Author: sightseers

  • Δοϊράνη

    Παλαιό Όνομα : Δοβήριανι
    Δήμος : Κιλκίς
    [tab name=’Abbot’]

    • Ο πληθυσμός της πόλης, Χριστιανοί καθώς και μουσουλμάνοι, οι οποίοι υπολογίζονται μεταξύ των εφτά και οχτώ χιλιάδων-όπως και οι περισσότεροι κάτοικοι που ζουν πάνω στη σιδηροδρομική γραμμή μέχρι το Demır-Hıssar- μιλούν τη βουλγαρική γλώσσα, παρόλο που τα τούρκικα δεν είναι άγνωστα στις μεγαλύτερες πόλεις. Όσον αφορά την εθνικότητα τους ο περιηγητής υποστηρίζει την άποψη πως είναι “Χριστιανοί που μιλούν ένα σλαβικό ιδίωμα”. (Abbott, σ . 60)

    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Οι κυριότεροι δρόμοι οι οποίοι ξεκινούν από τις Σέρρες, πέρα από αυτόν των Ορφανών, από τον οποίο ήρθα, είναι τέσσερις. Προς τη Δοϊράνη ο δρόμος διέρχεται από το βουνό, το οποίο υψώνεται στη δυτική πλευρά της πεδιάδας των Σερρών, από ένα μονοπάτι, το οποίο είναι ορατό από την πόλη, με ένδειξη πυξίδας Β. Δ.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 207)
    • Φαίνεται πως το αρχαίο όνομα του ποταμού ξεχάστηκε και αντικαταστάθηκε με αυτό της πόλης που βρισκόταν στις όχθες του. Κατά συνέπεια ο δρόμος προς τους Στόβους ακολουθούσε την κοιλάδα του Εχέδωρου και όχι αυτή του Αξιού. Δίπλα στο Γαλλικό βρισκόταν η Ταυριάνα. Το σύγχρονο όνομα της τελευταίας είναι Δοϊράνη. Η απόσταση ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και τη Δοϊράνη πλησιάζει τους 33 οδοδείκτες, τους οποίους αναφέρει το Οδοιπορικό της Τραπέζης για την απόσταση ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και την Ταυριάνα. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες η Δοϊράνη είναι μια πόλη τοποθετημένη δίπλα σε μια μικρή λίμνη, η οποία εκχύεται σε μια άλλη λίμνη και από εκεί στον Αξιό. Το Κιλκίς, καθώς βρίσκεται περίπου στο μέσο της απόστασης Θεσσαλονίκης – Δοϊράνης, φαίνεται ότι χτίστηκε στη θέση του Γαλλικού. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 440)
    • Σύμφωνα με το Συνοπτικό Οδοιπορικό ,οι Στόβοι απείχαν 47 οδοδείκτες από την Ηράκλεια του Λύγκου, η οποία ήταν στην Εγνατία Οδό και 55 οδοδείκτες από την Ταυριάνα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 441)
    • Οι Θράκες υπό τον Σιτάλκη, αφού διέσχισαν τα βουνά που περικλείουν, στα δυτικά,την πεδιάδα των Σερρών και τη διαχωρίζουν από την κοιλάδα του Αξιού, εισέβαλαν στην τελευταία κοντά στα στενά της Σιδηράς Πύλης περνώντας κοντά από τη Δοϊράνη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 443 – 444)
