεροχώρι και τη Θεσσαλονίκη) βρίσκονται ανάμεσα στον Αξιό και τον Εχέδωρο (Ηρόδοτος, l.7, c. 124). (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 436 – 437)
- Η Σίνδος, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ήταν μια παραθαλάσσια πόλη μεταξύ της Θέρμης και της Χαλάστρας, η οποία αργότερα βρέθηκε στο στόμιο του Αξιού. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 450)
19 Ιουλίου 2011
Τίτος Λίβιος
- Σύμφωνα με τις περιγραφές του Λίβιου, η Καστοριά εξακολουθούσε να αποτελεί ένα σπουδαίο και αναμφίβολα καθολικό κέντρο, έως και την εποχή που έφτασε εκεί ο Βοημούνδος. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 6)
- Σύμφωνα με τον Τίτο Λίβιο για να φτάσει κανείς στο Κέλετρον υπήρχε μία και μοναδική στενή διάβαση, καθώς και μία και μοναδική πύλη εισόδου, δηλαδή η σημερινή. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 11)
- Σύμφωνα με τον Τίτο Λίβιο, η πελασγική πόλη κοντά στο χωριό Σβετεδέλα, που πιστεύεται ότι είναι το Πήλιο, αποτελεί φρούριο πάνω στο δρόμο που οδηγεί από το Κέλετρον στη Δασσαρητία, ένα φρούριο του οποίου η κατοχή προσφερόταν για εκστρατείες κατά της Μακεδονίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.32)
- Ο Τίτος Λίβιος τοποθετεί τη λίμνη Λυχνιδό στην Ιλλυρία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.49)
- Θα μπορούσε ακόμη να φανεί από τον Λίβυο, ότι η Άκανθος είχε ένα λιμάνι σ’ αυτόν τον κόλπο, καθώς στην περιγραφή του για την πορεία του στόλου του Αττάλου και των Ρωμαίων στο Μακεδονικό πόλεμο, 200 π.Χ, μετά την αποτυχία τους στην Κασσανδρία κατέπλευσαν στην Άκανθο, αναφέρει μόνο ότι αυτοί κατέπλευσαν γύρω από το ακρωτήρι του Κανίστρου και αυτό της Τορώνης, υποδηλώνοντας με αυτό το τρόπο ότι αυτοί δεν παρέκαμψαν το ακρωτήρι του Άθου. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 148)
- Το νοτιοδυτικό ακρωτήρι της Παλλήνης, που από το Λίβιο ονομαζόταν Ποσείδιον και από το Θουκυδίδη Ποσειδόνιον, προφανώς από ένα ναό του Ποσειδώνα ο οποίος βρισκόταν ακριβώς εκεί, ακόμα διατηρεί την παλαιότερη ονομασία του, που κοινώς προφέρεται Ποσείδι. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 156)
- Το ίδιο συμπέρασμα μπορεί να έχει εξαχθεί και από τον Λίβιο , που αφηγείται ότι ο Αιμίλιος Παύλος, μετά τη νίκη του στην Πύδνα, παρέλαβε στη Σίρις μία αντιπροσωπεία από τον Περσέα, ο οποίος είχε αποσυρθεί στη Σαμοθράκη. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 209)
- Η Σίρις περιγράφεται από τον Λίβιο ως μία πόλη της Οδομαντίας. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
- Ο Λίβιος αναφέρει το όνομα της Πελαγονίας στην αφήγηση της εκστρατείας του Σουλπικίου μόνο ως μια μεγάλη περιφέρεια που περιείχε τα Στύβερρα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.318)
- Πολλά ίχνη αρχαίων κτιρίων της ρωμαϊκής εποχής υπάρχουν για τα οποία υποθέτουν οι ντόπιοι ότι ανήκαν σε μια πόλη που λεγόταν Τρίπολις, μια παράδοση που ταιριάζει με την ύπαρξη μιας Τριπολίτιδας της Πελαγονίας όπως μαρτυρείται από τον Στράβωνα και που δεν έρχεται σε αντίθεση με αυτή του Λίβιου. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.320)
- Τα Στύβερρα ή Στύμβαρα παρουσιάζονται από τον Πολύβιο και τον Τίτο Λίβιο να βρίσκονται στο πιο γόνιμο μέρος της χώρας, στα βόρεια των Μπιτολίων. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.321)
- Έχω ήδη επισημάνει πώς ακριβώς η περιγραφή του Λιβίου για το Κέλετρο ταυτίζεται με την Καστοριά. Με βάση αυτό το στοιχείο έχουμε την ακριβή πορεία της προέλασης του Σουλπικίου στην επιστροφή του από την Πελαγονία στην Δασσαρέτιδα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.322)
- Το Λιβήθριο ήταν τοποθετημένο, όπως προκύπτει από τις εμπορικές συναλλαγές που αναφέρει ο Λίβιος, ανάμεσα στο Δίον και την Ηράκλεια. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 422).
