Category: Πρόσωπα-Leake

  • Λουκάς Σπανδωνής

    • Ο Άγιος Δημήτριος είναι μια μεγάλη εκκλησία με τριπλό κλίτος που στηρίζεται σε διπλή σειρά κιόνων διαφορετικών ειδών ποικιλόχρωμων μαρμάρων που μοιάζει πολύ με παλιό καθολικό ναό όπως αυτούς στην Ιταλία, στη Σικελία και στoυς Αγίους Τόπους.Πιθανότατα έχει κατασκευαστεί από τους Λατίνους μετά την κατάκτηση της Θεσσαλονίκης τον 13ο αιώνα.Στο εσωτερικό του ναού ένα νεκρικό μάρμαρο παρεμβάλλεται στον τοίχο, το οποίο προσομοιάζει με πολλά παρόμοια μνημεία της Χριστιανοσύνης, σε συνήθη μορφή και αντιπροσωπεύει την κατάληξη μιας σωρού περιβεβλημένης με αέτωμα.Είναι στολισμένος με λουλούδια και μέσα στον ναό υπάρχει επιγραφή με εικοσιδύο ελληνικούς ιαμβικούς στίχους προς τιμή ενός Λουκά Σπανδωνή, ο οποίος περιγράφεται ως απόγονος του Βυζαντίου και των Ελλήνων και ο οποίος απεβίωσε το έτος 6989 ή 1481, όπου θα έμοιαζε ότι οι Τούρκοι δεν στέρησαν από τους Έλληνες την εκκλησία του Αγ.Δημητρίου αμέσως μετά την κατάκτηση.Καθώς οι στίχοι στο μνημείο αυτό είναι περισσότερο αξιόπιστοι για ενημέρωση σχετικά με την εποχή και δημοσιεύτηκαν μόνο από τον Παύλο Λουκά, ο οποίος, μαζί με άλλες ανακρίβειες, παρέλειψε δυο σειρές.Ο σύγχρονος ποιητής, για να κάνει την ελληνική του προσπάθεια πιο ολοκληρωμένη, μιμήθηκε το αρχαίο χαρακτηριστικό και απέφυγε τη διαίρεση των λέξεων. Η λέξη οία δείχνει ότι είναι μια γυναίκα που πενθεί για το χαμό του Σπανδωνή.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 242-243)

  • Βασιλιάς Σιτάλκης

    • Η εκστρατεία του Σιτάλκη πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τους Αθηναίους, οι οποίοι είχαν καταλάβει αρκετές πόλεις στη θρακική ακτή. Τον βασιλιά συνόδευε ο Άγνωνας από την Αθήνα, όπως και ένας διεκδικητής του μακεδονικού θρόνου, ο Αμύντας, ανιψιός του βασιλιά Περδίκα. Επειδή η εξουσία του Σιτάλκη εκτεινόταν από τις ακτές του Ευξείνου και της Προποντίδας μέχρι τα σύνορα με τη Μακεδονία, όπου ακόμη και οι Παιονικές φυλές, στα αριστερά του Στρυμόνα ήταν υποτελείς σε αυτόν, ήταν σε θέση να εισβάλει στη Μακεδονία με περίπου 150. 000 άνδρες εκ των οποίων το ένα τρίτο ήταν ιππικό. Κατά την πορεία του από τη Θράκη στη Μακεδονία πέρασε από το βουνό Κερκίνη, αφήνοντας τους Παίονες στα δεξιά του, τους Σίντι (Sinti) και τους Μαιδούς (Maedi) στα αριστερά του, και κατέβηκε μέσω του Αξιού στις Ιδομενές. Από εκεί προχώρησε από τη Γορτυνία (Gortynia), την Αταλάντη (Atalanta) και τον Ευρωπό (Europus) στην παραθαλάσσια πεδιάδα, όμως αντί να προχωρήσει προς τον Κύρρο και την Πέλλα στράφηκε στα αριστερά και λεηλάτησε τη Μυγδονία (Mygdonia), την Κρηστωνία(Crestonia) και τον Ανθεμούντα (Anthemous) χωρίς να εισβάλει στη Βοττιαία και την Πιερία, τα οποία ενέπιπταν στον Κύρρο και την Πελλα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 442 – 443)
    • Οι Θράκες (υπό τον Σιτάλκη), αφού διέσχισαν τα βουνά που περικλείουν, στα δυτικά,την πεδιάδα των Σερρών και τη διαχωρίζουν από την κοιλάδα του Αξιού, εισέβαλαν στην τελευταία κοντά στα στενά του Demirkapi (Σιδηρά Πύλη), περνώντας κοντά από τη Δοϊράνη. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 443 – 444)

