Category: Πρόσωπα

  • Σουλτάνος Βαγιαζήτ Α΄

    • Οι Τούρκοι που συναντούμε σήμερα στα δυτικά του Βαρδάρη, έχουν έρθει οι περισσότεροι από την Ανατολή. Οι πρώτοι ήρθαν από τη θάλασσα. Στα 1331, εβδομήντα πλοία του μπέη του Καράσι αποβίβασαν στην ακτή της Θεσσαλονίκης συμμορίες, που λεηλατούν τη Βέροια. Στα 1343 και 1352 καινούριες εφορμήσεις. Ακολουθεί η μεγάλη κατάκτηση με τις εισβολές του Μουράτ και του Βαγιαζήτ. Ύστερα από είκοσι χρόνια ολόκληρη η Μακεδονία ήταν υποταγμένη (1370). (Berard, σ. 198)
  • Σουλτάνος Μουράτ Α΄

    • Οι Τούρκοι που συναντούμε σήμερα στα δυτικά του Βαρδάρη, έχουν έρθει οι περισσότεροι από την Ανατολή. Οι πρώτοι ήρθαν από τη θάλασσα. Στα 1331, εβδομήντα πλοία του μπέη του Καράσι αποβίβασαν στην ακτή της Θεσσαλονίκης συμμορίες, που λεηλατούν τη Βέροια. Στα 1343 και 1352 καινούριες εφορμήσεις. Ακολουθεί η μεγάλη κατάκτηση με τις εισβολές του Μουράτ και του Βαγιαζήτ. Ύστερα από είκοσι χρόνια ολόκληρη η Μακεδονία ήταν υποταγμένη (1370). (Berard, σ. 198)
    • Από εκείνο το σημείο αρχίζει το Κοσσυφοπέδιο, όπου στις 13 Ιουνίου του 1389 συνήφθη μεταξύ του ηγεμόνα των Σέρβων Λαζάρου και του Μουράτ η ομώνυμη μάχη, που κατέληξε στην υποδούλωση της Σερβίας. Τότε ο Μουράτ σκοτώθηκε έξω από τη σκηνή του από τον Σέρβο Μίλοσχ Οβιλίτς. Μάλιστα υπάρχει και ένα κενοτάφιο περίπου 400 μέτρα μακρυά από το δρόμο, όπου δεικνύει την θέση που σκοτώθηκε ο Μουράτ.
      (Isambert σ. 28)
  • Μπέης του Καράσι

    • Οι Τούρκοι που συναντούμε σήμερα στα δυτικά του Βαρδάρη, έχουν έρθει οι περισσότεροι από την Ανατολή. Οι πρώτοι ήρθαν από τη θάλασσα. Στα 1331, εβδομήντα πλοία του μπέη του Καράσι[Περιοχή της Μ. Ασίας, η αρχαία Μυσία. Το όνομα της το οφείλει στον τουρκομάνο ηγεμόνα του Καράσι] αποβίβασαν στην ακτή της Θεσσαλονίκης συμμορίες, που λεηλατούν τη Βέροια. Στα 1343 και 1352 καινούριες εφορμήσεις. Ακολουθεί η μεγάλη κατάκτηση με τις εισβολές του Μουράτ και του Βαγιαζήτ. Ύστερα από είκοσι χρόνια ολόκληρη η Μακεδονία ήταν υποταγμένη (1370). (Berard, σ. 198)
  • Μιχάλης Παπάζογλου

