Category: Leake-Ελλάδα

  • Καλανδρία

    Παλαιό Όνομα :Καλάνδρα
    Δήμος :Κασσάνδρας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

  • Ένα από τα δώδεκα και τα πιο σημαντικά χωριά της περιοχής Κασσάνδρας ή Χερσονήσου Παλλήνης.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.164)

    • [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    • Από εκεί έχοντας στα αριστερά μας την κορυφή της Αγ.Αναστασίας και ένα δάσος οδηγούμαστε στην Καλάνδρα χωριό που αποτελείται από 190 οικογένειες, μια εκκλησία, φρέατα και απέχει ένα τέταρτο της ώρας από τη Γλώσσα ή ακρωτήριο Ποσειδίου όπου υπάρχει και μια μικρή λιμνούλα σε απόσταση μισής ώρας από τη νότια παραλία και τρία τέταρτα από τη δυτική.Όπως και στο προηγούμενο χωριό και εδώ καλλιεργούνται αρίστης ποιότητος δημητριακά, εξαιρετική ποιότητα σιταριού, ανθεί η σηροτροφία, η μελισσοκομία και εξάγονται ποσότητες δαδίου και ρητίνης, τυριών και κρεάτων. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 535-536)

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Φούρκα

    Παλαιό Όνομα :Φούρκα
    Δήμος :Κασσάνδρας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ένα από τα δώδεκα και τα πιο σημαντικά χωριά της περιοχής Κασσάνδρας ή Χερσονήσου Παλλήνης.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.164)

      • [/tab]
      [tab name=’Mantegazza’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Pouqueville’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]

      • Από εκεί ένας δρόμος ανάμεσα σε πεύκα, σχοίνα και πρίνους αφού περνά μια στενωπό όπου τα βουνά εκατέρωθεν υψώνονται κατακόρυφα, φτάνει στο χωριό Φούρκα που βρίσκεται σε μια κοιλάδα στα νοτιοδυτικά του όρους Λεκάνη, το οποίο εκτείνεται μέχρι το χωριό Καλάνδρα σε πολύ εύφορη έκταση.Εκεί κατοικούν 100 οικογένειες χριστιανικές, υπάρχουν 2 εκκλησίες, 3 παντοπωλεία, φρέατα και απέχει μισή ώρα από την ομώνυμη αλλά ακατάλληλη για απόβαση παραλία. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 535)

      [/tab]
      [end_tabset]

  • Κύρρος (Παλαιόκαστρο)

    Παλαιό Όνομα :Παλαιόκαστρο
    Δήμος :Πέλλας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Από το Παλαιόκαστρο μπορεί κάποιος να επανέλθει στην οδό των Γιαννιτσών ακολουθώντας το ρεύμα Δορμανλικό (νερό από τους μύλους- το Οβάρ των Βουλγάρων), όπου αναβλύζει από πηγές που βρίσκονται δεκαπέντε λεπτά μακριά από την πόλη.(Isambert,σ.44) .
    • Η πόλη της Κύρρου φαίνεται πως είναι η ίδια με την Mutatio Scurio του οδοιπορικού της Ιερουσαλήμ, που βρίσκεται μεταξύ Πέλλας και Έδεσσας, δέκα μίλια από την καθεμία. Η ίδια αυτή πληροφορία συμφωνεί με την θέση του κωμιδίου του Παλαιοκάστρου ή Γραδίτσας κατά τους Βούλγαρους κατά τον Delacoulonche. Αυτό το κωμίδιο έχει 12 σπίτια που είναι χτισμένα σε ένα μεμονωμένο νησύδριο, το οποίο βρίσκεται 1/4 της ώρας μακρά απο το όρος Παΐκ, το οποίο είναι γεμάτο ρέοντα ύδατα που πηγάζουν από το ίδιο όρος. Το νησύδριο περικυκλώνεται από οχυρώματα του μέσου αιώνα, τα οποία φαίνεται πως αντικατέστησαν τη μακεδονική ακρόπολη. (Isambert,σ. 43-44)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

  • Βρίσκεται στα δεξιά της Έδεσσας.Οι Τούρκοι το αποκαλούσαν Παλαιόκαστρο και ήταν το τσιφλίκι του Αμπντουραχμάν μπέη το οποίο περιείχε αρχαία μνημεία.(Leake,τομ.ΙΙΙ, σ. 268)
  • Η τοποθεσία αυτή είναι πλούσια σε ξυλεία και νερό. Σε αυτήν καλλιεργούνται δημητριακά καλύτερης ποιότητας από οποιαδήποτε άλλη πεδιάδα γύρω από την Θεσσαλονίκη.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 269)
  • Στο τσιφλίκι είναι διάσπαρτα αρχαιολογικά κατάλοιπα γύρω από ένα ερειπωμένο παρεκκλήσιο. Πολλά από αυτά δόθηκαν στους Τούρκους και χρησιμοποιήθηκαν σε επιτύμβια μνημεία. Άλλα πάλι βρέθηκαν διασκορπισμένα στις πεδιάδες γύρω από το Παλαιόκαστρο. Αυτά τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι το Παλαιόκαστρο κατοικούνταν από αρχαιοτάτων χρόνων.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 269)
  • Τους Τούρκους του Παλαιοκάστρου τους θεωρούσαν Βούλγαρους αρνησίθρησκους.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 270)
  • Η βουνοκορφή δεξιά των Βοδενών ονομάζεται Νίτια και ενώνεται με το Παλαιόκαστρο στα δυτικά.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 270)
  • Στην επιτομή του 7ου βιβλίου του Στράβωνα, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η λίμνη της Πέλλας μορφοποιείται από ένα ρέμα που αποκλίνει από τον Αξιό, το οποίο μπορεί να εναρμονιστεί με την πραγματικότητα μόνο αν υποθέσουμε ότι οι πηγές της Πέλλας και του Παλαιόκαστρου απορρέουν από τον Αξιό μέσω των βουνών. Αλλά αυτό είναι τόσο ασυνήθιστο φαινόμενο , ώστε μέχρι να βρεθεί μία πηγή του Αξιού που να χύνεται στην άλλη πλευρά του βουνού να μην μπορεί να θεωρηθεί πιθανό. Ακόμα και να ήταν αλήθεια, θα μπορούσε η ποιότητα του νερού να προσομοιάζει επαρκώς με τη λίμνη της Πέλλας, η οποία προφανώς τρέφεται όχι μόνο από τις πηγές της Πέλλας και του Παλαιόκαστρου αλλά ακόμα από το Μογλενίτικο, τα ποτάμια των Βοδενών και της Νάουσας και από πολλούς μικρότερους χειμάρρους.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 289)

    • [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κόλπος Τορωναίος ή Κασσάνδρας

    Παλαιό Όνομα :Κόλπος, Τορωναίος

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

  • Ακολουθώντας αυτή την οδό μετά από μιάμιση ώρα φτάνει από τα δυτικά στη Δέρνα και μετά από δύο ώρες στην Oρμύλια, μία κώμη που ο Leake υποθέτει πως είναι η αρχαία Σερμύλη, για αυτό και ο κόλπος της ονομάζεται Σερμυλικός (σήμερα κόλπος της Κασσάνδρας) μεταξύ των χερσονήσων Σιθωνίας και Παλλήνης (Κασσάνδρας), όπου υπάρχουν κάποια ερείπια στις εκβολές ενός ικρού ποταμού. (Isambert, σ.61)
  • Ο κόλπος της Κασσάνδας μοιάζει με μεγάλη λίμνη διότι τα μεσημβρινά ακρωτήρια Λόγγου και Κασσάνδρας, τα οποία πλησιάζουν το ένα το άλλο. Εδώ μόλις κάνουμε τον κύκλο του κόλπου διερχόμαστε μέσα από την κώμη Μόλυβος, της αρχαίας Μηκυβέρνης, που είναι το επίνειο της αρχαίας Ολύνθου. (Isambert, σ.62)

