Category: Θέματα-Isambert

  • Χάνι Μπαμπούσας

    • Η ταχυδρομική οδός που εγκαταλείπει από τα αριστερά τον Αξιό και το σιδηρόδρομο και παρατείνεται προς την βόρεια κλιτύ του όρους Μπαμπούσα, διατρέχει ομαλό έδαφος, το οποίο είνμαι και καλλιεργημένο ομάλα ως το χάνι της Μπαμπούσας ή Βεζύρ Χάν, όπου υπάρχουν διαυγείς πηγές δένδρα και ιπποστάσιο για 800 άλογα.(Isambert,σ.34)

  • Πασαλίκι Σιβάς

    • Η οδός διατέμνει την Κομανόβα, τη Βράνα, τη Νίσσα, και διερχόμενη από μιά μικρή κλεισωρεία φτάνει εγκαταλείποντας τη δεξιά κώμη Πασά Κιοϊ στο Κιοπρουλού. Στα βουλγαρικά ονομάζεται Βαλεσά και στα ελληνικά Βελεσός. Απέχει δε από τα Σκόπια 8 ώρες. Είναι μιά κωμόπολη σχεδόν βουλγαρική (8.000 κατοίκους) χτισμένη αμφιθεατρικά σε δύο λόφους που βρίσκονται ο ένας απέναντι στον άλλο. Ο Αξιός που την διέρχεται είναι βαθύς και ευρύς για να παρασύρει την ξυλεία που ρίχνεται σ’ αυτόν προς τη θάλασσα. Η θέα της πόλης είναι τερπνή, οι ξενώνες και τα σπίτια περικυκλώνονται από κήπους. Εδώ διενεργείται σπουδαίο εμπόριο μεταξιού, ιδίως με την Ιταλία και τη Γαλλία. Αυτή η πόλη δεν είναι η γεννέτειρα, όπως εσφαλλμένα πιστευόταν από κάποιους ιστορικούς και περιηγητές, του μεγάλου βεζύρη αυτού του ονόματος, αλλά το Κιοπρί, που απέχει μόλις 12 λεύγες από την πόλη της Αμάσειας, στο αρχαίο πασαλίκι Σιβάς. (Isambert, σ.33)

  • Σηλυβρία

    • Η Σηλυβρία κατά τους αρχαίους χρόνους ονομαζόταν Σηλυμβρία. Κατά τον Στράβωνα θεμελιώθηκε πριν από την θεμελίωση της πόλης του Βύζαντα από τον Σήλυο, που ήταν αρχηγός της αποικίας των Μεγαρέων. Η πόλη αυτή μνημονεύεται και στην αρχαία ελληνική ιστορία. Από τον Αρκάδιο κλήθηκε Ευδοξιούπολη, προϊόντος του χρόνου ανέκτησε το παλαιό της όνομα και σήμερα καλείται με το αρχαίο της όνομα.
      Σ΄ αυτήν την πόλη υπάρχει μόνο μία ευρύχωρη οδός. Οι υπόλοιπες διατέμνουν ελικοειδώς αθροίσματα σπιτιών, που βρίσκονται ανάμεσα στον λόφο και τη θάλασσα. Ο λόφος αυτός κατοικείται από Εβραίους και έχει ενενήντα μέτρα ύψος. Ακόμη στην κορυφή του βρίσκονται ογκώδη ερείπια κάποιου φρουρίου.
      Η Σηλυμβρία με το λιμάνι της, όπως λέει ο Boue, μοιάζει με κάποιες πόλεις της Ιταλίας. Τα ερείπια του φρουρίου της βρίσκονται αμφιθεατρικά πάνω από έναν λόφο, όπου είναι χτισμένα σπίτια. Πάνω δε από αυτά υπάρχουν και αμπελώνες. Αντικρύζοντας ο θεατής, που γύρω του δεν βλέπει παρά άνυδρο και στεγνό τοπίο, μπορεί να απολαύσει μια τερπνή θέα.
      Μετά τη Σηλυμβρία υπάρχει μία οδός δίπλα στη θάλασσα, όπου μπορεί ο διαβάτης να βρεί τα ερείπια μίας παλιάς ρωμαϊκής οδού, που είναι στρωμένη με μεγάλες τετράγωνες πλάκες μαύρου χρώματος. Επίσης στο ίδιο μέρος μπορεί να συναντήσει κανείς ίχνη από το περίφημο τείχος του αυτοκράτορα Αναστασίου, ο οποίος το έχτισε για να αναχαιτίσει τους βαρβάρους. Από εκεί, ύστερα από διαδρομή δύο ωρών, περνά ο διαβάτης δύο ρυάκια και φτάνει στη γέφυρα Τσοκαδερέ. Έπειτα φεύγοντας από τα δεξιά της ταχυδρομικής οδού από την Κωνσταντινούπολη στην Αδριανούπολη φτάνει σε έξι ώρες στο Τσορλού και από εκεί ακολουθώντας την παραλία οδό φτάνει μέσα σε τρεις ώρες στο Εσκί Ερεκλί. (Isambert, σ. 2 – 3)

