Category: Isambert

  • Ασκητήριο Αγίου Ηλία

    Παλαιό Όνομα :
    Δήμος :
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Από το μεγάλο φυσικό αμφιθέατρο κατευθύνεται προς τη στενή δίοδο, η οποία φέρει στο τμήμα του Αγίου Ηλία και στην κορυφή του. Κάθε χρόνο οι μοναχοί του Αγίου Διονυσίου, πηγαίνουν προς τον ομώνυμο φτωχό ναΐσκο, που βρίσκεται πάνω σ’ αυτό το βουνό, με σκοπό να τελέσουν σ’ αυτό το σημείο την Θεία Λειτουργία, όπως και οι ιερείς του Δίου ανέβαιναν για να τελέσουν θυσία στο βωμό του θεού Δία, ο οποίος ενδεχομένως να βρισκόταν κάτω από το ίδιο σημείο. Η ίδια αυτή παράδοση, όπως μαρτυρούν τόσο οι αρχαίοι, όσο και οι νέοι κάτοικοι απέδιδαν σπουδαία σημασία σ’ αυτή την κορυφή, με την αξιοσημείωτη θεά τόσο από τη μεριά της ξηράς, όσο και από τη μεριά της θάλασσας.
      (Isambert, σ.82 – 83)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το μοναστήρι του Παντοκράτορα χτίστηκε τον 13ο αιώνα από δύο αδέρφια, ένας από τους οποίους ήταν ο Αλέξιος, ο ανώτατος αξιωματικός του Μιχαήλ Παλαιολόγου, ο οποίος ανέκτησε την Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους. Πάνω στη βουνοκορφή βρίσκεται ο Άγιος Ηλίας, ένα μεγάλο ασκητήριο, το οποίο καταλαμβάνεται εξ’ολοκλήρου από Ρώσους. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 130-131)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Μεγάλη Βόλβη

    Παλαιό Όνομα : Τρανά Μπεσίκια
    Δήμος : Λαγκαδά

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]

    • Μπορεί να χαρακτηριστεί περισσότερο σαν χωριό παρά πόλη. Βρίσκεται πάνω στην όχθη της λίμνης, δίνοντας μια όμορφη προοπτική στη θέα της ευρύτερης περιοχής. (Clarke,σ. 385)
    • Βρίσκεται σε απόσταση μιάμισης ώρας από τη λίμνη Βόλβη. (Clarke,σ. 387)

    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Υπάρχει ένα στενό στο μέσο μεγάλων βράχων, στα αριστερά των οποίων φαίνονται τα ερείπια κάποιας μονής, που οδηγεί στη βόρεια παραλία της λίμνης Βόλβης, στις όχθες της οποίας βρίσκονται διαδοχικά οι κώμες Κουτσούκ-Μπεσίκ και Μπουγιούκ-Μπεσίκ, που από τους Έλληνες καλούνταν Μπεσίκια. (Isambert,σ. 26)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Φιλοξενήθηκα στο Σοχό, στο σπίτι του Έλληνα προεστού Χαρίσου , ο οποίος είχε δώσει στο όνομά του ως πρόθεμα τον τουρκικό τίτλο -Χατζής- επειδή είχε επισκεφτεί την Ιερουσαλήμ .Η πλευρά του βουνού που υψώνεται από το χωριό καλύπτεται από αμπελώνες, κάτω από τους οποίους υπάρχει μια γόνιμη περιοχή που είναι ο κάμπος της Μπεσίκης.
      Διαμέσου μιας ευχάριστης περιοχής κατάφυτης με καλαμπόκια διάσπαρτα μεταξύ ελαιώνων, μεμονωμένων δέντρων και αναρίθμητων χωριών κατοικημένων εξ ολοκλήρου από Τούρκους, πολλούς από τους οποίους συναντήσαμε στο δρόμο τους για το παζάρι στο Σοχό με τα μάλλινα υφάσματα και το καλαμπόκι τους , φτάσαμε στο Κλισαλί έπειτα από μια διαδρομή τριών ωρών και τριάντα λεπτών. Το Κλισαλί είναι ένα άθλιο τουρκικό χωριό που βρίσκεται στην τελευταία πλαγιά του βουνού, η οποία καταλήγει σε μια πεδιάδα που βρίσκεται μεταξύ των λιμνών της Μπεσίκης και του Αγίου Βασιλείου ή Λαγκαδά. Η πόλη της Μπεσίκης βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της λίμνης, απέναντι από το Παζαρούδι. Πρόκειται μάλλον για περιοχή της πόλης Βόλβη. Ο κάμπος με τις δύο του λίμνες περικλείεται από την κορυφογραμμή του Σοχού και αυτή του Χορτιάτη και είναι κλειστός στο ανατολικό του άκρο από τη συνάντηση των δύο οροσειρών, που χωρίζονται μόνο από το πέρασμα του Αυλώνα ή της Αρέθουσας. Ένα ρέμα κυλάει έξω από τη λίμνη της Μπεσίκης δια μέσου του περάσματος της Αρέθουσας στο Στρυμωνικό κόλπο. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 231-232)
    • Στη Μυγδονία συμπεριλαμβάνονταν οι πεδιάδες γύρω από τη Θεσσαλονίκη, μαζί με τις κοιλάδες του Κλισαλί και των Βεσικίων, οι οποίες εκτείνονταν δυτικά προς τον Αξιό και περιελάμβαναν τη λίμνη Βόλβη προς τα ανατολικά. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 448)
    • Στη λίστα των ελληνικών Επισκοπών όπως κανονίστηκε από τον Αυτοκράτορα Λέοντα Γ’ τον Σοφό, η Λητή, συνδεδεμένη με τη Ρεντίνα, ήταν επισκοπή υπό τη δικαιοδοσία του Μητροπολίτη της Θεσσαλονίκης ενώ ο επίσκοπος της περιοχής είχε τον τίτλο του επισκόπου Λητής και Ρεντίνης. Η Ρεντίνα που βρισκόταν κοντά ή στο πέρασμα της Μπεσίκιας, δείχνει ότι η Λητή δεν ήταν πολύ μακριά από εκεί, γεγονός που συμφωνεί με τα δεδομένα που προκύπτουν από τους αρχαίους ως προς τη θέση της Λητής και την θέση της λίμνης Μπεσίκια στη Μυγδονία.Η Λητή είναι σύμφωνα με τον Πτολεμαίο δίπλα στην Απολλωνία της Μυγδονίας. Από την άλλη, μοιάζει δύσκολο να βρεθεί ένα μέρος για τη Λητή στην κοιλάδα της Μυγδονίας, αν έχει δίκιο ο Στέφανος που κάνει λόγο για την ύπαρξη της πόλης Βόλβης, οπότε σε αυτήν την περίπτωση η κοιλάδα μοιάζει να περιλαμβάνει τη Βόλβη, την Απολλωνία και την Άνθεμο. Πιθανώς το Μαύροβο είναι η τοποθεσία της Λητής ή του Σωχού αν τοποθετήσουμε την Όσσα στον Λαχανά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 461-462)

      • [/tab]
      [tab name=’Mantegazza’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Pouqueville’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [end_tabset]

  • Βράσταμα

    Παλαιό Όνομα : Βραστά
    Δήμος : Πολυγύρου

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Όταν κάποιος εξέλθει από το Νεοχώρι, επανέρχεται στις εκβολές του Στρυμόνα, η οδός κατεβαίνει προς Νότον και μετά από μιάμιση ώρα φτάνει στην κώμη Κουτσούκ Κρούσοβα. Από εκεί δε παρεκτείνεται κατά μήκος της παραλίας του κόλπου και σε μία ώρα φτάνει στα Βράστα. Απέναντι από τα αριστερά φαίνεται η κώμη του Σταυρού, που δείχνει πιθανώς την πόλη των αρχαίων Σταγείρων, αποικία των Ανδρίων και πατρίδα του Αριστοτέλη. (Isambert, σ.26)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ανήκει, όπως επίσης και η πεδιάδα κοντά στην Αυλώνα της Αρέθουσας, στα Βραστά, ένα μεγάλο χωριό με μεικτό πληθυσμό Ελλήνων και Τούρκων, η οποία βρίσκεται στο βουνό, όχι μακριά από την Αυλώνα , αλλά δεν φαίνεται από τον δρόμο μας. Το βουνό περιλαμβανόταν στην αρχαία Βισαλτία, η οποία, σύμφωνα με τον Στέφανο, περιείχε μια πόλη με το ίδιο όνομα. Η Άργιλος, μία ακόμη πόλη της Βισαλτίας, κατείχε μια θέση όχι μακρυά απο τη θάλασσα, ανάμεσα στον Βρωμίσκο και τις εκβολές του Στρυμόνα.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 171)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Βασιλικά