- Ο Μίλο αναφέρεται από το Λίβιο ως ένας από τους αρχηγούς των Μακεδόνων που στάλθηκε στο Πύθιο όταν ο βασιλιάς εγκαταστάθηκε, για πρώτη φορά, στον Ενιπέα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 432)
- Ο Λίβιος μας ενημερώνει ότι όταν η Μακεδονία ήταν χωρισμένη σε τέσσερις επαρχίες με την ρωμαϊκή κατάκτηση, η Σιντική ήταν συνδυασμένη με τη Βισαλτία στην πρώτη Μακεδονία, της οποίας η πρωτεύουσα ήταν η Αμφίπολις καθώς όλα τα υπόλοιπα τμήματα της χώρας ανάμεσα στον Στρυμόνα και στον Αξιό είχαν αποδοθεί στην δεύτερη Μακεδονία, της οποίας η πρωτεύουσα ήταν η Θεσσαλονίκη.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.226-227)
- Στη συνέχεια η Αισύμη ονομάστηκε Εμάνθια, όπως μάθαμε από τον Στέφανο, και ο Λίβιος την αναφέρει με αυτό το όνομα, που μαζί με την Αμφίπολη και με τις άλλες πόλεις της Θρακικής ακτής, έκλεισε τις πύλες της εναντίον των Ρωμαίων υπό τον ύπατο Χοστίλιο στον Περσικό Πόλεμο το 170 π.Χ.Α (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.224-5)
- Η θέση των Στοβών φαίνεται πως ήταν στον Εριγώνα, δέκα με δώδεκα μίλια πάνω από τη διασταύρωση του ποταμού με τον Αξιό. Αυτό ενισχύεται και από το Λίβιο, ο οποίος περιγράφει τους Στόβους ως πόλη της Παιονίας, στην περιοχή του Δερρίοπου ο οποίος αρδευόταν από τον Εριγώνα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 441)
- Ο Πολύβιος και ο Λίβιος, ο οποίος τον αντιγράφει σε αυτό το σημείο, βεβαιώνουν, σε αντίθεση με τη σημείωση του Όμηρου για την Ημαθία και την Παιονία, ότι το παλαιότερο όνομα της Ημαθίας ήταν Παιονία (Polyb. l. 24, c. 8.- Liv. l. 40, c.3). (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 447)
- Η τοποθεσία της Πέτρας απεικονίζεται από τον Λίβιο και την δείχνει σαν πόλη της Πιερίας στο σύνορο αυτής της επαρχίας στο πέρασμα που οδηγεί στην παραθαλάσσια πεδιάδα από την Περραιβία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.337)
- Μέσα από τα περάσματα αυτά που αναφέρουν ο Λίβιος και αργότερα ο Πολύβιος μπορούμε να διαλευκάνουμε την αφάνεια με την οποία ο Στράβων με το ελλιπές του κείμενο, αναφέρεται στη γεωγραφία αυτού του σημείου της Ελλάδας, ονομάζοντας πόλεις, πολύ μακριά η μια από την άλλη, και συγχέοντας την Περραιβία της Τρίπολης, με την Πελαγονία της Τρίπολης, η οποία ήταν σε ογδόντα περίπου μίλια απόσταση. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.340)
- Η Κονίσπολη μοιάζει να είναι το Ευδίερο του Λίβιου, δεκαπέντε μίλια από το ρωμαϊκό στρατόπεδο, ανάμεσα στην Άζωρο και την Δολίχη, προς την κατεύθυνση της Άσκουρις και της Λαπάθου. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.350-351)