  • Ολυμπιάδα

    • Στα τέλη του 316 π.Χ. η Ολυμπιάδα, μητέρα του Αλεξάνδρου, αποσύρθηκε στην Πύδνα με μεγάλο στράτευμα, αποτελούμενο από ιππικό και ελέφαντες. Ο Κάσσανδρος, όντας αδύνατον να πολιορκήσει την πόλη ένεκα της εποχής, στρατοπέδευσε γύρω από αυτήν, δημιούργησε οχυρωματικά έργα που κατέληγαν στη θάλασσα και μπλόκαρε το λιμάνι με τα πλοία του. Η Ολυμπιάδα αντιστάθηκε μέχρι την άνοιξη, μέχρις ότου οι προμήθειες της εξαντλήθηκαν, τα άλογα και τα υποζύγια φαγώθηκαν, οι ελέφαντες πέθαναν, μεγάλος αριθμός ανδρών πέθανε από τις αρρώστιες και την πείνα ενώ άλλοι λιποτάκτησαν. Η βασίλισσα προσπάθησε να διαφύγει από τη θάλασσα αλλά πιάστηκε αιχμάλωτη. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 434)
    • Στα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατέφυγε στη Πύδνα η βασίλισσα Ολυμπιάδα, όταν πολιορκήθηκε από τον Κάσσανδρο και παραδόθηκε από την πείνα το 316 π.χ. (Isambert,σ.70)

  • Αινείας

    • Στα αριστερά, oι γκρεμνοί του Καραμπουρνού (Κερασιά Θεσσαλονίκης) εκτείνονται για τρία ή τέσσερα μίλια σε μήκος. Το ακρωτήρι που φαίνεται από τη Θεσσαλονίκη είναι το δυτικότερο σημείο, το οποίο ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, βασιζόμενος σε πρώιμους Έλληνες συγγραφείς, υποστήριζε ότι ήταν η βάση ενός ναού της Αφροδίτης, ο οποίος ιδρύθηκε από τον Αινεία. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 438)

  • Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς

    • Στα αριστερά, oι γκρεμνοί του Καραμπουρνού (Κερασιά Θεσσαλονίκης) εκτείνονται για τρία ή τέσσερα μίλια σε μήκος. Το ακρωτήρι που φαίνεται από τη Θεσσαλονίκη είναι το δυτικότερο σημείο, το οποίο ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, βασιζόμενος σε πρώιμους Έλληνες συγγραφείς, υποστήριζε ότι ήταν η βάση ενός ναού της Αφροδίτης, ο οποίος ιδρύθηκε από τον Αινεία. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 438)