    • [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Παιονία

    Παλαιό Όνομα :Παιονία

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

  • Πραγματικά, μία ανάλυση μόνο του αποσπάσματος του Ηροδότου, στο οποίο αναφέρει την έκταση των κατακτήσεων του Μεγάβυζου και περιγράφεται επίσης το πέρασμα του Ξέρξη από την Πιερία και την Παιονία , δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την Πρασιά. Σύμφωνα με τα τελευταία,ο ιστορικός δηλώνει ότι οι Δόβηρες και οι Παίοπλες κατοικούσαν την περιοχή στα νότια του όρους Παγγαίου και αυτές ήταν ακριβώς οι φυλές που νωρίτερα τις είχε συνδέσει με τους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 211-212)
  • Η Εορδαία, η Ορεστίδα και η Λυγκιστίδα συνιστούσαν την Παιονία, τμήμα της οποίας αποτελούσε ξεχωριστό βασίλειο κατά την βασιλεία του Κάσσανδρου.(Leake,τομ.ΙΙΙ, σ. 305)
  • Η Παιονία εκτεινόταν από τους Δενθηλήτες και Μαίδες της Θράκης έως τους Δάρδανους, Πενέστες και Δασσαρέτες της Ιλλυρίας , συμπεριλαμβανομένων και των διαφόρων φυλών που κατοικούσαν στην άνω κοιλάδα του Εριγώνος, του Αξιού, του Στρυμώνος και του Αγγίτη ποταμού μαζί και με την περιοχή των Σερρών. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 306)
  • Στις πηγές του Εριγώνος υπήρχε ένα τμήμα της Παιονίας, το οποίο συνολικά ήταν ενωμένο με βασίλειο της Μακεδονίας πριν τους μακεδονικούς πολέμους με την Ρώμη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 307)
  • Ο Στράβων θεωρούσε την Πελαγονία και την Λυγκιστίδα υποδιαιρέσεις της Άνω Μακεδονίας αλλά καθώς η πόλη των Στόβων περιγράφεται άλλοτε ως πόλη της Παιονίας και άλλοτε της Πελαγονίας και τα Στύβερρα άλλοτε ως πόλη της Δευριόπου και άλλοτε της Πελαγονίας και το Βρυάνιο ως πόλη της Δευριόπου κοντά στην Εορδαία και στην Λυγκιστίδα είναι προφανές ότι δεν υπήρχε ακριβής διαχωρισμός των περιφερειών αυτών. (Leake, τομ.ΙΙΙ σ. 306-307)
  • Τα Στύβερρα φαίνεται ότι ήταν κοντά στον Πρίλεπο, τον οποίο οι Τούρκοι αποκαλούσαν Πίρλεπο και την Πλουβίνα, ανάμεσα στα Στύβερρα και το Βρυάνιο το οποίο δεν ήταν μακριά από τα περάσματα που οδηγούσαν στην Εορδαία. Εάν ο Στράβων έχει δίκιο να θεωρεί τις Αλκομενές ως μια πόλη στον Εριγώνα, η τοποθεσία της φαίνεται να ήταν πάνω από το Βρυάνιο και κάτω από αυτήν την πόλη ή ανάμεσα σε αυτήν στην συμβολή του Εριγώνα με τον Αξιό . Το Συνοπτικό Οδοιπορικό δείχνει ότι πρέπει να την τοποθετήσουμε στον Ευριστό και την πόλη των Στόβων. Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος συμπεριλαμβάνει και τις δύο αυτές πόλεις στην Πελαγονία ενώ άλλες πηγές θεωρούν τους Στόβους ως πόλη της Παιονίας. Αλλά αυτές και κάποιες άλλες αντιφατικές μαρτυρίες συμπίπτουν, εάν δεχτούμε ότι η Δευρίοπος θεωρήθηκε μερικές φορές ως υποδιαίρεση της Πελαγονίας και τελευταίο τμήμα της Παιονίας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 322)
  • Όσο για το όρος Δύσωρον, εάν υποθέσουμε ότι ο Ηρόδοτος δεν είχε αναφερθεί και πολύ στη Μακεδονία επί βασιλείας του Αμύντα, ο Μεγάβυζος εισέβαλε στην Παιονία στον βαθμό της έκτασης του βασιλείου την εποχή του εγγονού του Περδίκκα, όταν η Μυγδονία, η Βισαλτία, ο Ανθεμούς και η Κρηστωνία προστέθηκαν στο βασίλειο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 212)
  • Η θέση των Στόβων φαίνεται πως ήταν στον Εριγώνα, δέκα με δώδεκα μίλια πάνω από τη διασταύρωση του ποταμού με τον Αξιό. Αυτό ενισχύεται και από το Λίβιο, ο οποίος περιγράφει τους Στόβους ως πόλη της Παιονίας, στην περιοχή του Δευρίοπου, ο οποίος αρδευόταν από τον Εριγώνα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 441)
  • Η Ειδομένη , κατά συνέπεια, βρισκόταν επί του Βαρδάρη, 12 ρωμαϊκά μίλια κάτω από το Ντεμίρκαπι και πιθανώς στη δεξιά όχθη καθώς ο Πτολεμαίος την περιλαμβάνει στην Ημαθία, μια επαρχία με ανατολικό σύνορο τον Αξιό. Εικάζεται ότι ο ποταμός παρείχε, σε παλαιότερους χρόνους, προστασία στις πόλεις της Ημαθίας από τους βάρβαρους της Παιονίας και της Θράκης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 442)
  • Ο Όμηρος αναφέρεται σε δύο μόνο επαρχίες, πέρα από τις ελληνικές πόλεις της Θεσσαλίας, οι οποίες βρίσκονται ανάμεσα στις τελευταίες και την Παιονία και τη Θράκη. Πρόκειται για την Πιερία και την Ημαθία. Στη δεύτερη περιλαμβάνει την όμορφη περιοχή πέρα από τον Αλιάκμονα και την ανατολική πλευρά της κορυφογραμμής του Ολύμπου. Η περιοχή προστατεύεται, από όλες τις πλευρές, με βουνά και έλη και βρίσκεται σε μια ασφαλή περιοχή αν και σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα. Υπάρχουν τρεις εκπληκτικές θέσεις, για πόλεις ή οχυρά, στη Βέρrοια, τη Νάουσα και τα Βοδενά. Αυτά τα μέρη είναι ευλογημένα με κάθε είδους υψώματα και θέα, βουνά, δάση, εύφορες πεδιάδες, τρεχούμενο νερό και λίμνη. Εντάχθηκαν, με τρόπο αξιοθαύμαστο, στο φυτώριο της γιγαντιαίας μοναρχίας της Μακεδονίας όπου και ευδοκίμησαν. (Leake, τoμ.ΙΙΙ, σ. 445 – 446)
  • Η Ημαθία, σε ύστερους χρόνους, είχε πιο εκτεταμένα σύνορα από εκείνα τα οποία μας υποδεικνύει ο Όμηρος ενώ ο Πτολεμαίος αύξησε τα όρια της μέχρι τη δεξιά όχθη του Αξιού. Ο Πολύβιος και ο Λίβιος, ο οποίος τον αντιγράφει σε αυτό το σημείο, βεβαιώνουν , σε αντίθεση με τη σημείωση του Ομήρου για την Ημαθία και την Παιονία ότι το παλαιότερο όνομα της Ημαθίας ήταν Παιονία. Αυτό ίσως δικαιολογείται με βάση την υπόθεση ότι η Ημαθία , πριν την αποικιοποίηση της, κατοικούνταν από τους Παίονες.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 447)
  • Η ταύτιση μεταξύ του ονόματος Βελεσά ή Βελεσσός με τη Βυλάζωρα, πέρα από την ομοιότητα κατά την εκφορά τους στην νέα ελληνική γλώσσα, στηρίζεται και από ενδείξεις της ιστορίας. Τοποθετημένη σε πλεονεκτική θέση στο ανώτερο τμήμα του Αξιού, ανάμεσα στην εύφορη περιοχή που βρέχεται από αυτό τον ποταμό και τους παραποτάμους του και στις παρυφές των βουνών τα οποία εδώ διαχωρίζουν την Παιονία από την Ιλλυρία, η Βυλάζωρα , εξαιτίας της τοποθεσίας της έχει τα απαιτούμενα προσόντα για να γίνει “η σπουδαιότερη πόλη της Παιονίας” ενώ η θέση των Βελεσών επιβεβαιώνει επακριβώς το περαιτέρω σχόλιο του Πολύβιου, ότι η Βυλάζωρα ήταν κοντά στα περάσματα που οδηγούν από την Δαρδανία στη Μακεδονία. Αυτό καταδεικνύει , μέσω της Παιονίας ,για ποιο λόγο είχε καταληφθεί και οχυρωθεί από τον Φίλιππο, τον γιο του Δημητρίου, ως οχύρωση έναντι των Δαρδάνων , ακριβώς πριν την κάθοδο του στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια του Συμμαχικού Πολέμου . Καθώς η Παιονική δύναμη στη συνέχεια εξαλείφθηκε, ο Φίλιππος πήρε την πόλη πιθανότατα από τους Δαρδάνους. Τέλος, οι Δάρδανοι κατά το διαμελισμό της Μακεδονίας σε τέσσερα τμήματα κατά τη Ρωμαϊκή κατάκτηση, απαίτησαν την Παιονία από τη Ρωμαϊκή Σύγκλητο, σαν να τους ανήκε από παλιά.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 470)
  • Η Παιονία είναι μια γεωγραφική ονομασία, η οποία πριν τον αργολικό αποικισμό της Ημαθίας, φαίνεται να κατελάμβανε όλη την περιοχή που αργότερα ονομάστηκε Μακεδονία, με εξαίρεση την περιοχή που θεωρείται τμήμα της Θράκης. Καθώς αυξανόταν το βασίλειο της Μακεδονίας, η Παιονία συρρικνώθηκε παρόλο που με αυτό το όνομα χαρακτηριζόταν ένα μεγάλο μέρος της ενδοχώρας που κάλυπτε την Άνω και Κάτω Μακεδονία στα Β. – Β.Α. και ένα τμήμα του οποίου ήταν μοναρχία, ονομαστικά ανεξάρτητη μέχρι και πενήντα χρόνια μετά το θάνατο του Μ.Αλεξάνδρου. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 462)
  • Οι όχθες του Αξιού μοιάζουν να αποτελούν το κέντρο της δύναμης της Παιονίας, από την εποχή που ο Πυραίχμης και ο Αστεροπαίος οδήγησαν τους Παίονες σε βοήθεια του Πριάμου, στην έσχατη ύπαρξη της μοναρχίας. Όταν οι Τημενίδες κατέλαβαν την Ημαθία, Αλμωπία, Κρηστωνία και Μυγδονία, οι βασιλείς της Παιονίας εξακολούθησαν να άρχουν στην περιοχή πάνω από τα στενά του Αξιού, μέχρι που ο Φίλιππος, γιός του Αμύντα, τους μείωσε σημαντικά δυο φορές τις απαιτήσεις τους και τελικά υποτάχθηκαν ολοκληρωτικά στον Αλέξανδρο και έπειτα έγιναν πιθανώς υποτακτικοί των Μακεδόνων βασιλέων. Τα νομίσματα του Αυδολέοντα, ο οποίος βασίλευσε εκείνη την εποχή και που υιοθέτησε μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου, τα σύμβολα της βασιλείας του και των προκατόχων του, αποδεικνύουν τον πολιτισμό της Παιονίας, υπό αυτούς τους βασιλείς. Ο Διόδωρος μας ενημερώνει ότι ο Κάσσανδρος βοήθησε τον Αυδολέοντα ενάντια στους Αυταριάτες, μια ιλλυρική φυλή και αφού τους κατάκτησε, μετέφερε 20.000 άντρες, γυναίκες και παιδιά, στο όρος Όρβηλος, γεγονός από το οποίο μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η Παιονία βρίσκεται ανάμεσα στους Αυταριάτες και το όρος Όρβηλος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 463)