  • Ραιδεστός

    • Η πρώτη οδός την οποία διήλθε o Isambert ξεκινούσε από την Κωνσταντινούπολη και κατέληγε στη Θεσσαλονίκη, μέσω Ραιδεστού, Αίνου και Καβάλας. Το ταξίδι διήρκεσε δέκα ημέρες ή εκατόν ένδεκα ώρες. Η συγκεκριμνένη οδός δεν προτιμάται από τους οδοιπόρους, οι οποίοι επιλέγουν τον θαλάσσιο δρόμο. Ωστόσο η συγκεκριμένη οδός διέρχεται από μέρη αξιόλογα, με ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Τέτοιο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τμήμα από τον Αίνο έως τη Θεσσαλονίκη. Σ’ αυτήν την οδό μπορεί κανείς να βρεθεί ερχόμενος από την κωμόπολη Κουτσούκ – Τσεκμετζέ διά του σιδηροδρόμου, ή πηγαίνοντας ως τη Ραιδεστο μέσω ατμοκινήτου. (Isambert, σ.1 – 2)
    • Η τουρκική ονομασία της Ραιδεστού είναι Τεκφουρδάγ, που σημαίνει, όρος του Κυρίου. Στα αρχαία χρόνια η πόλη αυτή ονομαζόταν Βισάνθη και στους μεσαιωνικούς χρόνους ονομάστηκε Ραιδεστός. Αποτελεί ένα από εκείνα τα εμπορικά σημεία, που ίδρυσε η ελληνική δραστηριότητα σ΄αυτά τα παράλια της Προποντίδας από την 6η εκατονταετηρίδας π.Χ. Η Ραιδεστός είναι χτισμένη σε ένα αμφιθέατρο που σχηματίζεται από λόφους. Από την πλευρά της θάλασσας προσφέρει θέα γοητευτική. Στο εσωτερικό της όμως παρέχει θέα τουρκικής πόλης. Η Ραιδεστός δεν διαθέτει πολλές αρχαιότητες. Σώζονται μόνο κάποια λείψανα αρχαίου τείχους κατασκευασμένου από κολοσσιαίες πέτρες, κάποια αρχαία και βυζαντινά προχώματα και ο ναός της Παναγίας της Ρευματοκρατόρισσας, όπως αποκλήθηκε διότι σύμφωνα με την παράδοση η πολιούχος εξώθησε τους βαρβάρους από την πόλη και τους κατακρήμνισε σε κάποιο βαθύ ποτάμι. Σε αυτή την εκκλησία σώζονται οι τάφοι των Ούγγρων, που εξορίστηκαν στη Ραιδεστό μετά την ειρήνη του Κάρλοβιτς στις αρχές του 18ου αι. Οι Μαγυάροι ακόμη έρχονται να προσκυνήσουν από την Πέστη. Καθίσταται ολοφάνερο πως η πόλη της Βισάνθης θα βρισκόταν πάνω στο οροπέδιο, αφού εκεί πέρα βρίσκεται και η εν λόγω εκκλησία.