    • Ο Πτολεμαίος, στον προσδιορισμό της Δοβήρου και του Αστραίου, δείχνει ότι δεν είχαν μεγάλη απόσταση το ένα μέρος από το άλλο. Κάτι που αληθεύει με την υπόθεση ότι το Αστραίο ή Αιστραίο ήταν στον Στρούμιτζα και η Δόβηρος κοντά στην Δοϊράνη. Στρυμόνας, Στρούμα, Αστραίος και Στρούμιτζα μοιάζουν να είναι όλα διαλεκτικές τροποποιήσεις κάποιας γνήσιας λέξης της Μακεδονίας, που σημαίνει ποταμός. Το όνομα Αστραίο, όπως παρατήρησα ήδη, αποδόθηκε στο κάτω τμήμα του Αλιάκμονα και ο Βιστρίτσα φαίνεται να είναι παραφθορά ή σύγχρονη βουλγαρική μορφή του Αστραίου. Η πόλη Στρούμιτζα, οπότε, όπως και η προκάτοχός της, το Αστραίο, πήραν το όνομά τους από τον ποταμό στον οποίο βρίσκονται, όντας στην θέση εξαιρετικής σημασίας πάνω από τον κύριο παραπόταμο του Στρυμόνα, και τη φυσική πρωτεύουσα της κοιλάδας του. Το όνομα, υπονοεί τουλάχιστον, τον Στρυμόνα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 467-468)
    • Η Δόβηρος δεν πρέπει να ήταν πολύ μακρυά από τη Δοϊράνη. Αυτό, σε ένα βαθμό, επιβεβαιώνεται από τον Ιεροκλή, ο οποίος αναφέρει την Δόβηρο δίπλα στην Ειδομένη, ανάμεσα στις πόλεις της Υπατικής Μακεδονίας υπό Βυζαντινή κυριαρχία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 444)
    • Ο Πτολεμαίος, στον προσδιορισμό της Δοβήρου και του Αστραίου, δείχνει ότι δεν είχαν μεγάλη απόσταση το ένα μέρος από το άλλο. Κάτι που αληθεύει με την υπόθεση ότι το Αστραίο ή Αιστραίο ήταν στον Στρούμιτζα, και η Δόβηρος κοντά στην Δοϊράνη. Στρυμόνας, Στρούμα, Αστραίο, και Στρούμιτζα μοιάζουν να είναι όλα διαλεκτικές τροποποιήσεις κάποιας γνήσιας λέξης της Μακεδονίας, που να σημαίνει ποταμός. Το όνομα Αστραίο, όπως παρατήρησα ήδη, αποδόθηκε στο κάτω τμήμα του Αλιάκμονα, και ο Βιστρίτσα φαίνεται να είναι παραφθορά ή σύγχρονη βουλγαρική μορφή του Αστραίου. Η πόλη Στρούμιτζα, οπότε, όπως και η προκάτοχός της, το Αστραίο, πήραν το όνομά τους από τον ποταμό στον οποίο βρίσκονται, όντας στην θέση εξαιρετικής σημασίας πάνω από τον κύριο παραπόταμο του Στρυμόνα, και τη φυσική πρωτεύουσα της κοιλάδας του. Το όνομα υπονοεί τουλάχιστον τον Στρυμόνα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 467-468)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Κοντά στη Βλαχοκλεισούρα και το χωριό Μόκραινη υπάρχουν τα ερείπια μιας αρχαίας πόλης, την οποία ονόμαζαν Παλαιοχώρι. Η εμποροπανήγυρη της Δέμπενης μεταφέρθηκε, μετά την καταστροφή της, στο Μαύροβο. Τα ερείπια των τειχών αυτής της πόλης, που είναι απόλυτα αντιπροσωπευτικά της ελληνιστικής περιόδου, θα μπορούσαν να είναι τα τείχη του Δοβήρου, πόλης που αναφέρεται από τον Ηρόδοτο και συναντάται με το όνομα Διόβουρος έως τον αιώνα του Πορφυρογέννητου. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 23)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Δενδροχώρι

