Category: Περιηγητές

  • Νάουσα

    Παλαιό Όνομα : Αγοστός
    Δήμος : Νάουσας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Η πόλη κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια λόγω των πολλών νερών και των πλουσίων αμπελώνων που υπάρχουν στο νότο της περιοχής. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι κατοικούταν αρχικά από τους Βρύγες ή Φρύγες, τους οποίους έδιωξε ο Κάρανος πολύ πριν γίνει ο κυρίαρχος των Αιγών ή Βοδενών. (Cousinery, Τομ.Ι, σ. 71)

    • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Βρισκόμαστε στο δρόμο από τα Βοδενά προς την Νάουσα, ο οποίος κινείται προς το νότιο άκρο μίας παλιάς πόλης σε μία μικρή κυκλική πεδιάδα που απλώνεται στους πρόποδες του λόφου από αυτή την πλευρά και μετά διασχίζει το ύψωμα του βουνού Τούρλα, το οποίο περικλείει αυτή την πεδιάδα στο νότιο άκρο.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 283)
    • Μετά που διασχίσαμε ένα μικρό ρέμα, το οποίο καταλήγει στη λίμνη των Γιαννιτσών από το βουνό, φτάσαμε σε σημείο που να μπορούμε να δούμε την μοναδική ομορφιά του τοπίου της Νάουσας.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 283)
    • Η Νάουσα καταλαμβάνει την κεντρική και την ευρύτερη πεδιάδα και όπως τα Βοδενά, βρέχεται από αρκετούς παραπόταμου .(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 283-284)
    • Η Νάουσα είναι μια ελληνική πόλη. Οι Βούλγαροι δεν εξασφάλισαν την κατοχή της οροσειράς του Ολύμπου στο νότιο άκρο των Βοδενών. Το όνομα της πόλης είναι ‘Νιάγουστα’, πιθανότατα είναι μία παραφθορά του ‘Νέα Αυγούστα’. Αν και τώρα που βρίσκεται υπό την εξουσία του Αλή Πασά κυβερνάται ακόμα από τους ίδιους ανώτατους άρχοντες, των οποίων η εξουσία είναι γενικώς σεβαστή από όλους τους γείτονες του Πασά και από άλλους άντρες που έχουν εξουσία, συμπεριλαμβανομένου και των ληστών, η Νάουσα βρέθηκε σε πόλεμο με όλους αυτούς κατά διαστήματα.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 284)
    • Λίγα χρόνια νωρίτερα η Νάουσα ήταν ένα από τα πιο σημαντικά εμπορικά κέντρα της βόρειας Ελλάδας, όπως η Βέρροια, η Σιάτιστα και η Καστοριά. Υπήρχαν έμποροι που διακινούσαν προϊόντα στον Χριστιανικό χώρο όπως και στην Τουρκία, όμως τώρα κανένας από αυτούς δεν παραμένει εκεί.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 284-285)
    • Οι κάτοικοι της Νάουσας ήταν γνωστοί για την επεξεργασία του χρυσού και του ασημιού και συνεχίζουν ακόμα την παραγωγή σε μικρότερο βαθμό. Τα προϊόντα που παρήγαγε η περιοχή ήταν σιτάρι, κριθάρι και καλαμπόκι στον κάμπο, ρύζι στους γειτονικούς βάλτους παράπλευρα της λίμνης των Γιαννιτσών ενώ τα αμπέλια παρήγαγαν ένα από τα καλύτερα κρασιά της Μακεδονίας. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 287)
    • Η Νάουσα, όπως θα περίμενε κανείς από τα φυσικά πλεονεκτήματα της, βρίσκεται στη θέση της αρχαίας πόλης και αυτό φαίνεται από τα νομίσματα που βρέθηκαν στα χωράφια κάτω από τον λόφο και κάποια υπολείμματα από αρχαία κτίρια στην ίδια θέση. Όμως αυτά είναι τα μόνα κατάλοιπα που ανακάλυψα, εκτός από ένα δωρικό κίονα στον διάδρομο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και ένα νεκρικό μάρμαρο με ανάγλυφη εικονογράφηση σε μία από τις κρήνες της πόλης. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 287-288)
    • Το Κίτιον ήταν η αρχαία ονομασία της πόλης. Ο Λίβιος εξέφρασε την άποψη ότι στην πεδιάδα πριν το Κίτιον ο Περσέας επιθεώρησε το στρατό του πριν προελάσει στην Θεσσαλία, όταν μετά από 23 χρόνια άρχισε τον ένδοξο πόλεμο με την Ρώμη ,η οποία με τέσσερις εκστρατείες έδωσε τέλος στο Μακεδονικό Βασίλειο.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 288)
    • Το Κίτιο βρισκόταν ανάμεσα στην Πέλλα και την Βέροια , το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από το γεγονός ότι ο βασιλιάς Φίλιππος έκανε μία θυσία στην Αλκίδημο Αθηνά στην Πέλλα λίγο πριν συναντήσει το στρατό του στο Κίτιον. Έχοντας προελάσει από εκείνο το σημείο μέσα σε μια μέρα μέχρι την λίμνη Βεγορίτιδα της Εορδαίας και την επόμενη μέρα στην Ελίμεια, όπου στρατοπέδευσε στην όχθη του Αλιάκμονα και από εκεί προχώρησε για να διασχίσει τα Καμβούνια Όρη για την Περραιβία. Γι’ αυτό το λόγο μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η λίμνη Βεγορίτιδα ήταν το Κιτρίνι του Σαριγκιόλ. Όσον αφορά τη λίμνη Οστρόβου δεν θα μπορούσε να βρίσκεται στην κατεύθυνση από την Πέλλα προς τον Αλιάκμονα, αν το Κίτιον δεν ήταν στα Βοδενά , ούτε και ο βασιλιάς θα μπορούσε να είχε εκστρατεύσει μέσα σε μία μέρα από αυτή τη λίμνη μέχρι τον Αλιάκμονα.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 289)
    • Ξεκινώντας το ταξίδι από την Νάουσα προς την Βέρροια κατεβήκαμε τους λόφους διαγώνια και όταν φτάσαμε στην πεδιάδα ακολουθώντας το όριο του, περάσαμε από δύο μικρά χωριά όμορφα τοποθετημένα στην πλαγιά του βουνού, ενώ στα δεξιά βρίσκεται η πεδιάδα, εξίσου καλά καλλιεργημένη η οποία απλώνεται ως τα έλη της λίμνης της Πέλλας.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 290)