    Παλαιό Όνομα :Βασιλικά
    Δήμος : Θέρμης

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Μετά από μία τετράωρη πορεία φτάνουμε στο μικρό χωριουδάκι των Βασιλικών που αποτελείται από μόλις 10 με 12 σπίτια. Το συγκεκριμένο χωριουδάκι είναι περικυκλωμένο από αμπελώνες και συκεώνες. Ακόμη είναι κατάρρυτο από άφθονα νερά που κατέρχονται από τα βουνά που βρίσκονται παραδίπλα. (Isambert,σ.51)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το χωριό βρισκόταν στο δρόμο προς Θεσσαλονίκη και σε απόσταση 18 ωρών από αυτήν και τεσσάρων ωρών από το Ίσβορο. Αποτελούνταν από 400 σπίτια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 161-162)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    • Η κωμόπολη των Βασιλικών διαρρέεται από το ομώνυμο ποτάμι- από τους αρχαίους ονομαζόταν Ανθεμούντας-που πηγάζει από τον Χορτιάτη και ρέει από ανατολικά προς δυτικά διαπερνώντας την εύφορη πεδιάδα της Καλαμαριάς και Γαλάτιστας, διατηρεί το νερό του και το καλοκαίρι και χύνεται στον Θερμαίο κόλπο, βόρεια του Καραμπουρνού.Στα Βασιλικά κατοικούν 400 οικογένειες, υπάρχουν 3 εκκλησίες, 30 μαγαζιά, 5 χάνια που χωρούν 250 ζώα και έχουν και κάποια δωμάτια.Στην περιοχή παράγονται δημητριακά τα οποία εξάγονται, καθώς και σουσάμι και βαμβάκι.Από τα Βασιλικά ξεκινά αμαξιτός δρόμος ο οποίος μέσω της Βάβδου οδηγεί στον Πολύγυρο.Άλλος δρόμος(αμαξιτός μόνο επ’ολίγον) που διέρχεται άδενδρου εδάφους οδηγεί στη μονή της Αγ.Αναστασίας, η οποία κείται εν μέσω δάσους όπου κατοικούν 20 μοναχοί ενώ γύρω από τη μονή υπάρχουν ελαιόδενδρα, αγραπιδιές και αμπέλια. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 513-514)

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Γαλάτιστα

    Παλαιό Όνομα : Ανθεμούς
    Δήμος : Πολυγύρου

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Όσο απομακρυνόμαστε από τη θάλασσα τα κατοικημένα μέρη αραιώνουν, και η πεδιάδα φαίνεται ακαλλιέργητη. Καλύπτεται δε από μυρτιές μέχρι τη Γαλάτιστα, μία ελληνική κωμόπολη που είναι χτισμένη στις όχθες του όρους Δυσώρου, εντός κάποιου γιγαντιαίου λεκανοπεδίου. Τα σπίτια αυτού του συνοικισμού είναι διεσπαρμένα πάνω σε έναν βράχο, στην πάνω πλευρά του οποίου βρίσκεται ένας πύργος. Το τοπίο αυτό δίνει την εντύπωση πως επρόκειτο περί μιάς μικρής πόλης. Αξιοσημείωτο δε είναι και το γεγονός πως αποτελεί και έδρα Επισκοπής. (Isambert, σ.51- 52)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Σε απόσταση οκτώ ωρών από τη Λιαριγκόβα. Αποτελούνταν από 500 σπίτια. Βρίσκεται κοντά στις εκβολές ενός ποταμού ο οποίος διαχωρίζει τα ορεινά της Χαλκιδικής σε δύο παράλληλες κορυφογραμμές και εκβάλει στον κόλπο της Θεσσαλονίκης. O δρόμος από τη Γαλάτιστα ακολουθεί το ποτάμι σχεδόν μέχρι την εκβολή του. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 162)
    • Από μια περίεργη διαστρέβλωση της αρχαίας γεωγραφίας η Θεσσαλονίκη και η Βέροια είναι εκκλησιαστικές επαρχίες ή διοικητικές περιφέρειες της Θεσσαλίας. Έτσι, ο επίσκοπος της Θεσσαλονίκης ονομαζόταν Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Θετταλίας. Επίσης διεκδικούσε τα προνόμια του επιθέτου Παναγιώτατος στη δική του περιφέρεια αλλά και οπουδήποτε αλλού είχε τον τίτλο, όπως και οι άλλοι μητροπολίτες, του Πανιερώτατου. Οι επισκοπές της δικαιοδοσίας του είναι το Κίτρο, η Καμπανία, η Πέτρα, ο Πλαταμώνας μαζί με το Λυκόστομο, τα Σέρβια, το Αρδαμέρι, όπου ο τόπος διαμονής του επισκόπου είναι η Γαλάτιστα και η Ιερισσός, η οποία συμπεριλαμβάνεται στο Άγιο Όρος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 250-251)
    • Κατά συνέπεια η Αλμωπία βρισκόταν στα βόρεια. Η περιοχή σήμερα ονομάζεται Μογλενά, και συνορεύει άμεσα, στα βορειοανατολικά, με την αρχαία πρωτεύουσα της Μακεδονίας. Αυτό συνάδει με την αναφορά που κάνει ο Θουκυδίδης, ότι οι επόμενες κατακτήσεις που πραγματοποίησαν οι βασιλιάδες ήταν ο Ανθεμούντας, η Κρηστωνία και Βισαλτία. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 445)
    • Εντούτοις, είναι σαφές ότι οι Μαίδες δεν κατείχαν μεγάλη έκταση γης στα νότια της πορείας του Σιτάλκη. Ο λόγος είναι ότι το έδαφος, το οποίο περικλείεται στα βόρεια από αυτή τη γραμμή, στα νότια από την κορυφογραμμή του βουνού Χορτιάτη , στα ανατολικά από την πεδιάδα του Στρυμόνα και στα δυτικά από αυτή του Αξιού ισούται περίπου με ένα τετράγωνο το οποίο έχει πλευρά σαράντα γεωγραφικών μιλίων. Σε αυτό το χώρο πρέπει να τοποθετήσουμε τη Μυγδονία, την Κρηστωνία, τον Ανθεμούντα και τη Βισαλτία. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 448)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    • Στη συνέχεια ένας ανηφορικός δρόμος οδηγεί στην κωμόπολη Γαλάτιστα όπου ζουν 400 χριστιανικές οικογένειες σε πολύ καλά λιθόκτιστα σπίτια ενώ υπάρχουν 5 εκκλησίες, 60 μαγαζιά και 3 χάνια.Από τα υπόγεια υδραγωγεία και τις γέφυρες που σώζονται εικάζεται ότι παλαιότερα η Θεσσαλονίκη υδρευόταν από εδώ.Οι περισσότεροι από τους κατοίκους είναι αγωγιάτες ή καρβουνιάρηδες που πωλούν το κάρβουνο στη Θεσσαλονίκη ενώ παράγουν μετάξι και καλλιεργούν χωράφια.Κάθε οικογένεια έχει σχεδόν δυο φορτηγά. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 515)

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Γρεβενά

    Παλαιό Όνομα : Γκριμπανιά
    Δήμος : Γρεβενών

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]

    • Την ύπαιθρο των Γρεβενών και της Αναστελίτσας την κατοικούν ακόμη μουσουλμάνοι ελληνόφωνοι. Οι χριστιανοί τους προσδιορίζουν συνήθως με την ονομασία Βαλαάδες (Βα Αλλάχ! Μα τον Αλλάχ). Ο προσηλυτισμός αυτός μετέτρεψε απλώς τις εκκλησίες σε τζαμιά. Τα ήθη και όλες οι λέξεις της γλώσσας έμειναν ελληνικά. Οι Βαλαάδες αυτοί ορκίζονται εξίσου και στην Παναγία όπως και στο ψωμί, μα το ψωμί, μα την Παναγιά. Τα μόνα τούρκικα που ξέρουν οι ιμάμηδες τους, είναι τα αραβικά που χρειάζονται, για να κραυγάζουν από το μιναρέ: Λα Ιλάα Ιλλά λάου. Ένας είναι ο θεός και ο προφήτης του ο Μωάμεθ. Έχω μάλιστα ακούσει ότι πολλοί από τους ιμάμηδες αυτούς, οι γεροντότεροι, φωνάζουν απλούστατα στα ελληνικά, όπως τον παλιό καλό καιρό, όταν οι Τούρκοι δεν ήσαν τόσο απαιτητικοί. (Berard, σ. 208-209)
    • Το ποτάμι των Γρεβενών είναι το μεγαλύτερο απ’ όσα χύνονται στον Αλιάκμονα. Η βαθιά του κοίτη, με κακοτράχαλες όχθες όπως και τα άλλα ποτάμια της παλιάς κοιλάδας, είναι πλατύτερη από όλες τις άλλες. Ανάμεσα στις δύο κατωφέρειες , σπαρμένες με χωριά , που έχουν χαρακτηριστικά ονόματα (Λευκό Τσιφλίκι, Ασπροχώρι) βρίσκεται μία καταπράσινη πεδιάδα, όπου το ποτάμι κυλά τους μαιάνδρους του γύρω από νησίδες με λεύκες, απλώνεται και αποκοιμιέται σε πράσινους βάλτους, αρδεύει τα μπαμπάκια, τα καλαμπόκια και κάποιες λωρίδες με ρύζι. Από τα Γρεβενά που είναι κρυμμένα μέσα στα δέντρα, βλέπουμε τη μύτη ενός μιναρέ και πάνω σε ένα βραχονήσι τη μακριά μάντρα ενός στρατώνα. Μέσα στη πόλη των Γρεβενών οι δρόμοι και οι αλάνες είναι γεμάτες σκηνές, καταλύματα, φωτιές, και στρατιωτικά είδη που στεγνώνουν στον ήλιο . Η πόλη, κακοχτισμένη, αποτελείται από ένα δρόμο με ξύλινα σπίτια και μερικά μοναχικά κονάκια, όλα ερειπωμένα. Υπαίθριοι καφενέδες, μαγαζιά. Τα Γρεβενά δεν είναι παρά ένα στρατόπεδο με τη συνηθισμένη ακολουθία των καραντινιέρηδων , των ταβερνιάρηδων και των μεταπουλητών. (Berard, σ. 381-382)