  • Όμηρος

    • Αυτό ίσως δείχνει ότι η Αισύμη υπήρξε μία από τις αποικίες των Θασίων, και τόσο αρχαία ώστε να αναφέρεται από τον Όμηρο, είναι πιο πιθανό ότι το Δάτον είναι η ίδια τοποθεσία στην οποία η αποικία της Νεάπολης ιδρύθηκε αργότερα, αλλά η Αισύμη συνέχιζε ακόμα να υπάρχει με αυτό το όνομα τον όγδοο χρόνο του Πελοπονησιακού Πολέμου, όταν, μαζί με τη Γαληψό παραδόθηκε στο Βρασίδα.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.224-225)
    • Ο Όμηρος, του οποίου τα γραπτά είναι προγενέστερα της αργειακής αποικίας των Τημενιδών αναφέρεται σε δύο μόνο επαρχίες, πέρα από τις ελληνικές πόλεις της Θεσσαλίας, οι οποίες βρίσκονται ανάμεσα στις τελευταίες και την Παιονία και τη Θράκη. Πρόκειται για την Πιερία και την Ημαθία. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 445 – 446)
    • Δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι η Ημαθία, σε ύστερους χρόνους θα έπρεπε να έχει πιο εκτεταμένα σύνορα από εκείνα τα οποία κατάλαβε ο Όμηρος, ή ότι ο Πτολεμαίος θα έπρεπε να αυξήσει τα όρια της στη δεξιά όχθη του Αξιού. Ο Πολύβιος και ο Λίβιος, ο αντιγραφέας του σε αυτό το σημείο, βεβαιώνουν, σε αντίθεση με τη σημείωση του Όμηρου για την Ημαθία και την Παιονία, ότι το παλαιότερο όνομα της Ημαθίας ήταν Παιονία. Αυτό όμως μπορεί να συμβιβαστεί με την υπόθεση ότι η Ημαθία, πριν τον αποικισμό της, κατοικούνταν από τους Παίονες. Ενώ η Πιερία, η άλλη επαρχία που αναφέρεται από τον Όμηρο, γνωστή ότι βρισκόταν υπό την κατοχή των Θρακών, προτού κατακτηθεί από τους Τημενίδες. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ. 447)
    • Το ενωμένο ρεύμα (η ένωση του Ελασσόνίτικο ποταμού με το ρυάκι που πηγάζει από τα Αμάρβεα όρη) ονομάζεται Τιταρήσιος κατά τον Όμηρο, και συναντά τον Πηνειό στην κοιλάδα της Λάρισας. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.334)
    • Και οι δύο χαράδρες όπως και οι μικρότεροι σε μεγέθος χείμαρροι, αποτελούνται από λευκό αργιλώδες χώμα που ρέει σε αυλάκια από τα νερά όπως συμβαίνει στην Ζάκυνθο και σε πολλά μέρη της Αχαΐας, η μοναδικότητα του οποίου, όπως παρατηρεί ο Στράβωνας, έκανε τον Όμηρο να βρει το επίθετο που προσέδωσε στην Ολοσσώνα. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.345)
    • Ο Πλεύρος, αρχαίος θεός των Πελασγών, έγινε ο Ολύμπιος Ζεύς, υμνήθηκε δε από τον Όμηρο και λαξεύτηκε από τον Φειδία.(Isambert, σ.84)
    • Λίγο μετά τα Τέμπη βρίσκεται ένα ρυάκι, το οποίο πηγάζει από έναν λοφάκο στα αριστερά. Παράπλευρα συναντάται μια τεχνητή διώρυγα που στα δεξιά της ορίζεται από κάποιους τύμβους. Μεταξύ της οδού και του Πηνειού αρχαία ερείπια δείχνουν την θέση της Γυρτώνος, η οποία μνημονεύεται και από τον Όμηρο. (Isambert, σ.95)

  • Αρχέστρατος

    • Καθώς οι αρχαίοι συγγραφείς υποδεικνύουν μόνο μια λίμνη σε αυτήν την τοποθεσία με το όνομα Βόλβη,είναι πιθανό να διαχωρίζεται σε άνω και κάτω Βόλβη.Και οι δύο διαθέτουν μια πλούσια ποικιλία ψαριών,μεταξύ των οποίων υπάρχει το λαβράκι ή η πέρκα, όπως συνηθίζεται στα ύδατα της Ελλάδας.Ο γαστρονομικός ποιητής(Αρχέστρατος) που συχνά αναφέρεται από τον Αθήναιο,θαύμαζε την πέρκα αυτής της λίμνης καθώς και αυτές της Αμβρακίας και της Καλυδωνίας.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 232)

  • Υπατος Χοστίλιους

    • Στη συνέχεια ονομάστηκε Ημαθία, όπως μαθαίνουμε από τον Στέφανο, και ο Λίβιος την αναφέρει με αυτό το όνομα, που μαζί με την Αμφίπολη και με τις άλλες πόλεις της θρακικής ακτής, έκλεισαν τις πύλες της στους ρωμαίους υπό τον ύπατο Χοστίλιο στον Περσικό Πόλεμο το 170 π.Χ.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.224-225)

  • Μίλος

    • Ενώ ο Σκιπίωνας, βρισκόμενος στην πρώτη εκστρατεία του, πήρε μια χαρά που αφορούσε στο ότι υπήρχε έντονη δράση στο βουνό, όπου ο ίδιος σκότωσε ένα Θράκα, και ότι ο Μίλος, ο Μακεδόνας αρχηγός, τράπηκε σε φυγή. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 431 )

