Category: Leake-Ν.Χαλκιδικής

Ακτή
Παλαιό Όνομα :Ακτή

Δήμος :
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Κατά τους αρχαίους χρόνους η χερσόνησος του Αγίου Όρους ονομαζόταν Ακτή. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.115)
- Το Βατοπέδι έχει σπουδαία φυσικά προνόμια σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη τοποθεσία στη βορειότερη ακτή της χερσονήσου, ίσως επειδή καταλαμβάνει την πλευρά όπου βρισκόταν μία από της πόλεις της Ακτής, αλλά οι μόνες αρχαιότητες που μπορεί κάποιος να βρει εκεί είναι δύο επιτύμβιες επιγραφές στην εκκλησία. Η μία από αυτές είναι αφιερωμένη στην μνήμη της Ηρούς, της κόρης του Παγκρατίδη και συζύγου του Αστυκρέοντα, γιο του Φιλίππου, του οποίου το όνομα ως Αστυκρέων προστέθηκε αργότερα. Η άλλη επιγραφή είναι στην αποθήκη της μονής που τώρα είναι γεμάτη από λάδι. Ο Γερμανός, γιος του Ηρακλή, κατασκεύασε τον τάφο της συζύγου του Διονυσίας, κόρης του Διονύσου και τον δικό του και δήλωσε ότι αν κάποιος τολμούσε να τον ανοίξει ή να τοποθετήσει κάποιο άλλο σώμα , θα έπρεπε να πληρώσει πρόστιμο στο δημόσιο ταμείο της τάξεως των 2000 δηναρίων και το ίδιο ποσό στην πόλη.Χρονολογείται στο έτος 351, τη δεύτερη μέρα του μηνός Πανήμου. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.139-140)
- Μισή ώρα από από το Χιλανδάρι βρίσκεται η μονή Σιμένου, πιο σωστά Εσφιγμένου, τοποθετημένη σε μια θέση κοντά στη θάλασσα, στο στόμιο ενός χειμάρρου σε μία μικρή στενή κοιλάδα, θέση από την οποία πήρε το όνομά της η περιοχή. Το μοναστήρι ιδρύθηκε από τον Θεοδόσιο τον νεότερο και την αδερφή του Πουλχερία. Περίπου ένα μίλι ανατολικά είναι ένας ασφαλής μικρός στενός κολπίσκος ενώ στον λόφο ο οποίος χωρίζει την κοιλάδα της Σιμένου από αυτή του Χιλανδαρίου είναι ένας πύργος που βρίσκεται στην άκρη ενός απότομου βράχου πάνω από τη θάλασσα.Μερικά τμήματα των τειχών λέγεται ότι έχουν χτιστεί με βάση την αρχαιοελληνική αρχιτεκτονική. Αναφέρεται επίσης ότι υπήρχαν στο παρελθόν πολλά αρχαία ερείπια στον Αρσανά του Χιλανδαρίου, που βρίσκεται ένα μίλι κάτω από το μοναστήρι. Πολλοί από τους παλαιότερους μοναχούς συμφωνούν στο ότι εδώ υπήρχε μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ακτής. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.140-141)
- Ο ισθμός της Ακτής επικοινωνεί με χειμάρρους που πέφτουν από ψηλά, οι οποίοι έρχονται από λόφους που καλύπτονται από πεύκα ανάμικτα με άλλα δέντρα ή με κάθε είδους καλλιέργειες. Η διαδρομή ακολουθεί την κατεύθυνση της ακτής, και όχι σε μεγάλη απόσταση από εκεί, σε 2 ώρες και 45 λεπτά- το υψηλότερο σημείο της κορυφογραμμής που τερματίζεται στο ακρωτήριο σχηματίζει το βορινότερο άκρο της χερσονήσου και έχει στα ανατολικά την είσοδο στον κόλπο της Ιερισσού-αφήνουμε το ψηλότερο σημείο της κορυφογραμμής στα αριστερά μας και κατερχόμαστε σε μια αμμώδη παραλία η οποία συνορεύει με τον Κόλπο της Ιερισσού και εκτείνεται στα βόρεια μέχρι τους πρόποδες του όρους Ίσβορο. Τρία μίλια δεξιά, στο κατέβασμα και μέσα στον Κόλπο , είναι το λιμάνι του Φράγκο Λιμιόνα και λίγο πιο κοντά αυτό του Πλατέος , όπου πολλά πλοία είναι αγκυροβολημένα. Πρώτα περνάμε από τα όρια μιας εύφορης και καλά καλλιεργημένης κοιλάδας, η οποία εκτείνεται δύο ή τρία μίλια στα αριστερά μεταξύ των λόφων ενώ στο μέσο της περιοχής υπάρχει ένα μετόχι των Βουλγάρων που ανήκει επίσης στη Μονή Χιλανδαρίου. Μετά, αφού περάσουμε από ένα βραχώδες σημείο καλυμμένο με δάσος,συναντάμε το χαμηλό κυματοειδές έδαφος που σχηματίζει τον ισθμό ο οποίος συνδέει τη χερσόνησο της Ακτής με τη μεγάλη χερσόνησο της Χαλκιδικής.(Leake, τoμ.ΙΙΙ, σ. 142-143)
- Αυτά είναι τα απομεινάρια της αρχαίας Σάνης, διότι η Σάνη καταλάμβανε ακριβώς αυτή την τοποθεσία που μας υποδεικνύει ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης, καθώς και οι δύο την τοποθετούν στον ισθμό, αλλά όχι πέρα από την Ακτή για την οποία το κανάλι του Ξέρξη αποτελούσε το όριο, ενώ ο Θουκυδίδης προσθέτει ότι η περιοχή αυτή ήταν προσανατολισμένη προς τη θάλασσα της Εύβοιας.(Leake, τoμ.ΙΙΙ, σ. 144-145)
- Η θέα από την πλευρά της Σάνης συμπεριλαμβάνει μόνο ένα μικρό τμήμα της νοτιότερης όχθης της Ακτής, ένα ακρωτήρι κοντά στη μονή Ζωγράφου, κρύβοντας όλα τα άλλα απομακρυσμένα μέρη. Το νησί της Μουλιανής, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση μόλις ενός ή δύο μιλίων, παρεμποδίζει τη θέα προς όλη την ανατολική ακτή της Σιθωνίας, εκτός από το λιμάνι της Βουρβουρούς, πριν από το οποίο υπάρχουν μερικά νησιά που γίνονται ορατά σε μια ευθεία γραμμή με το βορειότερο άκρο της Μουλιανής,στα δεξιά του οποίου φαίνεται η ακτή στην κορυφή του Σιγγιτικού κόλπου. Στη Βουρβουρού βρίσκεται ο ισθμός της χερσονήσου της Σιθωνίας, περισσότερο εκτεταμένος σε σχέση με της Ακτής ή της Παλλήνης, που είναι όχι λιγότερο από τρία μίλια σε ευθεία γραμμή. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 146)
- Ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης και ο Στράβων συμφωνούν στο ότι η χερσόνησος της Ακτής αποτελείται από πέντε πόλεις με τα ονόματα Δίον, Θύσσος,Κλεωναί, Άκανθος ή “η πόλη των Ακραθίων” και Ολόφυξος. Σ’ αυτές ο Σκύλαξ προσθέτει τις Χαραδρίες. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 149-150)
