Category: Σχινάς-Ελλάδα

• Εκτός από τα Μεγάλα Μετόχια, τα οποία οι Μονές έχουν στη Βλαχία, τη Θάσο και σε όλα τα παράλια της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, κέρδη αποκομίζουν από την καλλιέργεια των δασών, την παρασκευή ελαίου, από ελιές και δαφνοκαρπό και από τα φουντούκια. Αξίζει να σημειωθεί πως η Μονή Κουτλουμουσίου παράγει 200.000 οκάδες φουντούκια κατ’ έτος. Οι Μονές της Μεγίστης Λαύρας, των Ιβήρων και του Φιλοθέου εξάγουν 500.000 γρόσια ξύλα. Τέλος οι καλόγεροι εισπράττουν πολλά χρήματα και από την πώληση διαφόρων γλυπτών και άλλων αγιογραφικών εργόχειρων.(Isambert,σ. 55)
• Από τη Μονή Καρακάλου σε απόσταση δύο ωρών βρίσκεται η Μονή Μεγίστης Λαύρας. Χτίσθηκε περίπου το 963 [Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου]. Η ίδια αυτή Μονή θεωρούνταν κάποτε ως η πρώτη του Όρους. Όντως είναι η μεγαλύτερη και η αξιολογότερη, αλλά σήμερα η λαμπρότητά της υπολείπεται σημαντικά της λαμπρότητας που είχε σε παλαιότερα χρόνια. Είναι χτισμένη σε έναν βράχο που βρίσκεται πάνω από τη θάλασσα και υπέρκειται του ακρωτηρίου της Σμύρνας και ενός μικρού λιμένα, ο οποίος και προστατεύεται από ένα μικρό οχύρωμα.(Isambert,σ. 58)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

• Η Μεγίστη Λαύρα βρίσκεται στο άκρο της χερσονήσου του Άθω. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.115)
• Tο μοναστήρι της Λαύρας, ουσιαστικά το ησυχαστήριο του Αθανασίου, ενός ερημίτη από το Άθως, ονομαζόταν “η μονή των μελανών” ίσως επειδή οι μοναχοί ήταν ντυμένοι στα μαύρα, μέχρι που επεκτάθηκε από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά και τον Ιωάννη Τσιμισκή, και εμπλουτίστηκε από τη γενναιοδωρία πολλών μεταγενέστερων ευεργετών που προέρχονταν από χαμηλότερες τάξεις. Το μοναστήρι γενικά αποτελείται από διακόσιους καλόγερους, αλλά εκτός από αυτούς υπάρχουν πολλοί περισσότεροι που ταξιδεύουν προκειμένου να συλλέξουν φιλανθρωπίες. Η Κερασιά, ο Άγιος Αντώνιος, ο Άγιος Δημήτριος και ο Άγιος Παύλος είναι επίσης εξαρτώμενα, αλλά όχι σε μεγάλο βαθμό, και τα δύο τελευταία αποτελούν τους κυριότερους αμπελώνες της Λαύρας. Στην επικράτεια αυτού του μοναστηριού, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται ολόκληρη η κορυφή του Άθως, υπάρχουν περισσότερα από 20 απομονωμένα παρεκκλήσια, ένα από τα οποία βρίσκεται στη βουνοκορφή, και σε όλα τα μονοπάτια του βουνού υπάρχουν μοναδικά καθίσματα των ησυχαστών. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.128-129)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