  • Από μια σύγκριση μεταξύ Αππιανού και Στράβωνα, καθώς και από ένα περιστατικό που μας σώζεται από την ζωή του Μ. Αλέξανδρου, στο οποίο πριν αναφέρθηκα, είναι εμφανές ότι οι Αυταριάτες συνόρευαν στα ανατολικά με τους Αγριάνες και τους Βεσσούς, στα νότια με τους Μαίδες και τους Δάρδανους και στις άλλες κατευθύνσεις με τους Αρδιαίους και τους Σκορδίσκους. Πάνω απ’όλα αυτή η άποψη της τοπογραφίας της περιοχής είναι σύμφωνη με την ιστορία και τη γενική τοπογραφία των περιοχών, στα βόρεια της Μακεδονίας, ώστε να δυνάμεθα να συμπεράνουμε ότι η Παιονία περιλάμβανε όλες τις κεντρικές και πιο γόνιμες περιοχές της πιο εκτενούς Παιονίας και ότι είναι τοποθετημένη πάνω από τα στενά του Αξιού και καταλαμβάνει τις περιοχές κοντά στον ποταμό με εξαίρεση τις πηγές του Εριγώνα που συνενώνονται με την Άνω Μακεδονία. Η Βυλάζωρα, παρ’ότι περιγράφεται από τον Πολύβιο ως η πρωτεύουσα της Παιονίας, δεν ήταν η πρωτεύουσα του βασιλείου, πιθανώς λόγω της ακαταλληλότητας της περιοχής στην οποία βρίσκεται και της εγγύτητας της με τους Δάρδανους. Η βασιλική κατοικία, όπως μαθαίνουμε από τον Πολύαινο, βρισκόταν στον ποταμό Άστυκο ή Βράβνιτζα ή ποτάμι του Ιστίμπ, που τοποθετείται δίπλα στον Εριγώνα και είναι ο μεγαλύτερος παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 464)
  • Από τις φυλές στο θρακικό σύνορο της Παιονίας, που υπάγονταν στην Μακεδονία, επί της βασιλείας του Φιλίππου, γιου του Αμύντα, υπάρχουν λόγοι να υποθέσουμε ότι οι Οδόμαντες κατείχαν ολόκληρο το όρος Όρβηλος πάνω από τα Στενά του Στρυμόνα κοντά στο σύγχρονο Ντεμίρχισαρ που μαζί και με τη Ζίχνη, βρίσκονται στο όρος Παγγαίο. Η βορειο-δυτική πλευρά τους βρίσκεται στα δεξιά του Σιτάλκη, καθώς διασχίζει το όρος Κερκίνη. Η γενική τους κατάσταση συμφωνεί με την περιγραφή του Θουκυδίδη, σύμφωνα με τον οποίο κατοίκησαν πάνω από τα βόρεια του Στρυμόνα. Προς τα βόρεια του Κάτω Στρυμόνα ο ποταμός έχει μια ανατολική πορεία που δικαιολογεί την έκφραση του ιστορικού. Παρατηρεί κανείς, ότι οι Παναίοι, τους οποίους ο Θουκυδίδης ταυτίζει με τους Οδομάντες αναφέρονται από τον Στέφανο ως φυλή των Ηδωνών. Οι αρχές αυτές συντείνουν στην επιβεβαίωση της κατάστασης των Οδόμαντων που μόλις αναφέρθηκε. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 465)
  • Ανάμεσα στο Μελένικο και το Πετρίτσι, πάνω από το Ντεμίρχισαρ και τα στρυμωνικά στενά, ο κύριος παραπόταμος του Στρούμα ή Στρυμόνα, συνδέεται με έναν άλλο παραπόταμο τον Στρούμιτζα, πάνω από τον οποίο βρίσκεται μια πόλη με το ίδιο όνομα, μιας μέρας ταξίδι πάνω από το Πετρίτσι, στο δρόμο από Σέρρες προς Βελεσά. Μπορούμε να ταυτίσουμε τον Στρούμιτζα με το αρχαίο Αστραίο, στο οποίο ο Φίλιππος έστειλε τον γιο του Δημήτριο, όταν έδωσε οδηγίες για τον θάνατό του, στον Δίδα, κυβερνήτη της Παιονίας.Βέβαια ο Δίδας δεν εκτέλεσε εκεί τις εντολές του αλλά στην Ηράκλεια Σιντική αφού προσκάλεσε τον Δημήτριο σε γιορτή κατά τη διάρκεια της οποίας δόθηκε δηλητήριο στον πρίγκιπα. Ο Δίδας, σε ανταλλαγή των υπηρεσιών του, ευνοήθηκε από τον Περσέα όταν ανήλθε στον θρόνο. Και από τότε, βρίσκουμε τον Δίδα στις αρχές του περσικού πολέμου να διατάζει ένα σώμα 3.000 ανδρών, αποτελούμενο από Παίονες, Παροραίους, Παραστρυμονίους και Αγριάνες. Τότε εξαφανίστηκε η μοναρχία των Παιόνων και η περιοχή της, με εξαίρεση ένα κομμάτι που κατοικούνταν από τους Δάρδανους, ενώθηκε με το βασίλειο της Μακεδονίας. Από αυτό το γεγονός και από τα ονόματα των λαών που κυβερνούσε ο Δίδας, είναι φανερό ότι η επαρχία της Παιονίας, την περίοδο της μακεδονικής μοναρχίας, καταλάμβανε τις κοιλάδες του Άνω Στρυμόνα και του Άνω Αξιού, με τα ενδιάμεσα όρη και περιλάμβανε την χώρα των Αγριάνων, που κατοικούσαν κοντά στις πηγές του Στρυμόνα. Το Αστραίο φαίνεται να ήταν η κεντρική θέση της χώρας και η επαρχιακή θέση της κυβέρνησης. Η τοποθεσία του Στρούμιτζα είχε επιλεγεί να είναι το κυρίως οχυρό τέτοιων σκληραγωγημένων φυλών, των οποίων η δύναμη είχε δοκιμαστεί από τον Νικηφόρο Γρηγορά, όταν είχε σταλθεί το 1326 στα Σκόπια σε αποστολή στον Κράλη της Σερβίας από τον βασιλιά Ανδρόνικο τον πρεσβύτερο. Διηγείται ότι, αφού ταξίδεψε μισή νύχτα και μια μέρα με πλοιάριο στον Στρυμόνα, έφτασε στον Στρούμιτζα, ένα τόσο ψηλό φρούριο, όπου οι άνδρες στα τείχη έμοιαζαν από την κοιλάδα σαν πουλιά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 465-466)
  • Ο Πτολεμαίος στην προσπάθεια αναζήτησης της Δοβήρου και του Αστραίου, υποδεικνύει ότι δεν είχαν μεγάλη απόσταση το ένα μέρος από το άλλο. Κάτι που αληθεύει με την προϋπόθεση ότι το Αστραίο ή Αιστραίο ήταν στον Στρούμιτζα και η Δόβηρος κοντά στην Δοϊράνη. Στρυμόνας, Στρούμα, Αστραίο και Στρούμιτζα μοιάζουν να είναι όλα διαλεκτικές τροποποιήσεις κάποιας γνήσιας λέξης της Μακεδονίας, που πιθανότατα σημαίνει ποταμός. Το όνομα Αστραίο, όπως παρατήρησα ήδη, αποδόθηκε στο κάτω τμήμα του Αλιάκμονα και ο Βιστρίτσα φαίνεται να είναι παραφθορά ή σύγχρονη βουλγαρική μορφή του Αστραίο. Η πόλη Στρούμιτζα, οπότε, όπως και η προκάτοχός της, το Αστραίο, πήραν το όνομά τους από τον ποταμό στον οποίο βρίσκονται, όντας σε θέση εξαιρετικής σημασίας πάνω από τον κύριο παραπόταμο του Στρυμόνα και τη φυσική πρωτεύουσα της κοιλάδας του. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 467-468)
  • Στο βορειο-δυτικό τμήμα της Παιονίας, η σημαντικότερη περιοχή υπό τους Ρωμαίους, ήταν οι Στόβοι. Από αυτό το σημείο τέσσερις δρόμοι είναι σχεδιασμένοι στο Οδοιπορικό. Ο ένας προχωράει βόρεια προς το Σκούπι και από εκεί βόρεια στη Ναϊσσό, μια θέση στη νοτιοανατολική πορεία από το Βιμινάκιο στο Δούναβη και στο Βυζάντιο. Ο δεύτερος βορειοανατολικά στη Σερδίκα, 100 τ.χ. νοτιοανατολικά της Ναϊσσού, στην ίδια πορεία, ο τρίτος νοτιοανατολικά στην Θεσσαλονίκη και ο τέταρτος νοτιοδυτικά στην Ηράκλεια. Ο τελευταίος επικοινωνεί με ένα κεντρικό σημείο μέσω της Εγνατίας οδού ή την μεγάλη ρωμαϊκή οδό από την Απολλωνία στη Θεσσαλονίκη, που οδηγεί μέσα από την πόλη των Στόβων από όλα τα μέρη στις τρεις προηγούμενες πορείες. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 468-469)
  • Καθώς ο Περσέας είχε αφήσει ένα πολύ επικίνδυνο αντίπαλο στην Περαιβία και την Πιερία, δεν μπορούμε να υποθέσουμε ότι προχώρησε πιο πέρα από τον Αξιό από ότι ήταν αναγκαίο. Η Αλμάνα, ήταν πιθανώς κάτω από τα στενά του Ντεμίρκαπι, ανάμεσα στα Στενά και την Ειδομένη και η Ντεσουντάβα 75 μίλια μακριά από εκεί, στην πορεία προς τον Δούναβη από την κοιλάδα του Moράβα κοντά στο Κουμάνοβο, έναν από τους παραπόταμους του Άνω Αξιού. Αυτό είναι το μεγαλύτερο νότιο άκρο που μπορεί να αποδοθεί στη Μαιδική προς την Παιονία και οι αντίστοιχες τοποθεσίες της Ντεσουντάβα, Βυλάζωρα και Αλμάνα συμφωνούν απόλυτα με τις περιστάσεις στις οποίες αναφέρεται και ο ιστορικός, έτσι ώστε ο Περσέας να επιχείρησε να προμηθεύσει τους Κέλτες με εφόδια καθώς η Βυλάζωρα βρισκόταν στο επίκεντρο της πιο γόνιμης περιοχής της Παιονίας.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 472)
  • Από μία τοποθεσία που ονομαζόταν Χαμένο , η οποία βρισκόταν στον δρόμο από τα Σκόπια στην Ναϊσσό και σε άγνωστη απόσταση από τα Σκόπια αλλά σίγουρα στη βορειοδυτική κατεύθυνση , υπήρχε ένα παρακλάδι στα δυτικά που οδηγούσε στη Λισσό ή Λές, κοντά στο Δριλώνα. Από τις αρχαίες τοποθεσίες σε αυτή την πορεία , η Θεράντα ηχεί όμοια με τη σύγχρονη Πριζρένη, ωστόσο πρέπει να παραδεχτούμε ότι η αναλογία των αποστάσεων στην πορεία, χωρίς καμιά πρόσθεση για το διάστημα ανάμεσα στα Σκόπια και το Χαμένο, θα τοποθετούσαν την Θεράντα ακόμα πιο δυτικά. Καθώς η Ουλπιάνα δεν απαντάται ούτε σε αυτό το δρόμο ούτε σε κάποιον άλλο από τα Σκόπια στη Ναϊσσό, βρίσκεται πιθανώς ανάμεσά τους στην περιοχή βόρεια της Πριζρένης, που βρέχεται από το δυτικό παραπόταμο του Μοράβα, πιθανώς στη σύγχρονη Πρίστινα. Πέρα από τη Θεράντα , η πορεία προς τη Λισσό μοιάζει να βρίσκεται στην κοιλάδα του Μαθιού.Σε μια άμεση γραμμή απαντάται το όρος Σκάρδος που περιγράφεται τυχαία από τον Λίβιο να βρίσκεται στην πορεία από τα Στύβερρα στη Σκόδρα και πηγάζει από εκεί ο Ωρίωνας που εκρέει μέσω της λίμνης Λαβεάτης στη Σκόδρα. Φαίνεται ότι η τοποθεσία αυτή περιλαμβάνει καθαρά τις μεγάλες κορυφές και στις δυο πλευρές του Δριλώνα, όπου η πορεία του είναι από ανατολικά προς δυτικά. Η σημαντική τοποθεσία των Σκοπίων στην έξοδο της Ιλλυρίας στις πεδιάδες της Παιονίας και του Άνω Αξιού, καθιστούσαν την πόλη της Ιλλυρίας στη μεθόριο πριν τη Μακεδονία. Από τους Ρωμαίους αποδόθηκε στη Δαρδανία.Οι Ρωμαίοι είχαν οριοθετήσει τα σύνορα της Δαρδανίας και της Μακεδονίας και συνεπώς είχαν αποδώσει τη Βυλάζωρα στη Δαρδανία ενδίδοντας έτσι εν μέρει στην απαίτηση των Δαρδάνων για την εγκαθίδρυση της τετραρχίας στη Μακεδονία μετά την κατάκτηση της από τον Αιμίλιο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 477-478)