- Ο Σκύλαξ, του οποίου το έργο έχει ως βάση τον περίπλου της περιοχής και δύναται να αποτελέσει μια αξιόπιστη πηγή, έχει ταξινομήσει τις πόλεις της περιοχής με τον ακόλουθο τρόπο, αποπλέοντας από την Τορώνη : Δίον, Θύσσος, Κλεωναί, Όρος Άθως, Χαραδρίαι, Ολόφυξος και μετά η Άκανθος, από όπου μπορεί να γίνει αντιληπτό ότι η Θύσσος και οι Κλεωναί ήταν στη νότια πλευρά ενώ η Χαραδρίαι και η Ολόφυξος στη βόρεια ακτή.Δεν αναφέρεται η Σάνη μεταξύ των πόλεων της Ακτής έστω και αν βρισκόταν εντός του ισθμού.Ο Ηρόδοτος τοποθετεί δίπλα σε αυτή το Δίον, μετά την Ολόφυξο, την Άκραθο, τη Θύσσο και τις Κλεωνές ενώ ο Θουκυδίδης ξεκινώντας από τη Σάνη,τις κατατάσσει ως εξής:Θύσσος, Κλεωναί, Άκραθος, Ολόφυξος, Δίον. Αν υποθέσουμε στη συνέχεια, πως οι δύο ιστορικοί είχαν ακολουθήσει διαφορετικές κατευθύνσεις πλέοντας γύρω από την χερσόνησο, τότε οι απόψεις τους συγκλίνουν-καθώς και με αυτές του Σκύλακα- υπέρ της άποψης ότι η Θύσσος και οι Κλεωναί ήταν στην νότια ακτή και η Ολόφυξος στα βόρεια αλλά διαφωνούν με αυτόν σε σχέση με το Δίον, καθώς αυτοί το τοποθετούν στη νότια ακτή.
  Ωστόσο, όλοι συμφωνούν στο να υποδεικνύουν το Δίον ως την κοντινότερη πόλη στον ισθμό, άποψη με την οποία και ο Στράβων συμφωνεί ταξινομώντας τις πόλεις της Ακτής ως εξής:Δίον,Κλεωναί,Θύσσος,Ολόφυξος,Άκραθος. Είναι πολύ πιθανό ότι το Δίον δεν ήταν ούτε στη βόρεια ούτε στη νότια πλευρά της χερσονήσου αλλά στη δυτική ή στον κόλπο της Ακάνθου. Σε αυτή την περίπτωση, αν γίνει δεκτό ότι το Βατοπέδι και ο Αρσανάς του Χιλανδαρίου αποτελούσαν αρχαίες τοποθεσίες,τότε ο Αρσανάς είναι η Ολόφυξος ενώ το Βατοπέδι είναι η περιοχή των Χαραδριών. Όσον αφορά τη Θύσσο και τις Κλεωνές,η μια πόλη φαίνεται να έχει καταλάβει κάποια τοποθεσία κοντά στη μονή Ζωγράφου ή στη μονή Δοχειαρίου ενώ η άλλη στην Ξηροποτάμου. Είναι αδύνατον όμως, να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα, εκτός και αν θεωρήσουμε τον περίπλου του Σκύλακα ως την πιο σημαντική πηγή σε σχέση με τις άλλες. Ο Ηρόδοτος και ο Στράβων φαίνεται να τοποθετούν τις Κλεωνές δυτικά, ενώ ο Θουκυδίδης που συμφωνεί με τον Σκύλακα, τοποθετεί εκεί τη Θύσσο. Σε αυτή την περίπτωση η μονή Ξηροποτάμου βρίσκεται εκεί όπου άλλοτε ήταν οι Κλεωναί ενώ η Θύσσος βρίσκεται κοντά στη μονή Δοχειαρίου ή στη Ζωγράφου. Η ανακάλυψη κάποιας επιγραφής θα συντελούσε σημαντικά στο να διασαφηνιστεί το ερώτημα σχετικά με τις αρχαίες πόλεις της Ακτής.
  Ο Πλίνιος είχε μπερδέψει τόσο πολύ τα ονόματα από τις πόλεις σε αυτό το μέρος της Μακεδονίας έτσι ώστε, κανένα θετικό συμπέρασμα δεν μπορούσε να εξάγουμε από το έργο του, μολονότι θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόλογη παρατήρηση ότι αυτός, όπως και οι άλλοι τέσσερις συγγραφείς που είχαν ταξινομήσει τις πόλεις, τοποθέτησε τη Θύσσο και τις Κλεωνές τη μια δίπλα στη άλλη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.150-152)
- Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε ότι εφόσον η Χαλκιδική βρισκόταν υπό την κυριαρχία της Ρώμης για τρεις και τέσσερις αιώνες η τοπογραφία της ήταν εύλογο να διαφέρει από αυτήν που είχε την εποχή της ελευθερίας της. Ο Πτολεμαίος είχε χωρίσει όλη την χερσόνησο σε δύο μέρη,τη Χαλκιδική και τα Παράλια.Τα Παράλια περιλάμβαναν όλη την παραθαλάσσια περιοχή ανάμεσα στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης και την Δέριδα , το ακρωτήριο της Σιθωνίας. Για αυτό το λόγο η δυτική ακτή της Σιθωνίας είχε περιληφθεί τότε στα Παράλια και η ανατολική στην Χαλκιδική, μαζί με την Άκανθο, όλη την χερσόνησο της Ακτής και όλη την παραθαλάσσια περιοχή που περιλαμβάνεται στον Στρυμονικό Κόλπο, βόρεια μέχρι τον Βρωμίσκο, με εξαίρεση τα Στάγειρα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.460)
- Η δεύτερη Μακεδονία περιλάμβανε όλη την περιοχή ανάμεσα στον Στρυμόνα και τον Αξιό εκτός από τη Σιντική και τη Βισαλτία και εκτεινόταν από τις πηγές των δύο ποταμών μέχρι εκεί που έφταναν τα σύνορα του βασιλείου της Μακεδονίας. Η ανατολική ροή του Στρυμόνα κάτω από τις Σέρρες αποδεικνύει αμέσως γιατί η Σιντική και η Βισαλτία είχαν εξαιρεθεί από τις περιοχές ανάμεσα στο Στρυμόνα και τον Αξιό και εντάσσονταν στην πρώτη Μακεδονία αντί για τη δεύτερη. Η δεύτερη περιφέρεια ήταν η πιο εύφορη και πιο γνωστή από τις τέσσερις και κανένα τμήμα της Μακεδονίας δεν συγκρινόταν σε ευφορία και σε άλλα πλεονεκτήματα με τη Μυγδονία, τη Χαλκιδική και τις τρεις γειτονικές χερσονήσους όπου ο ιστορικός σημειώνει ιδιαίτερα την παραγωγική Παλλήνη και τους απάνεμους όρμους της Τορώνης και του Άθω. Το όνομα Αινεία, το οποίο ο Λίβιος αποδίδει στο λιμάνι του Άθω δεν απαντάται σε κανέναν άλλο συγγραφέα, ούτε είναι σίγουρο σε ποιο από τα λιμάνια της Ακτής αναφέρεται. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.483-484)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]
24 Μαΐου 2013
Χερσόνησος Χαλκιδικής
Παλαιό Όνομα : Χερσόνησος Χαλκιδικής