• Η οδός συνεχίζει, απομακρύνεται από την παραλία και γίνεται ελαφρώς ανηφορική, διέρχεται από δάσος καστανιών, πεύκων και ελάτων και σε 50 λεπτά της ώρας φτάνει στη γέφυρα Μορφονούς που είναι ξύλινη.Η γέφυρα απέχει πέντε λεπτά της ώρας από την ακτή όπου και η σκάλα Μορφονούς της μονής Λαύρας,της σκήτης Αγ.Δημητρίου και κατά την ανατολική παραλία της μονής Αγ.Παύλου.Στο λιμάνι υπάρχουν φυλάκια σε επίπεδη έκταση και μέσα σε ελιές και πάνω από αυτό σε λόφο προς τη Λαύρα κείται το Παλαιομονάστηρο Μορφονούς(Αμαλφηνών) όπου υπάρχουν μεγάλα δέντρα και ερείπια της μονής και του πύργου που υπάρχει εκεί ενώ γύρω βλέπουμε αμπελώνες, ελαιώνες, αγρούς και πέντε κελιά κυκλωμένα από μεγάλο δάσος.Από τη γέφυρα Μορφονού οδός λιθόστρωτη και ανηφορική για 10 λεπτά-που απέχει ελάχιστα από την ακτή και περνά μέσα από δάσος- οδηγεί στο Αγίασμα Αγ.Αθανασίου όπου υπάρχει εκκλησάκι και άφθονα νερά.τα οποία ανέβλυσαν από βράχο με το χτύπημα της ράβδου του Αγ.Αθανασίου ύστερα από εντολή της Παρθένου.Από εδώ ο δρόμος συνεχίζει και σε μια ώρα περνά από τη γέφυρα Βελλά όπου και ομώνυμο ρέμα που έχει πάντοτε νερό και στα δεξιά εκκλησάκι του Αγ.Γεωργίου.Καθώς προχωρά συναντά και άλλα ρέματα και καστανιές και μέσα σε ελαιώνα συναντά το κελί του Αγ. Κωνσταντίνου της μονής Λαύρας και φτάνει στη μονή. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 653-654)
• Από τη μονή Λαύρας λιθόστρωτος δρόμος βαίνει προς τα νότια, παρέρχεται μετά από 30 λεπτά της ώρας από τη θέση Κύρ Ησαΐου όπου υπάρχει κελί επίσημο που μοιάζει με μονή, πηγή άφθονων νερών και μεγάλες δρύες όπου διαμένουν τα κοπάδια της μονής.Κοντά στην περιοχή αυτή και σε απόσταση πέντε λεπτών υπάρχει μικρός σταυρός ενώ οδός κατηφορική που διακλαδώνεται και κινείται προς την παραλία δηλαδή, ανατολικά μετά από τρία τέταρτα της ώρας φτάνει σε βραχώδη ακτή και εντός κανονικού περιβόλου κείται η ρουμουνική, βλάχικη ή μολδαβική σκήτη που εορτάζει τη μνήμη του Τιμ.Προδρόμου.Η σκήτη χτίστηκε στα μέσα του περασμένου αιώνα και παραχωρήθηκε από τη μονή Λαύρας σε μοναχούς από τη Χίο, οι οποίοι διακρίνονταν για τη φιλοξενία τους αλλά αργότερα παραχωρήθηκε στους Μολδαβούς, ανοικοδομήθηκε και κλήθηκε μολδαβική ή μολδαβορουμουνική με σιγίλλιο και από τον Ιωακείμ Β’ονομάστηκε ρουμουνική.Από τη θέση αυτή του Κύρ Ησαΐου οδός ανηφορική μέσα από δρύες και έπειτα από δάσος πρίνων, μετά από ένα τέταρτο φτάνει σε μεγάλο σταυρό όπου υπάρχει η δεξαμενή Χαΐρι(δηλαδή, σε τρία τέταρτα από τη μονή Λαύρας). (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 662-665)
• (Η άνοδος προς την κορυφή γίνεται μόνο την άνοιξη όταν αυτή δεν καλύπτεται από νέφη.)Ο όρμος Αυλάκι κείται στο νότιο άκρο της χερσονήσου(κάτω από τα Κελιά της Κερασιάς) όπου υπάρχει και το βραχώδες νησί του Αγ.Χριστοφόρου.Στον όρμο αυτό λόγω των πολύ απότομων βραχωδών πλαγιών, δρόμος υπάρχει μόνο προς τα κελιά της Κερασιάς.Από την Κερασιά ρέει και ρυάκι με άφθονο ύδωρ.Από αυτόν τον όρμο δύσβατος δρόμος και ανηφορικός περνά μέσα από καστανιές και δρύες και οδηγεί στα κελιά Κερασιάς.Το συνοικισμό αυτό απαρτίζουν 9 εξαίρετα κελιά που ανήκουν στη μονή Λαύρας και καλούνται του Χατζή Γεώργη, ο οποίος εκδιώχθηκε από τα κελιά ως οπαδός της ρωσσικής εκκλησίας.Αυτός δέχονταν τους μοναχούς στο κελί του ύστερα από σκληρότατες δοκιμασίες.Σε κάποιο από τα κελιά αυτά έμεναν μέχρι πρόσφατα και οι άριστοι ζωγράφοι και τοιχογράφοι του Αγ.Όρους Ιωάσαφ(που πέθανε το 1882) και ο αδελφός του ο παπά Αντώνιος και κάποιοι ονόματι Ιωάννης και Γεώργιος οι οποίοι αφού αποχώρησαν έδωσαν το κελί τους στην κυρίαρχη μονή αντί του ποσού των 600 λιρών, κατέβηκαν στη σκήτη Καυσοκάλυβα και έχτισαν εκεί άριστο κελί.Από την Κερασιά ημιονική οδός ανηφορική και γεμάτη χαλίκια κινείται για μισή ώρα στις πλαγιές του βουνού μέσα σε δάσος πεύκων και ελάτων όπου πάρα πολλοί κορμοί ξερών δένδρων στέκονται σαν ανθρώπινοι σκελετοί που χτυπήθηκαν από κεραυνό μέσα σε κοιλάδα που σχηματίζεται από δυο βουνά όπου κείται μικρό εκκλησάκι με κατεβασμένο σφαιρικό θόλο που έχει χτιστεί από τον πατριάρχη Διονύσιο Γ’τον Βάρδαλη μαζί με το παρακείμενο ευρύχωρο οίκημα. Το οίκημα και το εκκλησάκι καλύπτονται τρεις μήνες από χιόνι ενώ δίπλα τους υπάρχει στέγασμα κα δεξαμενή.Από εκεί μονοπάτι πεζών προχωρά με στροφές σε άδενδρο και βραχώδες έδαφος που σχηματίζει κωνική κορυφή που λέγεται Άθως.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 667-669)