    • [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κασσάνδρεια (Βάλτα)

    Παλαιό Όνομα :Βάλτα
    Δήμος :Κασσάνδρας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Χωριό της περιοχής της Κασσάνδρας ή Χερσονήσου της Παλλήνης. Έδρα Τούρκου βοεβόδα. Βρίσκεται προς το κέντρο της χερσονήσου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 163)
    • Ο Πτολεμαίος και η Επιτομή του Στράβωνος έχουν εσφαλμένα τοποθετήσει την Άκανθο στον Σιγγιτικό στη θέση του Στρυμωνικού κόλπου, σε αντίθεση με τον Ηρόδοτο, ο οποίος εξαιρετικά σωστά την τοποθέτησε στην τοπογραφία του για την Περσική εισβολή και με τον οποίο ο Σκύμνος και ο Μελάς βρίσκονταν σε διαφωνία. Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου πρέπει ίσως να προέρχεται από την περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια αξιόλογη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Σιγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό του οποίου η Ερισσός δεν είναι δύο μίλια απόσταση. Θα μπορούσε ακόμη να φανεί από το Λίβιο, ότι η Άκανθος είχε ένα λιμάνι σ’ αυτό τον κόλπο, καθώς στην περιγραφή του για την πορεία του στόλου του Αττάλου και των Ρωμαίων στο Μακεδονικό πόλεμο, το 200 π.Χ, όταν μετά την αποτυχία τους στην Κασσανδρεία κατέπλευσαν στην Άκανθο, αναφέρει μόνο ότι αυτοί κατέπλευσαν γύρω από το ακρωτήρι του Κανίστρου και εκείνου της Τορώνης, υποδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο ότι αυτοί δεν παρέκαμψαν το ακρωτήρι του Άθω. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 148)
    • Από την Ερισσό ένας δρόμος, ο οποίος τη συνδέει σύντομα με το νότιο άκρο του Πρόβλακα ή την πλευρά της Σάνης, οδηγεί παραπλεύρως των άκρων του Σιγγιτικού και του Τορωναίου κόλπου στην Πινάκα, στην πλευρά της Ποτίδαιας, η οποία αργότερα ονομάστηκε Κασσανδρεία. Ο ισθμός πάνω στον οποίο βρίσκεται η πόλη αυτή τώρα ονομάζεται η Πόρτα της Κασσάνδρας, καθώς αποτελεί την είσοδο της χερσονήσου της Παλλήνης, που είναι γνωστή στην ολότητά της με το όνομα Κασσάνδρα. Ο δρόμος από την Ερισσό στην Πόρτα περνάει από τον Άγιο Νικόλαο, ένα χωριό όχι μακριά από το βορειοδυτικό άκρο του Σιγγιτικού Κόλπου, από εκεί στις Ερμυλίες ή Ορμύλια, σε μια τοποθεσία λίγα μίλια από τη βορειοανατολική γωνία του Τορωναίου Κόλπου και από το Μολυβόπυργο στον Άγιο Μάμα, τοποθετημένα και τα δύο στην ίδια ακτή, το τελευταίο δύο ώρες από την Πόρτα. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 152-153)
    • Στη χερσόνησο της Παλλήνης υπήρχαν οχτώ πόλεις κατά τη διάρκεια της Περσικής εισβολής με την ακόλουθη διάταξη, παραλιακά από την Όλυνθο προς τον Θερμαϊκό κόλπο: Ποτίδαια, Άφυτος, Νεάπολη, Αιγές, Θύραμβος, Σκιώνη, Μένδη, Σάνη. Όπως προκύπτει και από άλλους συγγραφείς, και κυρίως από το Στράβωνα, οι κυριότερες πόλεις εκτός από την Ποτίδαια ήταν η Άφυτος,η Mένδη, η Σκιώνη και η Σάνη. Όλες αυτές, εκτός από τη Σάνη, διέθεταν επάρκεια πλούτου ώστε να κόβουν τα δικά τους νομίσματα, μερικά δείγματα από τα οποία σώζονται ακόμα. Η Άφυτος προσδιορίζεται από το σύγχρονο όνομα Άθυτος και συνδέεται με ένα χωριό στην ανατολική ακτή, περίπου ένα τρίτο απόσταση μεταξύ της Πόρτας ή Κασσάνδρειας και του Ακρωτηρίου Παλιούρι, το αρχαίο Κάνιστρο. Ο Θύραμβος εμφανίζεται από τον Στέφανο να βρίσκεται πάνω ή πολύ κοντά σ’ ένα ακρωτήριο για το οποίο, λόγω της θέσης του, ο Λυκόφρων φαίνεται να είχε αναφέρει τον Θέραμβο σε ένα κείμενο σχετικό με τηνΦλέγρα, που ήταν η αρχαία ονομασία της Παλλήνης. Η Θύραμβος συνεπώς καταλάμβανε μια θέση πολύ κοντά στο Ακρωτήρι του Κανίστρου. Το νοτιοδυτικό ακρωτήρι της Παλλήνης, που από το Λίβιο ονομαζόταν Ποσείδιον και από το Θουκυδίδη Ποσειδόνιον, προφανώς από ένα ναό του Ποσειδώνα ο οποίος βρισκόταν ακριβώς εκεί, ακόμα διατηρεί την παλαιότερη ονομασία του, που κοινώς προφέρεται Ποσείδι. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 155-156)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    • Στον Ισθμό της Παλλήνης ανοίχτηκε τάφρος και κτίστηκε τείχος ύψους 2-4 μέτρων με πύργους για την πλάγια φύλαξη σε απόσταση βολής όπλου. Με την τάφρο αυτή χωρίζεται η χερσόνησος από την υπόλοιπη Χαλκιδική.Η τοποθεσία αυτή καλείται Πόρτες.Εκεί υπάρχουν τώρα δυο φρούρια ή πύργοι ένας στο μέσον και άλλος στην άκρη προς τον Τορωναίο κόλπο.Από την περιοχή αυτή και ακολουθώντας τη ράχη του βουνού που διασχίζει τη χερσόνησο μέσα από ανηφόρες και κατηφόρες χωρίς δέντρα-λόγω της καταστροφής του παρακείμενου δάσους από την ανθρακοποιία από τους μοναχούς των μετοχίων –προσπερνάμε διάφορα μετόχια και φτάνουμε σε αυτό της μονής Καρακάλου που έχει 10 γεωργούς, βρύση και απέχει μια ώρα από το λιμάνι Κύψας ή Κύψανης, όπου υπάρχουν 2 οικήματα,φρέατα και λιμνάζοντα ύδατα.Από το μετόχι η οδός μετά από ανηφόρες και κατηφόρες στο βουνό και μέσα από δάσος πεύκων,σχοίνων και πρίνων για 50 λεπτά της ώρας,περνά μετά από 25 λεπτά της ώρας σε ομαλό έδαφος στο χωριό Βάλτα με 150 οικογένειες χριστιανικές, 2 εκκλησίες, 2 χάνια, 5 παντοπωλεία- καφενεία και στο κέντρο του χωριού ένα μεγάλο και θαυμαστό πλάτανο και μια βρύση. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 533-535)
    • Στο χωριό Βάλτα διαβιούν 150 οικογένειες χριστιανικές και υπάρχουν 2 εκκλησίες, 2 χάνια, 5 παντοπωλεία -καφενεία και στο κέντρο του χωριού ένα μεγάλος και θαυμαστός πλάτανος και μια βρύση. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 534)

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Χερσόνησος της Παλλήνης ή Κασσάνδρα

    Παλαιό Όνομα :Γλώσσα
    Δήμος :