    • Γύρω στα 1864-1866, εμφανίσθηκαν ξένοι, Ρώσοι που μιλούσαν για θρησκεία βουλγαρική, για μεγάλη Βουλγαρία, για καταπίεση των Σλάβων και πως ως ενίσχυση των λόγων τους έδιναν και κουδουνιστά επιχειρήματα, ένα πιάστρο (δύο δεκάρες) στο ζητιάνο και εκατό λίρες (2.300 φράγκα) στον τίμιο άνθρωπο. Κι έτσι δημιουργήθηκε βουλγαρικό κόμμα. Το κόμμα αυτό γνώρισε συνεχή ανάπτυξη σ’ ολόκληρη τη Μακεδονία. Η εγκαθίδρυση βουλγαρικής εκκλησίας κι έπειτα βουλγαρικής ηγεμονίας [στην Αχρίδα] ήταν ένα πλήγμα για τον ελληνισμό αλλά οι συνέπειές του δεν έφτασαν μέχρι έδω. Το αληθινό τραύμα χρονολογείται από την επανάσταση της Ρωμυλίας… Από τότε, πέντε χρόνια τώρα, τα πάντα ανήκουν στους Βούλγαρους. Η πύλη τους υποστηρίζει. Μεγαλαυχούν ότι και ολόκληρη η Ευρώπη τους υποστηρίζει. Την προστριβή με τη Ρωσία δεν την πληροφορήθηκαν ούτε την παραδέχτηκαν ποτέ εκείνοι που εκβουλγαρίσθηκαν από τους Ρώσους. “Για να ζήσεις ήσυχος, γίνε Βούλγαρος,! Για να κερδίζεις τις δίκες σου, γίνε Βούλγαρος! Για να αποφεύγεις την αγγαρεία, γίνε Βούλγαρος! Η Κωνσταντινούπολη υπακούει στις εντολές της Σόφιας! Οι Τούρκοι έπαρχοι θέλουν να τα έχουν καλά με αυτούς τους ισχυρούς της ημέρας και οι σχολάρχες που έρχονται απ΄ τηΣόφια και τη Φιλιππούπολη ανατρέπουν με μια τους καταγγελία και τους πιο γηραλέους καδήδες, και τους πιο γαλοναρισμένους πασάδες….. Αν όμως θέλεις το βαγιόκλαδο του μάρτυρα, τότε μείνε Έλληνας! Προπάντων έπειτα από την εξέγερση και την ήττα των Κρητικών, η ζωή ενός Έλληνα δεν είναι παρά σταυρικό μαρτύριο”, ο Έλληνας Μιχάλης Παπάζογλου τα έλεγε αυτά.
      (Berard, σ.158-159)
  • Άγιος Κήμης

    • Ο άγιος Κλήμης είχε διατελέσει Επίσκοπος Βελίτσης (περιοχή β. της Αχρίδας). Στην Αχρίδα είχε ιδρύσει τη μονή αγ. Παντελεήμονος και πολλά σχολεία, με αποτέλεσμα να καταστεί αυτή πνευματικό κέντρο για τους Βουλγάρους. Δικαιολογημένα λοιπόν εθεωρείτο προστάτης της πόλεως.
      (Berard, σ. 153)
  • Βίκτορ Γκρεγκόροβιτς

    • Έχουν πολύ αλλάξει οι καιροί , αφότου ο Βίκτορ Γκρεγκόροβιτς αφηγούμενος το ταξίδι του στην ευρωπαϊκή Τουρκία έγραφε: “Οι Βούλγαροι της Αχρίδας διακρίνονται από τους Έλληνες απ’ το χαρακτήρα τους. Η ελληνική επιρροή όμως έχει πνίξει σχεδόν την εθνική γλώσσα, η οποία ανακτά τα δικαιώματά της μόνο στον οικογενειακό κύκλο. Δε μου έτυχε να συναντήσω κανέναν στην Αχρίδα που να μπορεί να καταλάβει τη σλαβική γραφή. Αντίθετα, πολλοί είχαν ασκηθεί στην ανάγνωση βιβλίων από παλιά χειρόγραφα”.
      (Berard, σ. 160-161)
  • Σ. Γκόπτσεβιτς

    • Ο Γκόπτσεβιτς στο βιβλίο του Macedonien und Alt Serbien (Βιέννη, 1889) δίνει τον παρακάτω πίνακα των μουσουλμανικών πληθυσμών[βλ. V. Berard, σ. 215] Πριν εξετάσουμε τους αριθμούς αυτούς του Γκόπτσεβιτς, προειδοποιώ τον αναγνώστη ότι μετέφρασα «Σλάβοι» της λέξη Serben, που έβαλε ο συγγραφέας στην κεφαλή μιας από τις στήλες του. Θα δούμε πιο κάτω ότι ο Γκόπτσεβιτς έγραψε το βιβλίο του μόνο και μόνο για να εδραιώσει τα δικαιώματα των Σέρβων πάνω στη Μακεδονία. Έτσι, δυτικά του Βαρδάρη δε βρίσκει ούτε ένα Βούλγαρο και μόνο 3.500 Έλληνες. Θα συναθροίσουμε τους Έλληνες του και τους Σέρβους του υπό την ονομασία Μακεδόνες. Ο κ. Γκόπτσεβιτς βρήκε λοιπόν στη Μακεδονία: 85.100 Τούρκους, Κιρκάσιους, Τσιγγάνους, κλπ. 103.200 Αλβανούς. 297.300 Μακεδόνες. Συνολικά, ένα μουσουλμανικό πληθυσμό 485.600 ατόμων. Η Αυτού Μεγαλειότης ο σουλτάνος πρέπει να ένιωσε μια δυσάρεστη έκπληξη : ο κ. Γκόπτσεβιτς του υπεξαιρεί τουλάχιστον 100.000 υπηκόους.
      (Berard, 214-216)
  • Ευστάθιος Γκοτόκι

