Author: sightseers

• Κορησός

  Παλαιό Όνομα : Γκορέντσι

  Δήμος : Καστοριάς

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Leake’]

  • Χωριό κοντά στην πόλη της Καστοριάς, από όπου καταγόταν ο Άγιος Διονύσιος,ο οποίος ασκήτεψε στην περιοχή- και αδελφός του επισκόπου Τραπεζούντος- προς τιμήν του οποίου χτίστηκε μοναστήρι στο Άγιο Όρος από τον Αλέξιο Κομνηνό το 1380. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 116)

  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [end_tabset]

  23 Ιουλίου 2013

• Μαντεμοχώρια

  Παλαιό Όνομα : Μαντεμοχώρια

  Δήμος : Αριστοτέλη

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Leake’]

  • Το Ίσβορο αποτελείται από τριακόσια ως τετρακόσια σπίτια χωρισμένα σε δύο- σχεδόν ισομεγέθεις- ΄΄μαχαλάδες΄΄, σε απόσταση ενός μιλίου ο ένας από τον άλλο. Στον τούρκικο μαχαλά βρίσκεται και η κατοικία του Ρουστέμ Αγά, ο οποίος διευθύνει τα γειτονικά αργυρωρυχεία ενώ διοικεί και δώδεκα ελευθεροχώρια στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, τα οποία από την ένωση των Μουκατάδων ονομάστηκαν Σιδηροκαύσια ή Μαντεμοχώρια.(Leake, τομ. III, σ. 160)
  • Ο Ρουστέμ,ο υπεύθυνος των ορυχείων ήταν υποχρεωμένος να πληρώνει 120 πουγγιά και 200 οκάδες ασημιού για την ενοικίαση των χωριών και των ορυχείων. Ωστόσο, τα έσοδα από τα ορυχεία δεν ξεπερνούσαν τις 100 οκάδες και τη διαφορά την κάλυπταν οι Έλληνες κάτοικοι των χωριών προκειμένου να διατηρήσουν τα προνόμια που απέρρεαν από την υπαγωγή τους στη διαχείριση των ορυχείων. Τα χωριά που ήταν επιφορτισμένα με την εκμετάλλευση των ορυχείων βρίσκονταν κυρίως στα ορεινά της χερσονήσου της Χαλκιδικής ενώ κάποια βρίσκονταν στην πεδιάδα νοτιοδυτικά του Ίσβορου, κοντά στον ισθμό της Σιθωνίας. (Leake, τομ. III, σ. 161)
  • Η περιοχή των Μαντεμοχωρίων συνορεύει στα νοτιο-δυτικά με τα Χασιά ή Χάσικα.Πρόκειται για δεκαπέντε Ελευθεροχώρια ,που σχηματίζουν μια συνομοσπονδία όμοια με την αντίστοιχη των ορυχείων ενώ διοικούνται από την αριστοκρατία εκάστου χωριού και ένα συμβούλιο για τη συγκέντρωση των φόρων και άλλες γενικές υποθέσεις.Για όλα τα σημαντικά ζητήματα απευθύνονταν στον Τούρκο αγά που κατοικούσε στον Πολύγυρο και εκμίσθωνε τη συλλογή των φόρων από την Πύλη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 162-163)

  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]

  • Στα Μαντεμοχώρια της Χαλκιδικής, η συνθήκη που είχαν υπογράψει με την τουρκική διοίκηση τους επέβαλλε να υπακούουν στον Μαντέμ Εμίν ,τον Τούρκο αξιωματούχο που είχε πολιτική και δικαστική εξουσία στην περιοχή. Οι κάτοικοι της περιοχής πλήρωναν το φόρο που τους αναλογούσε σε μέταλλο και ήταν απαλλαγμένοι από οποιαδήποτε άλλη εισφορά και από το σπαχιλίκ (εισφορά για το ιππικό).Όσον αφορά το χαράτσι οι κοινότητες είχαν έρθει σε συμβιβασμό με τον φοροεισπράκτορα του Πασαλικίου. Η περιοχή και ο διοικητής της ήταν ανεξάρτητοι και από τον Πασά και τον Μεκκιαμέχ (δικαστής) της Θεσσαλονίκης. (Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 73)
  • Οι δώδεκα συνοικίες των Μαντεμοχωρίων έπρεπε να πληρώνουν φόρο 40.000 άσπρα. (Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 83)
  • Η περιοχή των Μαντεμοχωρίων είχε 1.200 φορολογούμενα νοικοκυριά αλλά μόνο τα 770 είχαν τη δυνατότητα να πληρώνουν φόρους. (Urquhart,τομ. ΙΙ,σ. 83)