- Ο Λίβιος αναφέρεται σε μια Αντιγόνεια του Κρούσιου ανάμεσα στην Αινεία και στην Παλλήνη. Ήταν πιθανώς, μια από τις πόλεις της ακτής αυτής, που αναφέρει ο Ηρόδοτος, που ανακαινίστηκε υπό ενός εκ των Αντιγονιδών. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.460-461)
- Το όνομα Αινεία, το οποίο ο Λίβιος αποδίδει στο λιμάνι του Άθως δεν βρίσκεται σε κανέναν άλλο συγγραφέα, ούτε είναι σίγουρο σε ποιο από τα λιμάνια της Ακτής ταιριάζει. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.483-4)
- Σε μια ευθεία γραμμή απαντάται το Σκάρδον όρος που περιγράφεται τυχαία από τον Λίβιο να βρίσκεται στην πορεία από τα Στύβερρα στη Σκόδρα, και να πηγάζει από εκεί ο Ορίωνας που εκρέει μέσω της λίμνης Λαβεάτης στη Σκόδρα, φαίνεται καθαρά να περιλαμβάνει τις μεγάλες κορυφές και στις δυο πλευρές του Δριλώνα, όπου η πορεία του είναι από ανατολικά προς δυτικά. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.477-8)
- Η ίδια πόλη είναι το αρχαίο Κέλετρον, που μνημονεύεται από τον Τίτο Λίβιο στην ιστορία της πρώτης εκστρατείας των Ρωμαίων στη Μακεδονία κατά το 200 π.χ. (Isambert, σ.37)
- Ο Τίτος Λίβιος μάλιστα μας πληροφορεί πως (ο Ενιπέας ποταμός) βρισκόταν 5 μίλια, δηλαδή 2 λεύγες πριν από το Δίον (Μαλαθρία).
  (Isambert, σ.85 – 86)
- Σύμφωνα με τον Τίτο Λίβιο ο Πλαταμώνας βρίσκεται 5 ρωμαϊκά μίλια από τις Φίλες, μεταξύ του Δίου και των Τεμπών.
  (Isambert, σ.87)
7 Ιουλίου 2011
Πτολεμαίος
- Ο Πτολεμαίος τοποθετεί τη λίμνη Λυχνιδός στη Δασσαρητία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.49)
- Ο Σχολιαστής του Πτολεμαίου, τα συγγράμματα του οποίου χρονολογούνται μετά από την επιδρομή των βαρβάρων, προσέθεσε στην περιοχή της Αχρίδας (παλιά ονομασία Λύχνιδυς) την επωνυμία Αχρίδα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.50)
- Ο Πτολεμαίος τοποθετεί τη Βέροια στην Ημαθία, κάτι που είχε ήδη πάψει να ισχύει στον αιώνα του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου, ο οποίος την κατέτασσε στο Θέμα της Διοικήσεως Μακεδονίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.93)
- Χάρη στην επέμβαση του Πτολεμαίου το νεκρό σώμα του Αλέξανδρου δεν μεταφέρθηκε στις Αιγές, όπου συνήθιζαν να ενταφιάζουν την βασιλική οικογένεια των Μακεδόνων, αλλα στην Αίγυπτο.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 263)
- Σε αντίθεση με τον Στράβωνα, διακρίνει τα δύο ακρωτήρια Δερχί και Άμπελος καθώς αντιτίθεται και στις άλλες θεωρίες που θέλουν την Τορώνη ανάμεσα από τα δύο ακρωτήρια.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 120)
- Ο Πτολεμαίος κατατάσσει τρεις πόλεις υπό τους Εορδαίους της Μακεδονίας. Αλλά καθώς οι Σκάμπες είναι μια από αυτές προφανώς συγχέει τους Εορδαίους με τους Εορδέτους, μια ιλλυρική φυλή.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.317)