      Η Ραιδεστός είναι η πρωτεύουσα του σαντζακίου του Τεκφουρδάγ και έχει 23.000 κατοίκους εκ των οποίων οι 13.000 είναι Τούρκοι, των οποίων ο αριθμός σήμερα ελαττώνεται, 6.000 Αρμένιοι, 4.000 Έλληνες 5.000 Ιουδαίοι, 60 Καθολικοί και 25 Διαμαρτυρόμενοι. Οι κάτοικοι σύμφωνα με το θρήσκευμά τους είναι χωρισμένοι σε κοινότητες, που η κάθε μια έχει τις δικές της δραστηριότητες. Εξ όλων αυτών όμως υπερέχει η ελληνική κοινότητα ως προς την εμπορική της δραστηριότητα και ως προς την τάση της προς τα γράμματα, που διατηρεί δύο σχολεία στα οποία φοιτούν 220 μαθητές και δαπανά 6.000 με 7.000 φράγκα κατ’ έτος.
      Οι Αρμένιοι ασχολούνται με τις τραπεζικές εργασίες και είναι φημισμένοι για τον πλούτο που έχουν συγκεντρώσει. Έχουν μάλιστα και δική τους εκκλησία. Οι Εβραίοι είναι λεμβούχοι και μικροέμποροι.
      Εξερχόμενος ο οδοιπόρος από τη Ραιδεστό συναντά δύο δρόμους. Η ταχυδρομική οδός που εξέρχεται από την παραλία και εισέρχεται στα ηπειρωτικά μέρη είναι άγρια και ορεινή. Οδοιπορώντας κανείς σ΄ αυτήν την οδό συναντά τις κωμοπόλεις Αϊνεντζίκ (μετά από πορεία τεσσάρων ωρών), Μάλγαρα (μετά από πορεία 10 ωρών) και Κεσλάν (μετά από πορεία πέντε ωρών). Διαβαίνοντας o οδοιπόρος τη μεγάλη κοιλάδα της Μαρίτσας (Έβρου) συναντά πεντέμισης ὠρες τον ομώνυμο ποταμό και μετά από μισή ώρα τη Βέρα ή Φερετζίκ, από όπου είναι επισκέψιμη η κοιλάδα του Αίνου και τα ερείπια της Τραϊανουπόλεως.
      Η δεύτερη οδός ή καλύτερα η δεύτερη διεύθυνση, διότι πολλές φορές αναγκάζεται κανείς να πορευτεί διά μέσου των αγρών και των ψαμμωδών παραλιών, περιέχει πολλές αρχαίες τοποθεσίες, τις οποίες περιέγραψε στην αρχαιολογική του περιήγηση στη Θράκη ο κ. Αλβέρτος Dumont. Ακολουθώντας κανείς τον νότιο παραλιακό δρόμο της Ραιδεστού, συναντά διάφορα ομαλά πεδία που δεν παρουσιάζουν όμως και κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, απολαμβάνοντας παρόλα αυτά την αξιοθαύμαστη θέα, που προσφέρει η διάβαση από τη θάλασσα του Μαρμαρά και από τα παράλια της Βιθυνίας που εξωραΐζονται από πολλά χρώματα. (Isambert, σ. 4-6)

    • Η οδός που βρίσκεται στα βορειοανατολικά της Τραϊανουπόλεως οδηγεί μέσα σε τρεις ώρες στο Φερετζίκ ή Βίρα, όπου βρίσκει κανείς την ευθεία οδό που αδηγεί από τη Ραιδεστό στη Θεσσαλονίκη διά των κωμοπόλεων Μάλγαρα και Κεσλάν και διά του σιδηροδρόμου της Αδριανούπολης.(Isambert, σ.13)