    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Έξι ώρες μετά την Καστοριά βρίσκεται η Λαψίστα ή Ανασιλίτσα. Από το όνομα της κωμόπολης τεκμηριώνεται πως είναι μια πόλη, της οποίας οι κάτοικοι είναι μουσουλμάνοι. Από εκείνο το σημείο 5 ώρες μετά βρίσκονται τα Γρεβενά, η αρχαία Ελιμία, που από τα παλιά χρόνια ακόμη κατοικούνταν από Ελειμιώτες ή Ελιμιώτες και θεωρείται ως μια σπουδαία στρατηγική θέση στα βουνά της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. Σήμερα είναι έδρα μουδίρη και ορθοδόξου αρχιεπισκόπου. Κατοικείται από 300 οικογένειες, μουσουλμανικές ως επί το πλείστον από εξισλαμισθέντες Έλληνες, όπως και αυτές της Λαψίστας. (Isambert,σ. 37)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ήδη έχω παρατηρήσει ότι τα βουνά που υψώνονται πάνω από τη δεξιά όχθη του Βιστρίτσα και εκτείνονται από την κοιλάδα των Γρεβενών σε αυτή της Βέροιας, ήταν τα αρχαία Καμβούνια, που αναφέρονται από τον Λίβιο, από τον οποίον δηλώνεται επιπλέον, ότι το πέρασμα των Σερβίων είναι το πέρασμα σε αυτά τα βουνά, που επίσης λέγεται Βωλουστάνα. Η ασφάλεια του περάσματος αυτού ήταν τόσο σημαντική για τον Περσέα, στην προσέγγιση του υπάτου Μάρκου Φιλίππου, στο τρίτο έτος του τελευταίου μακεδονικού πολέμου, που το κατέλαβε με 10.000 άνδρες. Ήταν πιθανώς το ίδιο πέρασμα μέσω του οποίου ο Περσέας εισέβαλε στην Θεσσαλία στο πρώτο έτος του πολέμου. Από αυτό το πέρασμα ο ύπατος Οστίλιος εισέβαλε στη Μακεδονία το επόμενο έτος και ήταν ένας από τους δρόμους προς τη Μακεδονία -σχεδιασμένος από τον Μάρκο όταν στρατοπέδευσε ανάμεσα στην Άζωρο και στη Δολίχη – πριν αποφασίσει να οδηγήσει το στράτευμά του κατά μήκος του Ολύμπου μέσω της Λαπάθου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 338-339)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Λίμνη Κερκινίτιδα

    Παλαιό Όνομα : Αχιανού

     

    [tab name=’Abbot’]

    • Αγκνίστα (αρχαίος Αγνίτας): ποταμός ο οποίος αναβλύζει από τα βουνά, κυλά προς τα δυτικά και σταδιακά αναπτύσσεται σε ένα σεβαστό, μεσαίας τάξης ποτάμι, που καταλήγει στη λίμνη Ταχίνο.(Abbot,σ.280)

    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Η κώμη του Νεοχωρίου, που βρίσκεται στις υπώρειες του λόφου, κατέχει μέρος της αρχαίας Αμφίπολης. Εδώ πέρα βρίσκονται τα ΝΑ οχυρώματα, φτιαγμένα από μεγάλους τετράγωνους λίθους από φαιό τιτανόλιθο ελληνικής κατασκευής. Μέρος του τείχους που κατέπεσε έφραξε την είσοδο της λίμνης Κερκινίτιδας, που σήμερα αποκαλείται Αχινός ή Ταχινός, και έχει μήκος 6 λεύγες και είναι ονομαστή και σήμερα όπως και στην αρχαιότητα για τα χέλια της. (Isambert, σ.25)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ήταν πολύ φυσικό ότι ο Μεγάβυζος θα έπρεπε να κατατροπώσει τους Σιροπαίονες που κατείχαν το πιο γόνιμο και εκτεθειμένο μέρος της πεδιάδας του Στρυμώνα ενώ οι Οδόμαντες, που ήταν ασφαλείς σε μία υψηλότερη θέση και ακόμα περισσότερο οι Αγριανοί, που κατοικούσαν στις πηγές του Στρυμώνα, ήταν σε θέση να τον αποφύγουν ή να του αντισταθούν. Το ίδιο ίσχυε και για τους Δόβηρεςς και τους άλλους Παίονες του όρους Παγγαίου και τους «αμφίβιους» κατοίκους της λίμνης Πρασιάς. Από τα παραπάνω μπορεί να δικαιολογηθεί το συμπέρασμα ότι η λίμνη Πρασιάς ήταν η ίδια που αργότερα ονομάστηκε Κερκίνη ή λίμνη του Στρυμώνα, παρόλο που αυτό έρχεται σε αντίθεση με την γνώμη του D’anville, που ταυτίζει την Πρασιά με τη Βόλβη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 210)
    • Τώρα η λίμνη ονομάζεται Μπεσίκια ενώ ο Ηρόδοτος περιγράφει τη λίμνη Πρασιάς να περιβάλλεται από ορισμένα ορυχεία, τα οποία αργότερα προσέδιδαν στον Αλέξανδρο Α’ ένα τάλαντο την ημέρα, χωρίζονταν από τη Μακεδονία μόνο από το βουνό Δύσωρον. Ο D’ Anville, ο οποίος πρέπει να γνώριζε από τα ταξίδια του Μπελόν για την ύπαρξη των ορυχείων των Σιδηροκαυσίων, πιθανόν να υπέθεσε ότι αυτά ήταν τα ορυχεία και επομένως ότι η γειτονική λίμνη ήταν η Βόλβη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 211)
    • Ωστόσο, συγκρίνοντας τον Ηρόδοτο με τον Αρριανό, είναι αδύνατον να υιοθετήσουμε αυτή την άποψη. Ο τελευταίος αναφέρει ότι οι κάτοικοι της λίμνης Πρασιάς προμηθεύονταν τους πασσάλους και τις σανίδες με τα οποία κατασκεύαζαν τις κατοικίες τους στη λίμνη, από το Όρος Όρβηλος, από όπου και μπορούμε να υποθέσουμε ότι η λίμνη ήταν κοντά στο όρος Όρβηλος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 211)
    • Πραγματικά, μια σύγκριση μόνο του αποσπάσματος του Ηροδότου στο οποίο αναφέρει την έκταση των κατακτήσεων του Μεγάβυζου και όπου περιγράφεται επίσης το πέρασμα του Ξέρξη από την Πιερία και την Παιονία, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την Πρασιά. Σύμφωνα με τα παραπάνω, ο ιστορικός δηλώνει ότι οι Δόβηρες και οι Παίοπλοι κατοικούσαν την περιοχή στα νότια του όρους Παγγαίου και αυτές ήταν ακριβώς οι φυλές που νωρίτερα τις είχε συνδέσει με τους κατοίκους της λίμνης Πρασιάς. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 211-212)

      • [/tab]
      [tab name=’Mantegazza’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Pouqueville’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [end_tabset]

  • Μεθώνη

    Παλαιό Όνομα :Ελευθεροχώρι
    Δήμος : Μεθώνης

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]

    • Η πόλη στην οποία ο Φίλιππος, ενώ τη πολιορκούσε, έχασε το δεξί του μάτι από ένα βέλος από τα τείχη. Η περιοχή βρίσκεται στο ανατολικότερο τμήμα της κτήσης του Αλή Πασά και πλησιάζει πιο κοντά στη Κωνσταντινούπολη. (Holland, σ. 308-309)