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Από εκεί διερχόμαστε και την καλλιεργημένη και κατάμεστη από δένδρα πεδιάδα της Πραυλίκας, στην οποία βρίσκονται πολλά μετόχια Μονών.Στα νότια είναι κάποια ερείπια τα οποία λέγεται πως είναι τα ερείπια της αρχαίας Σάνης, που ήταν αποικία των Ανδρίων, η οποία σύμφωνα με τον Λήκ είναι η Ουρανούπολη, που θεμελιώθηκε από τον Αλέξαρχο, τον αδελφό του Κασσάνδρου, βασιλιά της Μακεδονίας. (Isambert, σ. 53-54)
    • Από εκείνο το σημείο η ανάβαση που οδηγεί εν τέλει στην κορυφή του Άθω, που στέφεται από τον Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως είναι εξόχως δυσχερής καθώς η εν λόγω οδός δεν είναι προσβάσιμη για τα υποζύγια.Στην κορυφή ο θεατής έχει θέα μεγαλοπρεπή και ευχάριστη.Προς βορράν και εξής περιλαμβάνει τα ψηλά βουνά της Σαμοθράκης, τα παράλια της Θράκης τα κατακερματιζόμενα στα καταγάλανα νερά των κόλπων της Κοντέσσας και της Καβάλας, στα δυτικά τα ακρωτήρια του Λόγγου και της Κασσάνδρας, τις υπερήφανες ψηλές χιονισμένες κορυφές του Ολύμπου και στα νότια τα παράλια της Θεσσαλίας και τα ψηλά όρη της Όσσας και του Πηλίου. (Isambert,σ. 59)
    • Στα νότια της δυτικής πλευράς υπάρχουν κάποια ερείπια που βρίσκονται νότια της κώμης της Νέας Κασσάνδρας και δίπλα στο ακρωτήριο Κασσάνδρα ή Κάβο Ποσείδι και δείχνουν τη θέση της Μένδης, μιας αποικίας των Ερετριέων, μιας πόλης που έγινε το μήλο της έριδος μεταξύ Σπαρτιατών και Αθηναίων.
      (Isambert,σ. 63)
    • Το ακρωτήριο Ποσείδι ήταν το αρχαίο Ποσειδώνιο.Μεταξύ αυτού του ακρωτηρίου και του ακρωτηρίου του Παλιουρίου επί της νότιας πλευράς της χερσονήσου πρέπει να αναζητήσουμε τα ερείπια της αρχαίας Σκιώνης, που ήταν γνωστή για τη στάση της κατά της ηγεμονίας των Αθηνών και της σκληρής τιμωρίας που αυτή είχε επιβάλει. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως η εκδρομή σ΄αυτά τα μέρη απαιτεί για την ανάβαση και την κατάβαση περίπου 15 με 18 ώρες.
      (Isambert,σ. 63)
    • Από εκείνο το σημείο η ανάβαση που οδηγεί εν τέλει στην κορυφή του Άθω, που στέφεται από τον Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως είναι εξόχως δυσχερής καθώς η εν λόγω οδός δεν είναι προσβάσιμη για τα υποζύγια.Στην κορυφή ο θεατής έχει θέα μεγαλοπρεπή και ευχάριστη.Προς βορράν και εξής περιλαμβάνει τα ψηλά βουνά της Σαμοθράκης, τα παράλια της Θράκης τα κατακερματιζόμενα στα καταγάλανα νερά των κόλπων της Κοντέσσας και της Καβάλας, στα δυτικά τα ακρωτήρια του Λόγγου και της Κασσάνδρας, τις υπερήφανες ψηλές χιονισμένες κορυφές του Ολύμπου και στα νότια τα παράλια της Θεσσαλίας και τα ψηλά όρη της Όσσας και του Πηλίου. (Isambert,σ. 59)
    • Ακολουθώντας αυτή την οδό μετά από μιάμιση ώρα φτάνουμε από τα δυτικά στη Δέρνα και μετά από δύο ώρες στην Ορμύλια, μία κώμη που ο Λήκ υποθέτει πως είναι η αρχαία Σερμύλη, γι’ αυτό και ο κόλπος της ονομάζεται Σερμυλικός (σήμερα κόλπος της Κασσάνδρας) μεταξύ των χερσονήσων Σιθωνίας και Παλλήνης (Κασσάνδρας), όπου υπάρχουν κάποια ερείπια στις εκβολές ενός μικρού ποταμού. (Isambert,σ. 61)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Η θέα από την πλευρά της Σάνης συμπεριλαμβάνει μόνο ένα μικρό τμήμα της νοτιότερης πλευράς της Ακτής, ένα ακρωτήρι κοντά στη Ζωγράφου, κρύβοντας όλα τα άλλα απομακρυσμένα μέρη. Το νησί της Μουλιανής, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση μόλις ενός ή δύο μιλίων, παρεμποδίζει την ευρεία θέα προς όλη την ανατολική ακτή της Σιθωνίας, εκτός από το λιμάνι της Βουρβουρούς, πριν από το οποίο υπάρχουν μερικά νησιά που γίνονται ορατά σε μια ευθεία γραμμή με το βορειότερο άκρο της Μουλιανής, στα δεξιά του οποίου φαίνεται η ακτή στην κορυφή του Σιγγιτικού κόλπου. Στη Βουρβουρού βρίσκεται ο ισθμός της χερσονήσου της Σιθωνίας, περισσότερο εκτεταμένος σε σχέση με της Ακτής ή της Παλλήνης, που είναι όχι λιγότερο από τρία μίλια σε ευθεία γραμμή.
      (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 146)
    • Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου ίσως να προέρχεται από την εδαφική περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια αξιόλογη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Σιγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό του οποίου η Ιερισσός δεν είναι δύο μίλια απόσταση. Θα μπορούσε ακόμη να φανεί από τον Λίβιο, ότι η Άκανθος είχε ένα λιμάνι σ’ αυτό τον κόλπο, καθώς στην περιγραφή του για την πορεία του στόλου του Αττάλου και των Ρωμαίων στο Μακεδονικό πόλεμο,το 200 π.Χ, μετά την αποτυχία τους στην Κασσανδρεία,όταν κατέπλευσαν στην Άκανθο, αναφέρει μόνο ότι αυτοί κατέπλευσαν γύρω από το ακρωτήρι του Κανίστρου και αυτό της Τορώνης, υποδηλώνοντας με αυτό το τρόπο ότι αυτοί δεν παρέκαμψαν το ακρωτήρι του Άθω.
      ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 148)
    • Από την Ιερισσό ένας δρόμος, ο οποίος τη συνδέει σύντομα με το νότιο άκρο του Πρόβλακα ή την πλευρά της Σάνης, οδηγεί παραπλεύρως των άκρων του Σιγγιτικού και του Τορωναίου κόλπου στον Πίνακα, στην πλευρά της Ποτίδαιας, η οποία αργότερα ονομάστηκε Κασσανδρεία.Ο ισθμός πάνω στον οποίο βρίσκεται η πόλη αυτή ονομάζεται η Πόρτα της Κασσάνδρας, καθώς αποτελεί την είσοδο της χερσονήσου της Παλλήνης, που είναι γνωστή με το όνομα Κασσάνδρα. Ο δρόμος από την Ιερισσό στην Πόρτα περνάει από τον Άγιο Νικόλαο, ένα χωριό όχι μακρυά από το βορειοδυτικό άκρο του Σiγγιτικού Κόλπου, από εκεί στις Ερμυλίες ή Ορμύλια, σε μια τοποθεσία λίγα μίλια από τη βορειοανατολική γωνία του Τορωναίου Κόλπου και από το Μολυβόπυργο του Αγίου Μάμα, τοποθετημένα και τα δύο στην ίδια ακτή, το τελευταίο δύο ώρες από την Πόρτα. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 152-153)
    • Στη χερσόνησο της Παλλήνης υπήρχαν οχτώ πόλεις κατά τη διάρκεια της Περσικής εισβολής με την ακόλουθη διάταξη, παραλιακά από την Όλυνθο προς το Θερμαϊκό κόλπο: Ποτίδαια, Άφυτος, Νεάπολη,Αιγαί,Θύραμβος, Σκιώνη,Μένδη, Σάνη. Όπως προκύπτει και από άλλους συγγραφείς, και κυρίως από το Στράβωνα, οι κυριότερες πόλεις εκτός από την Ποτίδαια ήταν η Άφυτος,η Mένδη, η Σκιώνη και η Σάνη. Όλες αυτές εκτός από τη Σάνη, διέθεταν επάρκεια πλούτου ,ώστε να κόβουν τα δικά τους νομίσματα, μερικά δείγματα από τα οποία διασώζονται ακόμα. (Leake, τομ.ΙΙΙ,σ. 155)
    • Ένωση χωριών υπό τη διοίκηση ενός Τούρκου βοεβόδα, ο οποίος διαμένει στη Βάλτα. Πρόκειται για δώδεκα χωριά από τα οποία ξεχωρίζουν η Άφυτος, η Βάλτα, η Φούρκα, η Καλανδρία και η Αγία Παρασκευή.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 163 – 164)
    • Ο Ηρόδοτος στην περιγραφή της πορείας του στρατού του Ξέρξη από την εκβολή του Στρυμώνα στην Άκανθο, δηλώνει, ότι αφού πέρασε την Άργιλο και άφησε τον κόλπο του Ποσιδείου στα αριστερά, διάβηκε την πεδιάδα η οποία ονομάζεται Συλεύς, και μετά αφού πέρασε τα Στάγειρα έφθασε στην Άκανθο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.168)
    • Απεικονίζοντας το μεγάλο αριθμό των πόλεων οι οποίες την εποχή του Ηροδότου κατέχονταν από την Παλλήνη και την Κρουσίδα, άξιο λόγου είναι ότι αυτό το μέρος τώρα θεωρείται το πιο εύφορο και το πιο καλλιεργήσιμο τμήμα της Μακεδονίας και τα πλεονεκτήματα του λιμανιού της Επανομής προστίθενται σε αυτή την πλούσια περιοχή και ως εκ τούτου θα μπορούσαμε εξίσου να θεωρήσουμε ότι αυτή η περιοχή είχε διατηρήσει την «υπεροχή» της και στα αρχαία αλλά και στα νεότερα χρόνια.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 453)
    • Ο Λίβιος αναφέρεται σε μια Αντιγόνεια του Κρούσιου ανάμεσα στην Αινεία και στην Παλλήνη. Ήταν πιθανώς, μια από τις πόλεις της ακτής αυτής, που αναφέρει ο Ηρόδοτος, που ανοικοδομήθηκε υπό ενός εκ των Αντιγονιδών. Ο Πτολεμαίος την ονομάζει Ψάφαρα, πιθανώς με σκοπό να την διαχωρίσει με αυτόν τον τρόπο από μια άλλη μακεδονική Αντιγόνεια στο δρόμο από τα Στενά του Αξιού προς τους Στόβιους. Καθώς οι Σέτται και ο Μόρυλλος τοποθετούνται από τον Πτολεμαίο μαζί με την Αντιγόνεια-Ψάφαρα στην Παραλία και τα ονόματά τους δεν αναφέρονται στον περίπλου του στόλου του Ξέρξη, ήταν πιθανότατα τοποθεσίες στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στην πόλη και το ακρωτήριο Αίνειο ή Καραμπουρνού. Ο Πτολεμαίος δεν παρατήρησε ούτε αυτό το ακρωτήριο ούτε την πόλη Αινεία.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 460-461)
