Category: Ν.Πέλλας

  • Ποταμός Λουδίας

    Παλαιό Όνομα : Μαυρονέρι
    Δήμος :

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Ο ποταμός ονομαζόταν Λουδίας και Καρά-αζμάκ. Το πλάτος του δεν ήταν μεγάλο αλλά η κοίτη του ήταν πολύ βαθιά. Για το λόγο αυτό οι Τούρκοι τον ονόμασαν Καρά-αζμάκ που σημαίνει «μαύρο βάθος». (Cousinery, τομ.Ι, σ. 62)
  • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Ανατολικά των Αγίων Αποστόλων διέρχεται κάποιος το ρεύμα Κονίκοβα, που πηγάζει από τις ανατολικές υπώρειες του Παΐκ και το οποίο ρέει παραπλεύρως του Αξιού για να χυθεί στον Λουδία. (Isambert,τόμ.Ι,σ.46)
    • Από τα δεξιά φαίνεται η λίμνη των Γιανιτσών, (είναι ο αποκαλούμενος βόρβορος από τον Πλούταρχο), που είναι δυσπρόσιτη, και η οποία στερείται κάποιας ορισμένης όχθης και ορίων, κείτεται δε στο κέντρο μίας λεκάνης, γύρω από την οποία εκρέουν πολλοί ποταμοί, των οποίων ο κυριότερος είναι ο Καρά Ασμάκ, το αποκαλούμενο Μαυρόνερο από τους Έλληνες, διά του οποίου τα νερά της λίμνης ρέουν ήρεμα προς τον Αξιό, μισή ώρα πριν από τις εκβολές του στη θάλασσα. Ο Καρά Ασμάκ είναι ο Λυδίας ή Λουδίας ποταμός μέσω του οποίου η Πέλλα επικοινωνεί με τη θάλασσα. Η κοίτη του έχει διορυχθεί ως το μέσον της λίμνης, έτσι που στην πρωτεύουσα φτάνουν πλοία που έχουν διάστημα μέχρι 120 . Κατά τον Στράβωνα δε φαίνεται πως και η ίδια η λίμνη δεν είναι σήμερα όπως ήταν πιο παλιά, σήμερα δε αποτελεί μεγάλο έλος, που εκτείνεται μάλλον προς τα δυτικά, το οποίο κάλυψε πολλά μέρη, άλλοτε ακμάζοντα ως τις Μονές Νιζίου και Αγίου Λουκά. (Isambert, σ.42 -43)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ο ποταμός εξυπηρετούσε τη ναυσιπλοΐα που γινόταν από τη θάλασσα προς το παλάτι των Μακεδόνων βασιλέων. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 266)
    • Η Κουλακιά, η οποία είναι στο δρόμο από τη Θεσσαλονίκη για την Κατερίνη, όπως και για τη Βέροια, είναι ο τόπος κατοικίας του επισκόπου της Καμπανίας, υφισταμένου του δεσπότη της Θεσσαλονίκης. Ο επίσκοπος Καμπανίας άλλοτε διέμενε στο Καψοχώρι, άλλο ένα ελληνικό χωριό, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στο Καρασμάκ ή Μαυρονέρι και στο Ιντζέκαρα ή στην Βιστρίτζα, σε ένα δασώδες τμήμα των πεδιάδων, γύρω από τις οποίες υπάρχουν και κάποια άλλα ελληνικά χωριά.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 259)
    • Η μεγάλη ποσότητα των νερών που μεταφέρει ο Λουδίας είναι ο λόγος ύπαρξης ενός εκτεταμένου δικτύου από λίμνες και έλη.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 290)
    • Η διοικητική περιφέρεια της Βέροιας περιλαμβάνει 300 χωριά, εκτείνεται ανατολικά προς το Λουδία ή στο Καρασμάκ και δυτικά προς το Σαριγκιόλ. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 293)
    • Την εποχή που γράφει ο Ηρόδοτος ο Αλιάκμονας ενώνεται με το Λουδία και εκβάλλει στη λίμνη της Πέλλας. Ωστόσο, τώρα ο Λουδίας δεν ενώνεται με τον Αλιάκμονα αλλά με τον Αξιό. Ο ίδιος ο Αλιάκμονας φαίνεται ότι μετακινήθηκε, ως προς την κατώτερη πορεία του, προς τα ανατολικά του Αξιού, ώστε, τελικά, οι τρεις ποταμοί να ενώνονται πριν εκβάλλουν στη θάλασσα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 437)
    • Ο Σκύλαξ αναφέρει ότι η Άλωρος βρισκόταν ανάμεσα στον Αλιάκμονα και τον Λουδία. (Leake,τομ. ΙΙΙ, σ. 435 )
    • Ο Βαρδάρης ενώνεται με τη θάλασσα σε έναν κόλπο ανάμεσα στο τελευταίο ακρωτήρι που περάσαμε και ένα άλλο το οποίο ονομάζεται Καζίκ – μπουρνού. Δεν είναι απίθανο το πρώτο να δημιουργήθηκε από το Λουδία και το τελευταίο από τον Αξιό, κάποια στιγμή όταν εξέβαλλαν, ξεχωριστά, στον κόλπο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 438)
    • [/tab]
      [tab name=’Mantegazza’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Pouqueville’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [end_tabset]