    Παλαιό Όνομα : Δέμπενι
    Δήμος : Καστοριάς
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Η εμποροπανήγυρη της Δέμπενης μεταφέρθηκε, μετά την καταστροφή της, στο Μαύροβο. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 22)
  • Το χωριό της Δέμπενης απέχει από το Βαψώρι τρεις λεύγες προς βορράν. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.36)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Βαρικό

    Παλαιό Όνομα : Μόκραινι
    Δήμος : Αμύνταιου
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Το χωριό Μόκραινη βρίσκεται μισή λεύγα χαμηλότερα από τη Βλαχοκλεισούρα. Το όνομά του αναφέρεται επίσης από τους ιστορικούς του Σκεντέρμπεη. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 23)

  • Η βόρεια έξοδος των στενών της Μοκραίνης αποτελεί την αφετηρία της ιλλυρικής επαρχίας της Δασσαρητίας. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.47)

  • Σχεδόν αντικριστά από το χωριό Πανταβίνα, μια λεύγα δυτικότερα συναντάμε το χωριουδάκι της Μοκραίνης, το οποίο ήταν προσαρτημένο στη Λυχνιδό. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.48)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Μοσχόπολη, Βοσκόπολη

    Παλαιό Όνομα : Βοσκόπολις
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Η Βοσκόπολις ήταν μια πόλη της Ιλλυρικής Μακεδονίας όπου είχαν εγκατασταθεί πολυάριθμοι Βλάχοι λόγω των νερών και των πλουσίων βοσκοτόπων. Αργότερα ,οι κάτοικοι λόγω και του εμπορίου με τη Γερμανία απέκτησαν οικονομική ευρωστία και μπόρεσαν να χτίσουν πολύ όμορφα σπίτια. Ωστόσο, ένας πασάς από την Αλβανία, πιθανόν ο πατέρας του Αλή-πασά των Ιωαννίνων, επιτέθηκε και λεηλάτησε την πόλη. Ο πληθυσμός αναγκάστηκε να φύγει. Άλλοι στο Βανάτο, άλλοι στην Ουγγαρία και άλλοι σε πόλεις της Μακεδονίας και κυρίως τις Σέρρες όπου ο Ισμαήλ μπέης τους δέχτηκε ασμένως. Σήμερα στη Βοσκόπολη δεν υπάρχουν παρά ερείπια και λίγοι φτωχοί κάτοικοι.(Cousinery, τομ.Ι, σ.17)
  • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Πρόσφυγες από τη Μοσχόπολη εγκαταστάθηκαν στη Βλαχοκλεισούρα. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 22)

  • Η Βοσκόπολη (Μοσχόπολη) θεμελιώθηκε τον 11ό αιώνα από τους Βλάχους εποίκους που εγκαταστάθηκαν ανάμεσα στους Τόσκηδες της μεσημβρινής πλαγιάς του όρους Σβώκη. Η αποικία αυτή από απλός καταυλισμός βοσκών μετατράπηκε σε εμπορικό επίκεντρο της Ηπείρου. Γύρω στα μέσα του 18ου αιώνα αριθμούσε περίπου σαράντα χιλιάδες κατοίκους, ενώ το 1788 ο πληθυσμός της αυξήθηκε κατά ένα τρίτο. Τα σχολεία της Βοσκόπολης ανθούσαν, ο πολιτισμός γεννιόταν κάτω από την προστασία της θρησκείας και των λειτουργών της. Οι μωαμεθανοί από το Δαγκλί και την Καυλωνία λήστευαν και σκότωναν τους ανθρώπους των καραβιών που σύχναζαν στις αγορές της Βοσκόπολης. Από την πλευρά τους οι Τούρκοι μπέηδες του Μπουζακίου, με το πρόσχημα ότι ήθελαν να προστατέψουν τους καταδιωκόμενους υπηκόους του Σουλτάνου, εγκατέστησαν στην πόλη φρουρά και μετά από δέκα χρόνια λεηλασιών, αρπαγών και πολέμων η Βοσκόπολη εξαφανίστηκε. Αυτό που απέμεινε από την πόλη αυτή είναι διακόσιες καλύβες, όπου διαμένουν φτωχοί βοσκοί. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.45-46)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Βοσνία

  • Η Υπερβορεία των αρχαίων ήταν η Βοσνία, της οποίας οι κάτοικοι έστελναν τις προσφορές τους στον Απόλλωνα μέσω της Ιλλυρίας. Από εκεί οι προσφορές έφταναν στην Ήπειρο για να διασχίσουν την Ελλάδα και την Εύβοια, όπου παραδίδονταν στους κατοίκους της Τήνου, οι οποίοι τις προσκόμιζαν στους βωμούς του θεού της Δήλου. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 20)
  • Οι Γάλλοι έμποροι περνούσαν από την εμπορική οδό την οποία χρησιμοποίησαν στη συνέχεια οι Κιρατζήδες της Κοσμόπολης, αφού διέσχιζαν τη Βοσνία, έως το Κωστενέτσιο. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 22)

  • Τα Καϊλάρια αποτελούσαν σταυροδρόμι των οδών που οδηγούν από την Ήπειρο στην Φιλιππούπολη και τη Βοσνία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 24)
  • Ελλάδα