    • Από την επισήμανση του Πολυβίου πληροφορούμαστε ότι η Κανδαβία οδός διέσχιζε την χώρα των Εορδαίων, ξεκινώντας από αυτήν των Λυγκιστών έως την Έδεσσα. Συνεπικουρούμενοι από τις ιστορικές πηγές που αναφέρονται, σε αυτό το γεγονός , όπως και ότι σε άλλο απόσπασμα του Λατίνου ιστορικού στο οποίο περιγράφει την προέλαση του Περσέα από το Κίτιο στην Κάτω Μακεδονία μέσα από την Εορδαία στην Ελίμεια και στον Αλιακμόνα, δυνάμεθα να εξετάσουμε την ακριβή κατάσταση στην Εορδαία . Η περιοχή αυτή δε μοιάζει να εκτείνεται κατά μήκος της δυτικής πλευράς του όρους Βέρμιου, συμπεριλαμβανομένων του Οστρόβου και της Κατράνιτσας στα βόρεια, το Σαριγκιόλ στο κέντρο και στα νότια οι πεδιάδες του Τζουμά, Μπουτζά και του Καραγιάννη, καθώς και τις κορυφογραμμές κοντά στην Κοζάνη και στην Κλεισούρα στη Σιάτιστα, που μοιάζουν να είναι τα φυσικά όρια της περιφέρειας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 316 )
    • Ο Όμηρος στην Ημαθία περιλαμβάνει την όμορφη περιοχή πέρα από τον Αλιάκμονα και την ανατολική πλευρά της οροσειράς του Ολύμπου. Η περιοχή προστατεύεται, από όλες τις πλευρές, με βουνά και έλη και βρίσκεται σε μια ασφαλή αλλά και βολική απόσταση από τη θάλασσα. Υπάρχουν τρεις εκπληκτικές θέσεις, για πόλεις ή οχυρά, στη Βέροια, τη Νάουσα και τα Βοδενά. Αυτά τα μέρη είναι ευλογημένα με κάθε είδους υψώματα και θέα, βουνά, δάση, εύφορες πεδιάδες, τρεχούμενο νερό και λίμνη. Εντάχθηκαν, με τρόπο αξιοθαύμαστο, στο φυτώριο της γιγαντιαίας μοναρχίας της Μακεδονίας όπου και ευδοκίμησαν.Η Νάουσα, η οποία βρίσκεται στο μέσο από τις τρεις πόλεις, βρίσκεται, πιθανόν, στη θέση του αρχαίου Κίτιου, όνομα πολύ εντυπωσιακό, το οποίο, όπως το Κίτιο στην Κύπρο, είναι φρυγικής καταγωγής. Ίσως το παραπάνω έθνος δημιούργησε, κάποια στιγμή, μια αποικία στην πιο θελκτική από όλες τις περιοχές στην κορυφή του Θερμαϊκού κόλπου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 446 – 447)
    • Φαίνεται από τον Ιουστίνο, ότι ένα κομμάτι της Ημαθίας ήταν υπό την κατοχή των Βρυγών , οι οποίοι εκδιώχθηκαν από τους Τημενίδες. Ο Ηρόδοτος, αναφέροντας ότι οι κήποι του Μήδα, ο οποίος ήταν βασιλιάς τους, βρίσκονταν στις υπώρειες του βουνού Βέρμιο αποκαλύπτει ότι η περιοχή τους ήταν γύρω από τη Βέρροια. Η Ημαθία, στους ύστερους χρόνους, είχε πιο εκτεταμένα σύνορα από εκείνα τα οποία μας υποδεικνύει ο Όμηρος, ενώ ο Πτολεμαίος αύξησε τα όρια της μέχρι τη δεξιά όχθη του Αξιού. Ο Πολύβιος και ο Λίβιος, ο οποίος τον αντιγράφει σε αυτό το σημείο, βεβαιώνουν , σε αντίθεση με τη σημείωση του Όμηρου για την Ημαθία και την Παιονία, ότι το παλαιότερο όνομα της Ημαθίας ήταν η Παιονία. Αυτό ίσως δικαιολογείται με βάση την υπόθεση ότι η Ημαθία , πριν την αποικιοποίηση της, κατοικούνταν από τους Παίονες. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 447)
    • Η Νάουσα, η οποία βρίσκεται στο μέσο των τριων πόλεων,καταλαμβάνει, πιθανόν, τη θέση του αρχαίου Κιτίου, όνομα πολύ εντυπωσιακό, το οποίο, όπως το Κίτιο στην Κύπρο, είναι φοινικικής καταγωγής. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 446 – 447)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η Νάουσα βρίσκεται τρεις λεύγες βορειοδυτικά της Βέροιας, στην Επισκοπή της οποίας υπάγεται εκκλησιαστικά. Η Νάουσα έχει δυο χιλιάδες σπίτια και οι κάτοικοί της είναι Έλληνες και Βούλγαροι. Ήδη εδώ κι εβδομήντα χρόνια είχε οχυρωθεί με αλλεπάλληλες σειρές από τείχη και το 1804 επιστρατεύθηκαν τέσσερις χιλιάδες άντρες για να υπερασπιστούν την πόλη εναντίον του Αλή Πασά, ο οποίος εν τέλει την κατέβαλε μετά από δεκάμηνη πολιορκία και κυρίως εξαιτίας του λιμού. Όταν η πόλη έπαψε να βρίσκεται στην άμεση κυριότητα του Αλή Πασά, περιήλθε στην προστασία του Κισλάρ Αγά ή αρχηγού των μαύρων ευνούχων του σεραγιού, ενώ ταυτόχρονα ένας Έλληνας ιεράρχης, ονομαζόμενος Ζάφυρος, ήταν επικεφαλής μιας ομάδας αποτελούμενης από τριακόσιους Χριστιανούς.
    Από τα υψώματα της Νάουσας, αλλά και μέσα από την ίδια την πόλη είναι ορατή μια λίμνη, ανάμεσα στην Πέλλα και τα Γιαννιτσά, στη μέση της οποίας αναδύεται ένα νησί, από όπου εκθάφτηκε το 1805 μια ανάγλυφη στήλη με μήκος δέκα παλάμες και πλάτος οκτώ παλάμες. Το κρασί της Νάουσας είναι από τα καλύτερα της Μακεδονίας. Καθώς δεν διέθεταν κελάρια, τα βαρέλια τοποθετούνταν πάνω στα ρυάκια που κυλούν κάτω από τα σπίτια. Στα περίχωρα της πόλης κατασκευάζονταν σπαθιά και όπλα, ενώ σε κάποια από αυτά υπήρχαν αλευρόμυλοι και ελαιοτριβεία για ελαιόλαδο και σουσαμόλαδο. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.94-95)
  • Νάουσα ή Νιαγόστα είναι μια πόλη που απέχει απόσταση δύο ωρών από τη Θεσσαλονίκη και έχει σημαντικό εμπόριο κρασιών. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.110)

    • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Λίμνη Λουδία

    Παλαιό Όνομα : Λίμνη Λουδία
    Δήμος :
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Στην απέναντι όχθη της λίμνης του Λουδία υπήρχε ένα τούρκικο νεκροταφείο με νεκρικές στήλες, διαμορφωμένες από τους ανασυρμένους, μέσα από τα ερείπια της Πέλλας, κίονες, ο μεγαλύτερος από τους οποίους είχε στη βάση του μήκος πενήντα τρία πόδια και πλάτος τέσσερα, ενώ καθέτως είχε ύψος τριάντα τρία πόδια. Περνώντας τη λίμνη του Λουδία φτάνουμε στην Πέλλα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.111-112)
  • Στη λίμνη του Λουδία, τη σημερινή λίμνη των Γενιτσών, συσσωρεύονται τα αποθέματα του ποταμού που προέρχεται απ’ αυτή την πόλη, καθώς και εκείνα από τη Νάουσα, καθώς και από διάφορες άλλες πηγές. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.116)

    • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Φλώρινα

    Παλαιό Όνομα : Ηράκλεια του Λύγκου ή Ηράκλεια Λυγκηστίς
    Δήμος : Φλώρινας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]

    • Ανάμεσα στα μουσουλμανικά αυτά τείχη που ορθώνονται στα όρια της Μακεδονίας, το παράδειγμα του Ελβασάν χρησιμεύει, για να μας εξηγήσει γιατί, σε κάθε πόλη και χωριού του εσωτερικού, έχουμε μια συνοικία μουσουλμάνων μπέηδων και αγάδων. Ολόκληρη η ιδιοκτησία στη Μακεδονία είναι σε μουσουλμανικά χέρια. Στο βιλαέτι του Μοναστηρίου ο χάρτης πρέπει να είναι διάτρητος από μικρές ισλαμικές τρύπες στο χριστιανικό φόντο του τόπου. Το Μοναστήρι καταρχήν, ο Περλεπές, το Κίτσεβο και η Φλώρινα είναι οι κυριότεροι πόλοι έλξης…
      Το συμφέρον που ώθησε αυτούς τους πρώην χριστιανούς προς το τζαμί, τους κρατά ακόμη στο πλευρό του Τούρκου και ο δεσμός αυτός είναι ισχυρότερος από τις μεγάλες και ωραίες θεωρίες περί φυλών και εθνοτήτων.
      (Berard, σ. 210)
    • H Φλώρινα απέχει μόλις τρεις ώρες από το μοναστήρι. Χωρίζεται από τη Καστοριά με τα βουνά Νέρετσκα και Πλάνινα. Είναι χτισμένη στη κατωφέρεια των λόφων δίπλα σε ένα καχεκτικό παραπόταμο της Τσέρνας. Τη μουσουλμανική πόλη την αποτελούν 1500 σπίτια, που τα κατοικούν Αλβανοί και Σλάβοι προσήλυτοι. Στη πόλη βρίσκονται καμιά εκατοντάδα τούρκικες οικογένειες. Η χριστιανική συνοικία (500 σπίτια) θυμίζει την Αχρίδα και τη Στρούγκα με την όψη των ξύλινων σπιτιών της, τη βρωμιά των δρόμων της, τη φορεσιά των γυναικών και το χωριάτικο και βαρύ σουλούπι όλων των κατοίκων της.(Berard, σ. 356-357)

    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]

  • Το τραίνο, αφού φύγει από την Λάρισα και περάσει τον ποταμό Πηνειό, μπαίνει στην περίφημη Κοιλάδα των Τεμπών, ανάμεσα στα όρη Όλυμπος (9780 πόδια) και Όσσα. Μετά περνάει αρκετά κοντά από την παραλία, μέσα από ένα τούνελ κάτω από το κάστρο του Πλαταμώνα και φθάνει στο Πλατύ, 20 μίλια από τη Θεσσαλονίκη, στη γραμμή Θεσσαλονίκη – Φλώρινα. (Boissonas, σ. 78)

    • [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η Φλώρινα απέχει τέσσερα μίλια από τις πεδιάδες της Πελαγονίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 18)

    • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]

    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Μογλενά

    Παλαιό Όνομα : Μογλενά
    Δήμος : Πέλλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Η δε πόλη Ευρωπός που μνημονεύεται μάλιστα και από τον Πτολεμαίο φαίνεται από κάποια σημαντικά βυζαντινά ερείπια που βρίσκονται στο μέσον των κωμών Βολτίτζα και Σλατένα, που αποκαλούνται Πολύκαστρο. Εδώ υπάρχει φρούριο τριπλού τείχους οχυρωμένου με πύργους τετράγωνους και στρογγυλούς. Η Ευρωπός φαίνεται πως μετέβαλε το όνομά της περίπου την 5η εκατονταετία μ. Χ. και έγινε η Αλμωπία του Ιεροκλή και κατόπιν τα Μόγλενα των βυζαντινών χρονογράφων. (Isambert, σ.42)
    • Προς βορράν της πεδιάδας των Γιαννιτσών υψώνεται το όρος Παΐκ, μεγάλο και τερπνό, του οποίου το αρχαίο όνομα δε γνωρίζουμε και το οποίο είναι μια διακλάδωση της οροσειράς της Κογιόβας στο άκρο των Μογλενών, που εκτείνεται από βορράν προς δυσμάς παραπλεύρως της κοίτης του Αξιού. (Isambert,σ. 43)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το βουνό που υψωνόταν πίσω από την Πέλλα και τα Γιαννιτσά, οι Βούλγαροι το ονόμαζαν Πάικο.Το μεγαλύτερο μέρος της νότιας πλευράς του βουνού ήταν γυμνή και πετρώδης ενώ η κορυφή και η νότια πλευρά ήταν δασώδεις. Επίσης, η περιφέρεια ονομάστηκε από τους χριστιανούς Μογλενά και από τους Τούρκους Καρατζόβασι ενώ στην περιοχή αυτή υπάρχει ένας δρόμος από τα Γιαννιτσά κατά μήκος του βουνού, όμως η πιο συχνή διαδρομή κάνει κύκλο από το δυτικό άκρο του βουνού. (Leake,τομ.ΙΙΙ, σ. 268)

    • Ο ποτάμος Κολουντέν κιοπρουσί ρέει στην κοιλάδα των Μογλενών.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 269)

    • Τα Μογλενά είναι μία ελληνική επισκοπή. Το όνομα είναι παλιό και απαντάται από τον 12ο αιώνα, όπως μας πληροφορεί η Άννα Κομνηνή. Το όνομα μπορεί να ανιχνευθεί στην γλώσσα σλαβικών φυλών, τα οποία κατέλαβαν τις πεδιάδες τον 9ο αιώνα και αναγκάσαν τους Έλληνες να μεταφερθούν στη Χαλκιδική χερσόνησο ή στις περιοχές κοντά στην θάλασσα. (Leake.τομ.ΙΙΙ,σ. 270)

    • Ο Πτολεμαίος και ο Πλίνιος αναφέρουν ότι ο Ευρωπός της Ημαθίας ήταν διαφορετικός από τον Ευρωπό της Αλμωπίας. Ο Ιεροκλής συγκαταλέγει τον Ευρωπό και την Αλμωπία ανάμεσα στις πόλεις της υπατικής Μακεδονίας, μια περιφερειακή διαίρεση που περιλάμβανε τη Θεσσαλονίκη και την Πέλλα. Επίσης αναφέρει ότι στους χρόνους του η πόλη ονομαζόταν μόνο Αλμωπία. Πιθανότατα η πόλη αυτή ήταν η σημαντικότερη της αρχαίας περιφέρειας της Αλμωπίας. Η Αλμωπία ήταν μια από τις πρώιμες κατακτήσεις των Τημενιδών και προφανώς, γειτονική με την αρχική περιοχή της μακεδονικής μοναρχίας γύρω από τη Βέροια και την Έδεσσα. Κατά συνέπεια η Αλμωπία βρισκόταν στα βόρεια. Η περιοχή σήμερα ονομάζεται Μογλενά, και συνορεύει άμεσα, στα βόρεια με την αρχαία πρωτεύουσα της Μακεδονίας. Αυτό συνάδει με την αναφορά που κάνει ο Θουκυδίδης, ότι οι επόμενες κατακτήσεις που πραγματοποίησαν οι βασιλιάδες ήταν ο Ανθεμούντας, η Κρηστωνία και Βισαλτία. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 444 – 445)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η επισκοπή των Μογλενών ανήκε στη δικαιοδοσία της Αχρίδας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.50)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Ορεστίδα