  • Γιαννιτσά

    Παλαιό Όνομα : Γενιτζέ
    Δήμος : Πέλλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Η πόλη χτίστηκε από τους Τούρκους δυο λεύγες δυτικά της Πέλλας. Στο χτίσιμο της νέας πόλης χρησιμοποιήθηκαν υλικά από την αρχαία πόλη. (Cousinery,τομ.Ι,σ. 86)
  • Εκεί όπου τελειώνει ο βάλτος των Γιαννιτσών και αρχίζει μια εύφορη περιοχή ανάμεσα στο Βαρδάρη και το Λουδία συναντούμε το χωριό Σαριλίκ ή Μικρό Κίτρινο χωριό.( Cousinery,τομ.Ι,σ. 98)
  • Στο Γενιτζέ και τη γύρω περιοχή συναντούμε ορεσίβιους κατοίκους οι οποίοι είναι ιδιαιτέρως ψηλοί και δυνατοί με ένα βλέμμα πολύ άγριο με χαρακτήρα πολύ περήφανο και με μια πολεμική εξάρτηση πολύ απειλητική. Ένα μεγάλο τουφέκι, ένα ζευγάρι πιστόλια, ένα μεγάλο μαχαίρι το οποίο οι Τούρκοι ονομάζουν «γιαταγάνι» και του οποίου χρησιμοποιούσαν περισσότερο την κόψη παρά την ακμή και μια φυσιγγιοθήκη γεμάτη σφαίρες και βόλια. Ο εξοπλισμός τους περιλαμβάνει επίσης και ένα σακούλι μπαρούτι περίπου δυο λίβρες. Κανείς από αυτούς τους ανθρώπους δεν κυκλοφορεί ποτέ ξαρμάτωτος. Στις ορεινές αυτές περιοχές μπορούν να ζουν και να εργάζονται μόνο Αθίγγανοι, οι οποίοι ασχολούνται με την κατεργασία του σιδήρου. Ακόμη και η κεντρική εξουσία ελάχιστη επιρροή είχε στις περιοχές αυτές. Ο πληθυσμός της περιοχής είχε αρχαία θρακική καταγωγή. Ωστόσο, μετά την τουρκική κατάκτηση αποφάσισαν να εξισλαμιστούν ,ώστε να μην τους ενοχλεί ο Οθωμανός κυρίαρχος. Απόδειξη της καταγωγής τους αποτελεί το γεγονός ο΄τι σε ορισμένα ορεινά χωριά οι κάτοικοι παρασκευάζουν ακόμη κρασί για δική τους αποκλειστικά χρήση και κατανάλωση. Όσο για τους ιμάμηδες που υπάρχουν στην περιοχή είναι όλοι φερμένοι από άλλες περιοχές (κυρίως της Ασίας)και δε γνωρίζουν τον τόπο και τους κατοίκους.o Οι ανεξάρτητοι ορεσίβιοι πολεμιστές της περιοχής συγκροτούσαν ομάδες ληστών που λυμαίνονταν τις πλαγιές του Αίμου μέχρι και τη Ροδόπη. Ωστόσο, η ληστεία και οι κλοπές δεν ήταν το κύριο μέλημα τους όσο το γεγονός ότι αρέσκονταν στο συγκεκριμένο τρόπο ζωής και επιβίωσης. Τα ένοπλα αυτά σώματα δεν έβλαπταν κανένα αλλά απαιτούσαν από τους χωρικούς να τους παρέχουν προμήθειες κυρίως σε κρασί και μαλλί. Τις ένοπλες ομάδες τις ακολουθούσαν νεαρές Αθίγγανες και ένας μουσικός με τη λύρα. Οι Αθίγγανες ήταν οι εταίρες της περιοχής. Ήξεραν να παίζουν κάποιο όργανο και χόρευαν ιδιαιτέρως λάγνους χορούς. Οι