    • Σε παλαιότερους χρόνους, κατά τους οποίους ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός είχε καταρρεύσει και η ομίχλη της δουλείας είχε σκεπάσει τις χώρες των Ελλήνων, και η ομίχλη της δουλείας άρχισε να επικαλύπτει τις ελληνικές χώρες, απειλώντας τη μνήμη των ελληνικών χωρών με εξάλειψη, ο Στράβων ο Καππαδόκης, ο Παυσανίας από τη Λυκία, ο Πτολεμαίος Κλαύδιος από την Πτολεμαΐδα της Αιγύπτου, καθώς επίσης και πολλοί άλλοι ελάσσονες γεωγράφοι, που διήλθαν κάθε περιφανή πόλη ή τοποθεσία που καταγράφεται στη μυθολογία, την ιστορία και την τέχνη, ἐγραψαν ο καθένας με το δικό του τρόπο τις εντυπώσεις του από τους τόπους που επισκέφθηκε, μετέδωσαν και παράλληλα διέσωσαν την υπάρχουσα γνώση στους συγχρόνους και τους μεταγενεστέρους. Άπλετο φως περιέλουσε τους τόπους που εξύμνησαν, αυξάνοντας τον σεβασμό προς αυτούς και παρόλο που ολόκληροι αιώνες διήλθαν από τότε, εκείνο το φως της γνώσης παραμένει ως λάμψη λυχνίας αναμμένης από δύναμη ανώτερη ως σήμερα και θα παραμείνει έτσι για πάντα, φωτίζοντας τη μνήμη και τα ένδοξα μνημεία των Ελλήνων. Αυτό το φως της γνώσης κάθε αλλό παρά αμαυρώθηκε από τις αρχαιολογικές ανασκαφές και από τα συγγράματα των νεωτέρων γεωγράφων. Εκείνοι οι αρχαίοι γεωγράφοι ακόμη και σήμερα παρίστανται άμεσοι αδηγοί και ποδηγέτες σ’ αυτούς που τους αρέσει να εντρυφούν στις αναμνήσεις της αρχαίας δόξας και στις επί τόπου έρευνες των αρχαίων ελληνικών πόλεων και χωριών και των πεδίων των ένδοξων μαχών.
      Και σε άλλες εποχές ομοίως, κατά τις οποίες το όνομα της Ελλάδας αποκόπηκε από τις σελίδες τις Ιστορίας, εξαιτίας της ισχυρής ρομφαίας των οπαδών του Μωάμεθ, και το πυκνό σκοτάδι της δυσκλεούς δουλείας την κάλυψε ολόκληρη βρέθηκαν άλλοι Έλληνες, όπως ο Εμμανουήλ Χρυσολωράς από την Κωνσταντινούπολη, ο Γεώργιος Τραπεζούντιος Κρής, ο Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων από την Κωνσταντινούπολη, προ πάντων δε ο Νικόλαος Σοφιανός από την Κέρκυρα. Όλοι αυτοί εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη, όπου με το έργο τους διαφώτισαν τον εκεί κόσμο για την Ελλάδα, μέσα από τις εκδόσεις γεωγραφικών έργων και με τις ερμηνείες των παλαιότερων. Πρώτος δε από όλους ο Σοφιανός, συνέγραψε το 1545 έναν γεωγραφικό χάρτη, όπου δίπλα στα κοινά γεωγραφικά ονόματα της τότε υπόδουλης Ελλάδας κατέγραψε και τα ένδοξα ονόματα της αρχαίας Ελλάδος, καλλυπτοντας έτσι μέσω της λάμψης των παλαιότερων ονομάτων την αφάνεια των συγχρόνων.
      Εμβριθής και δόκιμος διάδοχος όλων αυτών σ’ έμας τους νεώτερους Έλληνες δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί. Εμείς οι ασθμαίνοντες σύγχρονοι Έλληνες που αποκαλούμε τους εαυτούς μας απογόνους των αρχαίων Ελλήνων στηρίζοντας τη θέση αυτή στην καταγωγή, λησμονώντας ωστόσο ότι μας διαχωρίζει η χιλιετία της βυζαντινής Ιστορίας από εκείνους. Δεν έχουμε ούτε γεωγραφία της νέας Ελλάδος ούτε εικόνα των πόλεών της, του πολιτισμού και της κοινωνικής κατάστασης, ώστε να επιδείξουμε την νέα Ελλάδα και να την καταστήσουμε γνωστή.