    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Μια ώρα μετά τη Χαλάστρα βρίσκεται το Κλειδί, όπου βρίσκεται και ένα αξιόλογο αρχαίο μνημείο, μία μεγάλη αψίδα ρωμαϊκής γέφυρας, η οποία αντικατέστησε πιθανότατα μία αρχαιότερη μακεδονική που υπήρχε στη συμβολή των ποταμών Λουδία και Αλιάκμονα. Σύμφωνα με τον Delacoulonche η ίδια αυτή γέφυρα δείχνει μία ορισμένη θέση από την Πύδνα και τη Μεθώνη στην Πέλλα και τη Θεσσαλονίκη και καθορίζει τη θέση της πόλης της Αλώρου ή Ελώρου, όπως αναφέρει ο Πλίνιος, ο Στράβων, ο Σκύλακας και ο Στέφανος ο Βυζάντιος και η οποία ήταν πριν ακόμη το χτίσιμο της Πέλλας η σπουδαιότερη ναυτική πόλη μετά τη Χαλάστρα. Κάποιο ιχθυοτροφείο που βρίσκεται δίπλα στις εκβολές του Αλιάκμονα αποδεικνύει ακόμη και σήμερα τη σημασία αυτής της πόλης. Ο Αλέξιος Κομνηνός στρατοπέδευσε με τον στρατό του εδώ, μεταξύ του Αξιού και του Αλιάκμονα όταν πορευόταν κατά του Νικηφόρου Βασιλακίου. Το Κλειδί που διαδέχθηκε αυτή την πόλη αναφέρεται στην ιστορία της οθωμανικής κατάκτησης, διότι εδώ ο Μουράτ Β’ δέχθηκε τα κλειδιά που του πρόσφεραν οι απεσταλμένοι των Ιωαννίνων.
      (Isambert, σ. 65-66)
    • Ο ορμίσκος του Ελευθεροχωρίου είναι το καλύτερο ορμητήριο αυτής της παραλίας. Τα λίγα εμπορικά καταστήματα και τα χάνια έχουν αδιάκοπη επικοινωνία με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρόλο που εδώ δεν υπάρχει κανένα ίχνος αρχαιολογικών μνημείων, ο Heuzey υποθέτει πως εδώ κείται η αρχαία Μεθώνη, η οποία σύμφωνα με το Στράβωνα απέχει 40 στάδια ή τρεις λεύγες από την Πύδνα και 70 στάδια από την Άλωρο της Βοττιαίας, η οποία στους Αθηναίους χρησίμευε σαν κέντρο κατά των εκστρατειών τους στη Μακεδονία.
      Από τη σκάλα του Ελευθεροχωρίου μέσα σε μία ώρα φτάνουμε στο Ελευθεροχώρι. Πριν από 40 χρόνια η ίδια αυτή πόλη είχε πυρποληθεί και τώρα είναι ένα τσιφλίκι με 15 καλύβες.
      (Isambert, σ. 68)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το χωριό απέχει δύο μίλια από τη θάλασσα. Ανάμεσα στο Κίτρος και το Ελευθεροχώρι εκτείνονται γόνιμοι λόφοι, από τους οποίους καλλιεργείται λιγότερο από το 1/3 του εδάφους τους. Η ποιότητα του χώματος επιτρέπει την καλλιέργεια καλαμποκιού επί δύο συνεχόμενα έτη. Κάθε σιταποθήκη και αγροικία είναι γεμάτη από καλαμπόκι.Σε αυτά τα μέρη οι τουρκικές σιταποθήκες είναι τεράστια, ξύλινα ορθογώνια οικοδομήματα, με ένα κιόσκι στην κορυφή. Γενικώς είναι τα πιο περίοπτα κτίρια στο χωριό. Τα τούρκικα σπίτια είναι χτισμένα με τέτοιο τρόπο ώστε αντιστοιχούν στην φυσική ευφορία του εδάφους καθώς είναι ευρύχωρα και άνετα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 428 – 429)
    • Ολόκληρη η εξοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δε διαθέτει επαρκή πεδιάδα. Αποτελείται, με εξαίρεση μικρά κομμάτια επίπεδων εδαφών κοντά στην ακτή, από τις υπώρειες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
    • Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτήν οι αρχαίοι. Είναι αυτός, κυρίως, ο λόγος που συντείνει στην ταύτιση της θέσης με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι τη Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και τον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)
    • Η σκάλα του Ελευθεροχωρίου βρίσκεται περίπου μισή ώρα από το χωριό, στο σημείο όπου τελειώνουν οι λόφοι και ξεκινάνε οι μεγάλες πεδιάδες. Οι τελευταίες υδρεύονται από τον Βιστρίτζα, τον Καρασμάκ και τον Βαρδάρη. Ένα μεγάλο τμήμα των πεδιάδων κατέχεται από τη λίμνη των Γιαννιτσών ή της Πέλλας καθιστώντας το Ελευθεροχώρι ως το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Πιερία και τη Βοττιαία.Πέρα από τη λίμνη της Πέλλας, το παράκτιο τμήμα της πεδιάδας εμπεριέχει μια μακρά σειρά από λιμνοθάλασσες, ξεκινώντας από το Ελευθεροχώρι και φθάνοντας σχεδόν μέχρι τη Θεσσαλονίκη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 436)
    • Ο Leake τοποθετεί την Πύδνα στο Αγιάν ενώ θεωρεί ότι το Κίτρος αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μετά την παρακμή της Πύδνας και της Μεθώνης, σε μια θέση ανάμεσα στις δύο ελληνικές πόλεις. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429)
    • Η Μεθώνη αναφέρεται, στον Περίπλου του Σκύλακα, ως μια από τις Ελληνικές αποικίες που δημιουργήθηκαν στην ακτογραμμή κατά τη διάρκεια των πρώιμων χρόνων. Η περιοχή τότε θεωρούνταν ως τμήμα της Θράκης και η πόλη ήταν υπό την κατοχή της Αθήνας, όταν η Μεθώνη ήταν αποικία της Ερέτριας.Με βάση τα παραπάνω η πόλη βρισκόταν είτε πάνω ή πολύ κοντά στην ακτογραμμή. Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτήν οι αρχαίοι. Είναι αυτός, κυρίως, ο λόγος που συντείνει στην ταύτιση της θέσης αυτής με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι τη Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και τον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)
    • Η Πιερία, η άλλη επαρχία που αναφέρεται από τον Όμηρο, βρισκόταν υπό την κατοχή Θρακών, προτού κατακτηθεί από τους Τημενίδες. Γι’ αυτό το λόγο και ο Ορφέας αποκαλούνταν Θράκας και η Πύδνα και η Μεθώνη στην Πιερία περιγράφονταν ως ελληνικές αποικίες στην ακτή της Θράκης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 447)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κίτρος

    Παλαιό Όνομα : Πύδνα
    Δήμος : Πύδνας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]

    • Το Κίτρος είναι μία μικρή πόλη, που κυρίως κατοικείται από Τούρκους, και περιλαμβάνει ένα τζαμί στην κορυφή του λόφου.Το Κίτρος βρίσκεται σε απόσταση 5 μιλίων από την Κατερίνη. Η πόλη είναι πάνω ή πολύ κοντά στη Πύδνα, όπου έλαβε χώρα η μάχη στην οποία ο Π. Αιμίλιος νίκησε τον Περσέα, και κατάστρεψε το βασίλειο των Μακεδόνων.Η φύση του εδάφους στην παρούσα κατάστασή του συμφωνεί ακριβώς με την αφήγηση της ιστορίας, και απεικονίζει καλά όλες συνθήκες του γεγονότος. O Μακεδονικός στρατός αποχωρώντας από το φρούριό στον Ενιπέα από φόβο για τον ερχομό του Σκιπίωνα, πήραν θέση στη βόρεια μεριά αυτής της κοιλάδας, μπροστά από τη Πύδνα. Ο ρωμαϊκός στρατός έφτασε σύντομα στη νότια ακτή του ποταμού και μία νύχτα παρενέβη σε αυτή τη θέση προτού η μάχη ξεκινήσει.Η μάχη έλαβε χώρα την επόμενη μέρα στις όχθες του ποταμού• ο ενθουσιασμός των Ρωμαίων ήρθε δεύτερος από τη σωφροσύνη του στρατηγού τους και κατάφεραν να νικήσουν τον εχθρό καθώς ο μακεδονικός στρατός καταστράφηκε ολοκληρωτικά.Λέγεται ότι 20.000 σφαγιάστηκαν στο πεδίο της μάχης, και ο αριθμός των αιχμαλώτων ξεπέρασε τις 10.000. Ο ίδιος ο Περσέας ξέφυγε μέσα από τα δάση της Πιερίας στη Πέλλα και λίγο αργότερα έμεινε αιχμάλωτος στη Σαμοθράκη. (Holland, σ. 308)