  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]

  • Το χωριό Μαχαλά κείται σε πετρώδες έδαφος και περιλαμβάνει 37 οικογένειες χριστιανικές, εκκλησία, χάνι, παντοπωλείο και 2 βρύσες.Το χωριό αυτό μαζί με άλλα Μαντεμοχώρια κάηκε από τους Τούρκους το 1821. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 519)

  [/tab]
  [end_tabset]

  23 Ιουλίου 2013

• Testudo

  • σώμα του ρωμαϊκού στρατού που σχηματίζει μια κεκλιμένη πλατφόρμα με το σήκωμα των ασπίδων τους πάνω από το κεφάλι τους. (Holland, σ. 299)

  22 Ιουλίου 2013

• Μεθώνη

  Παλαιό Όνομα :Ελευθεροχώρι

  Δήμος : Μεθώνης

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]

  • Η πόλη στην οποία ο Φίλιππος, ενώ τη πολιορκούσε, έχασε το δεξί του μάτι από ένα βέλος από τα τείχη. Η περιοχή βρίσκεται στο ανατολικότερο τμήμα της κτήσης του Αλή Πασά και πλησιάζει πιο κοντά στη Κωνσταντινούπολη. (Holland, σ. 308-309)

  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]

  • Μια ώρα μετά τη Χαλάστρα βρίσκεται το Κλειδί, όπου βρίσκεται και ένα αξιόλογο αρχαίο μνημείο, μία μεγάλη αψίδα ρωμαϊκής γέφυρας, η οποία αντικατέστησε πιθανότατα μία αρχαιότερη μακεδονική που υπήρχε στη συμβολή των ποταμών Λουδία και Αλιάκμονα. Σύμφωνα με τον Delacoulonche η ίδια αυτή γέφυρα δείχνει μία ορισμένη θέση από την Πύδνα και τη Μεθώνη στην Πέλλα και τη Θεσσαλονίκη και καθορίζει τη θέση της πόλης της Αλώρου ή Ελώρου, όπως αναφέρει ο Πλίνιος, ο Στράβων, ο Σκύλακας και ο Στέφανος ο Βυζάντιος και η οποία ήταν πριν ακόμη το χτίσιμο της Πέλλας η σπουδαιότερη ναυτική πόλη μετά τη Χαλάστρα. Κάποιο ιχθυοτροφείο που βρίσκεται δίπλα στις εκβολές του Αλιάκμονα αποδεικνύει ακόμη και σήμερα τη σημασία αυτής της πόλης. Ο Αλέξιος Κομνηνός στρατοπέδευσε με τον στρατό του εδώ, μεταξύ του Αξιού και του Αλιάκμονα όταν πορευόταν κατά του Νικηφόρου Βασιλακίου. Το Κλειδί που διαδέχθηκε αυτή την πόλη αναφέρεται στην ιστορία της οθωμανικής κατάκτησης, διότι εδώ ο Μουράτ Β’ δέχθηκε τα κλειδιά που του πρόσφεραν οι απεσταλμένοι των Ιωαννίνων.
    (Isambert, σ. 65-66)
  • Ο ορμίσκος του Ελευθεροχωρίου είναι το καλύτερο ορμητήριο αυτής της παραλίας. Τα λίγα εμπορικά καταστήματα και τα χάνια έχουν αδιάκοπη επικοινωνία με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρόλο που εδώ δεν υπάρχει κανένα ίχνος αρχαιολογικών μνημείων, ο Heuzey υποθέτει πως εδώ κείται η αρχαία Μεθώνη, η οποία σύμφωνα με το Στράβωνα απέχει 40 στάδια ή τρεις λεύγες από την Πύδνα και 70 στάδια από την Άλωρο της Βοττιαίας, η οποία στους Αθηναίους χρησίμευε σαν κέντρο κατά των εκστρατειών τους στη Μακεδονία.
    Από τη σκάλα του Ελευθεροχωρίου μέσα σε μία ώρα φτάνουμε στο Ελευθεροχώρι. Πριν από 40 χρόνια η ίδια αυτή πόλη είχε πυρποληθεί και τώρα είναι ένα τσιφλίκι με 15 καλύβες.
    (Isambert, σ. 68)