    • Το νοτιοδυτικό ακρωτήριο της Παλλήνης, που από το Λίβιο ονομαζόταν Ποσείδιον και από το Θουκυδίδη Ποσειδώνιον, προφανώς από ένα ναό του Ποσειδώνα ο οποίος βρισκόταν ακριβώς εκεί, ακόμα διατηρεί την παλαιότερη ονομασία του, που κοινώς προφέρεται Ποσείδι. Η Μένδη εμφανίζεται από τις ακόλουθες περιστάσεις να είναι τοποθετημένη κοντά σ’ αυτό το ακρωτήρι στη νοτιοδυτική πλευρά. Όταν ο Άτταλος και οι Ρωμαίοι , το 200 π.Χ, εξέπλευσαν από την Σκιάθο εναντίον της Κασσανδρείας, αυτοί προσέγγισαν πρώτα τη Μένδη και μετά παρέκαμψαν το ακρωτήριο πριν φτάσουν στην Κασσανδρεία. Έχοντας αποτύχει εκεί, κυρίως εξαιτίας των συνθηκών του καιρού, επέστρεψαν από το Ακρωτήριο του Κανίστρου και από αυτό της Τορώνης στο λιμάνι της Ακάνθου στο Σιγγιτικό κόλπο. Σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα φαίνεται ότι μερικά αρχαιοελληνικά κατάλοιπα τα οποία έχουν βρεθεί στην ακτή, κοντά στο Ακρωτήρι Ποσείδι στα ανατολικά, όπως επίσης και στα υψώματα πάνω από σε αυτό, είναι αυτά της Μένδης. Η τοποθεσία αυτή της Μένδης σε σχέση με αυτή του Ποσειδίου μπορεί να προσδιοριστεί επιπλέον σύμφωνα και με στοιχεία από τη διεξαγωγή των εννέα χρόνων του Πελοποννησιακού πολέμου, όταν οι Αθηναίοι προχωρώντας από τη Ποτίδαια εναντίον της Μένδης και της Σκιώνης, έπλευσαν στο Ποσειδώνιο και αφού είχαν αποκτήσει τη Μένδη ,προχώρησαν εναντίον της Σκιώνης, όπου η περιοχή γειτόνευε με αυτή της Μένδης. Η διάταξη των ονομάτων στον Ηρόδοτο συνεπώς, η οποία τείνει να τοποθετήσει τη Σκιώνη μεταξύ των Ακρωτηρίων Παλιούρι και Ποσείδι, συμφωνούν απόλυτα με την αφήγηση του Θουκυδίδη. Και τα κατάλοιπα της Σάνης, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, φαίνεται να είναι μεταξύ του Ακρωτηρίου του Ποσειδίου και της δυτικής πλευράς του ισθμού της Πόρτας. Ο Μελάςσυμφωνεί με το συμπέρασμα για τη Σκιώνη, εφόσον, όπως δήλωνε, αυτή καταλάμβανε μαζί με τη Μένδη την πιο εκτεταμένη τοποθεσία της χερσονήσου, αλλά ήταν αντίθετος σε σχέση με τη θέση της Σάνης, την οποία και τοποθετούσε κοντά στο Κάνιστρο.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 157)
    • Από την αντίθετη πλευρά του κόλπου είναι ορατή η Θεσσαλονίκη, το ακρωτήριο Καραμπουρνού, το όρος Χορτιάτη και μια σειρά από βουνά, που φαίνεται να σχηματίζουν μία οροσειρά από την δεύτερη κορυφή ως το ακρωτήριο της Παλλήνης. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 407)
    • Οι πόλεις της Κρουσίδος ήταν η Λίπαξος, η Κώμβρεια, η Λίσσαι, η Γίγωνος, η Κάμσα, η Σμίλα και η Αινεία. Από αυτές, η Γίγωνος και η Αινεία αναφέρονται από τους τελευταίους συγγραφείς: από την Αινεία, σώζονται νομίσματα τα οποία σχετίζονται με την υποτιθέμενη ίδρυση της πόλης από τον Αινεία μετά τον Τρωϊκό πόλεμο. Η θέση και των δύο, της Γίγωνος και της Αινείας, πιθανότατα βρισκόταν κοντά σε δύο ακρωτήρια και από εκεί δεν υπήρχε κανένα άλλο αξιόλογο ακρωτήριο, εκτός από το Μικρό Καραμπουρνού και το Μεγάλο Καραμπουρνού και το ακρωτήριο της Επανομής. Το πρώτο από αυτά βρισκόταν πολύ κοντά στη Θεσσαλονίκη. Από τα δύο άλλα, το Μεγάλο Καραμπουρνού που βρισκόταν σε απόσταση 10 μίλια μακριά σε άμεση απόσταση από τη Θεσσαλονίκη, φαίνεται να ταυτίζεται επαρκώς από αυτή τη συνθήκη με το Ακτρωτήριο Αίνειο, όπως πληροφορούμαστε από το Λίβιο, ότι η πόλη Αινεία βρισκόταν 15 ρωμαϊκά χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Προσθέτει επίσης, ότι ήταν απέναντι από την Πύδνα, το οποίο, εάν αληθεύει, θα μπορούσε να υπαινιχθεί ένα λάθος στην απόσταση που μόλις δηλώθηκε καθώς οι δύο ορισμοί είναι αντιφατικοί και μας οδηγούν στη τοποθεσία Αινεία και στο Ακρωτήριο Αίνειο της Επανομής, το οποίο είναι σχεδόν απέναντι από την πλευρά της Πύδνας. Είναι προφανές, επίσης, από τη σειρά των ονομάτων στον Ηρόδοτο, ότι η Γίγωνος ήταν το νοτιότερο από τα δύο ακρωτήρια, και από ένα άλλο γεγονός που σημειώνεται στην ιστορία, ότι αυτή η τοποθεσία βρισκόταν κοντά σε εκείνη της Επανομής. Μαθαίνουμε από το Θουκυδίδη ότι τη χρονιά πριν την έναρξη του Πελοποννησιακού Πολέμου, μια Αθηναϊκή δύναμη η οποία είχε επιστρατευθεί για να κινηθεί εναντίον του Περδίκα βάδισε μέσα σε τρεις μέρες από την Βέροια στη Γίγωνο, από όπου και προχώρησε εναντίον της Ποτίδαιας. Η Γίγωνος, επομένως, δεν ήταν παρά μιας συνηθισμένης ημέρας διαδρομή από την Ποτίδαια, κάτι που δύσκολα θα μπορούσε να λεχθεί για το Καραμπουρνού, ενώ αν τοποθετήσουμε τη Γίγωνο στην Επανομή, έχουμε τέσσερις μέρες πορεία από 20 μίλια την ημέρα, τη δεύτερη για Θεσσαλονίκη και τη τρίτη για Επανομή. Ο Στέφανος επίσης, υποστηρίζει ότι η νοτιότερη τοποθεσία της Γιγώνου εκτιμάται ότι περιορίζεται στο έδαφος της Παλλήνης, πράγμα το οποίο ήταν πιθανότατα πραγματικότητα στα νεότερα χρόνια, όταν οι ενδιάμεσες τοποθεσίες αναφέρονται από τον Ηρόδοτο να έχουν πέσει σε παρακμή, η παραθαλάσσια περιοχή ήταν χωρισμένη μεταξύ της Αινείας, της Γιγώνου και της Κασσάνδρειας. Ωστόσο, θέλοντας να ξεκαθαρίσω τα λόγια του Λίβιου “απέναντι από την Πύδνα”, η Αινεία βρίσκεται στο νοτιότερο παρά στο ανατολικότερο άκρο του Ακρωτηρίου Καραμπουρνού. (Leake, τομ. III, σσ. 451-452)
    • Ο Κισσός ήταν βουνό το οποίο σε μια σύγκριση του Ξενοφώντα και του Λυκόφρονα φαίνεται να ταυτίζεται με το Χορτιάτη, που το αναφέρουν να είναι μεταξύ των βουνών τα οποία παρείχαν θηράματα. Ο τελευταίος το περιγράφει σαν μια ψηλή κορυφή όχι μακριά από το Ραίκυλο, το οποίο εμφανίζεται από το Λυκόφρονα να είναι το όνομα του ακρωτηρίου όπου ο Αινείας ίδρυσε την πόλη του. Δεν μπορώ να κατανοήσω μάλιστα, αν ποτέ οι Φράγκοι έμποροι ή πρόξενοι, όπου τα εξοχικά σπίτια των περισσότερων εξ αυτών βρίσκονταν στο βουνό Χορτιάτη ή κοντά σε αυτό, ή αν τα χωριά κοντά σε αυτό ,αναστατώθηκαν από τους φοβερούς κατοίκους του βουνού Κισσός που απαριθμούνται από τον Ξενοφώντα, όπως λιοντάρι, πάρδαλις, πάνθηρας και αρκούδα. Αλλά ο Χορτιάτης είναι το μοναδικό ψηλό βουνό σε μια μέτρια απόσταση από την πλευρά της Αινείας από την οποία μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ήταν τα λημέρια αυτών των ζώων. Το ότι η πόλη Κισσσός δεν ήταν μακριά από τη Θεσσαλονίκη, γίνεται προφανές από το ότι είχε συνεισφέρει μαζί με την Αινεία και τη Χαλάστρα στο να κατοικηθεί η Θεσσαλονίκη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 454)
    • Ο Λίβιος αναφέρεται σε μια Αντιγόνεια του Κρούσιου ανάμεσα στην Αινεία και στην Παλλήνη. Ήταν πιθανώς, μια από τις πόλεις της ακτής αυτής, που αναφέρει ο Ηρόδοτος, που ανακαινίστηκε υπό ενός εκ των Αντιγονιδών. Ο Πτολεμαίος την ονομάζει Ψάφαρα, πιθανώς με σκοπό να την διαχωρίσει με αυτόν τον τρόπο από μια άλλη μακεδονική Αντιγόνεια στο δρόμο από τα Στενά του Αξιού προς τους Στόβους. Καθώς ο Μόρυλλος τοποθετείται από τον Πτολεμαίο μαζί με την Αντιγόνεια-Ψάφαρα στην Παραλία και τα ονόματά τους δεν βρίσκονται στον περίπλου του στόλου του Ξέρξη, ήταν μάλλον τοποθεσίες στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στην πόλη και το ακρωτήριο Αίνειο ή Καραμπουρνού. Ο Πτολεμαίος δεν παρατήρησε ούτε αυτό το ακρωτήριο ούτε την πόλη Αινεία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 460-461)
    • Η δεύτερη Μακεδονία περιλάμβανε όλη την περιοχή ανάμεσα στον Στρυμόνα και στον Αξιό εκτός από τη Σιντική και τη Βισαλτία και εκτεινόταν από τις πηγές των δύο ποταμιών μέχρι εκεί που έφτανε το σύνορο του βασιλείου της Μακεδονίας. Η ανατολική τροπή του Στρυμόνα κάτω από τις Σέρρες αποδεικνύει αμέσως γιατί η Σιντική και η Βισαλτία είχαν εξαιρεθεί από τις περιοχές ανάμεσα στο Στρυμόνα και στον Αξιό και εντάσσονταν στην πρώτη Μακεδονία αντί για τη δεύτερη. Η δεύτερη περιφέρεια ήταν η πιο εύφορη και πιο γνωστή από τις τέσσερις, και κανένα τμήμα της Μακεδονίας δεν συγκρινόταν σε ευφορία και σε άλλα πλεονεκτήματα με τη Μυγδονία, τη Χαλκιδική, και τις τρεις γειτονικές χερσονήσους όπου ο ιστορικός σημειώνει ιδιαίτερα την παραγωγική Παλλήνη και τους βολικούς όρμους της Τορόνης και του Άθω. Το όνομα Αινεία, το οποίο ο Λίβιος αποδίδει στο λιμάνι του Άθω δεν βρίσκεται σε κανέναν άλλο συγγραφέα, ούτε είναι σίγουρο σε ποιο από τα λιμάνια της Ακτής ταιριάζει. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 483-484)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]