    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Μετά τη μάχη της Πύδνας υποτάχθηκε η Θεσσαλονίκη στους Ρωμαίους και έγινε από αυτούς η πρωτεύουσα της Μακεδονίας.(Isambert, σ. 47)
    • Εγκαταλείποντας τη Θεσσαλονίκη κάποιος μπορεί μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να πλεύσει με καϊκιού στο λιμάνι του Ελευθεροχωρίου, που είναι περίπου 2 ώρες ταξίδι με ούριο άνεμο, και το οποίο βρίσκεται δίπλα από τα ερείπια της Πύδνας.(Isambert,σ.64)
    • Αυτός ο ορμίσκος του Ελευθεροχωρίου είναι το καλύτερο ορμητήριο αυτής της παραλίας. Τα λίγα εμπορικά καταστήματα και τα χάνια έχουν αδιάκοπη επικοινωνία με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρόλο που εδώ δεν υπάρχει κανένα ίχνος αρχαιολογικών μνημείων, ο Heuzey υποθέτει πως εδώ βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Μεθώνης, η οποία σύμφωνα με το Στράβωνα απέχει 49 στάδια ή τρεις λεύγες από την Πύδνα. (Isambert,σ.68)
    • Από εκείνο το σημείο (Αιγίνιο) ο οδοιπόρος περνώντας μέσα από το πιέριο δάσος πλησιάζει σε μεγάλο βαθμό την παραλία και φτάνει μετά από τρεις ώρες στη θέση της αρχαίας Πύδνας μεταξύ Παλαιοκίτρου και της σκάλας του Κίτρους,που είναι η πρώτη παραλιακή πόλη της οποίας έγιναν κύριοι οι Μακεδόνες. Αυτή την κατείχε ο Αλέξανδρος, ο γιός του Αμύντα. Επίσης εδώ κατέφυγε ο Θεμιστοκλής όταν έφυγε από την Αθήνα. Η Πύδνα πολιορκήθηκε από τους Αθηναίους όταν αυτοί εκδικήθηκαν τον Περδίκα τον Β΄, γιατί υποκίνησε τη στάση της Ποτίδαιας και οργάνωσε την ολυνθιακή συμμαχία. Επί των ημερών του Αρχελάου στασίασαν οι κάτοικοι της πόλης προσπαθώντας να αποτινάξουν τον μακεδονικό ζυγό, αλλά όταν πολιορκήθηκαν από εκείνον που βοηθούνταν από τον αθηναϊκό στόλο υποτάχθηκαν. Κατόπιν οι Πυδναίοι κατόρθωσαν να διώξουν τους Μακεδόνες και έγιναν μέλος της ηγεμονίας των Αθηνών. Το 356 π.χ. ο Φίλιππος πέτυχε την απόσπασή τους δελεάζοντας με χρυσάφι τους κατοίκους της. Από τότε η Πύδνα τελούσε υπό την εξουσία των Μακεδόνων. Στα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατέφυγε στη Πύδνα η βασίλισσα Ολυμπιάδα, όταν πολιορκήθηκε από τον Κάσσανδρο και παραδόθηκε από την πείνα το 316 π.χ. Πολύ αργότερα κατά το 169 π.χ. η Πύδνα χρησιμοποιήθηκε από τον βασιλιά Περσέα για την κατασκευή στρατιωτικών έργων κατά των Ρωμαίων. Το 168 π.χ. ο Περσέας συνήψε μάχη έξω από αυτή την πόλη και κατανικήθηκε, η δε πόλη περιήλθε υπό την εξουσία των Ρωμαίων. Στα βυζαντινά χρόνια η Πύδνα μετονομάστηκε σε Κίτρο, αλλά οι βυζαντινοί έκαναν στα κείμενα τους αναφορά ως προς το παλαιό όνομα της κώμης. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία μπορεί να τεκμηριωθεί η μεταφορά της πόλης σε διάφορες εποχές προς το εσωτερικό όταν η ύπαρξη κινδύνου καθιστούσε την κίνηση αυτή επιτακτική. Έτσι γίνεται μνεία στην ύπαρξη φρουρίου της Κίτρου, που χρησίμευε για τη φύλαξη των στενών των Τεμπών. Το Κίτρος μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους κατέστη τιμάριο και πολλές φορές μνημονεύεται από τους αρχαίους χρονογράφους. Κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους μνημονεύεται ως έδρα του Επισκόπου Θεσσαλονίκης. Από το 1343 το Κίτρος επανήλθε στα χέρια των Ελλήνων αυτοκρατόρων. Η ιστορία της κατά τη διάρκεια της τουρκικής τυραννίας είναι άγνωστη.
      Η αρχαία Πύδνα, το μακεδονικό λιμάνι, κατά τις τελευταίες έρευνες του Heuzey ορίζεται μεταξύ του Παληοκίτρου, όπου υπάρχουν λείψανα βυζαντινού φρουρίου και του όρμου της Κίτρου, όπου προσορμίζονται οι λέμβοι. Εδώ υπάρχει μία σωρεία οροπεδίων που χωρίζονται από χαράδρες, και παρόλο που δεν σχηματίζεται κάποια ψηλή ακρόπολη, ωστόσο παρέχει ένα επιτήδειο τοπίο για μία οχυρή θέση δίπλα στη θάλασσα.
      Τα μέρη που γειτνιάζουν με την Πύδνα έχουν άπειρα ίχνη σπουδαιότητας της μακεδονικής αυτής πόλης. Κατ’ αρχήν δεν μπορεί κάποιος από τους όρμους της Πύνδας και της Τούζλας να ανεβεί στις δυτικές λοφοσειρές και να επισκεφθεί την πόλη Κίτρος, η οποία ίσως είναι η αρχαία βυζαντινή πόλη.
      (Isambert, σ.69 -71)
    • Για όσους θέλουν να εξερευνήσουν τα της Πύδνας η εκδρομή στα στενά της Πέτρας είναι απαραίτητη, για να δουν τους τόπους που πολέμησαν ο Αιμίλιος Παύλος εναντίον των Μακεδόνων. Όντως από αυτό το στενό ο Ρωμαίος Ύπατος κύκλωσε τους Μακεδόνες, αναγκάζοντας τον βασιλιά Περσέα να εγκαταλείψει τις θέσεις του στον Ενιπέα ποταμό πριν το Δίον και να υποχωρήσει προς την Πύδνα. Ενώ ο Ύπατος προσποιήθηκε προσβολή κατά των ισχυρών θέσεων που διέθεταν οι Μακεδόνες στον Ενιπέα, ένα σώμα ισχυρών λογάδων ανδρών που καθοδηγούνταν από δύο νέους και τολμηρούς αρχηγούς, τον Σκιπίωνα Νασικά και τον Φαβίο Μαξίμο, που εισήλθαν στην Περραιβία μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών, και αφαίρεσε έτσι το Πύθιο από τα χέρια των Μακεδόνων, που έκλεινε την δυτική είσοδο στο στενό της Πέτρας. Απροετοίμαστοι οι Μακεδόνες καταλήφθηκαν στη διάρκεια της νύχτας και μη δυνάμενοι να φέρουν αντίσταση υποχώρησαν άτακτα, οι δε Ρωμαίοι έφυγαν κατέβηκαν ήσυχα στην πεδιάδα της Κατερίνης. Το στενό της Πέτρας διήλθαν και άλλοι περιώνυμοι στρατηγοί της Ιστορίας, όπως ο Ξέρξης που εισέβαλε στην Θεσσαλία, ο Βρασίδας που εξόρμησε εναντίον της Χαλκιδικής, ο Αγησίλαος που επανέκαμψε από την Ασία, και αργότερα ο Κάσσανδρος όταν εκστράτευσε κατά της Ολυμπιάδας. (Isambert,σ.74)
    • Το Αιγίνιο αναζητάται μεταξύ της κώμης Παληανής και του οροπεδίου της Μακρηράχης. Εδώ βρίσκεται στο μέσον αυτής της περιοχής και στη διασταύρωση όλων των οδών της η Μονή της Παναγίας της Μακρηράχης. Πολλές φορές λεηλατήθηκε και ανακτήθηκε ενώ οι ντόπιοι της αποδίδουν μεγάλη λατρεία. Από εκείνο το σημείο ο οδοιπόρος περνώντας μέσα από το πιερικό δάσος πλησιάζει σε μεγάλο βαθμό την παραλία και φτάνει μετά από τρεις ώρες στη θέση της αρχαίας Πύδνας μεταξύ Παληοκίτρου και της σκάλας του Κίτρους, που είναι η πρώτη παραλιακή πόλη της οποίας έγιναν κύριοι οι Μακεδόνες.
      (Isambert,σ. 69-70)
    • Η αρχαία Πύδνα, το μακεδονικό λιμάνι, κατά τις τελευταίες έρευνες του Heuzey ορίζεται μεταξύ του Παληοκίτρου, όπου υπάρχουν λείψανα βυζαντινού φρουρίου και του όρμου της Κίτρου, όπου προσορμίζονται οι λέμβοι. Εδώ υπάρχει μια σωρεία οροπεδίων που χωρίζονται από χαράδρες, και παρόλο που δεν σχηματίζεται κάποια ψηλή ακρόπολη, ωστόσο παρέχει ένα κατάλληλο τοπίο για μια οχυρή θέση δίπλα στη θάλασσα.
      (Isambert, σ. 71-72)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το ίδιο συμπέρασμα μπορεί να έχει εξαχθεί και από τον Λίβιο , ο οποίος μας παραδίδει ότι ο Αιμίλιος Παύλος, μετά τη νίκη του στην Πύδνα , συνάντησε στις Σίρες μία αντιπροσωπεία σταλμένη από τον Περσέα, ο οποίος είχε αποσυρθεί στη Σαμοθράκη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 209)