    Παλαιό Όνομα : Ορεστίδα
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Μια από τις τρεις υποδιαιρέσεις της Άνω Μακεδονίας. Συμπεριλαμβάνει τις νεότερες διοικητικές περιφέρειες Γκράμιστα, Aνασελίτσα και Kαστοριά.Η Εορδαία, η Ορεστίδα και η Λυγκιστίδα συνιστούσαν την Παιονία, τμήμα της οποίας αποτελούσε ξεχωριστό βασίλειο κατά την βασιλεία του Κάσσανδρου.(Leake,τομ.ΙΙΙ, σ. 305)

    • Όταν ο Φίλιππος αποσύρθηκε, οι Ρωμαίοι λεηλάτησαν την χώρα της Εορδαίας, εισήλθαν στην Ελίμεια και από εκεί στην Ορεστίδα. Εδώ ο ύπατος έλαβε την υποταγή του Κελέτρου και αφού προχώρησε στην Δεσσαρέτια, κατέλαβε το Πήλιο, “μια περιοχή ιδανική βάση για επιδρομές στη Μακεδονία λόγω της τοποθεσίας στην οποία βρίσκεται” και αφού εγκατέστησε φρουρά σε αυτό το μέρος, επέστρεψε με τους αιχμαλώτους και τα λάφυρά του στην Απολλωνία.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 310)

    • Από την Εορδαία ή το Σαριγκιόλ ο Σουλπίκιος διέσχισε τμήμα της πεδιάδας των Γρεβενών και μέσω της Ανασελίτσας έφτασε στην Καστοριά, από όπου η πορεία του από το Πήλιο στην Δεσσαρέτια δεν θα μπορούσε να είναι παρά μέσω του περάσματος της Τζαγκώνας, το οποίο, όντας η μόνη διακοπή στη ραχοκοκκαλιά της Βόρειας Ελλάδας, ήταν αναμφίβολα μια από τις πιο συχνές οδούς επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών της χώρας και συγκεκριμένα από την Ορεστίδα στην Δεσσαρέτια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 323)

    • Στην τέταρτη περιφέρεια παρέμεναν όλες οι περιοχές πάνω από την περιοχή των Στόβων στα δυτικά και νότια, καθώς και όλη η χώρα πέρα από την κορυφή της οροσειράς του Ολύμπου μέχρι την Ιλλυρία και την Ήπειρο. Ο ιστορικός απαριθμεί τις παρακάτω περιφέρειες καθώς τις ανασυνθέτει: δηλαδή, την Πελαγονία, τη Λυγκιστίδα, την Εορδαία, την Ελίμεια και την Ατιντάνια αλλά εμφανώς παρέλειψε την Ορεστίδα, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Ατιντάνια και την Άνω Μακεδονία. Έτσι εμφανίζεται η Τέταρτη Μακεδονία να εκτείνεται μέχρι το Μπεράτι και το Τεπελένι και περιλαμβάνει την Κόνιτσα. Στα νότια, τα όριά της ήταν σχεδόν εκείνα των σύγχρονων ορίων των Γρεβενών και Τρικάλων όπου η Άνω Μακεδονία περιορίζεται από την Άνω Θεσσαλία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 485)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η Ορεστίδα, που έχει σήμερα πρωτεύουσα την Καστοριά, καταλάμβανε παλαιότερα μια ευρύτερη έκταση που είχε ως όρια την Ελίμεια, την Ημαθία και την Εορδαία. (Pouqueville, τ. ΙΙΙ, σ. 4)

  • Ο Παύλος Αιμίλιος διαίρεσε τους λαούς του βασιλείου της Μακεδονίας σε θρησκευτικές ομάδες και κατέταξε την περιοχή της Ορεστίδας στην τρίτη υποδιαίρεση, η οποία περικλειόταν από τον Αξιό, τον Πηνειό και το όρος Βόρας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 4)

  • Η Κρέπενη υπήρξε έδρα της Ορεστίδας, η αυτονομία της οποίας επέζησε του βασιλείου της Μακεδονίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 15)

  • Η Ορεστίδα συνορεύει νότια, νοτιοδυτικά με την Εορδαία, ανάμεσα στην οποία παρεμβάλλονται τα εδάφη της Χρούπιστας, που γειτνιάζει με την Καυλωνία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 15)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Εορδαία

    Παλαιό Όνομα : Εορδαία
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Μια από τις τρεις υποδιαιρέσεις της Άνω Μακεδονίας συμπεριλάμβανε τις νεότερες διοικητικές περιφέρειες του Μπουτζά, Σαριγκιόλ και Οστρόβου. Η Εορδαία, η Ορεστίδα και η Λυγκιστίδα συνιστούσαν την Παιονία, τμήμα της οποίας αποτελούσε ξεχωριστό βασίλειο κατά την βασιλεία του Κάσσανδρου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 305)
    • Το γεγονός ότι το Κίτιο βρισκόταν ανάμεσα στην Πέλλα και τη Βέροια, μπορούμε να το συμπεράνουμε από το γεγονός ότι ο βασιλιάς Φίλιππος έκανε μία θυσία στην Αλκίδημο Αθηνά στην Πέλλα λίγο πριν συναντήσει το στρατό του στο Κίτιο. Προέλασε μέσα σε μια μέρα μέχρι τη λίμνη Βεγορίτιδα της Εορδαίας και την επόμενη μέρα στην Ελίμεια, όπου στρατοπέδευσε στην όχθη του Αλιάκμονα και από εκεί προχώρησε για να διασχίσει τα Καμβούνια Όρη για την Περραιβία. Γι’ αυτό το λόγο μπορούμε να συμπεράνουμε ότι αφού η λίμνη Βεγορίτιδα ήταν το Κιτρίνι του Σαριγκιόλ, η λίμνη Οστρόβου δεν θα μπορούσε να βρίσκεται στην κατεύθυνση από την Πέλλα προς τον Αλιάκμονα, αν το Κίτιον δεν ήταν στα Βοδενά , ούτε και ο βασιλιάς θα μπορούσε να είχε εκστρατεύσει μέσα σε μία μέρα από αυτή τη λίμνη μέχρι τον Αλιάκμονα.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 289)