• Μονή Αγ. Λαύρας: Ιδιόρρυθμος και μεσόγειος. Με 110 μοναχούς από την ελεύθερη και δούλη Ελλάδα. Απέχει από την αποβάθρα Μορφονούς τρεις ώρες.Σκήτη Τιμ.Προδρόμου: Βλάχικη, ρωμούνικη ή μολδαβική κοινοβιακή και παράλιος σκήτη με 90 Βλάχους μοναχούς.Κείται μέσα σε περίβολο και απέχει από την ακτή πέντε λεπτά ενώ από τη μονή μια ώρα και ένα τέταρτο.
  Σκήτη Καυσοκαλύβα: Ιδιόρρυθμος και παράλιος.Απέχει από την ακτή πέντε λεπτά ενώ από τη μονή μία ώρα και 55 λεπτά, αποτελείται από 30 κελιά (καλύβες)όπου διαμένουν Έλληνες μοναχοί.Λόγω της ευχάριστης αλλά και οχυρής θέσης της σκήτης η μονή Αγ.Παντελεήμονος ζήτησε να την αγοράσει για έναν υποψήφιο μεγαλόσχημο μοναχό εξόριστο στο Αγ.Όρος αλλά η σκήτη δεν πουλήθηκε.Κελιά Κερασιάς: Ιδιόρρυθμος και μεσόγειος.Πρόκειται για εννιά κελιά που καλούνται του Χατζή –Γεώργη όπου διαμένουν Έλληνες και Ρώσσοι μοναχοί που απέχουν μισή ώρα από την ακτή Αυλάκι που αποτελεί μικρό λιμάνι στη νότια πλευρά και μια ώρα από τη σκήτη.Σκήτη Αγ.Άννας: Απέχει από την Κερασιά μια ώρα και τρία τέταρτα ενώ το Κυριακό από την ακτή μια ώρα και αποτελείται από 80 κελιά όπου διαβιούν μοναχοί από την ελεύθερη και δούλη Ελλάδα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 587-589)
• Η μονή Λαύρας έχει μορφή οχυρού, απέχει από την ακτή τρεις ώρες από τη σκάλα Μορφονούς, κείται στο ΝΑ άκρο της χερσονήσου σε βράχο, υπέρκειται της επιφάνειας της θάλασσας 35μ. και κτίστηκε το 961 από τον όσιο Αθανάσιο του οποίου τη μνήμη εορτάζει στις 5 Ιουλίου.Στα μέσα του 18ου αι. περιλάμβανε 400 κελιά και 4 πύργους που κτίστηκαν αρχικά από τον αυτοκράτορα Ιωάννη Τζιμισκή.Η προσπάθεια συνεχίστηκε από τον μοναχό Νείλο Νοταρά στις αρχές του 14ου αι., από τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Άνθιμο Β ’πριν το 1628 και από τον πατριάρχη Διονύσιο Γ’ Βάρδαλι μετά το 1665.Το 1759 υπήρχε και τυπογραφείο που έπαψε να υφίσταται στις αρχές του 19ου αι. Ο ηγούμενος της μονής που είναι η αρχαιότερη των μονών του Άθω χειροτονούνταν από τον Πατριάρχη ενώ αντιπρόσωπος της μονής δίνει μετά την προσφώνηση την 1η Ιουνίου κάθε έτους την ράβδο του εκάστοτε πρώτου της επιστασίας.Η κύρια είσοδος της μονής -η οποία πέντε λεπτά της ώρας σε κατάβαση και 10 λεπτά της ώρας σε ανάβαση απέχει από την ακτή -βρίσκεται στη δυτική πλευρά ο δε επισκέπτης υποχρεούται να διέλθει τρεις διαδοχικές θύρες από τις οποίες η πρώτη είναι φτωχική και οι δυο άλλες πλουσιότατα διακοσμημένες ενώ ο διάκοσμος περιλαμβάνει και την εικόνα της Παναγίας.Ανάμεσα στην πρώτη και δεύτερη πύλη και στα δεξιά κείται το οίκημα του θυρωρού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 654-658)
• Ο εισερχόμενος στη μονή από αυτές τις θύρες αφήνει πίσω τον ΝΔ περίβολο και τον οχυρό πύργο του Ιωάννη Τζιμισκή που απέχει είκοσι μέτρα όπου φυλακίζονται οι καταδικαζόμενοι και αντικρύζει τον ναό της Παναγίας Πορταΐτισσας ή Κουκουζέλισας ή δεύτερο καθολικό όπου υπάρχει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Η κύρια οδός διέρχεται μεταξύ του ναού και του ξενώνα οδηγεί στο αντικρυνό πλούσιο προσκυνητάριο όπου υπάρχει και άλλη εικόνα της Παναγίας που καλείται Οικονόμισσα ή Ελαιοβρύτησσα.Έπειτα η οδός μας οδηγεί στο καθολικό του οποίου οι εσωτερικές τοιχογραφίες είναι παλαιότερες της εποχής του Πανσέληνου.Δυτικά του καθολικου υφίστανται: α) δυο μεγάλα και γηραιά κυπαρίσσια που λέγεται ότι φυτεύτηκαν από τον Αγ.Αθανάσιο και των οποίων η περιφέρεια του κορμού είναι 6-7 μ., β)η φιάλη που υποβαστάζεται από οκτώ μαρμάρινους κίονες, σκεπάζεται από θόλο και η εσωτερική της επιφάνεια καλύπτεται από τοιχογραφίες, γ)η τράπεζα που είναι ισόγειο κτίριο που κείται πιο δυτικά των προηγουμένων και υπέρκειται τριών βαθμίδων του καθολικού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 658)