    • Η Θεσσαλονίκη και η Βέροια είναι εκκλησιαστικές επαρχίες ή διοικητικές περιφέρειες της Θεσσαλίας. Έτσι, ο επίσκοπος της Θεσσαλονίκης επονομαζόταν “Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Θετταλίας”. Επίσης διεκδικούσε τα προνόμια του επιθέτου Παναγιώτατος στην δική του περιφέρεια αλλά και οπουδήποτε αλλού είχε τον τίτλο, όπως και οι άλλοι μητροπολίτες. Οι επισκοπές της δικαιοδοσίας του είναι το Κίτρος, η Καμπανία, η Πέτρα, ο Πλαταμώνας μαζί με το Λυκόστομο, τα Σέρβια, το Αρδαμέρι. Ο τόπος διαμονής του επισκόπου είναι η Γαλάτιστα και η Ιερισσός η οποία συμπεριλαμβάνεται στο Άγιο Όρος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 250-251)
    • Καθώς η Πύδνα δεν αναφέρεται στην πορεία που ακολούθησε ο ύπατος, πιθανόν αυτός να ακολούθησε μια κατεύθυνση πιο δυτική πέρα από αυτή την πόλη, η οποία βρισκόταν στην ακτογραμμή και διασχίζοντας την κορυφογραμμή των Πιερίων κατήλθε στον Αλιάκμονα στο σημείο που ο ποταμός εισέρχεται μέσω ρεμάτων στην πεδιάδα της Βέροιας. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 423-424)
    • Μισό μίλι από το Κίτρος σε μια κατεστραμμένη εκκλησία υπάρχει ένα κορινθιακό κιονόκρανο και πολλοί επεξεργασμένουι λίθοι. Το Κίτρος, το οποίο βρίσκεται μια ώρα και οκτώ λεπτά από το Αγιάν και δύο μίλια από τη θάλασσα, βρίσκεται πάνω σε ένα λόφο, από τους ψηλότερους των παραθαλάσσιων κορυφογραμμών. Τώρα αποτελείται από σπίτια λίγων Ελλήνων εργατών, υπό την εποπτεία ενός Τούρκου σούμπαση. Το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής ανήκει στον μπέη της Κατερίνης. Το Κίτρος διατηρεί αποδείξεις της πρότερης ακμής του με έξι εκκλησίες, τρεις από τις οποίες κατεστραμμένες και αρκετούς τούρκικους πύργους στην ίδια περιοχή. Σε όλες τις εκκλησίες υπάρχουν τετραγωνισμένοι λίθοι, ελληνιστικών χρόνων, μαζί με αρχιτεκτονικά μέλη, κατά κύριο λόγο υστερότερων χρόνων. Σε μία από τις εκκλησίες υπάρχουν τρεις επιτύμβιες στήλες με επιγραφές, από τις οποίες μόνο μια είναι δυνατόν να αντιγραφεί. Είναι μια επιτύμβια στήλη, κοινού τύπου, ακολουθούμενη από δύο ελεγειακά δίστιχα, που δείχνει ότι το μνημείο στήθηκε από τον Αρτεμίδωρο εις μνήμην των αδελφών του Ειαρινό και Σπόρο από την Ηράκλεια, οι οποίοι ήταν ίδυμοι. Μια άλλη εκκλησία, η οποία είναι σχεδόν σύγχρονη, περιέχει ένα επιτύμβιο μνημείο, το οποίο στήθηκε από κάποια Ούλπια. Όπως η προηγούμενη, είναι χαραγμένη με χαρακτήρες που υποδηλώνουν την ύστερη εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Γύρω από την τελευταία εκκλησία υπάρχουν αρχαία θεμέλια και σε κάποιο άλλο σημείο του Κίτρους μια σαρκοφάγος, η οποία χρησιμοποιείται ως ταμιευτήρας της δημόσιας πηγής ενώ το καπάκι της χρησιμεύει ως ποτίστρα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 427 – 428)
    • Στα 2/3 της απόστασης ανάμεσα στο Κίτρος και τη σκάλα του, που είναι απλά μια παραλία δίπλα στη λίμνη, υπάρχει ένας αμαξιτός δρόμος που οδηγεί, κατά μήκος της ακτής, από την Κατερίνη στο Ελευθεροχώρι, χωρίς να περνάει από το Κίτρος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 428)
    • Στην Επιτομή του Στράβωνα και στον Σχολιαστή του Δημοσθένη υπάρχει η πληροφορία ότι στην εποχή τους το Κίτρος ήταν το ίδιο μέρος με την αρχαία Πύδνα.Ο Leake τοποθετεί την Πύδνα στο Αγιάν ενώ θεωρεί ότι το Κίτρος αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μετά την παρακμή της Πύδνας και της Μεθώνης, σε μια θέση ανάμεσα στις δύο Ελληνικές πόλεις. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429 )
    • Δύο τύμβοι, ο ένας δίπλα στον άλλο, με επίπεδη και οξεία απόληξη αντίστοιχα, αποτελούν ένδειξη προσέγγισης στην περιοχή της Πύδνας. Αποτελούν είτε μνημεία της μάχης είτε συνηθισμένα στοιχεία μιας τοποθεσίας της ύστερης αρχαιότητας, όπως ήταν αυτή της Πύδνας. Η θάλασσα απέχει ενάμιση μίλι από τους τύμβους και λίγο μετά, προς τα βόρεια, ξεκινάει μια λιμνοθάλασσα , η οποία καλύπτει ολόκληρη την χαμηλή πεδιάδα σε μια προέκταση της ακτής και επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω ενός στενού ανοίγματος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 426)
    • Στην Επιτομή του Στράβωνα και στον Σχολιαστή του Δημοσθένη υποστηρίζεται ότι το Κίτρος- κατά την εποχή τους- ήταν το ίδιο μέρος με την αρχαία Πύδνα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429 )
    • Ο Leake τοποθετεί την Πύδνα στο Αγιάν. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429 )
    • Ο Περσέας αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Πύδνα, διότι το απόσπασμα που έστειλε στην Πέτρα νικήθηκε από τον Σκιπίωνα Νασικά, ο οποίος είχε σταλεί εναντίον του συνεπικουρούμενος από τον μεγαλύτερο γιό του υπάτου,Φάβιο Μάξιμο. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 430 )
    • Υπό την απειλή μιας άμεσης εφόδου και από τις δύο πλευρές του , ο Περσέας πραγματοποίησε μια γρήγορη υποχώρηση προς την Πύδνα ενώ ο ύπατος έχοντας ενώσει τις δυνάμεις του με τον Νασικά ακολούθησε κατά πόδας τον Περσέα και το μεσημέρι ο ύπατος είχε αναπτύξει τις δυνάμεις του τόσο κοντά στην θέση του βασιλιά στην Πύδνα που αποτελούσε ερώτημα ,λαμβάνοντας υπόψη τη ζέστη και την κούραση του στρατεύματος, το πότε θα έπρεπε να επιτεθεί στους Μακεδόνες.( Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 432)
    • Η περιγραφή της μάχης στην Πύδνα ενισχύει την άποψη ότι η πόλη της Πύδνας ταυτίζεται με το Αγιάν. Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η μάχη έλαβε χώρα στην πεδιάδα μπροστά από την Πύδνα , την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα , που επέτρεπαν μια άνετη υποχώρηση, καθώς και την κάλυψη του ελαφρού πεζικού ενώ και μόνη της η πεδιάδα παρείχε το κατάλληλο έδαφος για την χρήση της φάλαγγας . Αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν απόλυτα με την πεδιάδα που εκτείνεται από την Κατερίνη μέχρι τα υψώματα του Αγιάν. Αντιθέτως, ολόκληρη η περιοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δε διαθέτει μια μεγάλη πεδιάδα με επίπεδο έδαφος, αποτελείται δε -με την εξαίρεση μικρών τμημάτων ισοπεδωμένης γης κοντά στην ακτή- από τούς πρόποδες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
    • Σύμφωνα με τον Διόδωρο , η Πύδνα, αρχικά, βρισκόταν στα παράλια της περιοχής αλλά ο Αρχέλαος, βασιλιάς της Μακεδονίας, αφού την κατέλαβε το 411 π.Χ., την μετέφερε σε μια απόσταση 20 σταδίων από την ακτή. Αυτή η απόσταση είναι όμοια με αυτή που απέχουν τα υψώματα του Αγιάν από τη θάλασσα, σύμφωνα και με τον συσχετισμό που μας παραδίδει ο ίδιος ιστορικός αναφορικά με την κατάληψη της Πύδνας από τον Κάσσανδρο. (Leake, τoμ.ΙΙΙ, σσ. 433 – 434)