- Τα Στύβερρα φαίνεται ότι ήταν κοντά στον Πρίλαπο, τον οποίο οι Τούρκοι αποκαλούσαν Πίρλεπο,και την Πλουβίνα, ανάμεσα στα Στύβερρα και το Βρυάνιο το οποίο δεν ήταν μακριά από τα περάσματα που οδηγούσαν στην Εορδαία.Εάν ο Στράβων έχει δίκαιο να θεωρεί τις Αλκομενές ως μια πόλη στον Εριγώνα, η τοποθεσία της φαίνεται να ήταν πάνω από το Βρυάνιο, επειδή κάτω από αυτήν την πόλη ή ανάμεσα σε αυτήν και στην συμβολή του Εριγώνα με τον Αξιό , το Συνοπτικό Οδοιπορικό δείχνει ότι πρέπει να τοποθετήσουμε τον Ευριστό και την πόλη των Στόβων. Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος συγκαταριθμεί και τις δύο αυτές πόλεις στην Πελαγονία ενώ άλλες πηγές θεωρούν τους Στόβους ως πόλη της Παιονίας.Αλλά αυτές και κάποιες άλλες αντιφατικές μαρτυρίες συμπίπτουν, εάν δεχτούμε ότι η Δερρίοπος θεωρήθηκε μερικές φορές ως υποδιαίρεση της Πελαγονίας, και η τελευταία τμήμα της Παιονίας.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.322)
- Πολύ δύσκολα θα μπορούσαν να υπάρξουν αμφιβολίες, και συνεπώς ο Πτολεμαίος και η Επιτομή του Στράβωνος έχουν εσφαλμένα τοποθετήσει την Άκανθο στον Συγγιτικό στην θέση του Στρυμωνικού κόλπου, σε αντίθεση με τον Ηρόδοτο, ο οποίος εξαιρετικά σωστά τους τοποθέτησε στην τοπογραφία του για την Περσική εισβολή και με τον οποίο ο Scymnus και ο Mela βρίσκονταν σε διαφωνία.Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου πρέπει ίσως να προέρχεται από την εδαφική περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια αξιόλογη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Συγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό του οποίου η Ερισσός δεν είναι δύο μίλια απόσταση. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.147-148)
- Καθώς εδώ η Σίρις περιγράφεται από τον Λίβιο ως μία πόλη της Οδομαντίας, φαίνεται έκδηλο ότι οι Οδομάντες συνόρευαν με τους Σιροπαίονες και ότι κατά τη βασιλεία του Περσέα είχαν στην κατοχή τους την πόλη [Πτολεμαίος (l. 3, c. 13.) τοποθετεί την Σκοτούσσα, που δεν απείχε πολύ από τις Σέρρες από τα νότια, στην Οδομαντία]. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 210)
- Η Τράγιλος, βρισκόταν στους πρόποδες του όρους Παγγαίου απέναντι από τους Φιλίππους.Το πραγματικό όνομα της τοποθεσίας 8 Μ.Π. ανατολικά της Ευπορίας, όπου στον Πίνακα αναγράφεται ως Γραίρο,πρέπει να είναι Γάζορος και μαθαίνουμε από τον Στέφανο ότι πρόκειται για μακεδονική πόλη και από τον Πτολεμαίο ότι βρισκόταν στην χώρα των Ηδωνέων. Η Γάζορος πιθανώς βρισκόταν ανάμεσα στην Τράγιλο και στην Ευπορία προς το βορειοδυτικό άκρο του όρους Παγγαίου.