    • Οι Ρωμαίοι άρχισαν να στρατοπεδεύουν στον ποταμό Όσφαγο, καθώς ο Φίλιππος οχυρώθηκε σε μικρή απόσταση από τις όχθες του Εριγώνα, όταν βλέποντας ότι οι Ρωμαίοι σκόπευαν να διασχίσουν τα βουνά προς την Εορδαία, υποχώρησε και οχύρωσε τα περάσματα με δέντρα, πέτρες, τάφρους και αναχώματα. Αλλά από αυτά τα έργα αποκόμισε μικρό όφελος.Όταν ο Φίλιππος αποσύρθηκε οι Ρωμαίοι λεηλάτησαν τα πεδία της Εορδαίας, μπήκαν στην Ελίμεια και από εκεί στην Ορεστίδα.Εδώ ο ύπατος έλαβε την υποταγή του Κελέτρου και αφού προχώρησε στην Δεσσαρέτια, κατέλαβε το Πήλιο,”μια περιοχή βολικά τοποθετημένη για επιδρομές στην Μακεδονία”και αφού εγκατέστησε φρουρά σε αυτό το μέρος, επέστρεψε με τους αιχμαλώτους και τα λάφυρά του στην Απολλωνία.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 310)

    • Το πέρασμα που μέσα από τα βουνά διαχωρίζει τη Λυγκιστίδα από την Εορδαία, όπου ο Φίλιππος ανεπιτυχώς εναντιώθηκε στους Ρωμαίους, περιγράφεται από τον Πολύβιο ως “αι εις την Εορδαίαν υπερβολαί” και ο Θουκυδίδης ονομάζει ένα μονοπάτι στα ίδια βουνά ως “η εσβολή της Λύγκου”, εξιστορώντας την προσπάθεια του Περδίκκα ενάντια στη Λυγκιστίδα, στο όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, που τελείωσε με μια ξεχωριστή διαπραγμάτευση μεταξύ των συμμάχων του Βρασίδα και Αρριβαίου, βασιλιά της Λυγκιστίδας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 314-315)

    • Από σχόλιο του Πολυβίου μαθαίνουμε ότι η Κανδαβία οδός διαπερνούσε τη χώρα των Εορδαίων, ξεκινώντας από αυτήν των Λυγκιστών ως την Έδεσσα ενώ σε άλλο απόσπασμα του Λατίνου ιστορικού όπου περιγράφει την προέλαση του Περσέα από το Κίτιο στην Κάτω Μακεδονία μέσα από την Εορδαία στην Ελίμεια και στον Αλιακμόνα, αποκτούμε γνώση της ακριβούς κατάστασης της Εορδαίας, η οποία μοιάζει να εκτείνεται κατά μήκος της δυτικής πλευράς του όρους Βερμίου, συμπεριλαμβανομένων του Οστρόβου και της Κατράνιτσας στα βόρεια, το Σαριγκιόλ στην μέση και στα νότια οι πεδιάδες του Τζουμά, Μπουτζά και του Καραγιάννη, καθώς και τις κορυφογραμμές κοντά στην Κοζάνη και στην Κλεισούρα της Σιάτιστας, που μοιάζουν να είναι τα φυσικά όρια της περιφέρειας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 316)

    • Η μόνη εορδαϊκή πόλη που σημειώνεται στην ιστορία είναι ο Φύσκος, για τον οποίο σχολιάζει ο Θουκυδίδης, ότι εκεί κοντά παρέμεναν ακόμη οι απόγονοι των Εορδαίων, οι οποίοι εκδιώχθηκαν από όλα τα άλλα μέρη της Εορδαίας από τους Τημενίδες.Υπάρχει λόγος όμως να προστεθεί σε αυτό το όνομα εκείνο της Βεγοράς και της Γαλάδρας ως εορδαϊκές πόλεις και η Βεγορίτιδα λίμνη, προς την οποία ο Περσέας προήλασε από το Κίτιο, το οποίο πιθανόν πήρε το όνομά του από μια πόλη της Βεγοράς, η οποία βρισκόταν πιθανόν στο Καλιάρι, το οποίο ονομαζόταν Σαριγκιόλ, η κεντρική και πλεονεκτική θέση του οποίου οδηγεί στην υπόθεση ότι πρόκειται για την πόλη της Εορδαίας των ύστερων χρόνων. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 316)

    • Καθώς ο Λυκόφρων συσχετίζει τη Γαλάδρα με την γη των Εορδαίων και καθώς ο Στέφανος αποδίδει αυτήν την πόλη στην Πιερία, θα ήταν καλύτερο να ψάξουμε στη νότια άκρη της Εορδαίας προς τον Αλιάκμονα και τα σύνορα της Πιερίας, η επικράτεια του οποίου αποτελείται κυρίως από τις πεδιάδες του Μπουτζά και Τζουμά.Οι πορείες στα βουνά που διαχώριζαν τον Λύγκο από την Εορδαία,ήταν, από το Τιλμπελί στην Όσλοβα, προς τα ανατολικά και από την Μπάνιτσα στο Όστροβο προς τα δυτικά. Η πρώτη είναι στην συνήθη πορεία από τα Μπιτόλια στα Βοδενά και η τελευταία από την Φλώρινα προς το ίδιο μέρος.Παρόλο που η Φλώρινα είναι πιο κοντά από ότι τα Μπιτόλια στην πλευρά της Ηράκλειας, η Εγνατία Οδός διασχίζεται από την πρώτη πορεία, καθώς κατεβαίνει στις εορδαϊκές κοιλάδες πιο κοντά στην τοποθεσία της Έδεσσας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 317)

    • Τα Στύβερρα φαίνεται ότι ήταν κοντά στο Πρίλεπο, το οποίο οι Τούρκοι αποκαλούσαν Πίρλεπο και την Πλουβίνα, ανάμεσα στα Στύβερρα και το Βρυάνιο το οποίο δεν ήταν μακριά από τα περάσματα που οδηγούσαν στην Εορδαία.Εάν ο Στράβων έχει δίκιο να θεωρεί τις Αλκομενές ως μια πόλη στον Εριγώνα, η τοποθεσία της φαίνεται να ήταν πάνω από το Βρυάνιο, επειδή κάτω από αυτήν την πόλη ή ανάμεσα σε αυτήν και στην συμβολή του Εριγώνα με τον Αξιό , το Συνοπτικό Οδοιπορικό δείχνει ότι πρέπει να τοποθετήσουμε τον Ευριστό και την πόλη των Στόβων.Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος συγκαταριθμεί και τις δύο αυτές πόλεις στην Πελαγονία ενώ άλλες πηγές θεωρούν τους Στόβους ως πόλη της Παιονίας.Αλλά αυτές και κάποιες άλλες αντιφατικές μαρτυρίες συμπίπτουν, εάν δεχτούμε ότι η Δευρίοπος θεωρήθηκε μερικές φορές ως υποδιαίρεση της Πελαγονίας και η τελευταία τμήμα της Παιονίας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 322)