Δήμος :
[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
- Όταν εξερχόμαστε από την πύλη της Θεσσαλονίκης που αποκαλείται Καλαμαριά εισερχόμαστε στη μεγάλη Χερσόνησο της Χαλκιδικής. Η ευθεία οδός που οδηγεί στον Άθω τέμνει την Χερσόνησο από μια γραμμή που ξεκινά από τα δυτικά και τελειώνει στα ανατολικά και διέρχεται από μία κυματοειδή πεδιάδα που είναι συνάμα άγονη και αμμώδης. (Isambert, σ.51)
[/tab]
[tab name=’Leake’]
- Η Χαλκιδική και οι τρεις μικρότερες χερσόνησοι της κατοικούνται από Έλληνες, οι οποίοι δεν έχουν αναμιχθεί με Βουλγαρικούς ή Αλβανικούς πληθυσμούς και έχουν ελάχιστους Τούρκους ανάμεσα τους.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 159)
- Στη χερσόνησο της Χαλκιδικής ή σε εδάφη με χαμηλό υψόμετρο δίπλα στη θάλασσα αναγκάστηκαν να εγκατασταθούν οι Έλληνες τον 9ο αιώνα, όταν σλαβικά φύλα κατέλαβαν τις μακεδονικές πεδιάδες. Τα ποτάμια και τα έλη που υπήρχαν στην περιοχή λειτουργούσαν ως αμυντικά μέσα εναντίον των βόρειων επιδρομέων.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 270)
- Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο- σχεδόν ισομερείς-΄΄μαχαλάδες΄΄, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο.Ο ένας κατοικείται από Έλληνες οι οποίοι έχουν ως επικεφαλή τον επίσκοπο της Ιερισσού που υπάγεται στη δικαιοδοσία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και ο ο οποίος επίσης είναι επίσκοπος Αγίου Όρους.Ο άλλος μαχαλάς κατοικείται από Τούρκους και εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα γειτονικά αργυρωρυχεία ενώ διοικεί και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία μετά την ένωση των Μουκατάδων ονομάστηκαν Σιδηροκαύσια ή Μαντεμοχώρια.(Leake, τομ. III, σ. 160)
- Τα χωριά που ανήκουν στην ίδια διοίκηση με αυτή των ορυχείων, κατά κύριο λόγο, βρίσκονται στα πιο ορεινά τμήματα της χερσονήσου της Χαλκιδικής.(Leake, τομ. III, σ.160)
- Οι Μακεδόνες βασιλείς αφού κατέκτησαν όλη την περιοχή στα δεξιά του Αξιού, διέσχισαν τον ποταμό και επέκτειναν την κυριαρχία τους μέχρι την περιοχή των Παιόνων και των Σιντίων. Εν τούτοις παρέμεναν αποκλεισμένοι από το μεγαλύτερο τμήμα της ακτογραμμής εξαιτίας των ελληνικών αποικιών στην Πιερία και τη Μυγδονία, καθώς και εκείνων που κατείχαν το σύνολο της χερσονήσου της Χαλκιδικής. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 445)
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
- Η χερσόνησος της Χαλκιδικής παράγει δημητριακά και ελιές, τοπικό κρασί, μέλι και κουκούλια, καύσιμα ξύλα και άνθρακα από τα δυτικά χωριά ή τα Μαδεμοχώρια και το Άγιο Όρος οικοδομική ξυλεία ενώ σε πολλά χωριά- ιδιαίτερα στον Πολύγυρο και τη Λιαρίγκοβη- οι γυναίκες κατασκευάζουν μάλλινα υφάσματα -κυρίως κιλίμια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 496)
- Ονομασία Χαλκιδικής: Χαλκιδική ονομάζεται η περιοχή που εκτείνεται νότια από το όρος Κίσσος ή Χορτιάτη και από τις δύο συνεχόμενες λίμνες Κουτσούκ-Μπεσίκ Αγίου Βασιλείου, Λαγκαδά ή Λαγκατζά και Μπουγιούκ-Μπεσίκ ή Βόλβης και του ποταμού Ρηχίου που εκβάλλει τα ύδατα των προηγουμένων στη θάλασσα. Η χερσόνησος εκτείνεται προς τα νότια και μεταξύ των κόλπων Θερμαίου ή Θεσσαλονίκης από δυτικά και Στρυμονικού, Κοντέσσας ή Ορφάνου ανατολικά σχηματίζει στο Αιγαίο τρεις μικρότερες χερσονήσους της Παλλήνης ή Κασσάνδρας, της Σιθωνίας ή Λογγού και Ακτής, Άθω ή Αγίου Όρους, μεταξύ των οποίων σχηματίζονται οι δύο κόλποι, ο Τορωναίος ή της Κασσάνδρας και ο Σιγγιτικός ή του Αγίου Όρους. Η χερσόνησος αυτή ονομάστηκε Χαλκιδική, είτε λόγω των πολλών αποικιών της από τη Χαλκίδα της Εύβοιας, είτε λόγω των πολλών μεταλλείων και κυρίως μεταλλείων χαλκού. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 489)
[/tab]
[end_tabset]

Παλαιό Όνομα :Ίσβορος

Δήμος :Αριστοτέλη

[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]