Η Βέργα τοποθετημένη, κατά τον Πτολεμαίο, στα σύνορα της Ηδωνίας,όπως και κοντά στην στους Οδομάντες, οι οποίοι, εκείνη την εποχή, κατείχαν τις Σέρρες και τη Σκοτούσσα, φαίνεται πως ήταν κοντά στην ακτή της λίμνης του Στρυμόνα, κοντά στο σύγχρονο Ταχυνό. Ο Σκύμνος το περιγράφει να κείτεται στο στόμιο του Στρυμόνα. Εάν το Ζερβοχώρι ήταν η τοποθεσία της Ηράκλειας Σιντικής είναι πιθανό ότι μια σημαντική περιφέρεια στα βόρεια αυτής της τοποθεσίας και στα δεξιά του Στρυμόνα περιλαμβανόταν στην Σιντική και ακολούθως και η Νιγρίτα ήταν είτε η Τρίστολος είτε η Παρθικόπολη,καθώς αυτές είναι οι δυό πόλεις,εκτός της Ηράκλειας που ο Πτολεμαίος αποδίδει στην Σιντική.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.228-9)
- Οι Ιδομενές, κατά συνέπεια, βρισκόταν επί του Βαρδάρη, 12 ρωμαϊκά κάτω από το Demirkapi, και πιθανώς στη δεξιά όχθη καθώς ο Πτολεμαίος τις περιλαμβάνει στην Ημαθία, μια επαρχία με ανατολικό σύνορο τον Αξιό. Εικάζεται ότι ο ποταμός παρείχε, σε παλαιότερους χρόνους, προστασία στις πόλεις της Ημαθίας από τους βαρβάρους της Παιονίας και της Θράκης. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442)
- Η Γορτυνία και ο Ευρωπός, οι οποίες εμφανίζονται ανάμεσα στις Ιδομενές και τις πεδιάδες του Κύρρου και της Πέλλας, τοποθετούνται από τον Πτολεμαίο, μαζί με τις Ιδομενές, στην Ημαθία. Είναι πιθανό οτι αυτές οι πόλεις βρίσκονταν, όπως οι Ιδομενές, στη δεξιά όχθη του Αξιού…… Ο Πτολεμαίος και ο Πλίνιος αναφέρουν ότι ο Ευρωπός της Ημαθίας ήταν διαφορετικός από τον Ευρωπό της Αλμωπίας. Ο Ιεροκλής συγκαταλέγει τον Ευρωπό και την Αλμωπία ανάμεσα στις πόλεις της υπατικής Μακεδονίας, μια περιφερειακή διαίρεση που περιλάμβανε τη Θεσσαλονίκη και την Πέλλα. Επίσης αναφέρει ότι στους χρόνους του η πόλη ονομαζόταν μόνο Αλμωπία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 444)
- Η Ημαθία, σε ύστερους χρόνους, είχε πιο εκτεταμένα σύνορα από εκείνα τα οποία κατάλαβε ο Όμηρος, ενώ ο Πτολεμαίος αύξησε τα όρια της μέχρι τη δεξιά όχθη του Αξιού. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 447)
- Στο παραθαλάσσιο τμήμα της Μυγδονίας σχηματίζεται μια περιοχή που ονομάζεται Αμφαξίτις, χορογραφική διάκριση έγινε πρώτα στον Πολύβιο, ο οποίος φαίνεται να διαχωρίζει όλες τις μεγάλες πεδιάδες της κεφαλής του Θερμαϊκού Κόλπου στην Αμφαξίτη και στην Ποτίδαια, τις οποίες και βρίσκουμε τρείς αιώνες αργότερα στον Πτολεμαίο. Οι κάτοικοι της Αμφαξίτιδος έκοβαν το δικό τους νόμισμα αλλά μια και δεν υπάρχει καμία αναφορά για την πόλη στην ιστορία, και η σιωπή του Πτολεμαίου είναι δυσμενής για την υπόθεση, τα νομίσματα εκείνα κόπηκαν πιθανότατα στη Θεσσαλονίκη. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 449)