    • Μετά από κάποιες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν περιγράφονται επακριβώς, αιφνιδίασε το ιλλυρικό στρατόπεδο κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν ο Γλαυκίας τράπηκε σε φυγή, καταδιωκόμενος από τον Αλέξανδρο μέχρι τα βουνά των Ταυλαντίων, καθώς ο Κλείτος αποσύρθηκε στο Πήλιο, από όπου, αφού έκαψε την πόλη, προχώρησε για να συμπαραταχθεί με τον Γλαυκία στην Ταυλαντία.Αμέσως μετά από αυτό το γεγονός, ο Αλέξανδρος έλαβε ειδοποίηση για την εξέγερση των Θηβών, όταν, ενώ διέσχιζε την Εορδαία και την Ελίμεια και τα βουνά των Τυμφαίων και των Περραιβών, έφτασε σε επτά ημέρες στο Πελίναιο στην Θεσσαλία.Χωρίς την σύγκριση που προσέφερε η περιγραφή του Λιβίου για τις ενέργειες του Σουλπικίου, μπορεί να υποτεθεί από τα στοιχεία που παραθέτει ο Αρριανός, ότι το Πήλιο δεν ήταν μακριά από τον Εριγώνα ή ότι το όνομα Εορδαϊκός οδηγεί πιθανόν στην εντύπωση ότι το Πήλιο βρισκόταν στην Εορδαία.Είναι ξεκάθαρο παρ’όλα αυτά, ότι το Πήλιο δεν ήταν μακριά από τα βουνά των Ταυλαντίων, μια φυλή που κατοικούσε στις κοιλάδες της δυτικής ακτής. Από την άλλη μπορεί να υποτεθεί ότι ο Αλέξανδρος προήλασε από το Πήλιο στο Πελίναιο από την πιο σύντομη διαδρομή.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 324)

    • Ο ιστορικός έχει προφανώς παραλείψει να αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος επέστρεψε στην Πέλλα πριν πάρει τις πληροφορίες για την εξέγερση των Θηβών. Με αυτήν την εικασία ο δρόμος για το Πελίναιο θα οδηγούσε μέσω του κέντρου, πρώτα στην Εορδαία και μετά στην Ελίμεια, όπως διηγείται ο Αρριανός.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 325)

    • Στην τέταρτη περιφέρεια παρέμεναν όλες οι περιοχές πάνω από την περιφέρεια των Στόβων στα δυτικά και νότια, καθώς και όλη η χώρα πέρα από την κορυφή της οροσειράς του Ολύμπου μέχρι την Ιλλυρία και την Ήπειρο. Ο ιστορικός απαριθμεί τις παρακάτω περιφέρειες καθώς τις ανασυνθέτει: δηλαδή, την Πελαγονία, τη Λυγκιστίδα, την Εορδαία, την Ελίμεια και Ατιντάνια ενώ εμφανώς παρέλειψε την Ορεστίδα, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Ατιντάνια και στην Άνω Μακεδονία. Έτσι εμφανίζεται η Τέταρτη Μακεδονία να εκτείνεται μέχρι το Μπεράτι και το Τεπελένι και περιλαμβάνει την Κόνιτσα. Στα νότια, τα όριά της ήταν σχεδόν εκείνα των σύγχρονων ορίων των Γρεβενών και Τρικάλων όπου η Άνω Μακεδονία περιορίζεται από την Άνω Θεσσαλία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 485)

    • Οι άλλες περιφέρειες της μακεδονικής μοναρχίας ήταν η Πιερία στα νότια, η Βοττιαία στα ανατολικά και η Εορδαία στα δυτικά. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 445)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

    • Η Ορεστίδα που έχει σήμερα πρωτεύουσα την Καστοριά καταλάμβανε παλαιότερα μια ευρύτερη έκταση που είχε ως όρια την Ελίμεια, την Ημαθία και την Εορδαία. (Pouqueville, τ. ΙΙΙ, σ. 4)
    • Το δίκτυο των ποταμών που διαβρέχουν την Εορδαία ξεκινά από το όρος Βόρας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 14-15)
    • Η Ορεστίδα συνορεύει νότια-νοτιοδυτικά με την Εορδαία από τα εδάφη της Χρούπιστας, που γειτνιάζει με την Καυλωνία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 15)
    • Η Εορδαία περιλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος των βιλαετιών της Χρούπιστας και της Μπιχλίστας. Οι πρώτοι κάτοικοι της Εορδαίας εκδιώχθηκαν από κει πριν από τον πέμπτο αιώνα και ίδρυσαν αποικίες στη χώρα των Φύσκων. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 38)
    • Βορειοδυτικά και τα δυτικά της Καστοριάς συναντάμε την Εορδαία, επαρχία με μεικτό πληθυσμό, που ανήκε παλαιότερα στην εδώθε του Αξιού Μακεδονία και την Ιλλυρία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 24)
    • Η δυτική Εορδαία μάλλον τερματίζεται στην κοιλάδα του Άψου, η οποία λέγεται Χαρζάν ή Καυλώνι, και στο σημείο εκροής της λίμνης Μαλίκ. Μέσα από τις δύο αυτές απολήξεις της, συνορεύει με τα σαντζάκια του Βερατίου και του Ελβασάν, που βρίσκονται στη δυτική Ιλλυρία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.46)

      • [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [end_tabset]

  • Ελίμεια

    Παλαιό Όνομα : Ελιμία, Ελιμιώτις, Ελιμεία
    Δήμος :
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Οι λεπτομέρειες για τη γεωγραφία της αρχαίας Μακεδονίας είναι τόσο ελλιπείς, ώστε να μην δυνάμεθα να δώσουμε μια ασφαλή άποψη για τα μέρη αυτά . Επιπλέον πολλές πόλεις φέρουν το κοινό όνομα Καισάρεια και όλες αυτές οι πόλεις ήταν υποτελείς στην Ελίμεια, η οποία εκτεινόταν ανατολικά και συνόρευε με την Εορδαία και την Πιερία. Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται και από ένα εδάφιο του Τίτου Λίβιου , που έχει ήδη αναφερθεί , όταν ο Λατίνος συγγραφέας μας πληροφορεί ότι ο Περσέας προήλασε από το Κίτιον προς την λίμνη Βεγορίτιδα στην Εορδαία και από εκεί στον Αλιάκμονα στην Ελίμεια και την επομένη στην Περραιβία. (Leake,τομ.ΙΙΙ, σ. 305)

    • Το Κίτιο βρισκόταν ανάμεσα στην Πέλλα και την Βέροια.Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από το γεγονός ότι ο βασιλιάς Φίλιππος έκανε μία θυσία στην Αλκίδημο Αθηνά στην Πέλλα λίγο πριν συναντήσει το στρατό του στο Κίτιον. Έχοντας προελάσει από εκείνο το σημείο ,έφτασε μέσα σε μια μέρα μέχρι την λίμνη Βεγορίτιδα της Εορδαίας και την επόμενη μέρα στην Ελιμεία, όπου στρατοπέδευσε στην όχθη του Αλιάκμονα και από εκεί προχώρησε για να διασχίσει τα Καμβούνια Όρη για την Περραιβία. Γι’ αυτό το λόγο μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η λίμνη Βεγορίτιδα ήταν το Κιτρίνι του Σαριγκιόλ. Όσον αφορά τη λίμνη του Οστρόβου δεν θα μπορούσε να βρίσκεται στην κατεύθυνση από την Πέλλα προς τον Αλιάκμονα, αν το Κίτιον δεν ήταν στα Βοδενά , ούτε και ο βασιλιάς θα μπορούσε να είχε εκστρατεύσει μέσα σε μία μέρα από αυτή τη λίμνη μέχρι τον Αλιάκμονα.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. .289)