Ύστερα [ από την Αρναία] φτάνουμε πέντε ώρες μετά στο Ίσβορο, που και αυτή είναι μία ελληνική κωμόπολη που αποτελείται από 300 σπίτια, και βρίσκεται στις νότιες κλυτίες ενός δασώδους όρους από όπου φαίνονται και το Αιγαίο Πέλαγος, αλλά και το όρος Άθως. Σ΄αυτό ακριβώς το σημείο πολλοί αρχαιολόγοι τοποθετούν την αρχαία πόλη των Σταγείρων. Από τα μέρη που περιτριγυρίζουν την πόλη φαίνεται πως υπάρχουν ίχνη κάποιου μεταλλείου αργύρου, το οποίο εκμεταλλεύτηκαν οι Τούρκοι πριν από κάποια χρόνια. Από εκεί η οδός που εν τέλει κατευθύνεται νότια της Στρατόνης, την οποία ο Leake θεωρεί ως την αρχαία Στρατονίκη, πόλη της Χαλκιδικής.(Isambert,σ.52)
Παίρνοντας τον παραθαλάσσιο δρόμο που βρίσκεται νότια της Στρατονίκης φτάνουμε μετά από διαδρομή έξι ωρών στην Ιερισσό, η οποία απέχει 17 ώρες από τη Γαλάτιστα. Η ίδια αυτή κωμόπολη δείχνει την θέση της αρχαίας Ακάνθου, που ήταν αποικία των Ανδρίων και στην οποία ο Ξέρξης έμεινε πολύ καιρό κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του κατά της Ελλάδος. (Isambert,σ.52)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Η παράδοση που σχετίζεται με τα Στάγειρα είναι πιθανόν εσφαλμένη, καθώς τα Στάγειρα ήταν ένας τόπος μεγαλύτερης σημασίας όπως αποδεικνύουν τα οικιστικά κατάλοιπα στο Στρατώνι και στη γειτονική κοιλάδα. Επιπλέον ο όρος Στρατώνι θυμίζει περισσότερο τη Στρατονίκεια, ώστε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ταύτισης.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 160)
Η απόσταση ανάμεσα στην Ιερισσό και το Ίσβορο είναι τρεις ώρες και σαράντα πέντε λεπτά. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.158)
Αυτή η πόλη βρίσκεται σε μια υψηλή τοποθεσία, στη νοτιοδυτική πλευρά ενός δασώδους βουνού, στην κορυφή της οροσειράς, η οποία από εκεί κατευθύνεται προς τα δυτικά κατά μήκος της χερσονήσου της Χαλκιδικής.(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.159)
Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια με τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο- σχεδόν ισομερείς- ΄΄μαχαλάδες΄΄, οι οποίοι βρίσκονται σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο.Ο ένας μαχαλάς κατοικείται από ‘Ελληνες επικεφαλής των οποίων είναι ο επίσκοπος της Ιερισσού που υπάγεται στη δικαιοδοσία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και ο οποίος επίσης είναι επίσκοπος Αγίου ‘Ορους. Εκεί βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα γειτονικά αργυρωρυχεία ενώ διοικεί και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία μετά την ένωση των Μουκατάδων ονομάστηκαν Σιδηροκαύσια ή Μαντεμοχώρια. Λίγο καιρό πριν, ο Ρουστέμ σχεδόν εκδιώχθηκε από τη θέση του εξαιτίας των ομόφωνων παραπόνων από όλα τα χωριά που υπάγονταν στη δικαιοδοσία του. Με την ισχυρή στήριξη του Ιμπραήμ Μπέη των Σερρών, που ήταν προστάτης του, κατάφερε να υπερβεί όλες τις δυσκολίες, τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και στην Κωνσταντινούπολη. Εκδικήθηκε τον Έλληνα προεστό του Ίσβορου, ο οποίος υποκίνησε την κίνηση εναντίον του, βάζοντας τον σε ένα πηγάδι και κρατώντας τον εκεί ώσπου σταδιακά του απέσπασε όλη την περιουσία , οπότε και τον αποκεφάλισε.(Leake, τομ.III,σ.160 -161)
Τα χωριά που υπάγονται στην ίδια διοίκηση με αυτή των ορυχείων ως επί το πλείστον βρίσκονται στα ορεινότερα τμήματα της χερσονήσου της Χαλκιδικής, στις δυο πλευρές της κεντρικής κορυφογραμμής και στην ύπαιθρο της χερσονήσου προς τα νοτιοδυτικά του Ίσβορο, κοντά στον ισθμό της Σιθωνίας. (Leake,τομ.III,σ.161)
Τα ψηλά βουνά που απλώνονται πίσω από το Ίσβορο είναι καλυμμένα από δάση, τα οποία στη νότια πλευρά αποτελούνται κυρίως από φτέρες, στην κορυφή από καστανιές και στα βόρεια από βελανιδιές. (Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.164-165)
Οι χαμηλές πτυχώσεις του εδάφους που συνορεύουν με τον ισθμό ψηλώνουν καθώς προχωρούμε, και συναντιούνται με μια δασώδη κορυφή η οποία, διακλαδούμενη από το βουνό του Ίσβορο, έχει μια παράλληλη κατεύθυνση με την ακτή στη κεφαλή του Σιγγιτικού Κόλπου.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 158)
Ο Ισθμός της Ακτής βρέχεται από χειμάρρους που πέφτουν από ψηλά, οι οποίοι καλύπτονται από πεύκα ανάμικτα με άλλα δέντρα ή με κάθε είδους καλλιέργειες. Η διαδρομή ακολουθεί την κατεύθυνση της ακτής, και όχι σε μεγάλη απόσταση από εκεί, σε 2 ώρες και 45 λεπτά, όταν η κορυφή του υψώματος που απολήγει στον κόλπο σχηματίζει το βορειότερο άκρο της χερσονήσου και η ανατολική πλευρά της είσοδο μέσα στον Κόλπο της Ιερισσού, τότε αφήνουμε το υψηλότερο σημείο από αυτή την κορυφογραμμή και κατερχόμαστε σε μια αμμώδη παραλία η οποία συνορεύει με τον Κόλπο της Ιερισσού και εκτείνεται στα βόρεια μέχρι τους πρόποδες του βουνού του Νισβόρου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 142)