γηραιότερες εκπαίδευαν τις νεότερες. Ασχολούνταν με τη μαγεία, προέβλεπαν το μέλλον και έδιναν στους φτωχούς ανθρώπους δραστικά ιατρικά σκευάσματα που παρασκεύαζαν μόνες τους. Η ομορφότερη από αυτές ήταν η εκλεκτή του αρχηγού της ομάδας. Οι άλλες ήταν στη διάθεση των υπολοίπων. Αφού ψυχαγωγούσαν την ομάδα με το χορό τους περιπλανώνταν στο δάσος όπου τους συναντούσαν οι άνδρες και συνευρίσκονταν μαζί τους.Όταν έφθανε η ώρα οι πολεμιστές να επιστρέψουν στην εστία τους και οι Αθίγγανες επέστρεφαν στις σκηνές τους και τις φαμίλιες τους. (Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 77-80)
  • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Ο δρόμος των Γιαννιτσών περνάει μπροστά από τους πρόποδες των λόφων της Πέλλας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.106)
  • Τα Γενιτσά-Βαρδάρη ήταν μια εμπορική κωμόπολη φημισμένη κυρίως για τα καπνά της, θεωρούμενα σαν τα καλύτερα της Μακεδονίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.111)
  • Η περιοχή των Γενιτσών απέχει μια λεύγα περίπου από την Πέλλα και ήταν φημισμένη για τα καπνά της. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.116)
  • Κοντά στην περιοχή των Γενιτσών συναντάμε έναν τύμβο, ο οποίος έχει μια στοά με μήκος είκοσι δυο πόδια και τέσσερα δάκτυλα, και πλάτος έξι πόδια και οκτώ δάκτυλα, και καταλήγει σε δύο παράλληλες τετράγωνες αίθουσες, από τις οποίες η μεν πρώτη είναι σχεδόν κατεστραμμένη εξαιτίας κάποιου ανοίγματος που χρησιμοποιείται σαν είσοδος, ενώ η άλλη εξαιτίας μιας τρύπας που ανοίχθηκε στο κέντρο ενός παχύ τοίχου. Η κάθοδος στο εσωτερικό του τύμβου οδηγούσε προς έναν δεύτερο διάδρομο, κατεβαίνοντας από μιαν απότομη κατηφοριά που σκεπάζεται από έναν θόλο και καταλήγει σε μιαν οριζόντια στοά με μήκος πενήντα τρία πόδια και τέσσερα δάκτυλα, και πλάτος δέκα πόδια και οκτώ δάκτυλα, κι εκεί βρεθήκαμε μπροστά σε δύο εσοχές, κάτι το οποίο επιβεβαίωσε τις υποθέσεις μας ότι οι στοές και οι κρύπτες με τους χωμάτινους τύμβους από πάνω τους ήταν χώροι ενταφιασμού των νεκρών. Ένα τρίτο πέρασμα μας οδήγησε σε μια τελευταία θολωτή αίθουσα με ημικυκλικές καμάρες και με μήκος δεκατρία πόδια και τέσσερα δάκτυλα και διάμετρο δώδεκα πόδια από τα ανατολικά προς τα δυτικά. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.117)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Λίμνη Λουδία