  • Ερετριείς

    • Η Μένδη ήταν αποικία Ερετριέων και υπήρξε πόλη ιστορική, λόγω της σημασίας της κατά τους αγώνες μεταξύ των Σπαρτιατών και των Αθηναίων.
      (Isambert, σ.63)

  • Πελασγοί

    • Οι Πελασγοί μάλλον ήταν οι πρώτοι που όρισαν τον Όλυμπο σαν την κατοικία του μεγάλου τους θεού του Δία. (Isambert,σ.82 – 83)

    • Ο Πλεύρος, αρχαίος θεός των Πελασγών, έγινε ο Ολύμπιος Ζεύς, υμνήθηκε δε από τον Όμηρο και λαξεύτηκε από τον Φειδία.
      (Isambert, σ.84)

  • Θεοδόσιος Α’ (346 – 395 μ.χ.)

    • Ο χώρος ανάμεσα στην θάλασσα και σε τμήμα του κυρίως δρόμου, όπου βρίσκονται ”οι Μαγεμένοι” και η αψίδα του Κωνσταντίνου, λέγεται ότι καταλαμβανόταν από τον ιππόδρομο, με την υποσημείωση ότι ήταν το σκηνικό μιας ασύδοτης σφαγής των κατοίκων της Θεσσαλονίκης με διαταγή του Θεοδοσίου.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.246)
    • Επίσης είναι γνωστή [η Θεσσαλονίκη] από τις σφαγές που διέταξε να διαπραχθούν σ΄ αυτήν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος. (Isambert, σ.47)
    • Αυτό το μέρος, εξακολουθεί να ονομάζεται Ιπποδρόμιο, γνώρισε επίσης μια από αυτές τις πράξεις βαρβαρότητας που φάνηκε να προαναγγέλουν τη μελλοντική τύχη αυτών των εδαφών. Ήταν εδώ που πολλές χιλιάδες Θεσσαλονικείς, σε ένα απροσδόκητα εορταστικό κλίμα, σφαγιάστηκαν ανελέητα από τους λεγεωνάριους του Χριστιανού αυτοκράτορα Θεοδόσιου το 390. ( Abbott, σ. 12-17)
    • Μια από τις παλιές συνοικίες της πόλης. Έγινε γνωστή εξ’ αιτίας της σφαγής χιλιάδων αμάχων από το Μέγα Θεοδόσιο. Το γεγονός αυτό επισκίασε τη δόξα του αυτοκράτορα σε σημείο που ο άγιος Αμβρόσιος, επίσκοπος Μεδιολάνων, του απαγόρευσε την είσοδο στο μητροπολιτικό ναό της πόλης. (Cousinery,τομ.Ι,σ.34)