Φεύγοντας από την Κοζάνη προς τα Σέρβια, αφήνουμε πίσω το Ακμπουνάρ, Νίζβορο ή Ίσβορο για τους Έλληνες, στην άκρη των αμπελώνων της Κοζάνης και κατεβαίνουμε σε λοφώδεις εκτάσεις με χωράφια σιτηρών διάσπαρτα με μικρά χωριά. Στο Χατζιράν, ίδιου μεγέθους με το Ακμπουνάρ, το οποίο βρίσκεται σε 1,5 μίλια απόσταση στα αριστερά του δρόμου στους πρόποδες του Γκιόζτεπε. Όλα αυτά τα μέρη είναι τουρκικά.Έπειτα φτάνουμε στον ποταμό Ιντζέκαρα ή Βιστρίτζα που πλαισιώνεται με απότομους βράχους στην αριστερή όχθη και στην απέναντι πλευρά με χαμηλό έδαφος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 329)
Ο Σοχός ήταν ένα μεγάλο χωριό που κατοικούνταν κυρίως από Έλληνες. Βρισκόταν σε μια υψηλή τοποθεσία στο νότιο τμήμα του βουνού, κάτω απο μία απο τις βουνοκορφές του. Διέθετε μια ευρεία θέα προς την κοιλάδα που υπήρχε μεταξύ των βουνών που βρισκόταν ο Σοχός, και στην παράλληλη περιοχή που εκτείνεται από το βουνό Χορτιάτης ή Χορτιάτζι,πάνω απο τη Θεσσαλονίκη στο βουνό Νίζβορο ή Ίσβορο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 229-231)
Αν και είναι γενικά εύκολο να αναφέρεται κανείς με το όνομα Χαλκιδική σε όλη τη σπουδαία χερσόνησο που απλώνεται στη νότια κορυφογραμμή του όρους Χορτιάτη, σαν συνέπεια της επιρροής που διέθετε το Χαλκιδικόν γένος κατά τη μεσηβρινή περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας, αρχικά στη Χαλκιδική δεν συμπεριλαμβάνονταν η Κρουσίδα αλλά ούτε η επαρχία της Ακάνθου και τα Στάγειρα, οι οποίες αποτελούσαν αποικίες της Άνδρου, ούτε αυτή της Ποτίδαιας, αποικία της Κορίνθου, ούτε ακόμη η Όλυνθος ή η τριγύρω περιοχή στα βόρεια, η οποία κατοικούνταν από ανθρώπους που είχαν διωχθεί από τους Βοττιείς, δυτικά του Λουδία, στα πρώιμα χρόνια της Μακεδονικής μοναρχίας, και οι οποίοι, όπως φαίνεται από τα νομίσματά τους, στους μεταγενέστερους χρόνους γράφονταν ως Βοττιαίοι, και η χώρα τους Βοττική, για να τους ξεχωρίζουν από τους Βοττεάτες, ή τους κατοίκους της Βοττείας ή Βόττεας, μια περιοχή στη δυτική πλευρά του Αξιού. Η κύρια τοποθεσία των κατοίκων της Χαλκιδικής, στα πρώτα χρόνια της αποδημίας τους, φαίνεται να ήταν η χερσόνησος της Σιθωνίας, και το λιμάνι και το φρούριό της η Τορώνη, από όπου και επέκτειναν την δύναμή τους στην ενδοχώρα, μέχρι που κατοίκησαν όλο το τμήμα της Μυγδονίας στα νότια της κορυφογραμμής η οποία εκτείνεται στα δυτικά του Νίσβορο, μαζί με την Κρουσίδα. (Leake, τομ. III, σσ. 454-455)
Το πολεμοχαρές έθνος των Βεττών που αναφέρεται μαζί με την Πέλλα, την Έδεσσα και τη Βέρροια καθώς αποτελεί τμήμα της τρίτης περιφέρειας, είναι προφανώς οι Βοττιαίοι και αυτή η νύξη σε αυτούς, δείχνει ότι ήταν ακόμη κάποιας σημασίας, και συμφωνεί με την εμφανή ημερομηνία των νομισμάτων τους. Η χαλκιδικιώτικη Βοττιαία είχε εξαφανιστεί από καιρό. Μαρτυρίες από νομίσματα που συμπίπτουν με τον Πολύβιο και τον Στράβωνα δείχνουν ότι οι μεγάλες παραθαλάσσιες πεδιάδες μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση χωρίστηκαν ανάμεσα στους Βοττιαίους και τους Αμφαξίους. Η κύρια περιοχή των τελευταίων όπως μαθαίνουμε από τον Πτολεμαίο ήταν η Θεσσαλονίκη, ενώ των πρώτων ήταν η Άλωρος. Η δύναμη του φιλοπόλεμου γένους των Βοττιαίων πήγαζε από τη διασταύρωση των ποταμών και ελών, ενώ ως φυσικές άμυνες είχαν διατηρηθεί στην ίδια θέση κάποιοι αμιγείς Έλληνες μέχρι σήμερα εν μέσω Βούλγαρων και Τούρκων.Εκεί υπάρχει ένα ασημένιο τετράδραχμο με την επιγραφή “Μακεδόνων δευτέρας”, κομμένο πιθανώς στη Θεσσαλονίκη, της οποίας κανένα νόμισμα με το όνομά της δεν βρέθηκε παλιότερα από την ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Το ασήμι των ορυχείων του Νίσβορου ίσως να προμήθευσε τη νομισματοκοπεία της Δεύτερης Μακεδονίας. Δεν ανακαλύφθηκαν καθόλου ασημένια νομίσματα στην Τρίτη και Τέταρτη Μακεδονία ούτε είναι γνωστό ότι κάποια από αυτές τις περιοχές κατείχε ορυχεία. Το μόνο νόμισμα που έκανε αναφορά στην τετραρχία πέρα από αυτά που ήδη αναφέρθηκαν, είναι ένα μικρό μπρούντζινο νόμισμα τόσο σπάνιο που συνάντησα μόνο ένα. Φέρει την επιγραφή “Μ. τετάρτης” και έχει στη μια πλευρά τους Διόσκουρους έφιππους και στην άλλη το κεφάλι της Αθηνάς. Υπάρχει ένα ακόμη νόμισμα της Τέταρτης Μακεδονίας στο Μουσείο του Καίσαρα, με το κεφάλι του Δία στη μια όψη και στην άλλη όψη το συνήθη μακεδονικό τύπο ενός ροπάλου με στεφάνι βελανιδιάς, με την επιγραφή “Μακεδόνων τετάρτης”. Αυτά τα νομίσματα κόπηκαν στην Πελαγονία. Η σπανιότητα αυτών των νομισμάτων της μακεδονικής τετραρχίας εκτός από αυτά που κόπηκαν στην Αμφίπολη, αποδίδεται στην μικρή τους διάρκεια. Μόνο μετά 18 χρόνια από το διάταγμα της Αμφίπολης, ο Ανδρίσκος, που αυτοαποκαλούνταν Φίλιππος, γιος του Περσέα, ανακατάλαβε όλη τη Μακεδονία αλλά νικήθηκε και παραδόθηκε το επόμενο έτος στον Καικίλιο Μέτελλο και οι Μακεδόνες έγιναν υποτελείς, και η χώρα πιθανώς κυβερνιόταν από έναν πραίτωρα όπως και η Αχαΐα μετά την καταστροφή της Κορίνθου, όπου συνέβη δυο χρόνια μετά, το 146 π.Χ. Από τότε μέχρι τη βασιλεία του Αυγούστου οι Ρωμαίοι είχαν το δύσκολο καθήκον της υπεράσπισης της Μακεδονίας απέναντι σε λαούς της Ιλλυρίας και της Θράκης και σε αυτήν την περίοδο έστηναν αποικίες στους Φιλίππους, στην Πέλλα, στους Στόβους και στο Δίον.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 486-487)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]