    • Πριν την Ελληνική Επανάσταση η χερσόνησος της Κασσάνδρας αριθμούσε περί τις 700 οικογένειες-οι 600 περίπου είχαν μικρή ιδιοκτησία και οι 100 ήταν οικογένειες αγροτών που εργάζονταν στα μετόχια των μοναστηριών του Αγίου Όρους. Οι κάτοικοι της Κασσάνδρας είχαν στην κατοχή τους αγελάδες και άλογα και 2500 βόδια και κοπάδια προβάτων και εριφίων που έφταναν συνολικά τις 20 με 30 χιλιάδες ζώα. Οι κάτοικοι της περιοχής απολάμβαναν πολιτικά, κοινοτικά και θρησκευτικά δικαιώματα άγνωστα ως τότε σε χώρες της Δύσης.(Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 48-49)

    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    • Κασσάνδρα ονομάζεται η πιο δυτική από τις τρεις μικρές χερσονήσους στις οποίες απολήγει η μεγάλη Χαλκιδική χερσόνησος,αυτή που εκτείνεται μεταξύ του Θερμαίου και του Τορωναίου ή Σιγγιτικού κόλπου.Τη χερσόνησο διασχίζει κατά μήκος η διακλάδωση του όρους Κίσσου ή Χορτιάτη το οποίο ανατολικά του χωριού Φούρκα καλείται Λεκάνη ενώ μεταξύ αυτού και του χωριού Καλάνδρα δίνει την κορυφή Αγ.Αναστασία και καταλήγει ξεκινώντας από ανατολικά στα εξής ακρωτήρια: Αγ.Παύλου, Κλαρέτο Καράβι, Θέραμβος ή Αγ.Νικολάου, Καναστραίο ή Παλιούρι, Καλογριάς και Ποσείδι.Στη χερσόνησο αυτή που στερείται λιμανιών, βρίσκουμε μόνο όρμους ενώ υπάρχουν και στις δυο ακτές της ιδιοκτησίες και μετόχια που ανήκουν σε μονές του Αγίου Όρους.Στη χερσόνησο κατά την αρχαιότητα βρίσκονταν οκτώ πόλεις: Ποτίδαια, Σκίθαι, Άφυτις, Νεάπολις, Αιγή, Θέραμβος, Σκιώνη και Μένδη από τις οποίες η πιο αξιομνημόνευτη είναι η Ποτίδαια, η οποία βρισκόταν στο δυτικό τμήμα του πέντε σταδίων πλάτους Ισθμού της Παλλήνης(ας σημειωθεί ότι ένα στάδιο ισούται με 600 ελληνικά πόδια ή 185 μέτρα) ,ο οποίος συνένωνε την περιοχή με τη μεγάλη χερσόνησο, όπου βρίσκεται το μετόχι της μονής Βατοπεδίου.Η Ποτίδαια καταστράφηκε από τον Φίλιππο το 357 π.Χ., ξανακτίστηκε το 316 στα βορειοανατολικά της προηγούμενης θέσεώς της από τον Κάσσανδρο και ονομάστηκε Κασσάνδρεια, η οποία ,ωστόσο, καταστράφηκε τον 6ο αι. από Ούνους και Σλάβους. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 532-533)
    • Το ακρωτήριο Καρτάλια ή Άμπελος απλώνεται στη νοτιοανατολική ακτή και Δρέπανον ή Δέρρις απλώνεται στο νοτιότερο άκρο της χερσονήσου. Στη χερσόνησο Παλλήνης ή Κασσάνδρας σχηματίζονται τα ακρωτήρια του Αγίου Παύλου, του Κλαρέτου, του Καραβιού και του Αγίου Νικολάου στην ανατολική ακτή και τα ακρωτήρια του Παλιουρίου, του Καναστραίου ή Κάνιστρου στο νοτιότερο άκρο. Δυτικά από την Καλογριά, μετά από τη δυτική παραλία και απέναντι από τις εκβολές του ποταμού Πηνειού απλώνεται το Ποσίδι, Ποσίδιον ή ακρωτήριο της Κασσάνδρας. Εκεί υπάρχει λευκός περιστροφικός φάρος σε λευκό πέτρινο κτίριο, ο οποίος ανάβει κάθε λεπτό. Ο φάρος είναι τέταρτης τάξεως και τοποθετήθηκε ήδη από το 1864 ενώ βρίσκεται σε απόσταση 2/3 του μιλίου από το τελευταίο άκρο του ακρωτηρίου, σε πλάτος 39ο-57΄-30΄΄ και μήκος 23ο-22΄-0΄΄. Από την επιφάνεια της θάλασσας, φτάνει τα 22 μέτρα και είναι ορατός από απόσταση 14 μιλίων. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 493)
    • Το ακρωτήριο του Αγίου Νικολάου απλώνεται βόρεια από αυτό του Ποσειδίου ή της Κασσάνδρας. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 493)
    • Ο λιμένας Συκιάς βρίσκεται στην νοτιοανατολική άκρη της χερσονήσου Λογγού και στη νοτιοδυτική άκρη της ο λιμένας Κωφός. Βόρεια από τον λιμένα Κωφό, στη δυτική ακτή σχηματίζονται οι όρμοι Αγία Κυριακή και Τριπόταμος,επίνειο του χωριού Παρθενιόνα και Μπαλαμπάνι. Στη βόρεια παραλία του Τορωναίου ή κόλπου της Κασσάνδρας σχηματίζονται οι όρμοι Ζαργανί ή Παλαιμάνας, στις εκβολές του ποταμού Ορμυλία ενώ τα Ψακούδια και ο Μυλοβόπυργος αποτελούν το επίνειο της κωμόπολης Πολυγύρου.Στη χερσόνησο Παλλήνης ή Κασσάνδρας σχηματίζονται οι όρμοι Σολίνα, νότια του χωριού Αθέτου και Καψόχωρας, στην ανατολική ακτή, στη δυτική ακτή και προς βορρά του ακρωτηρίου του Αγίου Νικόλαου οι όρμοι Σίγρι, Μικρά Κύψανη, Κύψανη και βορειοανατολικά του ισθμού Κασσάνδρας ή Πόρτες το Γκαργκί λιμάνι ή Στα Λιοντάρια, επίνειο της Πορταριάς και του Αγιομάμα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 495-496)

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Καλαμαριά

    Παλαιό Όνομα : Καλαμαριά
    Δήμος : Καλαμαριάς
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Όταν εξερχόμαστε από την πύλη της Θεσσαλονίκης που αποκαλείται Καλαμαριά εισερχόμαστε στη μεγάλη Χερσόνησο της Χαλκιδικής. Η ευθεία οδός που οδηγεί στον Άθω τέμνει την Χερσόνησο από μία γραμμή που ξεκινά από τα δυτικά και τελειώνει στα ανατολικά και διέρχεται από μία κυματοειδή πεδιάδα που είναι συνάμα άγονη και αμμώδης. (Isambert, σ.51)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το βορειότερο τμήμα της περιοχής, το οποίο συνορεύει με το Θερμαϊκό κόλπο, ονομάζεται Καλαμαριά. Με εξαίρεση ορισμένα τούρκικα τσιφλίκια και αγιορείτικα μετόχια, η υπόλοιπη γη ανήκει στα χωριά. Αιγοπρόβατα και βοοειδή διαχειμάζουν στην περιοχή ενώ παράγονται μαλλί, μέλι και κερί. Επίσης τα χωριά και κυρίως ο Πολύγυρος και οι Ερμυλίες όπου και υπάρχουν 400 ή 500 αργαλειοί μεταξιού, επιδίδονται και στην παραγωγή μεταξοσκωλήκων. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 163)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Ανασελίτσα (Νεάπολη Βοΐου)

    Παλαιό Όνομα :Λείψιστα
    Δήμος : Βοΐου
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]

    • Την ύπαιθρο των Γρεβενών και της Αναστελίτσας την κατοικούν ακόμη μουσουλμάνοι ελληνόφωνοι. Οι χριστιανοί τους προσδιορίζουν συνήθως με την ονομασία Βαλαάδες (Βα Αλλάχ! Μα τον Αλλάχ). Ο προσηλυτισμός αυτός μετέτρεψε απλώς τις εκκλησίες σε τζαμιά. Τα ήθη και όλες οι λέξεις της γλώσσας έμειναν ελληνικά. Οι Βαλαάδες αυτοί ορκίζονται εξίσου και στην Παναγία όπως και στο ψωμί, μα το ψωμί, μα την Παναγιά. Τα μόνα τούρκικα που ξέρουν οι ιμάμηδες τους, είναι τα αραβικά που χρειάζονται, για να κραυγάζουν από το μιναρέ: Λα Ιλάα Ιλλά λάου. Ένας είναι ο θεός και ο προφήτης του ο Μωάμεθ. Έχω μάλιστα ακούσει ότι πολλοί από τους ιμάμηδες αυτούς, οι γεροντότεροι, φωνάζουν απλούστατα στα ελληνικά, όπως τον παλιό καλό καιρό, όταν οι Τούρκοι δεν ήσαν τόσο απαιτητικοί. (Berard, σ. 208-209)
    • Τα κεφαλοχώρια, Λάψιστα (Ανασελίτσα) και Σιάτιστα, ήταν σε πλήρη κλίμακα και από πολύ καιρό εξελληνισμένα και μη έχοντας πια μερικούς Τούρκους αγάδες.(Berard, σ. 376)

    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Έξι ώρες μετά την Καστοριά βρίσκεται η Λαψίστα ή Ανασιλίτσα. Από το όνομα της κωμόπολης τεκμηριώνεται πως είναι μία πόλη, της οποίας οι κάτοικοι είναι μουσουλμάνοι. Από εκείνο το σημείο 5 ώρες μετά βρίσκονται τα Γρεβενά, η αρχαία Ελιμία, που από τα παλιά χρόνια ακόμη κατοικούνταν από Ελειμιώτες ή Ελιμιώτες και θεωρείται ως μία σπουδαία στρατηγική θέση στα βουνά της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. Σήμερα είναι έδρα μουδίρη και ορθοδόξου επισκόπου. Περιέχει 300 οικογένειες, μουσουλμανικές ως επί το πλείστον από εξισλαμισθέντες Έλληνες, όπως και αυτές της Λαψίστας. (Isambert, σ.37)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Από την Εορδαία ή το Σαριγκιόλ διέσχισε ο Σουλπίκιος τμήμα της πεδιάδας των Γρεβενών και μέσω της Ανασελίτσας έφτασε στην Καστοριά, από όπου η πορεία του από το Πήλιο στη Δασσαρέτια δεν θα μπορούσε να είναι παρά μέσω του περάσματος της Τζαγκώνας, το οποίο, όντας η μόνη διακοπή στη ραχοκοκκαλιά της Βόρειας Ελλάδας, ήταν αναμφίβολα μια από τις πιο συχνές οδούς επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών της χώρας και συγκεκριμένα από την Ορεστίδα στη Δασσαρέτια.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 323)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Όστροβο (Άρνισσα)