- Δεν υπάρχει δυσκολία να αντιληφθούμε ότι, όταν η Χαλκιδική ήταν υπόδουλη στη Ρώμη για τρεις και τέσσερις αιώνες η τοπογραφία της χώρας θα έπρεπε να διαφέρει από αυτήν που διατήρησε την εποχή της ελευθερίας της. Ο Πτολεμαίος έχει διαχωρίσει όλη την χερσόνησο σε δύο μέρη, στη Χαλκιδική και στην Παραλία. Έτσι διαβάζω τη λέξη που σε όλα τα εκτυπωμένα αντίγραφα των έργων του είναι η Παράξια. Η Παραλία περιλάμβανε όλη την παραθαλάσσια περιοχή ανάμεσα στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης και την Δέρις, το ακρωτήριο της Σιθωνίας. Για αυτό το λόγο η δυτική ακτή της Σιθωνίας είχε περιληφθεί τότε στην Παραλία και η ανατολική στην Χαλκιδική, μαζί με την Άκανθο, όλη την χερσόνησο της Ακτής, και όλη την παραθαλάσσια περιοχή που περιλαμβάνεται στον Στρυμονικό Κόλπο, τόσο βόρεια μέχρι τον Βρωμίσκο, με εξαίρεση τα Στάγειρα. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.460)
- Ο Λίβιος αναφέρεται σε μια Αντιγόνεια του Κρούσιου ανάμεσα στην Αινεία και στην Παλλήνη. Ήταν πιθανώς, μια από τις πόλεις της ακτής αυτής, που αναφέρει ο Ηρόδοτος, που ανακαινίστηκε υπό ενός εκ των Αντιγονιδών. Ο Πτολεμαίος την ονομάζει Ψάφαρα, πιθανώς με σκοπό να την διαχωρίσει με αυτόν τον τρόπο από μια άλλη μακεδονική Αντιγόνεια στο δρόμο από τα Στενά του Αξιού προς τους Στόβιους. Καθώς οι Χετταίοι και ο Μόρυλλος τοποθετούνται από τον Πτολεμαίο μαζί με την Αντιγόνεια-Ψάφαρα στην Παραλία και τα ονόματά τους δεν βρίσκονται στον περίπλου του στόλου του Ξέρξη, ήταν μάλλον τοποθεσίες στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στην πόλη και το ακρωτήριο Αίνειο ή Καραμπουρνού. Ο Πτολεμαίος δεν παρατήρησε ούτε αυτό το ακρωτήριο ούτε την πόλη Αινεία. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 460-1)
- ΗΛητή είναι σύμφωνα με τον Πτολεμαίο δίπλα στη Απολλωνία της Μυγδονίας. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.462)
- Ο Πτολεμαίος, στον προσδιορισμό του Αιστραίον Δόβηρος και του Αστραίου, δείχνει ότι δεν είχαν μεγάλη απόσταση το ένα μέρος από το άλλο, κάτι που αληθεύει με την υπόθεση ότι το Αστραίο ή Αιστραίο ήταν στον Στρούμιτζα, και η Δόβηρος κοντά στην Δοϊράνη. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.467-8)
- Στις κοιλάδες που βρέχονται από τους παραπόταμους του Άνω Αξιού και που μετατοπίζονται από τις δύο οδούς βόρεια των Στόβιων υπάρχουν τρεις σημαντικές πόλεις, των οποίων τα σύγχρονα ονόματα μοιάζουν με τα αρχαία σε ικανοποιητικό βαθμό, και οδηγούν σε μια υπόθεση της ταυτότητας. Αυτά είναι τα Σκόπια, η Βελεσά, και το Ιστίπ. Σχετικά με το πρώτο δεν υπάρχει αμφιβολία, καθώς το όνομα Σκούπι που απαντάται στον Ιεροκλή και στον Πτολεμαίο, βρίσκεται στην ίδια μορφή και στην ιστορία του Νικηφόρου Βρυεννίου στις αρχές του δωδέκατου αιώνα, παρότι τα Σκόπια, η σημερινή ελληνική μορφή, χρησιμοποιείται από την Άννα Κομνηνή, σε νεώτερη περίοδο, και αργότερα από τον Νικηφόρο Γρηγορά, που περιγράφει τα Σκόπια να βρίσκονται στις όχθες του Αξιού, που τότε, όπως και τώρα λεγόταν Βαρδάριον. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 469)