  [/tab]
  [tab name=’Leake’]

  • Το χωριό απέχει δύο μίλια από τη θάλασσα. Ανάμεσα στο Κίτρος και το Ελευθεροχώρι εκτείνονται γόνιμοι λόφοι, από τους οποίους καλλιεργείται λιγότερο από το 1/3 του εδάφους τους. Η ποιότητα του χώματος επιτρέπει την καλλιέργεια καλαμποκιού επί δύο συνεχόμενα έτη. Κάθε σιταποθήκη και αγροικία είναι γεμάτη από καλαμπόκι.Σε αυτά τα μέρη οι τουρκικές σιταποθήκες είναι τεράστια, ξύλινα ορθογώνια οικοδομήματα, με ένα κιόσκι στην κορυφή. Γενικώς είναι τα πιο περίοπτα κτίρια στο χωριό. Τα τούρκικα σπίτια είναι χτισμένα με τέτοιο τρόπο ώστε αντιστοιχούν στην φυσική ευφορία του εδάφους καθώς είναι ευρύχωρα και άνετα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 428 – 429)
  • Ολόκληρη η εξοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δε διαθέτει επαρκή πεδιάδα. Αποτελείται, με εξαίρεση μικρά κομμάτια επίπεδων εδαφών κοντά στην ακτή, από τις υπώρειες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
  • Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτήν οι αρχαίοι. Είναι αυτός, κυρίως, ο λόγος που συντείνει στην ταύτιση της θέσης με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι τη Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και τον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)
  • Η σκάλα του Ελευθεροχωρίου βρίσκεται περίπου μισή ώρα από το χωριό, στο σημείο όπου τελειώνουν οι λόφοι και ξεκινάνε οι μεγάλες πεδιάδες. Οι τελευταίες υδρεύονται από τον Βιστρίτζα, τον Καρασμάκ και τον Βαρδάρη. Ένα μεγάλο τμήμα των πεδιάδων κατέχεται από τη λίμνη των Γιαννιτσών ή της Πέλλας καθιστώντας το Ελευθεροχώρι ως το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Πιερία και τη Βοττιαία.Πέρα από τη λίμνη της Πέλλας, το παράκτιο τμήμα της πεδιάδας εμπεριέχει μια μακρά σειρά από λιμνοθάλασσες, ξεκινώντας από το Ελευθεροχώρι και φθάνοντας σχεδόν μέχρι τη Θεσσαλονίκη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 436)
  • Ο Leake τοποθετεί την Πύδνα στο Αγιάν ενώ θεωρεί ότι το Κίτρος αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μετά την παρακμή της Πύδνας και της Μεθώνης, σε μια θέση ανάμεσα στις δύο ελληνικές πόλεις. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429)
  • Η Μεθώνη αναφέρεται, στον Περίπλου του Σκύλακα, ως μια από τις Ελληνικές αποικίες που δημιουργήθηκαν στην ακτογραμμή κατά τη διάρκεια των πρώιμων χρόνων. Η περιοχή τότε θεωρούνταν ως τμήμα της Θράκης και η πόλη ήταν υπό την κατοχή της Αθήνας, όταν η Μεθώνη ήταν αποικία της Ερέτριας.Με βάση τα παραπάνω η πόλη βρισκόταν είτε πάνω ή πολύ κοντά στην ακτογραμμή. Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτήν οι αρχαίοι. Είναι αυτός, κυρίως, ο λόγος που συντείνει στην ταύτιση της θέσης αυτής με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι τη Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και τον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)
  • Η Πιερία, η άλλη επαρχία που αναφέρεται από τον Όμηρο, βρισκόταν υπό την κατοχή Θρακών, προτού κατακτηθεί από τους Τημενίδες. Γι’ αυτό το λόγο και ο Ορφέας αποκαλούνταν Θράκας και η Πύδνα και η Μεθώνη στην Πιερία περιγράφονταν ως ελληνικές αποικίες στην ακτή της Θράκης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 447)