• Βορείως του καθολικού κείται τριώροφο οίκημα όπου υπάρχει και εκκλησία των Ταξιαρχών που καλείται πατριαρχικό οίκημα και χρησιμεύει για την υποδοχή των επισήμων ξένων. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 658-661)
• Μεταξύ του κτιρίου αυτού και του ξενώνα(αρχονταρίκι) υπάρχουν και η σιταποθήκη και στο υπόγειο η οιναποθήκη όπως και το σκευοφυλάκειο.Ανατολικά του ναού και περίπου στα δεκαπέντε τουλάχιστον βήματα κείται ισόγειο θολωτό οίκημα που χωρίζεται από τα υπόλοιπα και διαιρείται σε τρία διαχωρίσματα όπου φυλάσσονται τα κειμήλια της μονής, η βιβλιοθήκη όπου περιλαμβάνονται και 1000 χειρόγραφα στα οποία συγκαταλέγεται και ο περιώνυμος επί περγαμηνής κώδικας του Διοσκορίδη που φέρει και εικόνες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 661)
• Νότια του καθολικού υψούται ακόμη ένας ναός που καλείται Μιχαήλ Σινάδων.Εντός του περιβόλου της μονής υπάρχουν βρύσες με άφθονο ύδωρ και φυτείες με λεμονιές και πορτοκαλιές. Στην ΝΑ πλευρά του περιβόλου της μονής οι μοναχοί διατηρούν ωραιότατους κήπους με οπωροφόρα και άλλα εσπεριδοειδή. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 661)
• Γύρω από τη μονή- με εξαίρεση την ανατολική πλευρά- κείνται τα εξής κελιά: α)Χρυσοστόμου που είναι το ανώτερο όλων και κείται στις δυτικές πλαγιές του όρους Άθω και σε απόσταση πέντε λεπτών από τη μονή.Από τη θέση αυτή οράται καθαρά όλο το εσωτερικό της μονής και ο περίβολός της.Κοντά στο κελί υπάρχει μεγάλη δεξαμενή όπου συγκεντρώνεται το νερό που κατεβαίνει από τον Άθω το οποίο θέτει σε κίνηση δυο υδρόμυλους. Στη δεξαμενή αυτή τελείται και ο ετήσιος αγιασμός.β)Το κελί του Αγ.Παντελεήμονος το οποίο κείται μέσα σε αμπελώνες κάηκε και πρόσφατα ανακαινίστηκε.γ)Προδρόμου όπου πριν την οικοδόμηση της μονής ασκήτευσε ο Αγ.Αθανάσιος.Εκεί υπάρχει και αγίασμα.δ)Ταξιάρχης ή Κουκουζέλη που κείται σε καλή πεδιάδα όπου και τα λειβάδια της μονής. Απέναντι από το κελί αυτό και στον περίβολο της μονής υπάρχει μικρή θύρα που όμως δεν ανοίγει.ε)Το μικρό κελί του Αγ.Κωνσταντίνου που βρίσκεται πριν τη μονή και στα αριστερά της για 3 λεπτά της ώρας και μέσα σε ελαιώνα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 661-662)
• Από τη μονή λιθόστρωτος δρόμος βαίνει στη βόρεια πλευρά και έπειτα γίνεται κατηφορικός, διέρχεται από ελαιώνα και μετά από πέντε λεπτά (ανηφορικά 10΄) προς την παραλία.Πάνω σε βράχο υψώνεται κτίριο με μορφή φρουρίου με πύργο που καλείται αρσανάς, όπου οι προϊστάμενοι (γέροντες) και οι προηγούμενοι έχουν δωμάτια προς ανάπαυση κοντά στην παραλία και κοντά σε μικρό όρμο που βλέπει στο βορρά και χωρά μόνο τρία μικρά πλοία.Εκεί υπάρχει νεώλκειο δηλαδή, διώροφο οίκημα του οποίου το πάνω μέρος χρησιμεύει για την οίκηση μοναχών που αλιεύουν αλλά και ως αποθήκη. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 662)
• Η σκήτη Αγ.Άννης ανήκει στη μονή Αγ.Λαύρας, απαρτίζεται από 70 κελιά που κείνται σε απόκρημνους βράχους πάνω από τη θάλασσαα και κατέχουν έκταση που τη διανύει κάποιος σε μισή ώρα.Στα κελιά αυτά συγκαταλέγεται και αυτό που ανήγειρε το 1759 ο πατριάρχης Κύριλλος Ε’ που βρίσκεται σε ωραία θέση με ναΐσκο ωραιότερο των άλλων.Όλα τα κελιά της σκήτης έχουν περιβόλους με άφθονα νερά με λεμονιές, πορτοκαλιές και άλλα οπωροφόρα δέντρα.Η βιβλιοθήκη της περιλαμβάνει 46 αρχαία χειρόγραφα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 672-673)
• Στη χερσόνησο της Ακτής ή του Αγίου Όρους βρίσκονται οι όρμοι Φραγκολιμάνι και Μορφονούς των μονών Εσφιγμένου και Λαύρας, ο όρμος Αυλάκι που βρίσκεται στη νοτιοανατολική άκρη των κελιών Κερασιάς και ο κύριος λιμένας του Αγίου Όρους ο λιμένας Δάφνης, στον οποίο έχουν πρόσβαση τα ατμόπλοια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 494)