      Στην Εστία (αριθμ.79, 3 Ιουλίου 1877), όπου δημοσιεύσαμε και τα προλεγόμενα του ανέκδοτού μας συγγράματος “Ιστορικόν σχεδίασμα περί των ασχοληθέντων εις γεωγραφικάς μελέτας της Ελλάδος λογίων Ελλήνων από της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως μέχρι σήμερον και βιβλιογραφία των υπό τούτων εκδοθέντων έργων”, γράψαμε και το αναφέρουμε κι εδώ, χωρίς να διατρέχουμε κανένα κίνδυνο να προσκρούσουμε στην αλήθεια, η χώρα αυτἠ παραμένει ακόμα και τώρα άγνωστη. Η από κάθε άποψη εξέταση των επαρχιών, του κλίματος, των προϊόντων, της κοινωνικής και διανοητικής ανάπτυξης, της θρησκευτικής, της εμπορικής και βιομηχανικής κατάστασης κ.ο.κ. πραγματοποιήθηκε από τις ίδιες τις ελληνικές κυβερνήσεις, ή από ιδιωτικούς φορείς αλλά και από συλλόγους ή εταιρείες. Άγνωστα παραμένουν ακόμη ως ένα βαθμό η χλωρίδα της, η ζωολογία, η ορυκτολογία, τα μέταλλά της, τα κατά τόπους προϊόντα, η φυσική κατάσταση του εδάφους, η ορεογραφία και υδρογραφία της, η κλασσική αρχαιότητα, η εκκλησιαστική, οι κατά τόπους διάλεκτοι, που αποτελούν ένα ζωντανό πολύτιμο μνημείο και το οποίο δυστυχώς φθείρεται από το χρόνο. Άγνωστη παραμένει ακόμη η εθνογραφία της Ελλάδας και μάλιστα αυτή των υπόδουλων ακόμη επαρχιών της. Το τελευταίο αποτελεί ζωτικό ζήτημα για τον ελληνισμό, το οποίο τελευταίως ανασύρθηκε από τους εχθρούς του, που το περιέπλεξαν με τα σύγχρονα πολιτικά θέματα.
      Μετά την πάροδο πενήντα χρόνων αυτόνομης ύπαρξης για το ελληνικό κράτος, μετά την παρέλευση τόσων ετών από την ίδρυση ελληνικού πανεπιστημίου και πολυτεχνικής σχολής, μετά την παρέλευση τόσων χρόνων από την ίδρυση στρατιωτικής σχολής, μετά από τη διαρκή διατήρηση και ύπαρξη προξένων στις υπόδουλες επαρχίες της Ελλάδας, μετά από τη σύσταση συλλόγων των απανταχού Ελλήνων κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, μετά την ύπαρξη τέλος αρχιερέων, οι οποίοι ασκούν ισοβίως την εξουσία τους στις ελεύθερες και υπόδουλες επαρχίες της Ελλάδος αποτελεί πρωτότυπο γεωγραφικό ή τοπογραφικό έργο, μία μονογραφία, αφιερωμένη σε κάποια επαρχίας. Εξάλλου, εκτός από δύο ή τρεις χάρτης της Ελλάδος, στην υπηρεσία της επιστήμης και της διοίκησης δεν έχει εκπονηθεί. Γι’ αυτό όταν η Ελλάδαπριν από 3 χρόνια προσκλήθηκε στο μεγάλο γεωγραφικό συνέδριο, που συνήλθε στο Παρίσι δεν είχε να επιδείξει τίποτε στις αίθουσες των συνεδριάσεων, όπου το απαστράπτον φως της σοφίας και της επιστήμης έλουζε τα πάντα, και όπου οι ευγενείς κόποι της εργασίας των κυβερνήσεων και των ιδιωτών έβγαζαν εύγλωττη φωνή. Ευχής έργον ωστόσο θα ήτανσε κάποια γωνία να είχε αναρτηθεί και κάποιος χάρτης της Ελλάδος, συντεταγμένος από κάποιον στρατιωτικό, όπου θα απεικονίζονταν τοπογραφικά όλα εκείνα τα πεδία των μαχών, τα οποία δοξάσθηκαν από το αίμα και τους ηρωϊκούς θανάτους των πατέρων μας. Τα έργα αυτά αποτελούν το φυσικό στολίδι και τη δαφνοστεφή δόξα της νεώτερης Ελλάδος.