    Παλαιό Όνομα : Λίμνη Λουδία
    Δήμος :
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Στην απέναντι όχθη της λίμνης του Λουδία υπήρχε ένα τούρκικο νεκροταφείο με νεκρικές στήλες, διαμορφωμένες από τους ανασυρμένους, μέσα από τα ερείπια της Πέλλας, κίονες, ο μεγαλύτερος από τους οποίους είχε στη βάση του μήκος πενήντα τρία πόδια και πλάτος τέσσερα, ενώ καθέτως είχε ύψος τριάντα τρία πόδια. Περνώντας τη λίμνη του Λουδία φτάνουμε στην Πέλλα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.111-112)
  • Στη λίμνη του Λουδία, τη σημερινή λίμνη των Γενιτσών, συσσωρεύονται τα αποθέματα του ποταμού που προέρχεται απ’ αυτή την πόλη, καθώς και εκείνα από τη Νάουσα, καθώς και από διάφορες άλλες πηγές. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.116)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Μογλενά

    Παλαιό Όνομα : Μογλενά
    Δήμος : Πέλλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Η δε πόλη Ευρωπός που μνημονεύεται μάλιστα και από τον Πτολεμαίο φαίνεται από κάποια σημαντικά βυζαντινά ερείπια που βρίσκονται στο μέσον των κωμών Βολτίτζα και Σλατένα, που αποκαλούνται Πολύκαστρο. Εδώ υπάρχει φρούριο τριπλού τείχους οχυρωμένου με πύργους τετράγωνους και στρογγυλούς. Η Ευρωπός φαίνεται πως μετέβαλε το όνομά της περίπου την 5η εκατονταετία μ. Χ. και έγινε η Αλμωπία του Ιεροκλή και κατόπιν τα Μόγλενα των βυζαντινών χρονογράφων. (Isambert, σ.42)
    • Προς βορράν της πεδιάδας των Γιαννιτσών υψώνεται το όρος Παΐκ, μεγάλο και τερπνό, του οποίου το αρχαίο όνομα δε γνωρίζουμε και το οποίο είναι μια διακλάδωση της οροσειράς της Κογιόβας στο άκρο των Μογλενών, που εκτείνεται από βορράν προς δυσμάς παραπλεύρως της κοίτης του Αξιού. (Isambert,σ. 43)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το βουνό που υψωνόταν πίσω από την Πέλλα και τα Γιαννιτσά, οι Βούλγαροι το ονόμαζαν Πάικο.Το μεγαλύτερο μέρος της νότιας πλευράς του βουνού ήταν γυμνή και πετρώδης ενώ η κορυφή και η νότια πλευρά ήταν δασώδεις. Επίσης, η περιφέρεια ονομάστηκε από τους χριστιανούς Μογλενά και από τους Τούρκους Καρατζόβασι ενώ στην περιοχή αυτή υπάρχει ένας δρόμος από τα Γιαννιτσά κατά μήκος του βουνού, όμως η πιο συχνή διαδρομή κάνει κύκλο από το δυτικό άκρο του βουνού. (Leake,τομ.ΙΙΙ, σ. 268)
    • Ο ποτάμος Κολουντέν κιοπρουσί ρέει στην κοιλάδα των Μογλενών.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 269)

    • Τα Μογλενά είναι μία ελληνική επισκοπή. Το όνομα είναι παλιό και απαντάται από τον 12ο αιώνα, όπως μας πληροφορεί η Άννα Κομνηνή. Το όνομα μπορεί να ανιχνευθεί στην γλώσσα σλαβικών φυλών, τα οποία κατέλαβαν τις πεδιάδες τον 9ο αιώνα και αναγκάσαν τους Έλληνες να μεταφερθούν στη Χαλκιδική χερσόνησο ή στις περιοχές κοντά στην θάλασσα. (Leake.τομ.ΙΙΙ,σ. 270)