[/tab]
[end_tabset]

• Δυόμιση ώρες μετά τη Μονή Εσφιγμένου βρίσκεται η Μονή Βατοπαιδίου, η οποία και είναι μία από τις σημαντικότερες του Όρους. Ο Ιερός Ναός που βρίσκεται σ’ αυτήν είναι ο Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Πολύ κοντά στην τοποθεσία της σημερινής Μονής βρίσκονται τα ερείπια της άλλοτε ανθούσας σχολής Ευγενίου του Βουλγάρεως.Από το Βατοπαίδι η μετάβαση προς τις Καρυές γίνεται απ’ ευθείας, αφήνοντας πίσω τις δύο μικρές Μονές του Παντοκράτορος και του Σταυρονικήτα. Η πρώτη Μονή έχει χτιστεί σε έναν βράχο που βρέχεται από τη θάλασσα, κάτω από τον οποίο υπάρχει ένας ορμίσκος. Η δεύτερη Μονή βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα. Οικοδομήθηκε το 1540. (Isambert, σ. 56 – 57)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

• Η Μονή των Ιβήρων από το Βατοπέδι απέχει τρεις ώρες : αρχικά συναντούμε μια προεξοχή του όρους, πάνω στο οποίο βρίσκεται η Μονή Σταυρονικήτα ενώ στην κάθοδο η Μονή Παντοκράτορα, η οποία βρίσκεται στη μέση της διαδρομής για το Βατοπέδι. Το μοναστήρι του Παντοκράτορα οικοδομήθηκε τον 13ο αιώνα από δύο αδέρφια, ένας από τους οποίους ήταν ο Αλέξιος, ο στρατηγός του Μιχαήλ Παλαιολόγου, ο οποίος ανέκτησε την Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους. Πάνω στη βουνοκορφή βρίσκεται ο Άγιος Ηλίας, ένα μεγάλο ασκητήριο, το οποίο ανήκει εξ ολοκλήρου στους Ρώσους. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 130-131)
• Αφήνοντας την μονή Παντοκράτορος συναντούμε μια άλλη κορυφογραμμή, διερχόμενοι συνεχώς μέσω δασών οδεύοντας προς το Βατοπέδι.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 131)
• Οι κυριότερες σκήτες, εκτός από αυτές που εξαρτώνται από τη Λαύρα, είναι η νέα σκήτη του Αγίου Παύλου, η Σκήτη του Ξενοφώντος , του προφήτη Ηλία , του Παντοκράτορα, του Αγίου Δημητρίου, του Βατοπεδίου, του Προδρόμου ή η Κουτλουμουσιανή σκήτη, η σκήτη της Αγίας Τριάδας κοντά στη Σίμωνος πέτρα και το μονίδριον του Αγίου Βασιλείου στην ακτή, όχι μακριά από τις Καρυές. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 135)
• Το Νεοχώρι φαίνεται ότι οφείλει, κατά κύριο λόγο, την ύπαρξη του στην επικερδή αλιεία των Στρυμονικών χελιών, τα οποία χαίρουν μεγάλης εκτίμησης ανάμεσα στους αρχαίους για το μέγεθος και το λίπος τους, και δεν θεωρούνταν κατώτερα από τα χέλια της λίμνης Κωπαϊδας. Πιάνονται σε ένα φράγμα το οποίο κλείνει το ρέμα μισό μίλι παρακάτω από τη γέφυρα του Νεοχωρίου, και το οποίο χρησιμεύει τόσο γι’ αυτό τον σκοπό όσο και ως κεφαλή μύλου. Αν δεν υπήρχε αυτό το τεχνητό εμπόδιο, ο ποταμός, μολονότι είναι απότομος, θα ήταν πλωτός ως το Νεοχώρι και μέχρι τη λίμνη. Ο μύλος ανήκει στη Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος, όμως ο ψαρότοπος, από τη στιγμή που απέκτησε αξία, διεκδικήθηκε από τον Σουλτάνο και τώρα πλέον τον εκμεταλλεύεται ο Φετά Μπέης τής Ζίχνης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 184)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