      Για εμάς η γεωγραφία θεωρείται μάθημα της κατώτατης εκπαίδευσης, και διδάσκεται ατελώς από ανεπαρκή εγχειρίδια. Ο Έλληνας για να μάθει τη γεωγραφία της χώρας του αναγκάζεται να προστρέχει στα έργα ξένων περιηγητών και γεωγράφων, των οποίων τα συγγραφικά έργα και υποκειμενικά είναι και έχουν γραφεί προς όφελος των ομοφύλων τους.
      Εκτός αυτού, τα υπάρχοντα διδακτικά εγχειρίδια, καθώς αποτελούν μεταφράσεις ξένων συγγραμάτων, διχοτομούν την Ελλάδα, διότι σ’ αυτά αναλύεται πληρέστερα η γεωγραφία της ελέύθερης Ελλάδας, ενώ ελάχιστες γραμμές ή σελίδες αφιερώνονται στη γεωγραφία της υπόδουλης.
      Τα ατοπήματα της μεθόδου αυτής στην καθολική ενότητα των ελληνικών περιοχών είναι καταφανή και κατέστησαν καταφανέστερα τα τελευταία χρόνια, οπότε ελληνικές χώρες διεκδικούνται από αλλοφύλους.
      Θα μπορούσαμε να γεμίσουμε ολόκληρες σελίδες συντάσσοντας έναν κατάλογο με τα γεωγραφικά, εθνολογικά, και ιστορικά συγγράματα, τα οποία λόγιοι σλαβικής καταγωγής δημοσίευσαν με την εισήγηση Ευρωπαίων με θέμα τις σλαβικές χώρες και τη σλαβική φυλή. Ακόμη θα μπορούσε να καταγραφεί ο αριθμός των εκδιδόμενων σλαβικών ημερολογίων για κάθε έτος, τα οποία αποτελούν καθημερινή πνευματική τροφή κάθε σλαβικής οικογένειας και κάθε Σλάβος γαλουχείται μ’ αυτά εως ότου έρθει η ώρα να διοικήσει τη χώρα του, σύμφωνα με τα πάτρια ιδεώδη.
      Ποια όμως είναι τα εγκόλπια και οι συνέκδημοι του Έλληνα στις χώρες του; Ποιο έργο σπουδαίο και εμβριθές κατάφεραν να αντιτάξουν οι δικοί μας λόγιοι κατά των έργων εκείνων και ποιος πλούσιος Έλληνας μιμήθηκε τον Leak, τον Ηeuzey, τον Delacoulonche, τον Claubry, για να θυμόμαστε πως υπάρχει γεωγραφική, εθνολογική και αρχαιολογική περιγραφή που μας έδωσε ο ίδιος περιτρέχοντας εν μέσω κινδύνων και κόπων τις υπόδουλες ελληνικές χώρες; Εμείς τουλάχιστον δεν γνωρίζουμε κανέναν. Απεναντίας γνωρίζουμε έργα, στα οποία έχει γραφτεί πως ελληνικές χώρες της Μακεδονίας, που βρίσκονται περίπου μεταξύ στην 18, 15′ και 19 Μήκους του Μεσημβρινού των Παρισίων και 40, 25′ και 40, 30′ Πλάτους, ή καλύτερα αυτές που τοποθετούνται ΝΔ από τις επαρχίες της Κόνιτσας, ΒΔ από την Κολωνία ΝΑ από τα Γρεβενά, ανατολικά από τον Αλιάκμονα και την λίμνη της Καστοριάς σημειώνονται στον χάρτη του Kiepert ως Regions non exprlorees, που σημαίνει χώρες άγνωστες, που σημαίνει απλά γη που ποτε της δεν κίνησε το ενδιαφέρον των επιστημόνων για να την μελετήσουν. Παραλείπω να πω πως ο ίδιος γεωγράφος σε άλλο σημείο του έργου του σημειώνει ολόκληρες περιοχές των αλβανικών επαρχιών ως άγνωστες, εξαιτίας του γεγονότος ότι είχε ατελείς γεωγραφικές περιγραφές. Παραδείγματος χάριν σημειώνει πως στην επαρχία Σκαπαρίου 63 villages de position inconnue, στην επαρχία της Μαλακάσας 61 villages de position inconnue, προς Β. του Αυλώνος 16 villages de position inconnue. Το ίδιο συμβαίνει και για άλλες περιοχές.