    • Ο Πτολεμαίος και ο Πλίνιος αναφέρουν ότι ο Ευρωπός της Ημαθίας ήταν διαφορετικός από τον Ευρωπό της Αλμωπίας. Ο Ιεροκλής συγκαταλέγει τον Ευρωπό και την Αλμωπία ανάμεσα στις πόλεις της υπατικής Μακεδονίας, μια περιφερειακή διαίρεση που περιλάμβανε τη Θεσσαλονίκη και την Πέλλα. Επίσης αναφέρει ότι στους χρόνους του η πόλη ονομαζόταν μόνο Αλμωπία. Πιθανότατα η πόλη αυτή ήταν η σημαντικότερη της αρχαίας περιφέρειας της Αλμωπίας. Η Αλμωπία ήταν μια από τις πρώιμες κατακτήσεις των Τημενιδών και προφανώς, γειτονική με την αρχική περιοχή της μακεδονικής μοναρχίας γύρω από τη Βέροια και την Έδεσσα. Κατά συνέπεια η Αλμωπία βρισκόταν στα βόρεια. Η περιοχή σήμερα ονομάζεται Μογλενά, και συνορεύει άμεσα, στα βόρεια με την αρχαία πρωτεύουσα της Μακεδονίας. Αυτό συνάδει με την αναφορά που κάνει ο Θουκυδίδης, ότι οι επόμενες κατακτήσεις που πραγματοποίησαν οι βασιλιάδες ήταν ο Ανθεμούντας, η Κρηστωνία και Βισαλτία. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 444 – 445)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η επισκοπή των Μογλενών ανήκε στη δικαιοδοσία της Αχρίδας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.50)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Πέλλα ή Παλατίτζα

    Παλαιό Όνομα : Άγιοι Απόστολοι
    Δήμος : Πέλλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Ο Μελέτιος, Έλληνας γεωγράφος-σύγχρονος του Cousinery, αναφέρει πως υπάρχει μια περιοχή που λέγεται «Παλάτια» κοντά στην Πέλλα. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 71)
  • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Οι απολήγουσες κοιλάδες των εδαφών της Πέλλας διαβρέχονται από το δίκτυο των ποταμών που ξεκινά από το όρος Βόρας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 14-15)

  • Ο δρόμος που ξεκινάει με την κλεισούρα της Κοζάνης ήταν άλλοτε η οδός προς την Πέλλα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.84)

  • Περνώντας τη λίμνη του Λουδία φτάνουμε στην Πέλλα, την οποία ο Ηρόδοτος τοποθετεί στη Βοττιαία, ακραίο σημείο της Ημαθίας. Η ερειπωμένη πρωτεύουσα δεν θυμίζει σε τίποτα την παλιά της αίγλη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.112)

  • Η Πέλλα ονομάστηκε αρχικά Βούνομος. Πήρε το ιστορικό της όνομα από τον ιδρυτή της, ενώ χρωστούσε τη φήμη της στον Φίλιππο. Από την εποχή που ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοι του την επέκτειναν, έφτασε σε σημείο να αποκτήσει μια σημαντική δύναμη, προτού κυριευθεί και λεηλατηθεί από τους Γαλάτες, οι οποίοι την ερήμωσαν. Σε μικρή απόσταση από το Λουδία και τον Αξιό, η Πέλλα δέσποζε πάνω από το Δέλτα που οριζόταν από αυτούς τους δύο ποταμούς και θα είχε σίγουρα προσελκύσει το εμπόριο, αν η Θεσσαλονίκη, που απείχε μόνο επτά λεύγες από αυτήν, δεν είχε προσφέρει πιο κατάλληλο αγκυροβόλι για την προσέγγιση των πλοίων. Η Πέλλα επιλέχθηκε περισσότερο χάρη στη θέση της ως μητρόπολη της Μακεδονίας και λιγότερο για εμπορικούς λόγους. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.113)

  • Το χωριό Αλλάχ Κιλίσα (ο πύργος του Θεού) ή Παλατίτσια (τα παλατάκια), εξήντα καλύβες κατοικημένες από Βούλγαρους και ένας πυργίσκος που περικλείει μια φρουρά δώδεκα Αλβανών, διοικούμενη από έναν σουμπασή, είναι ό,τι απέμεινε από την Πέλλα και το μεγαλείο της. Αυτός είναι ο πληθυσμός και οι στρατιωτικές δυνάμεις που διαδέχτηκαν τους Μακεδόνες: ένας Μωαμεθανός με το μαστίγιο στο χέρι. Πλέον δεν είναι παρά ένα τσιφλίκι του Αχμέτ, του γιου του Ισμαήλ, μπέη των Σερρών.(Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.114 – 115)