• Μονή Παντοκράτορος: Ιδιόρρυθμος και παράλιος με 50 μοναχούς Έλληνες και Σλάβους. Σκήτη Προφ.Ηλία: Κοινοβιακή και μεσόγειος με 150 μοναχούς Ρώσσους ενώ στο καταστατικό γίνεται λόγος μόνο για 32, απέχει από τη μονή τρία τέταρτα και μια ώρα από τις Καρεές.Βρίσκεται μέσα σε περίβολο με νοσοκομείο, εκκλησία και εργοστάσια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 586)
• Η μονή Παντοκράτορος βρίσκεται σε βραχώδη λοφίσκο πάνω από τη θάλασσα και σε ωραία θέση.Πρόκειται για φτωχή μονή που εορτάζει τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος(6 Αυγούστου).Ιδρύθηκε από τον μεγάλο στρατοπεδάρχη Αλέξιο Κομνηνό και αποτελείται από οχυρό περίβολο που έχει στο άνω μέρος του ξύλινους εξώστες και προστατεύεται από τετράγωνο πύργο με τουφεκήθρες.Έτσι όποιος πλησιάζει στη μονή νομίζει ότι αντικρύζει οχυρό.Το καθολικό της σε σχήμα σταυρού είναι από τα αρχαιότερα του Αγ. Όρους,σκεπάζεται από δυο θόλους και έχει τους εσωτερικούς του τοίχους καλυμμένους με τοιχογραφίες του Πανσελήνου και άλλα αξιόλογα κειμήλια.Η μονή είχε σπουδαία βιβλιοθήκη με 3000 τόμους, οι οποίοι όμως αφού σωρεύθηκαν το 1830 σε υγρό πύργο καταστράφηκαν και τώρα έχει μόνο 234 χειρόγραφα.Στην περιφέρεια της μονής κείται στη θέση του κελιού με το όνομα τα Εισόδια της Θεοτόκου η μονή Ραβδούχου και οι ερειπωμένες μονές Φακηνού και Φαλακρού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 689-690)
• Από τη μονή Παντοκράτορα κατηφορικός δρόμος φέρει μετά από 2 λεπτά σε μικρή επίπεδη έκταση που σχηματίζεται όρμος με μικρό νεώλκειο ισόγειο όπου υπάρχουν και μικρές οικίες.Στον όρμο αυτό προσορμίζονται όσοι πλέουν από τη Θάσο προς το Αγ.Όρος.Από τον όρμο αυτό οδός μικρή και ανηφορική διερχόμενη από μικρό αμπελώνα της μονής προσπερνά σε 10 λεπτά υδρόμυλο της μονής και διέρχεται από κοντόκλαδα και ανηφορικά κινούμενη οδηγεί στη σκήτη του Προφήτη Ηλία μετά από ολική πορεία προς τη μονή τριών τετάρτων. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 706-709)
• Η σκήτη αυτή κείται στις ΒΑ πλαγιές του όρους και σε μικρή έκταση στους πρόποδες όρους που καλύπτεται από καστανιές.Περιβάλλεται από τείχος ενώ το κυριακό της βρίσκεται μέσα σε περίβολο με πορτοκαλιές, λεμονιές και δάφνες που τιμάται στο όνομα του Προφ.Ηλία και καλύπτεται εσωτερικά από τοιχογραφίες και περιβάλλεται από κήπους και ωραίο δάσος με λίγα νερά και στεφανώνεται από λόφο από όπου φαίνεται η μονή Παντοκράτορος και υπάρχει ανεμόμυλος. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 709)
• Από τη σκήτη αυτή δύσβατος δρόμος με ανηφόρες και κατηφόρες που διακόπτεται από ρυάκια και μέσα από κοντόκλαδα σε 10 λεπτά συναντά την οδό που απευθείας οδηγεί από τη μονή στις Καρυές κοντά σε ξύλινο σταυρό. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 709-710)
• Από τον όρμο της μονής η οδός έχοντας στα δεξιά αμπέλια και μια κοιλάδα και τη θάλασσα στα αριστερά βαίνει ανηφορικά μέσα από κοντόκλαδα και φτάνει σε 20 λεπτά σε ξύλινο σταυρό από όπου διακλαδώνεται η άγουσα εντός 10 λεπτών στη σκήτη του Προφ.Ηλία.Από τον σταυρό οδός ομαλή αλλά ανηφορική μέσα από κοντόκλαδα προσπερνά σε 20 λεπτά την εγκατελειμμένη σκήτη της ίδιας μονής Καψάλας όπου τώρα διαμένουν κάποιοι ερημίτες –ιδίως Βλάχοι. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 710)
• Η οδός προχωρά και φτάνει σε 20 λεπτά στον σταυρό Καρεών που κείται πλάι σε υπόστεγο που καλείται Κιόσκι από όπου γίνεται ορατή η κωμόπολη των Καρεών και από όπου οδός λιθόστρωτη βαίνει ομαλά μέσα από κοντόκλαδα και προσπερνώντας κάποια κελιά φτάνει στις Καρυές. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 710)

[/tab]
[end_tabset]

• Δυόμιση ώρες μετά τη Μονή Εσφιγμένου βρίσκεται η Μονή Βατοπαιδίου, η οποία και είναι μία από τις σημαντικότερες του Όρους. Ο Ιερός Ναός που βρίσκεται σ’ αυτήν είναι ο Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Πολύ κοντά στην τοποθεσία της σημερινής Μονής βρίσκονται τα ερείπια της άλλοτε ανθούσας σχολής Ευγενίου του Βουλγάρεως. Από το Βατοπαίδι η μετάβαση προς τις Καρυές γίνεται απ’ ευθείας, αφήνοντας πίσω τις δύο μικρές Μονές του Παντοκράτορος[Ναός Μεταμορφώσεως] και του Σταυρονικήτα[Ναός Αγ.Νικολάου]. Η πρώτη Μονή έχει χτιστεί σε έναν βράχο που βρέχεται από τη θάλασσα, κάτω από τον οποίο υπάρχει ένας ορμίσκος. Η δεύτερη Μονή βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα.Οικοδομήθηκε το 1540. (Isambert, σ. 56 – 57)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

• Από τη Μονή των Ιβήρων στο Βατοπέδι είναι τρεις ώρες: αρχικά συναντάται μια προεξοχή του όρους, πάνω στην οποία στα δεξιά βρίσκεται η Μονή Σταυρονικήτα και στο κατέβασμα η Μονή Παντοκράτορα, η οποία βρίσκεται στη μέση της διαδρομής για το Βατοπέδι. Η Μονή Σταυρονικήτα ιδρύθηκε από τον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, Ιερεμία. Είναι τοποθετημένη ακριβώς πάνω στην ακτή, ανάμεσα σε κήπους και δενδρόκηπους από πορτοκαλιές και περιλαμβάνει μια ονομαστή εικόνα του Αγίου Νικολάου από τη Μούρα, στον οποίο και είναι αφιερωμένη η εκκλησία. Αυτή η εικόνα ονομάζεται Στριδάς, επειδή έχει ένα όστρακο πάνω της, το οποίο αποδεικνύει την ιστορία που σχετίζεται με αυτό, και συγκεκριμένα, ότι είχε ριχτεί μέσα στη θάλασσα κατά τη διάρκεια της εικονομαχίας και μετά από αρκετό καιρό βγήκε ξανά στην ακτή.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 130)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