    • Η περιγραφή της μάχης στην Πύδνα ενισχύει την άποψη ότι η πόλη της Πύδνας ταυτίζεται με το Αγιάν. Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η μάχη έλαβε χώρα στην πεδιάδα μπροστά από την Πύδνα , την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα , που επέτρεπαν μια άνετη υποχώρηση καθώς και την κάλυψη του ελαφρού πεζικού ενώ και μόνη της η πεδιάδα παρείχε το κατάλληλο έδαφος για την χρήση της φάλαγγας . Αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν απόλυτα με την πεδιάδα που εκτείνεται από την Κατερίνη μέχρι τα υψώματα του Αγιάν. Αντιθέτως ολόκληρη η περιοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δεν διαθέτει μια μεγάλη πεδιάδα με επίπεδο έδαφος, αποτελείται – με εξαίρεση μικρά κομμάτια ισοπεδωμένης γης κοντά στην ακτή- από τούς πρόποδες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
    • Στα τέλη του 316 π.Χ. η Ολυμπιάδα, μητέρα του Αλεξάνδρου, κατέφυγε στην Πύδνα με μεγάλο στράτευμα, συνεπικουρούμενο από ιππικό και ελέφαντες. Ο Κάσσανδρος, όντας αδύνατον να πολιορκήσει την πόλη λόγω της εποχής, στρατοπέδευσε γύρω από αυτήν, κατασκεύασε οχυρωματικά έργα που κατέληγαν και στις δύο άκρες στη θάλασσα και απέκλεισε το λιμάνι με τα πλοία του. Η Ολυμπιάδα αντιστάθηκε μέχρι την άνοιξη, οπότε οι προμήθειες της εξαντλήθηκαν, τα άλογα και τα υποζύγια φαγώθηκαν, οι ελέφαντες πέθαναν, μεγάλος αριθμός ανδρών πέθανε από αρρώστιες και την πείνα ενώ άλλοι λιποτάκτησαν. Η βασίλισσα προσπάθησε να διαφύγει από τη θάλασσα αλλά πιάστηκε αιχμάλωτη. Την πτώση της Πύδνας ακολούθησε η παράδοση της Πέλλας και της Αμφίπολης στον Κάσσανδρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 434)
    • Δεν διακρίνονται ίχνη του λιμανιού της Πύδνας ούτε από το Αγιάν , ούτε από το Κίτρος. Ωστόσο η ακτογραμμή έχει αλλάξει σημαντικά λόγω της μεταφοράς φερτών υλικών από τον Όλυμπο και το Πιερικό Όρος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 434 – 435)
    • Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση, ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτό οι αρχαίοι.Και είναι κυρίως αυτός ο λόγος για τον οποίο οδηγήθηκα στην ταύτιση της θέσης αυτής με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι την Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και τον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)
    • Η Πιερία, η άλλη επαρχία που αναφέρεται από τον Όμηρο, βρισκόταν υπό την κατοχή Θρακών, προτού κατακτηθεί από τους Τημενίδες. Γι’ αυτό το λόγο και ο Ορφέας αποκαλούταν Θράκας και η Πύδνα και η Μεθώνη στην Πιερία περιγράφονταν ως ελληνικές αποικίες στην ακτή της Θράκης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 447)
    • Το Μεγάλο Καραμπουρνού βρισκόταν σε απόσταση 10 μιλίων από τη Θεσσαλονίκη και υπό αυτή την προϋπόθεση φαίνεται να ταυτίζεται με το Ακρωτήριο Αίνειο του Σκύμνου.Επίσης όπως πληροφορούμαστε από τον Λίβιο, η πόλη Αινεία βρισκόταν 15 ρωμαϊκά χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Προσθέτει δε, ότι ήταν απέναντι από την Πύδνα, γεγονός που εάν αληθεύει, θα μπορούσε να υπαινιχθεί ένα λάθος στην απόσταση που μόλις δηλώθηκε καθώς οι δύο ορισμοί είναι αντιφατικοί και μας οδηγούν στη τοποθεσία Αινεία και στο Ακρωτήριο Αίνειο της Επανομής, το οποίο είναι σχεδόν απέναντι από την Πύδνα. Ωστόσο, είναι γεγονός από τη σειρά των ονομάτων στον Ηρόδοτο, ότι η Γίγωνις ήταν το νοτιότερο από τα δύο ακρωτήρια και από ένα άλλο γεγονός που αναφέρεται στην ιστορία του , φαίνεται ότι αυτή η τοποθεσία βρισκόταν κοντά σε εκείνη της Επανομής.(Leake, τομ. III, σ. 451-452)
    • Τίποτα δεν μπορεί να δείξει πιο έντονα τη σημασία του περάσματος του Πυθίου και της Πέτρας από τις πολλές περιπτώσεις που έχουν σχέση με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των αρχαίων. Ο Ξέρξης έστειλε εμπροσθοφυλακή από αυτόν τον δρόμο στην Περραιβία , αφού στρατοπέδευσε με το ένα τρίτο του στρατεύματός του στην Πιερία προετοιμάζοντας την πορεία του . Ο Βρασίδας μετά την γρήγορη πορεία του στην Θεσσαλία και την Περραιβία , στο όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, πέρασε από το ίδιο πέρασμα στο Δίον. Ο Αγησίλαος, επιστρέφοντας στην Ελλάδα από τη Μικρά Ασία, το έτος 394 π. Χ., εισήλθε στη Θεσσαλία από τη Μακεδονία, από το ίδιο πέρασμα. Ο Κάσσανδρος, το 316 π.Χ., διέσχισε τον ίδιο δρόμο προχωρώντας από την Πελοπόννησο κατά της Ολυμπιάδος στην Πύδνα. Και τέλος, αυτό το πέρασμα έδωσε στον Αιμίλιο Παύλο, το έτος 168 π.Χ., τα μέσα για να εξαναγκάσει τον Περσέα να υποχωρήσει από την ισχυρή του θέση στον Ενιπέα, μόλις πληροφορήθηκε ότι ο Σκιπίων Νασικάς ανέτρεψε την μακεδονική φρουρά στην Πέτρα και κατήλθε στις πεδιάδες στα μετόπισθεν της θέσης του βασιλιά στον Ενιπέα.(Leake, τoμ.ΙΙΙ, σ. 343)
    • Η Βυλάζωρα αναφέρεται και πάλι στην ιστορία της ταραχώδους χρονιάς του 168 π.Χ., όταν ο Περσέας, όχι πολύ πριν από τη μάχη της Πύδνας, προσπαθούσε να διατηρήσει τις μισθοφορικές υπηρεσίες των 20.000 Γαλατών, οι οποίοι με την προσδοκία ότι θα προσληφθούν από αυτόν, είχαν προχωρήσει με ίσο αριθμό ιππικού και πεζικού μέχρι την Ντεσουντάβα της Μαιδικής. Ο Περσέας με σκοπό να τους παρασύρει μέσα στη Μακεδονία, κινήθηκε με το μισό στρατό του από τον ποταμό Ενιπέα της Πιερίας στην Αλμάνα του Αξιού, η οποία βρισκόταν σε απόσταση 75 μιλίων από τη Ντεσουντάβα. Έχοντας διατάξει να ετοιμαστούν όλα τα εφόδια για την επικείμενη πορεία των Γαλατών, έστειλε έναν αγγελιοφόρο στη Ντεσουντάβα απαιτώντας από το στρατό των Γαλατών να προχωρήσει στη Βυλάζωρα και κάλεσε τους αρχηγούς τους να τον επισκεφθούν στην Αλμάνα, όπου τους έδωσε να καταλάβουν μέσω του αγγελιοφόρου του ότι είχε ετοιμάσει γι’ αυτούς μερικά πλούσια δώρα, φιλοδοξώντας με αυτό το τρόπο να εξασφαλίσει τις υπηρεσίες των Γαλατών χωρίς άλλη δαπάνη. Αλλά αυτοί δεν ήταν άνθρωποι οι οποίοι θα μπορούσαν να εξαπατηθούν: αρνήθηκαν να κινηθούν πέρα από τη Ντεσουντάβα μέχρι να λάβουν τα συμφωνηθέντα δώρα στα οποία συμπεριλαμβάνονταν 10 κομμάτια χρυσού για κάθε ιππέα, πέντε για κάθε στρατιώτη πεζικού, 1.000 για κάθε αρχηγό ενώ η προκαταβολή του θησαυρού θα έπρεπε να είναι περισσότερη από αυτή που ο φιλάργυρος μονάρχης θα μπορούσε να συναινέσει εκ των προτέρων και έτσι οι Γαλάτες επέστρεψαν στο Δούναβη ,λεηλατώντας τις περιοχές της Θράκης από τις οποίες διήλθαν.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 471)
    • Τα ερείπια του Παλαιού Κίτρους αποτελούνται από τα θεμέλια ενός μικρού, ορθογώνιου κάστρου, τοποθετημένου σε ένα βράχο δίπλα στην ακρογιαλιά. Σώζονται τμήματα τείχους, αποτελούμενου από μικρές πέτρες και κονίαμα, ανάμεικτα με κομμάτια από Ρωμαϊκά τούβλα. Μερικοί τετραγωνισμένοι λίθοι αποτελούν τα μοναδικά ίχνη της Ελληνικής αρχαιότητας. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 428)
    • Ολόκληρη η εξοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δεν διαθέτει επαρκή πεδιάδα. Αποτελείται, με εξαίρεση μικρά κομμάτια επίπεδης γης κοντά στην ακτή, από τις υπώρειες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κατερίνη