- Η χαλκιδικιώτικη Βοττιαία είχε εξαφανιστεί από καιρό. Μαρτυρίες από νομίσματα που συμπίπτουν με τον Πολύβιο και τον Στράβωνα δείχνουν ότι οι μεγάλες παραθαλλάσιες πεδιάδες μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση χωρίστηκαν ανάμεσα στους Βοττιαίους και τους Αμφαξιούς. Το κυρίως μέρος των τελευταίων όπως μαθαίνουμε από τον Πτολεμαίο ήταν η Θεσσαλονίκη, ενώ των πρώτων ήταν η Άλορος. Η δύναμη του φιλοπόλεμου γένους των Βοττιαίων πήγαζε από τη διασταύρωση των ποταμών και ελών, ενώ ως φυσικές άμυνες είχαν διατηρηθεί στην ίδια θέση κάποιοι αμιγείς Έλληνες μέχρι σήμερα εν μέσω Βούλγαρων και Τούρκων.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.486-7)
- Και ο Προκόπιος και ο Ιεροκλής σημειώνουν την Ουλπιάνα και την Παυταλία, ως ξεχωριστά μέρη, στα οποία ίσως μπορούμε να προσθέσουμε ότι ο Πτολεμαίος όπως και ο Ιεροκλής αποδίδουν την Ουλπιάνα στην Δαρδανία, που φαίνεται να μην εκτεινόταν στα ανατολικά πιο πέρα από τα Σκόπια ή Σκούπι. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 476)
- Η σημαντική τοποθεσία του Σκούπι στην έξοδο των όρεων της Ιλλυρίας στις πεδιάδες της Παιονίας και του Άνω Αξιού, το έκαναν να είναι σε όλες τις εποχές η μεθοριακή πόλη της Ιλλυρίας περί της Μακεδονίας, Δεν υπάρχει απόδειξη ότι την είχαν καταλάβει ποτέ βασιλιάς της Μακεδονίας ή της Παιονίας. Υπό τους Ρωμαίους αποδόθηκε στη Δαρδανία, και την εποχή του Πτολεμαίου, και τον πέμπτο αιώνα, όταν ήταν η πρωτεύουσα της δουκικής Δαρδανίας. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.477-8)
- Η πόλη Ευρωπός που μνημονεύεται μάλιστα και από τον Πτολεμαίο φαίνεται από κάποια σημαντικά βυζαντινά ερείπια που βρίσκονται στο μέσον των κωμών Βολτίτζα και Σλατένα, που αποκαλούνται Πολύκαστρο. (Isambert, σ.42)
7 Ιουλίου 2011
Μπέης Σελίμ
Ο Σελίμ μπέης ήταν το μικρότερο παιδί της οικογένειας Γαβρινού, η οποία αφιέρωσε τη ζωή του στη θρησκεία και αποτραβήχτηκε ολότελα από τον κόσμο, ζώντας βίο ασκητικό, εμβαθύνοντας στο Κοράνι και κατασκευάζοντας μαγικά φυλακτά. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.107)
Στο χωριό Αλά Κλισέ υπάρχουν 40 με 50 φτωχικά σπίτια, τα οποία ανήκαν στον Σελίμ Μπέη της Θεσσαλονίκης και εκεί διατηρεί ένα Αλβανό Σούμπαση με μία μικρή φρουρά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 261)

7 Ιουλίου 2011

Author: sightseers

Πασάς Αλή

Αυτοκράτορας Ιουστινιανός

Στράβων

Ηρόδοτος

Τίτος Λίβιος

Πτολεμαίος

Μπέης Σελίμ

Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος

Άννα Κομνηνή

Διβραίοι