• Μονή Σταυρονικήτα: Ιδιόρρυθμος και παράλιος με 150 μοναχούς από την ελεύθερη και δούλη Ελλάδα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 586)
• Η μονή Σταυρονικήτα ονομάστηκε έτσι από τα κελιά των μοναχών Σταύρου και Νικήτα τα οποία το 1533 ανακαινίστηκαν από κάποιον Γρηγόριο ενώ έπειτα κατα στράφηκαν από πυρκαγιά.Χτίστηκε το 1542 από τον πατριάρχη Ιερεμία από τη Σόφια και εορτάζει τη μνήμη του Αγ.Νικολάου(6 Δεκεμβρίου).Είχε μορφή παρόμοια με την παλαιά μονή και έμοιαζε με οχυρό του Μεσαίωνα.Χτίστηκε απέναντι από την παλαιά μονή και βρίσκεται σε καλό όρμο.Το καθολικό της μονής έχει ρυθμό από τους αρχαιότερους των βυζαντινών εκκλησιών και αμιγή ενώ καλύπτεται από τοιχογραφίες ενός από τους καλούς μαθητές του Πανσελήνου.Η βιβλιοθήκη της που υφίσταται σε ελεεινές συνθήκες περιέχει 167 χειρόγραφα.Από εκεί δύσβατος δρόμος μέσα από κοντόκλαδα και αμπέλια κείμενος κοντά στην ακτή οδηγεί στη μονή Ιβήρων. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 690-693)
• Από το λόφο όπου κείται η μονή Σταυρονικήτα κατηφορική οδός για 3 λεπτά αφήνει στα δεξιά της αμπελώνες και μικρούς κήπους, αριστερά τη θάλασσα και με ανηφόρες και κατηφόρες σε 10 λεπτά βρίσκει δύσβατη διάβαση πεζών φέρουσα στη μονή Ιβήρων.Προχωρώντας ο δρόμος άλλοτε ομαλά σε γαιώδες έδαφος και άλλοτε ανηφορικά μέσα από κοντόκλαδα και ελαιώνες και ορισμένα παλιά κελιά οδηγεί μετά από τρία τέταρτα στο Κιόσκι που βρίσκεται πριν τις Καρυές και εισέρχεται στην κωμόπολη. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 711)

[/tab]
[end_tabset]

• Σε απόσταση μίας ώρας από τη Μονή Φιλοθέου βρίσκεται η Μονή Καρακάλλου. Από εκεί το Όρος φέρεται κάθετα, και άποπτοι καθίστανται οι νήσοι Σάμοθράκη, Ίμβρος και Τένεδος. Από εκεί μετά από δύο ώρες είναι η Μονή της Μεγίστης Λαύρας.(Isambert,τόμ.Ι, σ.58)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

• Η συνηθισμένη διαδρομή από τη Μονή Φιλοθέου στη Μονή της Λαύρας είναι από την ξηρά στη Μονή Καρακάλλου και από τη θάλασσα από το λιμάνι της τελευταίας στον Αρσανά της Λαύρας.Η διαδρομή από την ξηρά είναι ένα ανώμαλο μονοπάτι, που είναι καλύτερο να γίνεται με τα πόδια.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 128)
• Το μοναστήρι του Καρακάλλου πήρε το όνομά του από τον ιδρυτή του, Αντώνιο Καρακάλλα, ο οποίος ήταν Ρωμαίος , αλλά το κυριότερο τμήμα του παρόντος κτιρίου χτίστηκε με χρηματοδότηση ενός οσποδάρου της Μολδαβίας.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 130)
• Εφτά μόνο από τα είκοσι μοναστήρια είναι κοινόβια και συγκεκριμένα, του Καρακάλλου, της Σιμένου, στην βορειότερη ακτή, και στη νότια, του Διονυσίου, της Σίμωνος Πέτρας, του Ρουσσικού, του Ξενοφώντος και του Κωνσταμονίτου. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.133)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

• Μονή Καρακάλλου: Κοινοβιακή και μεσόγειος με 50 μοναχούς από την Ελλάδα που συγκρούονται. Απέχει από την ακτή τρία τέταρτα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 587)
• Η μονή Καρακάλλου τιμά τους αποστόλους Πέτρο και Παύλο και ιδρύθηκε πιθανώς επί Ρωμανού Διογένους το 1068.Ερημώθηκε από τους πειρατές και ανοικοδομήθηκε με δαπάνη του Πέτρου, ηγεμόνα της Μολδαβίας και του πρωτοσπαθαρίου του Πέτρου, οι οποίοι αργότερα μόνασαν στη μονή.Η μονή κείται σε λόφο με ισχυρό πύργο, κυκλώνεται από αμπέλια και κήπους και έχει 10 κελιά.Στη μονή Καρακάλλου αποστέλλονται όσοι εξορίζονται από τη Μεγάλη Εκκλησία.Στη βιβλιοθήκη της διατηρούνται 250 χειρόγραφα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 649-650)
• Στην περιοχή Προβάτα υπάρχουν 11 κελιά- με αρειμάνιους καλόγερους- που βρίσκονται σε ομαλή έκταση και μέσα σε δάσος λεπτοκαρυών, κήπων και αμπέλων και βόρεια προς τη μονή Λαύρας.Τα κυριότερα είναι: ο Αγ.Αρτέμιος που οικείται από 20 Ρώσσους μοναχούς που ζουν κοινοβιακά, ο Σταυρός, το Κονάκι(της μονής Λαύρας), Παππάδων, Αγ.Θεόδωροι.Τα κελιά αυτά απέχουν μισή ώρα της ανατολικής παραλίας, 20 λεπτά από τη μονή Καρακάλλου, τρία τέταρτα από τη σκάλα Μορφονούς με την οποία συγκοινωνούν απ’ευθείας με δύσβατη οδό και 3 ώρες και τρία τέταρτα από τη μονή Λαύρας. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 650)