  • Στην Πέλλα βρίσκεται μια πέτρινη εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Παύλο, τον επονομαζόμενο από τους Έλληνες Άγιο Απόστολο.
    (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.114-115)

  • Κατεβαίνοντας προς τη μεσημβρία ακολούθησα τη γραμμή ενός άλλου τμήματος του περιμετρικού τείχους, το οποίο οι κάτοικοι σήμερα προσδιορίζουν πιο συγκεκριμένα ως Πέλλα. Το τείχος καταλήγει σε μια τετράγωνη λιμνούλα, κατασκευασμένη από τους Τούρκους, αλλά με μιαν επένδυση της οποίας το υπόστρωμα ανάγεται στην εποχή των Ελλήνων και ξεπερνά ολόγυρα τα όρια της περιμέτρου των τειχών. Στη λίμνη του Λουδία, τη σημερινή λίμνη των Γενιτσών, παρατήρησα ότι συσσωρεύονται τα αποθέματα του προερχόμενου απ’ αυτή την πόλη ποταμού. Η περιοχή των Γενιτσών απέχει μια λεύγα περίπου από την Πέλλα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.116)

    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Έδεσσα

    Παλαιό Όνομα : Αιγαί
    Δήμος: Έδεσσας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Οι Βούλγαροι ονόμασαν την πόλη Βοδενά λόγω των πλουσίων υδάτων της περιοχής. Ο Κάρανος ονόμασε την πόλη Αιγές από ένα κοπάδι εριφίων που μπήκε μια μέρα στην πόλη. Από τότε και μέχρι το βασιλιά Αρχέλαο Α’ στα νομίσματα της πόλης απεικονιζόταν η αίγα, ζώο το οποίο είναι αφιερωμένο στο Δία. (Cousinery, τομ.Ι ,σ. 75)
  • Η Έδεσσα έχει είκοσι τέσσερις χιλιάδες κατοίκους. Ο επίσκοπος της περιοχής –αν και Έλληνας-όφειλε να γνωρίζει τη βουλγαρική γλώσσα, καθώς είχε δικαιοδοσία σε χωριά της περιοχής των οποίων ο πληθυσμός μιλούσε βουλγαρικά και τουρκικά. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 76)
  • Η Νάουσα κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια λόγω των πολλών νερών και των πλουσίων αμπελώνων που υπάρχουν στο νότο της περιοχής. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι κατοικούνταν αρχικά από τους Βρύγες ή Φρύγες, τους οποίους έδιωξε ο Κάρανος πολύ πριν γίνει ο κυρίαρχος των Αιγών ή Βοδενών. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 71)
  • Οι Βούλγαροι ονόμασαν την πόλη Βοδενά λόγω των πλουσίων υδάτων της περιοχής. Ο Κάρανος ονόμασε την πόλη Αιγές από ένα κοπάδι εριφίων που μπήκε μια μέρα στην πόλη. Από τότε και μέχρι το βασιλιά Αρχέλαο Α’ στα νομίσματα της πόλης απεικονιζόταν η αίγα, ζώο το οποίο είναι αφιερωμένο στο Δία. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 75)
  • Οι καταρράκτες των Βοδενών, Cousinery M.E.M., Voyage dans la Macedoine, Παρίσι 1831.
    Οι καταρράκτες των Βοδενών, Cousinery M.E.M., Voyage dans la Macedoine, Παρίσι 1831.