  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [end_tabset]

  22 Ιουλίου 2013

• Κίτρος

  Παλαιό Όνομα : Πύδνα

  Δήμος : Πύδνας

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]

  • Το Κίτρος είναι μία μικρή πόλη, που κυρίως κατοικείται από Τούρκους, και περιλαμβάνει ένα τζαμί στην κορυφή του λόφου.Το Κίτρος βρίσκεται σε απόσταση 5 μιλίων από την Κατερίνη. Η πόλη είναι πάνω ή πολύ κοντά στη Πύδνα, όπου έλαβε χώρα η μάχη στην οποία ο Π. Αιμίλιος νίκησε τον Περσέα, και κατάστρεψε το βασίλειο των Μακεδόνων.Η φύση του εδάφους στην παρούσα κατάστασή του συμφωνεί ακριβώς με την αφήγηση της ιστορίας, και απεικονίζει καλά όλες συνθήκες του γεγονότος. O Μακεδονικός στρατός αποχωρώντας από το φρούριό στον Ενιπέα από φόβο για τον ερχομό του Σκιπίωνα, πήραν θέση στη βόρεια μεριά αυτής της κοιλάδας, μπροστά από τη Πύδνα. Ο ρωμαϊκός στρατός έφτασε σύντομα στη νότια ακτή του ποταμού και μία νύχτα παρενέβη σε αυτή τη θέση προτού η μάχη ξεκινήσει.Η μάχη έλαβε χώρα την επόμενη μέρα στις όχθες του ποταμού• ο ενθουσιασμός των Ρωμαίων ήρθε δεύτερος από τη σωφροσύνη του στρατηγού τους και κατάφεραν να νικήσουν τον εχθρό καθώς ο μακεδονικός στρατός καταστράφηκε ολοκληρωτικά.Λέγεται ότι 20.000 σφαγιάστηκαν στο πεδίο της μάχης, και ο αριθμός των αιχμαλώτων ξεπέρασε τις 10.000. Ο ίδιος ο Περσέας ξέφυγε μέσα από τα δάση της Πιερίας στη Πέλλα και λίγο αργότερα έμεινε αιχμάλωτος στη Σαμοθράκη. (Holland, σ. 308)

  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]