    • Όταν ο Φίλιππος αποσύρθηκε οι Ρωμαίοι λεηλάτησαν τη χώρα της Εορδαίας, εισήλθαν στην Ελίμεια και από εκεί στην Ορεστίδα. Εδώ ο ύπατος έλαβε την υποταγή του Κελέτρου και αφού προχώρησε στην Δεσσαρέτια, κατέλαβε το Πήλιο, “μια περιοχή ιδανική βάση για επιδρομές στην Μακεδονία λόγω της τοποθεσίας στην οποία βρίσκεται” και αφού εγκατέστησε φρουρά σε αυτό το μέρος, επέστρεψε με τους αιχμαλώτους και τα λάφυρά του στην Απολλωνία. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 310)

    • Από την επισήμανση του Πολυβίου πληροφορούμαστε ότι η Κανδαβία οδός διέσχιζε την χώρα των Εορδαίων, ξεκινώντας από αυτή των Λυγκιστών έως την Έδεσσα. Συνεπικουρούμενοι από τις ιστορικές πηγές που αναφέρονται, σε αυτό το γεγονός , όπως και ότι σε άλλο απόσπασμα του Λατίνου ιστορικού στο οποίο περιγράφει την προέλαση του Περσέα από το Κίτιο στην Κάτω Μακεδονία μέσα από την Εορδαία στην Ελίμεια και στον Αλιακμόνα, δυνάμεθα να εξετάσουμε την ακριβή κατάσταση στην Εορδαία. Η περιοχή αυτή μοιάζει να εκτείνεται κατά μήκος της δυτικής πλευράς του όρους Βέρμιου, συμπεριλαμβανομένων του Οστρόβου και της Κατράνιτσας στα βόρεια, το Σαριγκιόλ στο κέντρο και στα νότια τις πεδιάδες του Τζουμά, Μπουτζά και του Καραγιάννη, καθώς και τις κορυφογραμμές κοντά στην Κοζάνη και την Κλεισούρα στη Σιάτιστα, που μοιάζουν να είναι τα φυσικά όρια της περιφέρειας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 316 )

    • Μετά από κάποιες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν περιγράφονται επακριβώς, αιφνιδίασε το ιλλυρικό στρατόπεδο κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν ο Γλαυκίας τράπηκε σε φυγή, καταδιωκόμενος από τον Αλέξανδρο μέχρι τα βουνά των Ταυλαντίων, καθώς ο Κλείτος αποσύρθηκε στο Πήλιο, από όπου, αφού έκαψε την πόλη, προχώρησε για να συμπαραταχθεί με τον Γλαυκία στην Ταυλαντία. Αμέσως μετά από αυτό το γεγονός, ο Αλέξανδρος πληροφορήθηκε την εξέγερση των Θηβών ενώ διέσχιζε την Εορδαία και την Ελίμεια και περνώντας τα βουνά των Τυμφαίων και των Περραιβών, έφτασε σε επτά ημέρες στο Πελίναιο στην Θεσσαλία.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 324)

    • Ο ιστορικός έχει προφανώς παραλείψει να αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος επέστρεψε στην Πέλλα πριν πάρει τις πληροφορίες για την εξέγερση των Θηβών. Βασιζόμενοι λοιπόν σε αυτή την εικασία , ο δρόμος για το Πελίναιο θα οδηγούσε μέσω του κέντρου, πρώτα στην Εορδαία και μετά στην Ελίμεια, όπως διηγείται ο Αρριανός. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 325)

    • Η Πέτρα βρισκόταν σε έναν μεγάλο απομονωμένο βράχο, αποσχισμένο με φυσικό τρόπο και χωρισμένο από το γειτονικό βουνό. Ο δρόμος περνάει μέσα από το άνοιγμα και μετά κατέρχεται στην πεδιάδα της Κατερίνης, η οποία, χωρίς αμφιβολία αποτελεί τμήμα της αρχαίας Πιερίας της Μακεδονίας.Έτσι απεικονίζεται η τοποθεσία της Πέτρας από τον Λίβιο, ο οποίος δείχνει την Πέτρα σαν πόλη της Πιερίας στο σύνορο αυτής της επαρχίας στο πέρασμα που οδηγεί στην παραθαλάσσια πεδιάδα από την Περραιβία. Η απόσταση από το Λιβάδι στην Κατερίνη υπολογίζεται σε δέκα ώρες. Υπάρχει και άλλος δρόμος που οδηγεί πάνω από την ίδια κορυφογραμμή, από τα Σέρβια, μέσω Βελβεντού, στην Κατερίνη. Όμως δεν είναι τόσο εύκολο όσο από το πέρασμα της Πέτρας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 337)

    • Συγκρίνοντας τις περιγραφές τις οποίες μας άφησε ο ιστορικός δεν απομένει αμφιβολία ότι οι κοιλάδες ανάμεσα στα Καμβούνια όρη και στον Όλυμπο που συνορεύει στα βόρεια με την Ελίμεια και την Πιερία και που εκτείνονται από τις Πόρτες και το βουνό στο Λιβάδι στα νότια -λίγα μίλια από την Ελασσόνα- αποτελούσαν το τμήμα της Περραιβίας που λέγεται Τριπολίτις. Και μοιάζει εξίσου προφανές από άλλες δύο περιπτώσεις, μια από τις οποίες στον πρώτο μακεδονικό πόλεμο, η άλλη στην εκστρατεία του Αντίοχου 9 χρόνια μετά, όπου η Περραιβία που περιλάμβανε την πόλη των Περραιβών, την Κυρετία και άλλες πόλεις, στα νότια της Τριπολίτιδας, που συμπεριλαμβάνονται στην Πελασγιώτιδα και στη Λάρισα, περιλαμβάνει τις κοιλάδες της Ελασσόνας και του Δεμίνικου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 339)

    • Στην τέταρτη περιφέρεια παρέμενε καθετί πάνω από την περιοχή των Στόβων στα δυτικά και νότια, καθώς και όλη η χώρα πέρα από την κορυφή της οροσειράς του Ολύμπου μέχρι την Ιλλυρία και την Ήπειρο. Ο ιστορικός απαριθμεί τις παρακάτω περιφέρειες καθώς τις ανασυνθέτει: δηλαδή, την Πελαγονία, τη Λυγκιστίδα, την Εορδαία, την Ελίμεια και την Ατιντάνια ενώ εμφανώς παρέλειψε την Ορεστίδα, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην Ατιντάνια και στην Άνω Μακεδονία. Έτσι εμφανίζεται η Τέταρτη Μακεδονία να εκτείνεται μέχρι το Μπεράτι και το Τεπελένι και περιλαμβάνει την Κόνιτσα. Στα νότια, τα όριά της ήταν σχεδόν εκείνα των σύγχρονων ορίων των Γρεβενών και Τρικάλων όπου η Άνω Μακεδονία περιορίζεται από την Άνω Θεσσαλία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 485)

      • [/tab]
      [tab name=’Mantegazza’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Pouqueville’]