      Αυτές οι σημειώσεις στο χάρτη σχεδιασμένες από δόκιμο γεωγράφο μαρτυρούν πως οι Έλληνες, παρόλο που είχαν άμεσο συμφέρον να γνωρίσουν εκείνες τις χώρες, δεν έπραξαν τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση.
      Αλλά μήπως είναι γνωστή και η ελεύθερη Ελλάδα; Σε περίπτωση που δημοσιευόταν κάποιος χάρτης, στον οποίο θα χαρτογραφούνταν με την κάθε οι τοποθεσίες των επαρχιών ή νομών της Ελλάδας, βέβαιο είναι ότι σε πολλά σημεία θα υπήρχαν κενά ελλείψη πληροφοριών και γεωγραφικών περιγραφών. Τολμούμε να υποστηρίξουμε, όπως έχουμε γράψει και σε άλλα μας συγγράμματα (βλ. Εστία, αριθ, 79, σελ. 425) πως οι επαρχίες της Ελλάδας δεν γνωρίζονται μεταξύ τους και αποτέλεσμα αυτής της άγνοιας είναι οι πολιτικές συγκρούσεις. Αφορμή για τις τελευταίες είναι οι κυβερνητικές εκθέσεις διοικητικών υπαλλήλων, οι οποίοι προσπαθούν να συγκεράσουν τα φυσικά πλεονεκτήματα της μιας επαρχίας προς τα μειονεκτήματα της άλλης μέσα από την παροχή βοήθειας.
      Μέγιστη ανάγκη, που επιβάλλεται από την υψηλή και ευγενή ιδέα της ελληνικής ενότητας, ανάγκη που δημιουργήθηκε εξαιτίας των εσχάτως γενόμενων συμβάντων, επιβάλλει να εξερευνηθεί από κάθε πολιτική άποψη η φυσική γεωγραφία των δύο ελληνικών χερσονήσων. Ο καρπός μιας τέτοιας μελέτης είναι πολύτιμος, καθώς οι μεταφράσεις δεν αρκούν. Οι μεταφράσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο ως δείγμα μελέτης και συγγραφής, διότι κάθε άλλο παρά πληρούν τις εθνικές ανάγκες.
      Η Ελλάς, της οποίας η αποστολή στην Ανατολή είναι μεγίστη, και η οποία οφείλει με τη διπλή της ύπαρξη, την αυτόνομη και την υπόδουλη, να διατηρήσει την εθνική της ενόητητα, οφείλει να μελετά αδιάλειπτα τόσο τα θέματα που την αφορούν όσο και τους γειτονικούς της λαούς. Για την πραγματοποίηση αυτού του έργου όλοι πρέπει να καταθέσουν το αποτέλεσμα της μελέτης και του κόπου τους, καθώς δεν είναι δουλειά ενός ανθρώπου, αλλά πολλών, δουλειά που εμπνέεται από τον έρωτα για την επιστήμη και την αλήθεια.
      Προτάσσοντας αυτές τις λίγες λέξεις δεν έχουμε τη διάθεση να κατηγορήσουμε κάποιον, αλλά να καταγράψουμε την ατελή και αμυδρή εικόνα που επικρατεί στη χώρα μας ως προς την επιστήμη της γεωγραφίας, η οποία αν συνεχιστεί θα έχει ολέθριες συνέπειες, θα βλάψει τον τόπο και θα εμποδίσει την εθνική ανάπτυξη και την πρόοδο.
      (Isambert, τόμ.Ι, σ. δ – ε – στ – ζ – η – θ – ι – ια – ιβ)
  • Τροπαιούχος