Το επόμενο χωριό είναι το Ίσβορον στις υπώρειες του όρους Χολομώντα με 96 χριστιανικές οικογένειες,εκκλησία,10 παντοπωλεία, 3 χάνια και βρύσες. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 519)

[/tab]
[end_tabset]

Κόλπος Ακάνθιος/ Ιερισσού

Παλαιό Όνομα :Ακάνθιος

Δήμος : Αριστοτέλη

Έχοντας διέλθει κάποιους χαμηλούς λόφους, οι οποίοι απολήγουν σε μια προεξοχή στον κόλπο της Ακάνθου, εισερχόμαστε σε μια μικρή κοιλάδα και από εδώ αφού περάσουμε άλλους χαμηλούς λόφους μπαίνουμε σε ένα λιβάδι με καλαμπόκι που συνορεύει στα νοτιοδυτικά με δασώδεις λόφους.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 158)
Στο πιο ψηλό σημείο του κόλπου της Ακάνθου , σε χαμηλό επίπεδο, περιγράφεται ένα ελληνικό κάστρο , το οποίο βρίσκεται σε ένα ύψωμα και περιλαμβάνει έναν χώρο τεσσάρων στρεμμάτων. Κάτω από αυτό, λέγεται, ότι υπάρχουν πολλά ελληνικά ερείπια και ίχνη ενός αρχαίου λιμανιού.Η περιοχή ονομάζεται Στρατώνι και θεωρείται πως πρόκειται για την αρχαία Στάγειρο.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 159)
Στο λόφο της Ιερισσού υπάρχει ένα ερειπωμένο κάστρο του Μεσαίωνα και στην ακτή βρίσκεται ένας ανεμόμυλος, ο μοναδικός που έχω δει στην ηπειρωτική Ελλάδα, εκτός από τα Μέγαρα. Εδώ υπάρχει επίσης ένας αρχαίος μεγάλος μώλος, ο οποίος προεξέχει σχηματίζοντας μια καμπύλη μέσα στη θάλασσα και παρά το γεγονός ότι είναι κατεστραμμένος, συνεχίζει ακόμα να εξυπηρετεί τα πλοία τα οποία πλέουν στον Στρυμωνικό Κόλπο. Ο Ηρόδοτος αποκαλεί τη θάλασσα στο βορειότερο άκρο της Διώρυγας του Ξέρξη “Θάλασσα των Ακανθίων” και ο μώλος αποτελεί επαρκή ένδειξη της θέσης του λιμανιού της Ακάνθου και συνεπώς η Άκανθος κατελάμβανε ακριβώς την τοποθεσία της σύγχρονης Ιερισσού.Σε επαλήθευση αυτού του γεγονότος, βρήκα στην παραθαλάσσια ή στη βορειότερη πλευρά του λόφου πάνω στον οποίο βρίσκεται το χωριό, κάποια τμήματα αρχαίων τειχών, κατασκευασμένων από τετράγωνα τεμάχια γκρι γρανίτη, των οποίων η πέτρα υπάρχει σε ένα αρχαίο λατομείο κοντά στο λιμάνι που ονομάζεται Πλατύ.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 147)

Όρος Ίσβορο

Παλαιό Όνομα : Όρος Ίσβορο

Δήμος :

Εκεί όπου τελειώνει μια κοιλάδα, μία ώρα και πενήντα λεπτά από την Ιερισσό, διασχίζουμε ένα μικρό ποτάμι που κατεβαίνει από το λόφο στα αριστερά μας και διασταυρώνεται με ένα ακόμη από το βουνό Ίσβορο.Το ποταμάκι αυτό ακολουθώντας ένα άλλο ευρύ ποτάμι οδηγεί μέσω ενός απότομου μονοπατιού στο Ίσβορο.Η πόλη αυτή βρίσκεται σε ένα υψηλό σημείο στη νοτιο-δυτική πλευρά ενός δασώδους όρους,στην κορυφή του βουνού ,το οποίο εκτείνεται δυτικά στη χερσόνησο της Χαλκιδικής.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.158-159)

Μονή Ξηροποτάμου

Παλαιό Όνομα :Μονή Ξηροποτάμου

Δήμος :