    • Ο Χαντζής μας λέει “Εμείς οι άλλοι δεν σκοτιζόμαστε και πολύ για Σερβία ή Βουλγαρία, αρκεί να μην είμαστε κάτω απ’ τον Τούρκο! Οι πατεράδες μας ήσαν Έλληνες και κανείς δεν έλεγε τότε τα περί Βουλγάρων. Γινάμενοι Βούλγαροι κερδίσαμε, ο Τούρκος μας σέβεται και η Ευρώπη μας υποστηρίζει. Αν πρέπει να είμαστε Σέρβοι, καμιά αντίρρηση. Για τώρα όμως είναι καλύτερα Βούλγαροι”. Στο σώφρονα τούτο σκεπτικισμό, στην άνετη αυτή αναφορά στην Ευρώπη και στα καθαρότατα ελληνικά του ανθρώπου μας, εύκολα αναγνωρίζουμε έναν πολιτισμένο, ο Ευστάθιος Γκοτόκι έχει ζήσει δέκα χρόνια στη Θεσσαλονίκη.
      (Berard, σ. 169)
  • Βρετανός πρόξενος της Θεσσαλονίκης, Mr. Charnaud

    • Οδηγηθήκαμε στην οικία του Άγγλου προξένου, κ. Charnaud, για τη φιλοξενία και τις φιλελεύθερες θέσεις του οποίου κάθε ταξιδιώτης των τελευταίων ετών θα έδινε μια θετική μαρτυρία. Ο κ. Charnaud ήταν ικανός να εκθέσει τα πλεονεκτήματα της εξευγενισμένης κοινωνίας,καθώς ο ίδιος κατείχε τους καλούς τρόπους και τις γνώσεις ενός κυρίου, ο οποίος έχει φιλελεύθερα διαπαιδαγωγηθεί. Μας σύστησε στην οικογένεια του και μας κάλεσε να συναντήσουμε έναν Γάλλο γιατρό. Επίσης, μας σύστησε και έναν άλλο κύριο ονόματι Abbott, τον οποίον ονόμαζαν Πατέρα της Εταιρείας της Ανατολής. Ο αδελφός του Abbott ήταν ένας έμπορος που πήγαινε συχνά στην Κωνσταντινούπολη. (Clarke, σ. 346)
  • Νεοχώρι