  • Μετά τη μάχη της Πύδνας υποτάχθηκε η Θεσσαλονίκη στους Ρωμαίους και έγινε από αυτούς η πρωτεύουσα της Μακεδονίας.(Isambert, σ. 47)
  • Εγκαταλείποντας τη Θεσσαλονίκη κάποιος μπορεί μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να πλεύσει με καϊκιού στο λιμάνι του Ελευθεροχωρίου, που είναι περίπου 2 ώρες ταξίδι με ούριο άνεμο, και το οποίο βρίσκεται δίπλα από τα ερείπια της Πύδνας.(Isambert,σ.64)
  • Αυτός ο ορμίσκος του Ελευθεροχωρίου είναι το καλύτερο ορμητήριο αυτής της παραλίας. Τα λίγα εμπορικά καταστήματα και τα χάνια έχουν αδιάκοπη επικοινωνία με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρόλο που εδώ δεν υπάρχει κανένα ίχνος αρχαιολογικών μνημείων, ο Heuzey υποθέτει πως εδώ βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Μεθώνης, η οποία σύμφωνα με το Στράβωνα απέχει 49 στάδια ή τρεις λεύγες από την Πύδνα. (Isambert,σ.68)
  • Από εκείνο το σημείο (Αιγίνιο) ο οδοιπόρος περνώντας μέσα από το πιέριο δάσος πλησιάζει σε μεγάλο βαθμό την παραλία και φτάνει μετά από τρεις ώρες στη θέση της αρχαίας Πύδνας μεταξύ Παλαιοκίτρου και της σκάλας του Κίτρους,που είναι η πρώτη παραλιακή πόλη της οποίας έγιναν κύριοι οι Μακεδόνες. Αυτή την κατείχε ο Αλέξανδρος, ο γιός του Αμύντα. Επίσης εδώ κατέφυγε ο Θεμιστοκλής όταν έφυγε από την Αθήνα. Η Πύδνα πολιορκήθηκε από τους Αθηναίους όταν αυτοί εκδικήθηκαν τον Περδίκα τον Β΄, γιατί υποκίνησε τη στάση της Ποτίδαιας και οργάνωσε την ολυνθιακή συμμαχία. Επί των ημερών του Αρχελάου στασίασαν οι κάτοικοι της πόλης προσπαθώντας να αποτινάξουν τον μακεδονικό ζυγό, αλλά όταν πολιορκήθηκαν από εκείνον που βοηθούνταν από τον αθηναϊκό στόλο υποτάχθηκαν. Κατόπιν οι Πυδναίοι κατόρθωσαν να διώξουν τους Μακεδόνες και έγιναν μέλος της ηγεμονίας των Αθηνών. Το 356 π.χ. ο Φίλιππος πέτυχε την απόσπασή τους δελεάζοντας με χρυσάφι τους κατοίκους της. Από τότε η Πύδνα τελούσε υπό την εξουσία των Μακεδόνων. Στα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατέφυγε στη Πύδνα η βασίλισσα Ολυμπιάδα, όταν πολιορκήθηκε από τον Κάσσανδρο και παραδόθηκε από την πείνα το 316 π.χ. Πολύ αργότερα κατά το 169 π.χ. η Πύδνα χρησιμοποιήθηκε από τον βασιλιά Περσέα για την κατασκευή στρατιωτικών έργων κατά των Ρωμαίων. Το 168 π.χ. ο Περσέας συνήψε μάχη έξω από αυτή την πόλη και κατανικήθηκε, η δε πόλη περιήλθε υπό την εξουσία των Ρωμαίων. Στα βυζαντινά χρόνια η Πύδνα μετονομάστηκε σε Κίτρο, αλλά οι βυζαντινοί έκαναν στα κείμενα τους αναφορά ως προς το παλαιό όνομα της κώμης. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία μπορεί να τεκμηριωθεί η μεταφορά της πόλης σε διάφορες εποχές προς το εσωτερικό όταν η ύπαρξη κινδύνου καθιστούσε την κίνηση αυτή επιτακτική. Έτσι γίνεται μνεία στην ύπαρξη φρουρίου της Κίτρου, που χρησίμευε για τη φύλαξη των στενών των Τεμπών. Το Κίτρος μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους κατέστη τιμάριο και πολλές φορές μνημονεύεται από τους αρχαίους χρονογράφους. Κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους μνημονεύεται ως έδρα του Επισκόπου Θεσσαλονίκης. Από το 1343 το Κίτρος επανήλθε στα χέρια των Ελλήνων αυτοκρατόρων. Η ιστορία της κατά τη διάρκεια της τουρκικής τυραννίας είναι άγνωστη.