    Παλαιό Όνομα : Μαχαλάς
    Δήμος : Φλώρινας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Το κεφαλοχώρι του Μαχαλά αριθμεί 150 βουλγαρόφωνες οικογένειες, τουρκικές και χριστιανικές. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 18)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Πτολεμαΐδα

    Παλαιό Όνομα : Καϊλάρια
    Δήμος : Εορδαίας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]

    • Το χωριό Καϊλάρ είναι γνωστό για τους σιδηρουργούς του. (Chirol, σ. 64)

    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Από εκεί η οδός πηγαίνει προς τα ανατολικά και διατέμνει χωρίς γέφυρα τον παραπόταμο του Καρά-Σού Βρούτο και εγκαταλείπει στα δεξιά μια άλλη οδό που πηγαίνει στη Θεσσαλονίκη δια της Μπάνιας (εδώ υπάρχει υδραγωγείο και ρωμαϊκή υδατολεκάνη που δέχεται το νερό από μια πηγή που χύνει χλιαρό νερό και κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Δίπλα από τη Μπάνια βρίσκονται τα μεγαλοπρεπή ιπποφορβεία, που συστάθηκαν από τον Φίλιππο), δια του Καϊλάρ (Σαριγκιούλ) και Καραφερίας κάμπτεται προς τα ανατολικά φτάνοντας στο χάνι Γκορνίσεβο και κατεβαίνει με απότομη κλίση στο Όστροβο. (Isambert, σ. 38)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Τα Καϊλάρια απέχουν πέντε μίλια από τη Ρακίτσκα. Τα Καϊλάρια αποτελούν σταυροδρόμι των οδών που οδηγούν από την Ήπειρο στη Φιλιππούπολη και τη Βοσνία. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 24)
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Λαχανάς

    Παλαιό Όνομα : Λαχάντσε
    Δήμος : Λαγκαδά
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Υπάρχουν δύο δρόμοι προς Θεσσαλονίκη. Ο πιο άμεσος διασχίζει την οροσειρά των βουνών στα νοτιοδυτικά της πεδιάδας, μέσω ενός χωριού που ονομάζεται Λαχανάς και από εκεί κατευθύνεται προς την κοιλάδα του Λαγκαδά. Ο άλλος, πιο ανατολικός, συνεχίζει στην ίδια κορυφογραμμή των βουνών και ενώνεται με τη μεγάλη διαδρομή από την Κωνσταντινούπολη στο Κλισαλί, στα ανατολικά του Λαγκαδά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 207- 208)
    • Λέγεται, ωστόσο, ότι υπήρχε ακόμη μία αρχαία τοποθεσία στο Λαχανά, στη βόρεια κατεύθυνση του δρόμου από τις Σέρρες στη Θεσσαλονίκη, η οποία βρίσκεται ομοίως στο λόφο της ίδιας κορυφογραμμής των βουνών και μπορεί να έχει κάποια αξίωση να θεωρείται η πλευρά της Όσσας.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 229-231)
    • Πιθανώς το Μαύροβο είναι η τοποθεσία της Λητής ή του Σωχού εάν τοποθετήσουμε την Όσσα στον Λαχανά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 462)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Μιάμιση λεύγα από το ποτάμι της Καραβέροιας βρίσκεται ο Λαχανάς, ένα χωριό με σαράντα βουλγαρικές οικογένειες. Από εδώ μέχρι τη γέφυρα του Βαρδάρη, όπου υπάρχει χάνι και φυλάκιο του δερβέναγα για την είσπραξη των διοδίων, η απόσταση είναι τεσσερισήμισι λεύγες. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ.94)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κώτας

    Παλαιό Όνομα : Κατωχώρι
    Δήμος : Πρέσπας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]

  • Από το όρος Βόρας, στην περιοχή που οι χωρικοί αποκαλούν Βάξορ, πάνω από το χωριό Ρούλια, πηγάζει ο Βαρδάρης του Σαριγούλ, που σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι ο Εριγώνας των αρχαίων. (Pouqueville, τόμ. ΙΙΙ, σ. 17)
  • [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]