    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η μητρόπολη Βοδενών ανήκε στη δικαιοδοσία του φρουρίου της Αχρίδας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.50)
  • Η πόλη των Βοδενών πήρε την ονομασία της από τους Σλάβους χάρη στα άφθονα νερά της. Σύμφωνα με τον Κεδρηνό τα Βοδενά βρίσκονται στην κορυφή ενός απόκρημνου βράχου, μέσα από τον οποίο αναβλύζουν τα νερά της λίμνης του Όστροβου. Η απόσταση Θεσσαλονίκης – Βοδενών είναι δεκαοκτώ ώρες. Βορείως των Βοδενών, κυλάει ο ποταμός Κούσκοβος. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.96)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]

    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Όρος Βόρας (Καϊμάκτσαλαν)

    Παλαιό Όνομα : Βουνά Καρατζόβας
    Δήμος : Πέλλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Η λέξη Βόρας δεν είναι παρά μια παραλλαγή της λέξης βουνό με την προσθήκη του β, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι Μακεδόνες αντί του δίγαμμα (F) ή του αρχικού δασυνόμενου γράμματος, το οποίο συνηθιζόταν σε άλλες διαλέκτους. (Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.303)
    • Η τρίτη περιφέρεια περιγράφεται πολύ καθαρά να οριοθετείτε από τη θάλασσα, από τον Αξιό, και από τον Πηνειό, σε τρεις μεριές, περιλαμβάνοντας τις πόλεις Πέλλα, Έδεσσα και Βέροια και να εκτείνεται βόρεια έως το όρος Βόρας, όπου τα όριά του είναι τέτοια ώστε ήταν το μόνο από τις τρεις επαρχίες που δεν ήταν σε επικοινωνία με τους βάρβαρους, οι πλησιέστεροι εκ των οποίων ήταν οι Δάρδανοι. Από εκεί το όρος Βόρας που δεν αναφέρεται από κανέναν άλλο συγγραφέα, εμφανίζεται ως η κορυφή βόρεια των Βοδενών, τώρα ένας από τους κυρίως συνδέσμους με τον Όλυμπο, ή την ανατολική αλυσίδα, της οποίας οι υπόλοιπες είναι το Βέρμιο, ο Πίερος, ο Όλυμπος, η Όσσα και το Πήλειο. Αυτή η μεγάλη κορυφογραμμή ήταν σε μια βόρεια κατεύθυνση στη διακλάδωση του Εριγόνα και του Αξιού. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.484-485)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Μετά την κατάληψη της Μακεδονίας ο Παύλος Αιμίλιος διαίρεσε τους λαούς του βασιλείου του σε θρησκευτικές ομάδες. Τότε κατέταξε την περιοχή της Ορεστίδας στην τρίτη υποδιαίρεση, η οποία περικλειόταν από τον Αξιό, τον Πηνειό και το όρος Βόρας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 4)

  • Από το όρος Βόρας ξεκινά το δίκτυο των ποταμών που διαβρέχουν τη Μακεδονική Ιλλυρία, την Εορδαία, την Ελίμεια, την Πελαγονία, καθώς και τις απολήγουσες κοιλάδες στα εδάφη της Πέλλας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.15)

  • Ο Βαρδάρης του Σαριγούλ, που σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι ο Εριγώνας των αρχαίων, εκπηγάζει από τους παγετώνες του όρους Βόρα, στην περιοχή που οι χωρικοί αποκαλούν Βάξορ, πάνω από τα χωριά Σμαρδέσι, Πεσόσνιτσα και Ρούλια. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 17)

  • Το όρος Βόρας είχε αποτελέσει χώρο, όπου άνθισαν ο πολιτισμός και οι τέχνες. Οι πλαγιές του διαμόρφωναν ήδη από την πρώιμη αρχαιότητα τα όρια ανάμεσα στην αρχαία Ελλάδα και τις καλούμενες βαρβαρικές χώρες. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 19)

  • Η οροσειρά που περικλείει ολόγυρα τη δεξιά όχθη του Σκόμιου είναι η υψηλότερη απ’ όλες και είναι πιθανόν να συνδέεται με την οροσειρά του Βόρα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.64-65)

  • Το λαγκάδι απ’ όπου αρχίζει το καντόνι του Ρεσάν ανοίγεται κυκλικά πάνω στη μεσημβρινή πλαγιά του όρους Βόρα, το οποίο, με την αντικρινή πλευρά του που ξεκινά από το κέντρο του, αγκαλιάζει την ανατολική παραλίμνια ζώνη της Λυχνίδος. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.70)

    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]