    Παλαιό Όνομα : Γενί Κιόι
    Δήμος :ΑΛεξάνδρειας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Δια λέμβου διαπερνάει κανείς τις εκβολές του Στρυμόνα και ανεβαίνει την δεξιά του όχθη, προς αποφυγή των ελών που κατακλύζουν την αριστερή πλευρά δίπλα από τις εκβολές. Ο ποταμός ρέει ορμητικός και ταραχώδης διαμέσου υψηλών ανδήρων και σχηματίζει μια μεγάλη γωνία, που την περνάμε για να φτάσουμε στο Νεοχώριο (τουρκ. Γενί-Κιοϊ), του οποίου τα σπίτια δείχνουν στην αντίπερα όχθη τη θέση της αρχαίας πόλης. Από εκεί δε μέσω σχεδίας, δίπλα από κάποιον τετράγωνο πύργο και μιας κατερειπωμένης εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου περνά κανείς στην αντίπερα όχθη δίπλα από κάποιον παρόμοιο πύργο στην Αμφίπολη.(Isambert, σ.24)
    • Η κώμη του Νεοχωρίου, που βρίσκεται στις υπώρειες του λόφου, κατέχει μέρος της αρχαίας Αμφίπολης. Εδώ βρίσκονται στα ΝΑ οχυρώματα από μεγάλους τετράγωνους λίθους από φαιό τιτανόλιθο ελληνικής κατασκευής. Μέρος του τείχους που κατέπεσε έφραξε την είσοδο της λίμνης Κερκινίτιδας, που σήμερα αποκαλείται Αχινός ή Ταχινός και έχει μήκος 6 λεύγες και είναι ονομαστή και σήμερα όπως και στην αρχαιότητα για τα χέλια της.
      Όταν κάποιος βγει από το Νεοχώρι, επανέρχεται στις εκβολές του Στρυμόνα, η οδός κατεβαίνει προς Νότον και μετά από μιάμιση ώρα φτάνει στην κώμη Κουτσούκ Κρούσοβα. Από εκεί δε παρεκτείνεται κατά μήκος της παραλίας του κόλπου και σε μία ώρα φτάνει στη Βράστα. Απέναντι από τα αριστερά φαίνεται η κώμη του Σταυρού, που δείχνει πιθανώς την πόλη των αρχαίων Σταγείρων, αποικία των Ανδρίων και πατρίδα του Αριστοτέλη. (Isambert, σ. 25-26)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το Λιβάδι είναι μια βλάχικη αποικία της αρχαίας εποχής και συχνά από τότε λέγεται βλαχο-Λίβαδο. Τα υπόλοιπα βλαχοχώρια σε αυτήν την περιοχή είναι το Κοκκινοπλό, στις πλαγιές του Ολύμπου, τρεις ώρες απόσταση από εκεί προς την Τσαριτσάνη, τα Φτερά στην ίδια απόσταση προς την Κατερίνη και το Νεοχώρι ανάμεσα στα Σέρβια και το Λιβάδι σε μια υψηλή τοποθεσία στο βουνό. Το Κοκκινοπλό έχει περίπου 200 σπίτια, τα Φτερά 100 και το Νεοχώρι 20 ή 30. Κοντά στα Φτερά λέγεται ότι υπήρχε ένα αρχαίο λατομείο. Αυτά τα χωριά ζουν κυρίως με την παραγωγή χοντρών μάλλινων ρούχων που λέγονται “σκουτί”, από τα οποία φτιάχνονται τα πανωφόρια που ονομάζονται “κάππαις”, στα ιταλικά “κάππε” και χρησιμοποιούνται ευρέως στην Ελλάδα και την Αδριατική. Το ένδυμα είναι δύο ειδών, μαύρο και άσπρο και εσωτερικά είναι μαλλιαρό. Αποστέλλεται στη Βενετία και στην Τεργέστη σε κομμάτια που λέγονται “ξύλα”. Οι Καλαρρυτιώτες, οι οποίοι κατασκευάζουν το ίδιο είδος ενδύματος στα ίδια τους τα βουνά και των οποίων οι έμποροι κατοικούν στην Αδριατική συνηθίζουν να αγοράζουν αυτά που κατασκευάζουν οι Λιβαδιώτες και τα στέλνουν σε έναν έμπορο, κυρίως έναν Ενετό, στη Θεσσαλονίκη, που το στέλνει σε Καλαρρυτιώτη έμπορο στην Αδριατική που χρεώνει δυόμιση πιάστρες το φόρτωμα 140 ξύλων ανά αποστολή. Οι Λιβαδιώτες κάνουν ετησίως από 150 έως 200 φορτώματα. Καλλιεργούν λίγο καλαμπόκι αλλά διαθέτουν αφθονία από πρόβατα, κατσίκια, άλογα και μουλάρια. Όπως και οι Καλαρρυτιώτες, είναι και αυτοί υπερήφανοι για τον εξαιρετικό αέρα και το νερό της πόλης τους, που κάποιες φορές κάνουν μέχρι και τρεις ώρες προκειμένου να προμηθευτούν το πιο εκλεκτό. Η λίμνη της Καστοριάς τους προμηθεύει με ψάρια προς 25 με 30 παράδες την οκά, προτιμότερα από τα ψάρια της θάλασσας που πωλούνται στη Θεσσαλονίκη προς 45. Από την άλλη, το ψύχος είναι τόσο δριμύ το χειμώνα, ώστε οι κάτοικοι ορισμένες φορές αποκλείονται στα σπίτια τους από το χιόνι για αρκετές ημέρες και εξαναγκάζονται να πίνουν λιωμένο χιόνι, καθώς δεν είναι δυνατή η πρόσβαση στα πηγάδια και στις πηγές τους. Υπάρχει τώρα ένας μεγάλος παγετός και ήταν πολύ δύσκολο να σύρουμε τα φορτωμένα άλογά μας στους απότομους και ολισθηρούς δρόμους. Η θέα του Ολύμπου από εκεί είναι μαγευτική.