    Παλαιό Όνομα : Άρνισσα
    Δήμος : Έδεσσας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Δίπλα από τη Μπάνια βρίσκονται τα μεγαλοπρεπή ιπποφορβεία, που συστάθηκαν από τον Φίλιππο, στο Καϊλάρ (Σαριγιούλ) και την Καραφερία, και κάμπτεται προς τα ανατολικά φτάνοντας στο χάνι Γκορνίσεβο και κατεβαίνει μέσω μιας απότομης κλίσης στο Όστροβο, το οποίο έχει 650 σπίτια στη βόρια εσχατιά της ομώνυμης λίμνης, η οποία έχει μήκος 2 λεύγες και πλάτος 1. Το βάθος της δε τείνει στα 48 μέτρα. Στη μέση της λίμνης δε βρίσκεται και ένα νησίδιο, που έχει μάλιστα και ένα τζαμί. Πέρα από το Όστροβο, η οδός μέχρι τα Βοδενά είναι μία από τις τερπνότερες που έχουν να παρουσιάσουν αυτά τα μέρη. (Isambert, σ.38)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Η Ηράκλεια δεν απέχει πολύ από τη νέα πόλη της Φλώρινας, περίπου 10 μίλια ευθεία προς τα νότια του Μοναστηρίου,το οποίο είναι τώρα η κυριότερη πόλη σε αυτό το τμήμα της χώρας και καταλαμβάνει το τμήμα της αρχαίας Πελαγονίας.Γι’ αυτό το λόγο είναι αποδεκτή η αποκαλούμενη θέση της Ηράκλειας της Λυγκιστίδας, αφού οι πηγές παρουσίαζαν τους Λυγκιστές να διαμένουν νότια των Πελαγόνων και ανάμεσα τους βρίσκονταν οι Εορδαίοι που εμφανίζονται να καταλαμβάνουν το Όστροβο και το Σαριγκιόλ.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 282)
    • Κοντά σε αυτό το άνοιγμα βρίσκεται η μικρή τουρκική πόλη Τζουμά,η οποία περιλαμβάνει ένα παζάρι και είναι το διοικητικό κέντρο της περιφέρειας των μικρών τουρκικών χωριών. Οι πεδιάδες του Οστρόβου, του Σαριγκιόλ, της Τζουμά και του Μπουτζά, φαίνεται, μαζί με τους ορεινούς όγκους που τις περιβάλουν ότι αποτελούσαν την αρχαία Εορδαία.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ. 298)

    • Η Άρνισσα μοιάζει να ήταν η κοιλάδα του Οστρόβου και πιθανόν να ήταν το ίδιο μέρος με τον Βάρνο του Πολύβιου, καθώς το Β ήταν ένα κοινό μακεδονικό πρόθεμα. Για τον Στράβωνα δεν είναι υποχρεωτικό να τοποθετηθεί ο Βάρνος μεταξύ Λυχνίδος και Ηράκλειας παρόλο που αποκόμισε αναμφίβολα αυτήν την εντύπωση.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 315 – 316 )

    • Από την επισήμανση του Πολυβίου πληροφορούμαστε ότι η Κανδαβία οδός διέσχιζε την χώρα των Εορδαίων, ξεκινώντας από αυτήν των Λυγκιστών έως την Έδεσσα. Συνεπικουρούμενοι από τις ιστορικές πηγές που αναφέρονται, σε αυτό το γεγονός , όπως και από άλλο απόσπασμα του Λατίνου ιστορικού στο οποίο περιγράφει την προέλαση του Περσέα από το Κίτιο στην Κάτω Μακεδονία μέσα από την Εορδαία στην Ελίμεια και στον Αλιακμόνα, δυνάμεθα να εξετάσουμε την ακριβή κατάσταση στην Εορδαία . Η περιοχή αυτή δε μοιάζει να εκτείνεται κατά μήκος της δυτικής πλευράς του όρους Βερμίου, συμπεριλαμβανομένων του Οστρόβου και της Κατράνιτσας στα βόρεια, το Σαριγκιόλ στο κέντρο και στα νότια οι πεδιάδες του Τζουμά, Μπουτζά και του Καραγιάννη, καθώς και τις κορυφογραμμές κοντά στην Κοζάνη,στην Κλεισούρα και στη Σιάτιστα, που μοιάζουν να είναι τα φυσικά όρια της περιφέρειας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 316 )

    • Καθώς ο Λυκόφρων συσχετίζει τη Γαλάδρα με την γη των Εορδαίων, και καθώς ο Στέφανος αποδίδει αυτήν την πόλη στην Πιερία, θα ήταν καλύτερο να αναζητήσουμε στην νότια απόληξη της Εορδαίας προς τον Αλιάκμονα και τα σύνορα της Πιερίας,την περιοχή η οποία αποτελείται πιθανότατα κυρίως από τις πεδιάδες του Μπουτζά και Τζουμά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 317)

    • Στα δεξιά του Σινιάτσικου φαίνεται το Περιστέρι, το οποίο συνορεύει με τις πεδιάδες του Εριγώνα και των Μπιτολίων. Στα βορειοανατολικά υψώνεται το σπουδαίο βουνό Δοξά ή Βέρμιο και στα δεξιά του φαίνεται ο Βελβεντός ή Βελβεδός, μια πόλη 300 σπιτιών, η οποία, παρόλο που είναι γνωστή για τον μιναρέ της, κατοικείται κυρίως από Έλληνες. Ο Βελβεντός είναι 3 ώρες απόσταση από τα Σέρβια και ομοίως βρίσκεται στο ίδιο βουνό. Τοποθετείται στην ίδια γραμμή με τη μεγάλη χαράδρα του Αλιάκμονα, όπου βρίσκεται το βουνό της Πέλλας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 332)

    • Καθώς η Πύδνα δεν αναφέρεται στην πορεία που ακολούθησε ο ύπατος , πιθανόν να ακολούθησε μια κατεύθυνση πιο δυτική από αυτή την πόλη, η οποία βρισκόταν στην ακτογραμμή και διασχίζοντας την κορυφογραμμή των Πιερίων να κατήλθε στον Αλιάκμονα στο σημείο που ο ποταμός εισέρχεται μέσω ρεμάτων στην πεδιάδα της Βέρροιας. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 423)

    • Ο ποταμός έφερε το όνομα Αστραίος στο κατώτερο τμήμα της πορείας του. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 424)

    • Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτό οι αρχαίοι. Είναι κυρίως αυτός ο λόγος για τον οποίο συντείνω στην ταύτιση της θέσης αυτής με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι τη Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και κάποιον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)

    • Τον καιρό του Ηροδότου ο Αλιάκμονας ενωνόταν με τον Λουδία και εξέβαλλε στη λίμνη της Πέλλας. Ωστόσο, τώρα ο Λουδίας δεν ενώνεται με τον Αλιάκμονα αλλά με τον Αξιό. Ο ίδιος ο Αλιάκμονας φαίνεται ότι μετακινήθηκε ως προς την κατώτερη πορεία του, προς τα ανατολικά του Αξιού, ώστε οι τρεις ποταμοί ίσως να ενώνονται πριν εκβάλλουν στη θάλασσα.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 437)

    • Στην Πιερία ο Όμηρος περιλαμβάνει τα εδάφη ανάμεσα στον Πηνειό και τον Αλιάκμονα ή, όπως περιγράφει ο Ησίοδος την Πιερία, τα εδάφη γύρω από τον Όλυμπο. Στην Ημαθία περιλαμβάνει την όμορφη περιοχή πέρα από τον Αλιάκμονα και την ανατολική πλευρά της κορυφογραμμή του Ολύμπου.
      (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 446)

    • Ο Πτολεμαίος σχετικά με τον Αστραίο και τη Δόβηρο αποδεικνύει ότι δεν είχαν μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Κάτι που αληθεύει με την προϋπόθεση ότι το Αστραίο ή Αιστραίο ήταν στον Στρούμιτζα και η Δόβηρος κοντά στην Δοϊράνη. Στρυμόνας, Στρούμα, Αστραίο και Στρούμιτζα μοιάζουν να είναι όλα διαλεκτικές τροποποιήσεις κάποιας γνήσιας λέξης της Μακεδονίας, που πιθανότατα σημαίνει ποταμός. Το όνομα Αστραίο, όπως παρατήρησα ήδη, αποδόθηκε στο κάτω τμήμα του Αλιάκμονα και ο Βιστρίτσας φαίνεται να είναι παραφθορά ή σύγχρονη βουλγαρική μορφή του Αστραίο. Η πόλη Στρούμιτζα , όπως και η προκάτοχός της, το Αστραίο, πήραν το όνομά τους από τον ποταμό στον οποίο βρίσκονται, όντας σε θέση εξαιρετικής σημασίας πάνω από τον κύριο παραπόταμο του Στρυμόνα και τη φυσική πρωτεύουσα της κοιλάδας του. Το όνομα υποδηλώνει τον Στρυμόνα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 467-468)
    • Οι διαδρομές μέσα από τα βουνά που διαχώριζαν τον Λύγκο από την Εορδαία ήταν από το Τιλμπελί στην Όσλοβα, προς τα ανατολικά και από την Μπάνιτσα στο Όστροβο προς τα δυτικά. Η πρώτη είναι στην συνήθη πορεία από τα Μπιτόλια στα Βοδενά και η τελευταία από την Φλώρινα προς το ίδιο μέρος. Παρόλο που η Φλώρινα είναι πιο κοντά από ότι τα Μπιτόλια στην πλευρά της Ηράκλειας, η Εγνατία Οδός διασχίζεται από την πρώτη πορεία, καθώς κατεβαίνει στις εορδαϊκές κοιλάδες πιο κοντά στην τοποθεσία της Έδεσσας.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.317)

    • Τα Σκόπια σπάνια ετίθεντο υπό τον πλήρη έλεγχο της Κωνσταντινούπολης. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μιχαήλ Παλαιολόγου, οι Σέρβοι τα απέσπασαν από την αυτοκρατορία και έτσι τα Σκόπια έγιναν η έδρα του Κράλη. Εδώ ο Νικηφόρος Γρηγοράς συνάντησε στο παλάτι του τον άρχοντα των Τριβαλλών, του οποίου ο διάδοχος το 1342 πρόσφερε προστασία και φιλοξενία στον Ιωάννη Καντακουζηνό όταν αποσύρθηκε πριν τον Απόκαυκο. Με τη συνθήκη που συνάφθηκε ανάμεσα στον Καντακουζηνό και στο βασιλιά της Σερβίας, ο τελευταίος απέκτησε μια προσωρινή εξουσία σε ένα μεγάλο τμήμα της Μακεδονίας, ενώ οι Ρωμαίοι, όπως αυτοαποκαλούνταν, του έδωσαν τη Ζίχνη, τις Φερρές , το Μελένικο, τη Στρούμιτσα και την Καστοριά και κράτησαν τα Σέρβια , τη Βέρροια, την Έδεσσα, το Γυναικόκαστρο, τη Μυγδονία, και τις πόλεις στο Στρυμόνα, καθώς και την περιφέρεια των Σερρών και τα όρη του Ταντεσσάνου,την περιοχή του Οστρόβου και τα Σέρβια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 478-479)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]

    • Βρίσκεται κοντά σε μία λίμνη. Οι κάτοικοι του Οστρόβου διηγούνται μία ιστορία για το πώς σχηματίστηκε η λίμνη. Λένε ότι ξεκίνησε από κάτι κρυμμένες πηγές πριν από εξήντα περίπου χρόνια και από τότε μεγαλώνει ολοένα. Στα μισά του δρόμου μεταξύ του Οστρόβου και της απέναντι όχθης τα μόνα απομεινάρια από ένα παλιό πολυάνθρωπο χωριό είναι ένας γκρεμισμένος μιναρές με δέντρα ολόγυρα. (Walker,σ. 70)

    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]