Από εκεί (Μονή της Σιμοπέτρας)ο δρόμος μας οδηγεί διαδοχικά προς τις Μονές Ξηροποτάμου [ Ιερός Ναός 40 Αγίων Μαρτύρων], Ρουσσικού [Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονος], Ξενόφου [Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου], Δοχειαρίου [Ιερός Ναός Ταξιαρχών] και Κασταμανίτου [Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου]. (Isambert, σ.60)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Το μοναστήρι είναι γνωστό ως Μονή Ξηροποτάμου ή το ξερό ποτάμι.Είχε ιδρυθεί από τον αυτοκράτορα Ρωμανό και είναι ένα από τα μεγαλύτερα στο Όρος. Πρόκειται για ένα ακανόνιστο τετράπλευρο κτίριο, που πλαισιώνεται από πύργους με μολυβδοσκέπαστες σκεπές, σύμφωνα με το στυλ του Επταπυργίου ή των εφτά πύργων της Κωνσταντινούπολης και άλλων μνημείων της εποχής.Στο μέσο της εσωτερικής αυλής στέκει η εκκλησία.Σε πολλά σημεία του κτιρίου προεξέχουν από τους τοίχους ξύλινα κιόσκια,τα οποία έχουν προστεθεί αργότερα.Η Μονή εγκαταλείφθηκε κάποτε λόγω των επιθέσεων που δεχόταν από πειρατές, στη συνέχεια όμως αποκαταστάθηκε και επεκτάθηκε από έναν οσποδάρο της Βλαχίας. Όπως και τα υπόλοιπα θρησκευτικά ιδρύματα της χερσονήσου, κατέχει ορισμένα κειμήλια μεγάλης αξίας , όπως τμήμα του Σταυρού καθώς και λείψανα των Σαράντα Μαρτύρων, στους οποίους και είναι αφιερωμένο το μοναστήρι. Στο εσωτερικό της Μονής δύο αρχαία γλυπτά έχουν ενσωματωθεί στον τοίχο στο κατώτερο ανάγλυφο.Το πρώτο αναπαριστά μια γυναίκα που κάθεται σε ένα αρχαίο κάθισμα με ένα τραπέζι μπροστά της και ένα καθρέπτη πίσω από το κάθισμα.Το δεύτερο αποτελεί τμήμα ενός μεγαλύτερου έργου που αναπαριστά αθλητές της πάλης αλλά όντας ψηλά στον τοίχο και σε μια γωνία δύσκολα προσβάσιμη δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς τις φιγούρες.Οι τοίχοι έχουν κατασκευαστεί και με άλλα κομμάτια ρωμαϊκών αρχαιοτήτων εκτός από αυτά που ήδη αναφέρθηκαν. Τα αρχαία ερείπια σε συνδυασμό με την ύπαρξη ασφαλούς αγκυροβολίου στην περιοχή επιβεβαιώνουν την άποψη ότι αποτελεί μία από τις αρχαίες πόλεις της Ακτής . (Leake,τομ.ΙΙΙ, σ.117-118)
Βόρεια της Μονής Ξηροποτάμου υπάρχουν οι Μονές Ρούσσικο, Ξενοφώντος, Δοχειαρίου, Κασταμονίτου και Ζωγράφου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.120)
Από τη Μονή Ξηροποτάμου προς τις Καρυές- μια όμορφη διαδρομή περίπου μιάμισης ώρας δια μέσου της κορυφογραμμής της χερσονήσου- αφήνοντας τον Άθωνα, όπως ονομάζεται η κορυφή του Άθω, προχωρούμε πέντε μίλια σε μια ευθεία γραμμή στα δεξιά: η κορυφογραμμή επεκτείνεται άμεσα από τους πρόποδες της μεγάλης κορυφής, κατεβαίνει απότομα σε ένα υψηλό σημείο άνωθεν της Μονής Ιβήρων, από όπου το κατέβασμα είναι πιο σταδιακό στο δρόμο μας για τις Καρυές, όπου η κορυφογραμμή είναι χαμηλότερη σε σχέση με την άλλη πλευρά . (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 121)
Το κανάλι φαίνεται να μην έχει περισσότερο από 60 πόδια βάθος. Καθώς η ιστορία δεν κάνει καμία αναφορά για τα όσα συνέβησαν μετά τα χρόνια του Ξέρξη, τα νερά από τα τριγύρω υψώματα έχουν με φυσικό τρόπο γεμίσει το κανάλι διαβρώνοντας τα τοιχώματά του με το πέρασμα των χρόνων. Θα έπρεπε ωστόσο, χωρίς ιδιαίτερο κόπο, να ανανεωθούν: και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στον διάπλου του Αιγαίου, μια θάλασσα η οποία ως επί το πλείστον καλλιεργούσε τον φόβο στους Έλληνες ναυτικούς εξαιτίας της ισχύος και της ακαθόριστης κατεύθυνσης των θαλάσσιων ρευμάτων γύρω από το Όρος Άθως και των θυελλωδών ανέμων και των κυμάτων της θάλασσας.Τα φαινόμενα είναι πιο έντονα κατά τη διάρκεια του μισού έτους ενώ φαίνονταν ακόμα περισσότερο τρομακτικά εξαιτίας της έλλειψης λιμανιών στον Κόλπο του Ορφανού, έτσι ώστε δεν μπορούσα όσο καιρό ήμουν στην χερσόνησο και μολονότι προσέφερα μια υψηλή τιμή, να πείσω κανένα βαρκάρη να με μεταφέρει από την ανατολική πλευρά της χερσονήσου στη δυτική ή ακόμη από τη μονή Ξηροποτάμου στο Βατοπέδι.Ο Ξέρξης άρα, ήταν απόλυτα δικαιολογημένος για την τμήση αυτού του καναλιού, για την ασφάλεια που παρείχε στο στόλο του ενώ οι εργασίες του διευκολύνθηκαν από τα πλεονεκτήματα του εδάφους, τα οποία φαίνεται σαφώς να θέλουν να βάλουν σε πειρασμό τον άνθρωπο για ένα τέτοιο εγχείρημα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 145)

Ξηροπόταμο

Παλαιό Όνομα : Ξηροπόταμο

Δήμος :

Όρμος στη νότια πλευρά της χερσονήσου που πήρε το όνομά του από ποταμό που πηγάζει από το Όρος Άθως.(Leake, τόμ.ΙΙΙ, σ.116)

Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Παλαιό Όνομα :Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Δήμος :

Χτίστηκε κατά την την 13η εκατονταετηρίδα. Επ΄ ακριβώς βρίσκεται σε έναν όρθιο βράχο ξεκομμένο από παντού. Μόνον από την πίσω πλευρά υπάρχει ένα υδραγωγείο όπου τρεις σειρές αψίδων συνδέουν τη Μονή με τη παραλία. Οι πύργοι της προστατεύουν μία απόσταση οκτακοσίων λιμενικών ποδιών. (Isamber,σ.60)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Βρίσκεται κοντά στην Μονή του Αγ.Γρηγορίου σε απόσταση δύο μιλίων από την ακτή και στο μέσο του δάσους. Το όνομά της , που είναι γνωστό ως η Σίμωνος Πέτρα ή η πέτρα του Σίμωνα, προέρχεται από έναν ερημίτη με αυτό το όνομα, που ίδρυσε την εκκλησία. Ωστόσο το νεότερο κτίριο είναι κυρίως έργο του John Ungles, βασιλιά της Σερβίας και της Ρουμανίας, ο οποίος έφυγε από το βασίλειό του και έγινε μοναχός. Το μοναστήρι έχει στην κατοχή του ολόκληρο το δεξί χέρι της Μαρίας Μαγδαληνής. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.116)
Εφτά μόνο από τα είκοσι μοναστήρια είναι κοινόβια και συγκεκριμένα, του Καρακάλου, της Σιμένου, στην βορειότερη ακτή, και στη νότια, του Διονυσίου, της Σίμωνος Πέτρας, του Ρωσικού, του Ξενοφώντος και του Κωνσταμονίτου. (Leake, τόμ. ΙΙΙ, σ.133)