[/tab]
[end_tabset]

• Εκτός από τα Μεγάλα Μετόχια, των οποίων οι Μονές έχουν κτήσεις στην Βλαχία, τη Θάσο και από όλα τα παράλια της Ευρωπαϊκής Τουρκίας. Επίσης κέρδη προσκομίζουν οι Μονές από την καλλιέργεια των δασών, την κατασκευή ελαίου, από ελιές και δαφνοκαρπό και από τα φουντούκια. Αξίζει να σημειωθεί πως η Μονή Κουτλουμουσίου προσκομίζει 200.000 οκάδες φουντούκια κατ’ έτος. Οι Μονές της Μεγίστης Λαύρας, των Ιβήρων, και του Φιλοθέου εξάγουν 500.000 γρόσια ξύλα. Τέλος οι καλόγεροι εισπράττουν πολλά χρήματα και από την πώληση διαφόρων γλυπτών και άλλων τινών αγιογραφικών εργόχειρων.(Isambert,σ. 55)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

• Η Μονή Φιλοθέου βρίσκεται στο δρόμο για τη Λαύρα: ο δρόμος ακολουθεί την κλίση του βουνού διαμέσου ενός πυκνού δάσους από καστανιές, βελανιδιές και φτελιές ανακατεμένες με μια σπουδαία ποικιλία από θάμνους, συγκεκριμένα κουμαριές, που τώρα καλύπτεται με ώριμο καρπό. Οι βελανιδιές είναι μικρές, αλλά πολλές από τις καστανιές είναι πολύ εκλεκτά δέντρα: ένα μικρό μερίδιο από το καρπό καταναλώνεται στο βουνό ή εξάγεται με πλοία, τα οποία έρχονται να φορτώσουν καυσόξυλα. Τα υπολείμματα χάνονται στο έδαφος ή παρασύρονται στην θάλασσα από τους χειμάρρους.Ο φόρος που επιβάλλει το μοναστήρι είναι μια μικρή συνεισφορά από του ξυλοκόπους. Σε ένα πράσινο λιβάδι κοντά στη θάλασσα, μεταξύ Ιβήρων και Φιλοθέου, στέκεται το ερειπωμένο μονίδιο ή δευτερεύον μοναστήρι του Μυλοποτάμου και το κάστρο που ανήκει στη Λαύρα. Η Μονή Φιλοθέου, αν και είναι ένα από τα μικρότερα οικήματα της χερσονήσου, είναι μεταξύ των αρχαιοτέρων. Ιδρύθηκε από κάποιον ονόματι Φιλόθεο, σε συνεργασία με δύο άλλους Έλληνες αγίους που ονομάζονται Αρσένιος και Διονύσιος, ο τελευταίος από τους οποίους υπήρξε ο ιδρυτής του σπουδαίου μοναστηριού του Αγίου Διονυσίου στο Όρος Όλυμπος. Η Μονή Φιλοθέου επεκτάθηκε από έναν πρίγκιπα του Κακέτ της Γεωργίας στα 1492. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.126-127)

• Η συνηθισμένη διαδρομή από τη Μονή Φιλοθέου στη Μονή της Λαύρας είναι από την ξηρά στη Μονή Καρακάλου και από τη θάλασσα από το λιμάνι της τελευταίας στον Αρσανά της Λαύρας.Η διαδρομή από την ξηρά είναι ένα ανώμαλο μονοπάτι, που είναι προτιμότερο να γίνεται με τα πόδια.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.128)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

• Μονή Φιλοθέου: Ιδιόρρυθμος και μεσόγειος με 60 μοναχούς από την ελεύθερη και δούλη Ελλάδα(οι μοναχοί συγκρούονται μεταξύ τους).Απέχει από την ακτή μια ώρα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 587)
• Η μονή Φιλοθέου τιμά τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και κείται σε ωραία και γεμάτη νερά κοιλάδα με θέα στη θάλασσα μέσα σε αμπέλια, έχει 5 κελιά ενώ πάνω από τη μονή απλώνεται δάσος καστανιάς από όπου κατερχόμενα ύδατα κινούν υδρόμυλους.Η μονή ιδρύθηκε στα χρόνια του Αγ.Αθανασίου, ίσως πριν από το έτος 992.Το 1492 ο Λεόντιος, βασιλιάς του Καχετίου, που βρίσκεται στη Γεωργία και ο γιος του Αλέξανδρος ξαναέκτισαν τη μονή με δικές τους δαπάνες. Στη βιβλιοθήκη της μονής διατηρούνται 250 χειρόγραφα.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 646-649)

[/tab]
[end_tabset]