  • Θεσσαλία

    • Ο Σαλαμβρίας τώρα χωρίζει τις περιφέρειες της Λάρισας και της Κατερίνης, όπως προηγουμένως χώριζε την Θεσσαλία από τη Μακεδονία ή τη Μαγνησία από την Πιερία. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 403).
    • Τα Γρεβενά, η αρχαία Ελιμία, θεωρείται ως μιά σπουδαία στρατηγική θέση στα βουνά της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. (Isambert, σ.37)
    • Στο Μέτσοβο βρίσκεται η βασιλική οδός από την Θεσσαλία προς τα Ιωάννινα. (Isambert, σ.37)
    • Σύμφωνα με τον περιηγητή Heuzey, μπορεί κανείς να δει από τις κορυφές του Ολύμπου όλη τη Μακεδονία από τη μία μεριά και από την άλλη μεριά όλη τη Θεσσαλία, της οποίας τα ποτάμια και οι λίμνες φαίνονται ακριβώς όπως είναι χαραγμένα πάνω στους χάρτες. Προς τα ανατολικά η θάλασσα διαγράφει έναν απέραντο κύκλο, που εκτείνεται ως πέρα στο νησί της Σκύρου, προς τα δυτικά δε η ραχούλα της Πίνδου σχηματίζει έναν ορίζοντα μέσα από το οδοντοτό της τείχος.
      (Isambert, σ.83)
    • Πέρα από τον Πηνειό η οδός κλίνει προς τα δεξιά. Σ’ αυτό το σημείο αποχαιρετούμε την τερπνή θέα του θερμαϊκού κόλπου, του Ολύμπου και του Άθω, των νησιών Σκοπέλου, Σκιάθου, Χελιδρομίων, τα οποία φαίνονται από τα νότια. Περνάμε τον Δερβέν Μπαμπά έναν μικρό αλβανικό σταθμό που χρησιμεύει για την φύλαξη της ενδοχώρας και εισερχόμαστε στη κοιλάδα των Τεμπών, που σήμερα αποκαλείται Λυκόστομο. Η Θεσσαλία σχημάτιζε κάποτε μία απέραντη λίμνη που αποξηράνθηκε από έναν σεισμό που διαχώρισε τον Όλυμπο από την Όσσα. Έτσι σχηματίστηκε η κοιλάδα των Τεμπών, μέσω της οποίας συγκοινωνεί η βόρειος Θεσσαλία με την θάλασσα. (Isambert,σ.90 – 91)

  • Ευρωπαϊκή Τουρκία

    • Οι Σέρρες δεν είναι μόνο η αγορά στην οποία οι άνθρωποι της γύρω περιοχής ανταλλάσουν τα αγροτικά προϊόντα τους για μεταπράτες τόσο ξένους όσο και ντόπιους, αλλά και ο χώρος όπου οι γηγενείς από ένα μεγάλο τμήμα της Ευρωπαϊκής Τουρκίας καταφεύγουν προκειμένου να αγοράσουν ακατέργαστο βαμβάκι, τόσο για εσωτερική κατανάλωση όσο και για την κατασκευή νημάτων, τα οποία πωλούν σε Ουγγαρία και Πολωνία.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.206 – 207)
    • Εκτός από τα Μεγάλα Μετόχια, τα οποία οι Μονές διατηρούν στη Βλαχία, τη Θάσο και σε όλα τα παράλια της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, στις Μονές αποφέρουν μεγάλα κέρδη και η καλλιέργεια των δασών και η κατασκευή ελαίου, από ελιές, δαφνοκαρπό και φουντούκια. (Isambert, σ.55)