    • Η Ορεστίδα, που έχει σήμερα πρωτεύουσα την Καστοριά, καταλάμβανε παλαιότερα μια ευρύτερη έκταση που είχε ως όρια την Ελίμεια, την Ημαθία και την Εορδαία. (Pouqueville, τ. ΙΙΙ, σ. 4)
    • Η Ελίμεια διαβρέχεται από το δίκτυο των ποταμών που ξεκινά από το όρος Βόρας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 14-15)

      • [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [end_tabset]

  • Αιανή

    Παλαιό Όνομα : Κάλιανη
    Δήμος : Κοζάνης
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Μικρό χωριό σε απόσταση τριών ωρών από την Κοζάνη κοντά στον Αλιάκμονα, στον Τσερσεμπά και στα Βέντζια. Εκεί βρέθηκαν τα ερείπια ενός αρχαίου κτίσματος, νομίσματα, μικρά ειδώλια και είδη κεραμικής. Το κτίριο ήταν κατασκευασμένο με μαρμάρινες στήλες με κορινθιακά κιονόκρανα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 304)

    • Ο λόφος που είναι ορατός από το πέρασμα από τα Σέρβια στην Κοζάνη ονομάζεται Βίγλα, μια σύγχρονη λέξη ισοδύναμη με τη Φυλή και λέγεται ότι διατηρούσε ακόμη τα ίχνη ενός αρχαίου οχυρού. Αντί για την διάβαση μέσω των Πορτών, ακολούθησα ένα πιο ψηλό μονοπάτι κατά μήκος της νότιας πρόσοψης του βουνού, που εκτείνεται βόρεια προς το Καταφύγι και το ρέμα του ποταμού Βιστρίτζα πάνω από τη Βέροια. Καθώς κατεβαίνουμε, η κορυφή της Σαμαρίνας διαγράφεται στα βορειοδυτικά μέσω των άνω στενών του ίδιου ποταμού ή εκείνων στο νότιο άκρο του όρους Βούρινος, κοντά στο Καλλιάνη, που χωρίζεται με τις πεδιάδες ή κοιλάδες των Γρεβενών και των Βεντζίων από εκείνες του Τσερσεμπά και των Σερβίων.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 333)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Κοντά στο Βαντσικό βρίσκεται το χωριό Καλλιανή, όπου ζουν εξήντα χριστιανικές οικογένειες, οι οποίες ασχολούνται με την καλλιέργεια της ζαφοράς, που εξάγεται μέχρι την Ουγγαρία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.85)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Πέλλα ή Παλατίτζα

    Παλαιό Όνομα : Άγιοι Απόστολοι
    Δήμος : Πέλλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Ο Μελέτιος, Έλληνας γεωγράφος-σύγχρονος του Cousinery, αναφέρει πως υπάρχει μια περιοχή που λέγεται «Παλάτια» κοντά στην Πέλλα. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 71)

    • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Οι απολήγουσες κοιλάδες των εδαφών της Πέλλας διαβρέχονται από το δίκτυο των ποταμών που ξεκινά από το όρος Βόρας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 14-15)

  • Ο δρόμος που ξεκινάει με την κλεισούρα της Κοζάνης ήταν άλλοτε η οδός προς την Πέλλα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.84)

  • Περνώντας τη λίμνη του Λουδία φτάνουμε στην Πέλλα, την οποία ο Ηρόδοτος τοποθετεί στη Βοττιαία, ακραίο σημείο της Ημαθίας. Η ερειπωμένη πρωτεύουσα δεν θυμίζει σε τίποτα την παλιά της αίγλη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.112)

  • Η Πέλλα ονομάστηκε αρχικά Βούνομος. Πήρε το ιστορικό της όνομα από τον ιδρυτή της, ενώ χρωστούσε τη φήμη της στον Φίλιππο. Από την εποχή που ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοι του την επέκτειναν, έφτασε σε σημείο να αποκτήσει μια σημαντική δύναμη, προτού κυριευθεί και λεηλατηθεί από τους Γαλάτες, οι οποίοι την ερήμωσαν. Σε μικρή απόσταση από το Λουδία και τον Αξιό, η Πέλλα δέσποζε πάνω από το Δέλτα που οριζόταν από αυτούς τους δύο ποταμούς και θα είχε σίγουρα προσελκύσει το εμπόριο, αν η Θεσσαλονίκη, που απείχε μόνο επτά λεύγες από αυτήν, δεν είχε προσφέρει πιο κατάλληλο αγκυροβόλι για την προσέγγιση των πλοίων. Η Πέλλα επιλέχθηκε περισσότερο χάρη στη θέση της ως μητρόπολη της Μακεδονίας και λιγότερο για εμπορικούς λόγους. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.113)

  • Το χωριό Αλλάχ Κιλίσα (ο πύργος του Θεού) ή Παλατίτσια (τα παλατάκια), εξήντα καλύβες κατοικημένες από Βούλγαρους και ένας πυργίσκος που περικλείει μια φρουρά δώδεκα Αλβανών, διοικούμενη από έναν σουμπασή, είναι ό,τι απέμεινε από την Πέλλα και το μεγαλείο της. Αυτός είναι ο πληθυσμός και οι στρατιωτικές δυνάμεις που διαδέχτηκαν τους Μακεδόνες: ένας Μωαμεθανός με το μαστίγιο στο χέρι. Πλέον δεν είναι παρά ένα τσιφλίκι του Αχμέτ, του γιου του Ισμαήλ, μπέη των Σερρών.(Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.114 – 115)

  • Στην Πέλλα βρίσκεται μια πέτρινη εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Παύλο, τον επονομαζόμενο από τους Έλληνες Άγιο Απόστολο.
    (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.114-115)

  • Κατεβαίνοντας προς τη μεσημβρία ακολούθησα τη γραμμή ενός άλλου τμήματος του περιμετρικού τείχους, το οποίο οι κάτοικοι σήμερα προσδιορίζουν πιο συγκεκριμένα ως Πέλλα. Το τείχος καταλήγει σε μια τετράγωνη λιμνούλα, κατασκευασμένη από τους Τούρκους, αλλά με μιαν επένδυση της οποίας το υπόστρωμα ανάγεται στην εποχή των Ελλήνων και ξεπερνά ολόγυρα τα όρια της περιμέτρου των τειχών. Στη λίμνη του Λουδία, τη σημερινή λίμνη των Γενιτσών, παρατήρησα ότι συσσωρεύονται τα αποθέματα του προερχόμενου απ’ αυτή την πόλη ποταμού. Η περιοχή των Γενιτσών απέχει μια λεύγα περίπου από την Πέλλα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.116)

    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κέντρο

    Παλαιό Όνομα : Βέντσια, Βέντζια Αγαλαίοι
    Δήμος : Γρεβενών
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Η μόνη περιοχή, μαζί με τον Τσερσεμπά, η οποία παράγει τον κρόκο. Βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του όρους Βούρινος, μεταξύ Τσερσεμπά και Γρεβενών.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 302)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Το χωριό Βέντσια, όπου ζουν εκατό οικογένειες Τούρκων, απέχει τρεις ώρες δρόμο ανατολικά από τη Σιάτιστα και τεσσεράμισι μέχρι τους Καραγιανναίους. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.83)

    • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]