  • Πόπλιος Σκιπίων Νασίκας

    • Ο Περσέας αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Πύδνα καθώς το απόσπασμά του ανατράπηκε στο πέρασμα της Πέτρας από τον Πόπλιο Σκιπίωνα Νασίκα, ο οποίος είχε σταλεί συνοδευόμενος από τον μεγαλύτερο γιο του ύπατου, Κόιντο Φάβιο Μάξιμο. Καθώς η μυστικότητα ήταν απαραίτητη για την επιτυχία του σχεδίου, ο Σκιπίωνας, ενώθηκε με 5000 επίλεκτους άνδρες από το στρατόπεδο που ήταν μπροστά στον Ενιπέα στην Ηράκλεια, με τον υποτιθέμενο σκοπό να ξεκινήσει μια θαλάσσια εκστρατεία εναντίον της μακεδονικής ακτής: αλλά εκεί, αντί να την ξεκινήσει, έθεσε τον εαυτό του υπό την καθοδήγηση δύο Περραιβών, οι οποίοι πραγματοποίησαν παρακαμπτήρια πορεία στο Πύθιο κατά την τέταρτη περίπολο της τρίτης ημέρας. Η διαδρομή που ακολούθησαν ήταν πιθανώς μέσα από τα Τέμπη, τη Φάλαννα, την Ελασσόνα και τη Δολίχη ως το Πύθιο. Επρόκειτο για μια απόσταση πάνω από εξήντα μίλια, για τη διάνυση της οποίας απαιτούνταν ο χρόνος που ο Λίβιος υποστήριξε αναφερόμενος στην αδιαμφισβήτητη αυθεντία του Πολύβιου.Ο Πλούταρχος, κατά συνέπεια, φαίνεται ότι δεν γνώριζε τα εν λόγω μέρη και τις αποστάσεις ή αδιαφορούσε πλήρως για την ακρίβεια, όταν υποστήριζε πως ο Σκιπίωνας έφθασε στο Πύθιο την ίδια νύκτα που ξεκίνησε από την Ηράκλεια. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 430)
    • Ο Πολύβιος, όπως και ο Λίβιος, παρουσίαζε το στρατιωτικό απόσπασμα του Σκιπίωνα σε 5000 άνδρες. Ο Πλούταρχος, σε αντίθεση, βασιζόμενος σε ένα γράμμα του Σκιπίωνα προς κάποιον βασιλιά, βεβαιώνει ότι ήταν πάνω από 8000 άνδρες. Ο Πολύβιος, ένας παλιός στρατιώτης, ήταν ικανοποιημένος με το ρητό ότι ο εχθρός αιφνιδιάστηκε στον ύπνο του, και οδηγήθηκαν πριν από τους Ρωμαίους: ενώ ο Σκιπίωνας, βρισκόμενος στην πρώτη εκστρατεία του, πήρε μια χαρά που αφορούσε στο ότι υπήρχε έντονη δράση στο βουνό, όπου ο ίδιος σκότωσε ένα Θράκα, και ότι ο Μίλος, ο Μακεδόνας αρχηγός, τράπηκε σε φυγή. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ. 431 )
    • Όντως από αυτό το στενό (της Πέτρας) ο Ρωμαίος Ύπατος κύκλωσε τους Μακεδόνες, αναγκάζοντας τον βασιλιά Περσέα να εγκαταλείψει τις θέσεις του στον Ενιπέα ποταμό πριν το Δίον και να υποχωρήσει προς την Πύδνα. Ενώ ο Ύπατος προσποιήθηκε προσβολή κατά των ισχυρών θέσεων που διέθεταν οι Μακεδόνες στον Ενιπέα, ένα σώμα ισχυρών λογάδων ανδρών που καθοδηγούνταν από δύο νέους και τολμηρούς αρχηγούς, τον Σκιπίωνα Νασίκα και τον Φάβιο Μαξίμο, που εισήλθαν στην Περραιβία μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών, και αφαίρεσε έτσι το Πύθιο από τα χέρια των Μακεδόνων, που έκλεινε την δυτική είσοδο στο στενό της Πέτρας. (Isambert, σ.74)