    Παλαιό Όνομα : Άτηρα
    Δήμος : Κατερίνης

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]

    • Η Κατερίνη είναι μια μικρή πόλη που βρίσκεται πάνω στην πεδιάδα, δύο ή τρία μίλια βόρεια του ποταμού, και καλύπτεται από μεγάλο δάσος. Περιλαμβάνει γύρω στα 300 σπίτια, μερικά από τα οποία έχουν μεγάλο μέγεθος, και ένα τζαμί το οποίο έχει ένα γραφικό χαρακτήρα από τα δέντρα που το περιτριγυρίζουν. (Holland, σ.305)

    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Στο στόμιο δε κάποιου αυλώνα που σχηματίζεται από τη διακράνωση δύο μακρών λόφων πάνω στο άκρο της πεδιάδας της Κατερίνης απέναντι από την κωμόπολη του Κορινού, βρίσκονται οι τύμβοι αυτοί του Κορινού, τους οποίους οι ντόπιοι αποκαλούν τούμπες, βορείως των οποίων σε απόσταση 1500 μέτρων βρίσκεται η κωμόπολη του Κορινού. Εδώ υπάρχει και μία μεγάλη πεδιάδα που εκτείνεται από τους λόφους του μικρού και του μεγάλου Αη – Γιάννη, στις οποίες από τον Heuzey βρέθηκαν ελληνικές και ρωμαϊκές επιτύμβιες επιγραφές. Εκεί μετά από δύο ώρες φτάνουμε στην Κατερίνη. Η Κατερίνη είναι μία πολίχνη στις όχθες του Πελίκα, και είναι η πρωτεύουσα αυτής της παραλίου επαρχίας, η οποία εκτείνεται κάτω από τα κράσπεδα του Ολύμπου. Η οθωμανική της συνοικία αποτελείται από αγορά, τζαμί, και κάποια μεγάλα σπίτια Μπέηδων. Ο υπόλοιπος πληθυσμός της πόλης είναι Έλληνες γεωργοί. Ο περιηγητής Leake ξεγελάστηκε από το όνομα και τοποθέτησε εδώ την πόλη Patera των Πευτιγγεριανών πινάκων.
      (Isambert,σ.72 – 73)
    • Για όσους θέλουν να εξερευνήσουν τα της Πύδνας η εκδρομή στα στενά της Πέτρας είναι απαραίτητη, για να δούν τους τόπους που πολέμησαν ο Αιμίλιος Παύλος εναντίον των Μακεδόνων. Όντως από αυτό το στενό ο Ρωμαίος Ύπατος κύκλωσε τους Μακεδόνες, αναγκάζοντας τον βασιλιά Περσέα να εγκατελείψει τις θέσεις του στον Ενιπέα ποταμό πριν το Δίον και να υποχωρήσει προς την Πύδνα. Ενώ ο Ύπατος προσποιήθηκε προσβολή κατά των ισχυρών θέσεων που διέθεταν οι Μακεδόνες στον Ενιπέα, ένα σώμα ισχυρών λογάδων ανδρών που καθοδηγούνταν από δύο νέους και τολμηρούς αρχηγούς, τον Σκιπίωνα Νασικά και τον Φάβιο Μαξίμο, που εισήλθαν στην Περραιβία μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών, και αφαίρεσε έτσι το Πύθιο από τα χέρια των Μακεδόνων, που έκλεινε την δυτική είσοδο στο στενό της Πέτρας. Απροετοίμαστοι οι Μακεδόνες καταλήφθηκαν στη διάρκεια της νύχτας και μη δυνάμενοι να φέρουν αντίσταση υποχώρησαν άτακτα, οι δε Ρωμαίοι έφυγαν κατέβηκαν ήσυχα στην πεδιάδα της Κατερίνης. Το στενό της Πέτρας διήλθαν και άλλοι περιώνυμοι στρατηγοί της Ιστορίας, όπως ο Ξέρξης που εισέβαλε στην Θεσσαλία, ο Βρασίδας που εξώρμησε εναντίον της Χαλκιδικής, ο Αγησίλαος που επανάκαμψε από την Ασία, και αργότερα ο Κάσσανδρος όταν εκστράτευσε κατά της Ολυμπιάδας. Για να περιηγηθεί κάποιος από αυτό το στενό εγκαταλείπει από τα βορειοδυτικά την Κατερίνη και διέρχεται τα τελευταία οροπέδια των πιερικών βουνών. Λίγο πριν από την Πέτρα και από το στενό της από την αριστερή μεριά σε μικρή απόσταση μιάμισης λεύγας, συναντούμε από το αντίθετο ύψωμα του φαραγγιού την Μονή της Πέτρας, που χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο, και βρίσκεται στο μέσον δάσους και βοσκοτοπιών, και βρίσκονται έξω από τις πιο απόκρημνες κορυφές του Ολύμπου. (Isambert,σ.74)
    • Στο στόμιο κάποιου αυλώνα που σχηματίζεται από τη δικράνωση δύο μακρών λόφων στα άκρα της πεδιάδας της Κατερίνης απέναντι από την κωμόπολη του Κουρίνου, βρίσκονται οι τύμβοι του Κουρίνου, τους οποίους οι ντόπιοι αποκαλούν τούμπες, νότια των οποίων σε απόσταση 1500 μέτρων βρίσκεται η κωμόπολη του Κουρίνου.
      Εδώ υπάρχει και μία μεγάλη πεδιάδα που εκτείνεται από τους λόφους του μικρού και του μεγάλου Αη – Γιάννη μέχρι τη θάλασσα, στην οποία από τον Heuzey βρέθηκαν ελληνικές και ρωμαϊκές επιτύμβιες επιγραφές.Μετά από δύο ώρες φτάνουμε στην Κατερίνη.
      (Isambert, σ. 72-73)
    • Η Κατερίνη είναι μία πολίχνη στις όχθες του Πελίκα και αποτελεί πρωτεύουσα της παραλίου επαρχίας, η οποία εκτείνεται κάτω από τα κράσπεδα του Ολύμπου. Η οθωμανική της συνοικία αποτελείται από αγορά, τζαμί και κάποια μεγάλα σπίτια Μπέηδων. Ο υπόλοιπος πληθυσμός της πόλης είναι Έλληνες γεωργοί. Ο περιηγητής Leake ξεγελάστηκε από το όνομα και τοποθέτησε εδώ την πόλη Παterα των Πευτιγγεριανών πινάκων.
      (Isambert, σ. 73)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ο Σαλαμβρίας χωρίζει τις περιφέρειες της Λάρισας και της Κατερίνης, όπως προηγουμένως χώριζε τη Θεσσαλία από τη Μακεδονία ή τη Μαγνησία από την Πιερία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 403)
    • Το έδαφος στην πεδιάδα Κατερίνης είναι πετρώδες και άγονο.
      (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.408)
    • Ο ποταμός Μίτυς ίσως ταυτίζεται με το ποτάμι της Κατερίνης. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 424)
    • Η Κατερίνη πλησιάζει πολύ, ακουστικά, το όνομα Ατέρα, η οποία τοποθετείται ανάμεσα στο Δίον και τη Βέρροια. Η ταύτιση των δύο είναι πολύ πιθανή. Το γεγονός οτι ο Λίβιος δεν αναφέρει την Ατέρα, μολονότι βρίσκεται πάνω ή πολύ κοντά στη διαδρομή του Μάρκιου, εξηγείται από τη χρονική διαφορά ανάμεσα στο Οδοιπορικό και τον Περσικό πόλεμο, όταν η Ατέρα ήταν ίσως ασήμαντη ή δεν είχε ιδρυθεί. Ασφαλώς μπορεί να ισχυριστεί κάποιος ότι το διάστημα ανάμεσα στο Δίον και την Ατέρα στο Οδοιπορικό είναι μεγαλύτερο από την πραγματική απόσταση ανάμεσα στα Μαλάθρια και την Κατερίνη. Το Λιτόχωρο ταυτίζεται με την Κατερίνη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 424 – 425)
    • Η περιγραφή της μάχης στην Πύδνα ενισχύει την άποψη ότι η πόλη της Πύδνας ταυτίζεται με το Αγιάν. Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η μάχη έλαβε χώρα στην πεδιάδα πριν από την Πύδνα , την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα , που επέτρεπαν μια άνετη υποχώρηση καθώς και την κάλυψη του ελαφρού πεζικού ενώ και μόνη της η πεδιάδα παρείχε το κατάλληλο έδαφος για την χρήση της φάλαγγας . Αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν απόλυτα με την πεδιάδα που εκτείνεται από την Κατερίνη μέχρι τα υψώματα του Αγιάν. Αντιθέτως ολόκληρη η περιοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρο, δεν διαθέτει μια μεγάλη πεδιάδα με επίπεδο έδαφος, αποτελείται με εξαίρεση μικρά κομμάτια ισοπεδωμένης γης κοντά στην ακτή, από τους πρόποδες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
    • Μετά από πέντε ώρες από το κάστρο των Σερβίων φτάνουμε στο Λιβάδι, όνομα που πρέπει να δόθηκε στο μέρος κατ’ ευφημισμόν καθώς η τοποθεσία είναι από τις πιο απότομες με μια μικρή πεδιάδα σε απόσταση λίγων μιλίων από εκεί. Η πόλη περιλαμβάνει 800 σπίτια, σε μια βραχώδη κορυφή στα βουνά που εκτείνονται από την παραθαλάσσια πεδιάδα της Κατερίνης στη δεξιά όχθη του Βιστρίτσα, κοντά στη Βέρροια. Η πιο ψηλή κορυφή αυτών των βουνών είναι ένα ορατό σημείο από την Θεσσαλονίκη και αναφέρεται ως ένα από τα κυριότερα σημεία της οροσειράς του Ολύμπου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.334-335)
    • Η Πέτρα βρίσκεται σε έναν μεγάλο απομονωμένο βράχο, αποσχισμένο με φυσικό τρόπο και χωρισμένο από το γειτονικό βουνό. Ο δρόμος περνάει μέσα από το άνοιγμα και μετά κατέρχεται στην πεδιάδα της Κατερίνης, η οποία, χωρίς αμφιβολία αποτελεί τμήμα της αρχαίας Πιερίας της Μακεδονίας, έτσι απεικονίζεται η τοποθεσία της Πέτρας από τον Λίβιο, ο οποίος δείχνει την Πέτρα σαν πόλη της Πιερίας στο σύνορο αυτής της επαρχίας στο πέρασμα που οδηγεί στην παραθαλάσσια πεδιάδα από την Περραιβία. Η απόσταση από το Λιβάδι στην Κατερίνη υπολογίζεται σε δέκα ώρες. Υπάρχει και άλλος δρόμος που οδηγεί πάνω από την ίδια κορυφογραμμή, από τα Σέρβια, μέσω Βελβεντού, στην Κατερίνη. Όμως δεν είναι τόσο εύκολο όσο από το πέρασμα της Πέτρας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 337)
    • Το έδαφος είναι εξαιρετικό, αλλά καλλιεργείται εν μέρει μόνο. Μεγάλα δέντρα εμφανίζονται στα ενδιάμεσα διαστήματα ενώ, προς την πλευρά της θάλασσας, υπάρχουν εκτεταμένα δάση, τα οποία φημίζονται, ανάμεσα στους κυνηγούς της Θεσσαλονίκης, για τους φασιανούς τους. Ένα μέρος στην ακτή, όπου τα πλοία αγκυροβολούν στην καλοκαιρία ή τα μαζεύουν σε κακοκαιρία, χρησιμεύει ως το σκάλωμα της Κατερίνης. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 425)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]

    • Χωριό που βρίσκεται στα μέσα της πεδιάδας στη βόρεια πλευρά του Ολύμπου. (Tozer,τομ.ΙΙ,σ. 4)

    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]