  • Αθηναίοι

    • Θεωρώ το Δάτον ως το ίδιο μέρος με τη Νεάπολη. Ο Σκύλακας ωστόσο, διαχωρίζει τα δύο μέρη αλλά προσθέτει πως το Δάτον αποτελούσε Αθηναϊκή αποικία, όχι όμως το αρχαίο Δάτον, αλλά μια πολύ νεότερη αποικία των Αθηναίων στη Θράκη.Προφανώς όμως στο σημείο αυτό το κείμενο του είχε φθαρεί, όπως και σε πολλά άλλα σημεία, και στην πραγματικότητα εννοούσε ότι η Νεάπολη ήταν μια αποικία την οποία οι Αθηναίοι είχαν ιδρύσει στο Δάτον. Ο Ζηνόβιος και ο Ευστάθιος από την άλλη, υποστηρίζουν πως το Δάτον ήταν αποικία της Θάσου, πιθανότατα όπως αυτές που οι Θάσιοι είχαν διαδοχικά στην ακτή απέναντι από το νησί τους, ενώ υπήρχε κάθε λόγος να πιστεύεται ότι οι Αθηναίοι δεν είχαν καμία βάση στη Θράκη μεχρι την υποβάθμιση της Θάσου, η οποία δε συνέβει μέχρι το έτος 463 π.Χ., ούτε καμία μόνιμη εγκατάσταση μέχρι την ίδρυση της Αμφίπολης από τον Άγνωνα, 26 χρόνια αργότερα, καθώς οι προηγούμενες τους προσπάθειες είχαν αποδειχθεί ανεπιτυχείς. Εάν η Νεάπολη ήταν αποικία της Αθήνας, καθώς τα νομίσματα αναδεικνύονται αξιόπιστα, ήταν πιθανότατα σε μια μεταγενέστερη ημερομηνία. Αυτό ίσως δείχνει ότι η Αισύμη υπήρξε μία από τις αποικίες των Θασίων, ήδη από την αρχαιότητα αναφέρεται από τον Όμηρο, είναι πιο πιθανό απο το να έχει κατακτήσει την τοποθεσία το Δάτον, στην οποία η αποικία της Νεάπολης ιδρύθηκε αργότερα, αλλά η Αισύμη συνέχιζε ακόμα να υπάρχει με αυτό το όνομα τον όγδοο χρόνο του Πελοπονησιακού Πολέμου, όταν, μαζί με τη Γαληψώ παραδόθηκε στο Βρασίδα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.224-5)
    • Η εκστρατεία του Σιτάλκη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους Αθηναίους, οι οποίοι είχαν αρκετές υποτελείς πόλεις στη θρακική ακτή. Τον βασιλιά συνόδευε ο Άγνωνας από την Αθήνα, όπως και ένας διεκδικητής του μακεδονικού θρόνου, ο Αμύντας, ανιψιός του βασιλιά Περδίκα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442 – 443)
    • Η πόλη των Φιλίππων βρίσκεται πάνω στην Εγνατία οδό, πριν αποκαλούταν Κρηνίδες, όπως μετονομάσθηκε από τον Φίλιππο της Μακεδονίας, που από εκεί έδιωξε τους Θασίους, μαζί με κάποιους άλλους εξόριστους Αθηναίους. (Isambert, σ.19 -20)
    • Βορειοδυτικά των Φιλίππων βρίσκονται διάφορες κωμοπόλεις της πεδιάδας της Δράμας, της αρχαίας Δραβήσκου, δίπλα από την οποία στρατός 10.000 Αθηναίων σφαγιάσθηκε από τους Θράκες. (Isambert, σ.19 -20)
    • Ο Αρισταγόρας της Μιλήτου κι έπειτα οι Αθηναίοι δι’ επανειλημμένων εκστρατειών αποπειράθηκαν να φέρουν στην Αμφἰπολη αποίκους, αλλά απέτυχαν καθώς αποκρούσθηκαν από τους Θράκες.Οι Αθηναίοι το πέτυχαν τελικά το 437 π.χ. και η Αμφίπολη, η οποία θεμελιώθηκε από τον Άγνωνα τον Νικίο, κατέστη η σπουδαιότερη πόλη της Αθηναϊκής ηγεμονίας.(Isambert, σ.24)
    • Στα νότια της δυτικής της πλευρἀς υπάρχουν κάποια ερείπια, που βρίσκονται βόρεια της Νέας Κασσάνδρας και δίπλα από το ακρωτήριο Κασσάνδρα ή Κάβο Ποσείδι. Τα ερείπια μαρτυρούν τη θέση της Μένδης, μιάς αποικίας των Ερετριέων, και μίας πόλης που έγινε το μήλο της έριδος μεταξύ Σπαρτιατών και Αθηναίων.
      (Isambert,σ.63)
    • Η Άλωρος της Βοττιαίας χρησίμευε στους Αθηναίους ως κἐντρο κατά των εκστρατειών τους στη Μακεδονία.
      (Isambert,σ.68)
    • Η Λάρισα στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου υπήρξε σύμμαχος των Αθηναίων.
      (Isambert,σ.95)