Η πορεία περνάει από το Κοκκινοπλό που βρίσκεται σε γκρεμό, λίγο πάνω από την πεδιάδα. Η πόλη πληρώνει 200 βαλάντια σε εισφορές. Ο οικοδεσπότης μου, ένας από τους προύχοντες, έχει ήδη πληρώσει 800 γρόσια αυτό το χρόνο και περιμένει και περαιτέρω αύξηση της φορολογίας. Έξω από την πόλη βρίσκεται το μνημείο ενός Αλβανού οπλαρχηγού, που σκοτώθηκε σε μάχη εναντίον των κλεφτών του Ολύμπου πριν τριάντα χρόνια περίπου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 335-336)
    • Από τους τάφους στην κορυφογραμμή, η οποία συνδέει το λόφο της Αμφίπολης με το όρος Παγγαίο, υπάρχει κατάβαση οκτώ λεπτών στο Νεοχώρι, στα τουρκικά Yenikoy, ένα μικρό χωριό τοποθετημένο στην πλευρά του λόφου της Αμφίπολης πάνω από τη δεξιά όχθη του ποταμού, όχι μακριά από τη λίμνη όπου υπάρχει μια ξύλινη γέφυρα λίγο πιο κάτω από αυτό το σημείο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 183)
    • Το Νεοχώρι φαίνεται ότι οφείλει, κατά κύριο λόγο, την ύπαρξη του στην επικερδή αλιεία των Στρυμονικών χελιών, τα οποία έχαιραν μεγάλης εκτίμησης ανάμεσα στους αρχαίους για το μέγεθος και το λίπος τους και δεν θεωρούνταν κατώτερα από τα χέλια της λίμνης Κωπαΐδας. Πιάνονται σε ένα φράγμα το οποίο κλείνει το ρέμα μισό μίλι παρακάτω από τη γέφυρα του Νεοχωρίου και το οποίο χρησιμεύει τόσο γι’ αυτό τον σκοπό όσο και ως κεφαλή μύλου. Αν δεν υπήρχε αυτό το τεχνητό εμπόδιο, ο ποταμός, μολονότι είναι απότομος, θα ήταν πλωτός ως το Νεοχώρι και μέχρι τη λίμνη. Ο μύλος ανήκει στη Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος, όμως ο ψαρότοπος, από τη στιγμή που απέκτησε αξία, διεκδικήθηκε από τον Σουλτάνο και τώρα την εκμεταλλεύεται ο Φετά Μπέης της Ζίχνης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.184)
    • Το Νεοχώρι, όπως υπονοεί η λέξη, είναι πρόσφατος οικισμός. Κατοικείται από σαράντα ελληνικές οικογένειες και εντάσσεται στην περιοχή της Ζίχνης, μια πόλη τοποθετημένη ανάμεσα στη Δράμα και τις Σέρρες, στους πρόποδες του μεγάλου βουνού που συνορεύει με τη Στρυμωνική πεδιάδα προς τα βόρεια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 184)
    • Τα μοναδικά απομεινάρια της αρχαιότητας στο Νεοχώρι, πέρα από την επιγραφή στην κρήνη, αποτελούν διασκορπισμένα κατάλοιπα της αρχαίας τεχνοτροπίας και ορισμένοι τάφοι από τους οποίους ένας φέρει μορφές σε χαμηλό ανάγλυφο και δύο άλλοι φέρουν απλά ένα όνομα. Υπάρχει ακόμη ένα απλό δωρικό τρίγλυφο ανάμεσα σε μετόπες, το οποίο λέγεται ότι μεταφέρθηκε από το Μπεζεστένι, έτσι ονομάζεται ένα μέρος στην κορυφή του λόφου, όπου υπάρχουν μερικά θραύσματα ίδια με εκείνα στο χωριό. Αν το τρίγλυφο ανήκει στο ναό της Αθηνάς, πιθανόν αυτός να ήταν μικρών διαστάσεων.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 198)
    • Η απόσταση από την Ευπορία στην Ηράκλεια σε συνδυασμό με το όνομα, φανερώνει ότι υπήρχε ένα πορθμείο κατά μήκος της λίμνης, πιθανώς στο σημείο όπου η λίμνη αρχίζει να στενεύει, 3 ή 4 μίλια στα νοτιοδυτικά της Αμφίπολης αλλά πιθανότατα στη δυτική πλευρά της λίμνης. Η Ευπορία ονομάστηκε έτσι από τον Πτολεμαίο ανάμεσα στις πόλεις της Βισαλτίας μαζί με την Όσσα και την Άργιλο και πιθανώς ο ποταμός που συναντά τον Στρυμόνα κάτω από τη γέφυρα του Νεοχωρίου ή της Αμφίπολης είναι η αρχαία Βισαλτία.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 228)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]

    • Χωριό που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τη βρύση που έχει αναγνωριστεί σαν τμήμα της Αρχαίας Πέλλας. (Walker,σ. 51)

    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]