Μονή Σίμωνος πέτρα: Κοινοβιακή και μεσόγειος με 50 μοναχούς από την Ελλάδα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 590)
Η μονή Σίμωνος πέτρα ή Σιμώπετρα κείται σε πολύ απότομο και μικρής εκτάσεως απροσπέλαστο βράχο.Εκτείνεται ως εκ τούτου σε ύψος και κυκλώνεται από αλλεπάλληλους ξύλινους εξώστες από όπου η προς τα κάτω θέα προκαλεί δέος στον επισκέπτη.Η άποψη του μοναστηριού από μακρυά παρουσιάζει ασύνηθες και φοβερό θέαμα σα να είναι η μονή μετέωρη.Η μονή είναι από το 1801 κοινοβιακή και ανηγέρθη από τον όσιο Σίμωνα που οδηγήθηκε εκεί από ένα αστέρι και λόγω αυτού του γεγονότος η μονή εορτάζει τη Γέννηση του Σωτήρος ενώ το καθολικό της κλήθηκε Βηθλεέμ.Η μονή χτίστηκε το 1368, καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1581 και το 1620 ξαναχτίστηκε από συνδρομές και διατηρεί 215 χειρόγραφα.Έχει περίπου 120 μοναχούς από Λάτσατα, Βουρλά, Τσεσμέ και Αϊδίνι.Λόγω των δύσβατων οδών με τις οποίες η μονή επικοινωνεί με τις άλλες μονές, οι επισκέπτες μεταβαίνουν με πλοίο στην παραλία όπου ο πάντοτε εκεί διαμένων μοναχός αναγγέλει με κερατινή την άφιξη ξένων και κατεβαίνουν από τη μονή ημίονοι με τους οποίους οι επισκέπτες ανέρχονται προς τη μονή.(Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 682-685)

[/tab]
[end_tabset]

Μονή Αγίου Παύλου

Παλαιό Όνομα :Μονή Αγίου Παύλου

Δήμος :

Ο Άγιος Παύλος είναι μοναστήρι Σέρβων και Βουλγάρων και πήρε το όνομα του από τον ιδρυτή του,το γιο του αυτοκράτορα Μαυρίκιο. (Leake, τόμ.ΙΙΙ,σ.115)
Η εκκλησία κατασκευάστηκε με έξοδα ενός λόρδου της Σεμέντρας (Σμεντέροβο) στη Σερβία ενώ οι πύργοι, τα κελιά και διάφορα άλλα τμήματα από ένα μέλος της οικογένειας Βασαράβα, βοεβόδα της Βλαχίας.(Leake,τόμ.III, σ.115-116)
Η Κερασιά, ο Άγιος Αντώνιος, ο Άγιος Δημήτριος και ο Άγιος Παύλος είναι επίσης εξαρτώμενα της Μονής της Μεγίστης Λαύρας, αλλά όχι σε μεγάλο βαθμό, και τα δύο τελευταία αποτελούν τους κυριότερους αμπελώνες της Λαύρας. (Leake,τόμ.ΙΙΙ,σ.129)

Κόλπος Σιγγιτικός

Παλαιό Όνομα :Κόλπος Σιγγιτικός

Δήμος :

Ο Άθως, Άγιον Όρος, ή Monte Sano είναι ένα μεγάλο και βραχώδες ακρωτήριο που διατέμνεται από φαράγγια που έχουν μήκος 40 χιλιόμετρα και εκτείνονται από το βορρά και το νότο και κείται μεταξύ του κόλπου της Κοντέσσας (σήμερα κόλπος της Ρεντίνας) και του Σιγγιτικού. (Isambert,τομ.Ι, σ.54)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Το λάθος του Στράβωνος και του Πτολεμαίου πρέπει ίσως να προέρχεται από την εδαφική περιοχή της Ακάνθου, η οποία εκτείνεται σε μια αξιόλογη απόσταση κατά μήκος της ακτής του Σιγγιτικού όπως και του Στρυμωνικού κόλπου, από το σχηματισμό του οποίου η Ερισσός δεν είναι δύο μίλια απόσταση. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 148)
Από την Ερισσό ένας δρόμος, ο οποίος τη συνδέει σύντομα με το νότιο άκρο του Πρόβλακα, ή την πλευρά της Σάνη, οδηγεί παραπλεύρως των άκρων του Σιγγιτικού και του Τορωναίου κόλπου στον Πίνακα, στην πλευρά της Ποτίδαιας, η οποία αργότερα ονομάστηκε Κασσανδρεία.Ο ισθμός πάνω στον οποίο βρίσκεται η πόλη αυτή ονομάζεται η Πόρτα της Κασσάνδρας, καθώς αποτελεί την είσοδο της χερσονήσου της Παλλήνης, που είναι γνωστή στην ολότητά της με το όνομα Κασσάνδρα. Ο δρόμος από την Ερισσό στην Πόρτα περνάει από τον Άγιο Νικόλαο, ένα χωριό όχι μακρυά από το βορειοδυτικό άκρο του Σιγγιτικού Κόλπου, από εκεί στις Ερμυλίες, ή Ορμύλια, σε μια τοποθεσία λίγα μίλια από τη βορειοανατολική γωνία του Τορωναίου Κόλπου και από το Μολυβόπυργο του Αγίου Μάμα, τοποθετημένα και τα δύο στην ίδια ακτή, το τελευταίο δύο ώρες από την Πόρτα.
(Leake,τομ.ΙΙΙ,σ.152-153)
Στο Σιγγιτικό Κόλπο, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι παραθαλάσσιες πόλεις μεταξύ της Σάνης και του Ακρωτηρίου Άμπελος είναι τα Άσσα(Assa), η Πίλορος(Pilorus), Σίγγους και η Σάρτη. Όπως προκύπτει και από την περιγραφή του ιστορικού κατά την προέλαση του στόλου του Ξέρξη, σχεδόν δεν αμφιβάλουμε ότι οι θέσεις τους ήταν σε αυτήν τη διάταξη. Η Συκιά είναι πιθανότατα μια παραφθορά της Singus, από την οποία ο κόλπος ονομάστηκε Σιγγιτικός. Τα Άσσα(Assa) πιθανώς καταλάμβαναν μια τοποθεσία με την ονομασία Παλαιόκαστρο, όπου υπήρχαν κάποια κατάλοιπα, και βρίσκονταν στο βόρειο άκρο του Σιγγιτικού Κόλπου, περίπου στη μέση της διαδρομής μεταξύ Ερισσού και Βουρβουρού, και από τον δρόμο για την Πόρτα, περίπου στη μέση της διαδρομής μεταξύ Ερισσού και Ορμύλια. (Leake, τομ.ΙΙΙ,σ.153-154)

Category: Leake-Ν.Χαλκιδικής

Παλαιό Όνομα :Ακτή

Δήμος :

Παλαιό Όνομα : Χερσόνησος Χαλκιδικής

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Ίσβορος

Δήμος :Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα :Ακάνθιος

Δήμος : Αριστοτέλη

Παλαιό Όνομα : Όρος Ίσβορο

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Ξηροποτάμου

Δήμος :

Παλαιό Όνομα : Ξηροπόταμο

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Σίμωνος Πέτρα ή Σιμωνόπετρα

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Μονή Αγίου Παύλου

Δήμος :

Παλαιό Όνομα :Κόλπος Σιγγιτικός

Δήμος :