    Η αρχαία Πύδνα, το μακεδονικό λιμάνι, κατά τις τελευταίες έρευνες του Heuzey ορίζεται μεταξύ του Παληοκίτρου, όπου υπάρχουν λείψανα βυζαντινού φρουρίου και του όρμου της Κίτρου, όπου προσορμίζονται οι λέμβοι. Εδώ υπάρχει μία σωρεία οροπεδίων που χωρίζονται από χαράδρες, και παρόλο που δεν σχηματίζεται κάποια ψηλή ακρόπολη, ωστόσο παρέχει ένα επιτήδειο τοπίο για μία οχυρή θέση δίπλα στη θάλασσα.
    Τα μέρη που γειτνιάζουν με την Πύδνα έχουν άπειρα ίχνη σπουδαιότητας της μακεδονικής αυτής πόλης. Κατ’ αρχήν δεν μπορεί κάποιος από τους όρμους της Πύνδας και της Τούζλας να ανεβεί στις δυτικές λοφοσειρές και να επισκεφθεί την πόλη Κίτρος, η οποία ίσως είναι η αρχαία βυζαντινή πόλη.
    (Isambert, σ.69 -71)
  • Για όσους θέλουν να εξερευνήσουν τα της Πύδνας η εκδρομή στα στενά της Πέτρας είναι απαραίτητη, για να δουν τους τόπους που πολέμησαν ο Αιμίλιος Παύλος εναντίον των Μακεδόνων. Όντως από αυτό το στενό ο Ρωμαίος Ύπατος κύκλωσε τους Μακεδόνες, αναγκάζοντας τον βασιλιά Περσέα να εγκαταλείψει τις θέσεις του στον Ενιπέα ποταμό πριν το Δίον και να υποχωρήσει προς την Πύδνα. Ενώ ο Ύπατος προσποιήθηκε προσβολή κατά των ισχυρών θέσεων που διέθεταν οι Μακεδόνες στον Ενιπέα, ένα σώμα ισχυρών λογάδων ανδρών που καθοδηγούνταν από δύο νέους και τολμηρούς αρχηγούς, τον Σκιπίωνα Νασικά και τον Φαβίο Μαξίμο, που εισήλθαν στην Περραιβία μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών, και αφαίρεσε έτσι το Πύθιο από τα χέρια των Μακεδόνων, που έκλεινε την δυτική είσοδο στο στενό της Πέτρας. Απροετοίμαστοι οι Μακεδόνες καταλήφθηκαν στη διάρκεια της νύχτας και μη δυνάμενοι να φέρουν αντίσταση υποχώρησαν άτακτα, οι δε Ρωμαίοι έφυγαν κατέβηκαν ήσυχα στην πεδιάδα της Κατερίνης. Το στενό της Πέτρας διήλθαν και άλλοι περιώνυμοι στρατηγοί της Ιστορίας, όπως ο Ξέρξης που εισέβαλε στην Θεσσαλία, ο Βρασίδας που εξόρμησε εναντίον της Χαλκιδικής, ο Αγησίλαος που επανέκαμψε από την Ασία, και αργότερα ο Κάσσανδρος όταν εκστράτευσε κατά της Ολυμπιάδας. (Isambert,σ.74)
  • Το Αιγίνιο αναζητάται μεταξύ της κώμης Παληανής και του οροπεδίου της Μακρηράχης. Εδώ βρίσκεται στο μέσον αυτής της περιοχής και στη διασταύρωση όλων των οδών της η Μονή της Παναγίας της Μακρηράχης. Πολλές φορές λεηλατήθηκε και ανακτήθηκε ενώ οι ντόπιοι της αποδίδουν μεγάλη λατρεία. Από εκείνο το σημείο ο οδοιπόρος περνώντας μέσα από το πιερικό δάσος πλησιάζει σε μεγάλο βαθμό την παραλία και φτάνει μετά από τρεις ώρες στη θέση της αρχαίας Πύδνας μεταξύ Παληοκίτρου και της σκάλας του Κίτρους, που είναι η πρώτη παραλιακή πόλη της οποίας έγιναν κύριοι οι Μακεδόνες.
    (Isambert,σ. 69-70)
  • Η αρχαία Πύδνα, το μακεδονικό λιμάνι, κατά τις τελευταίες έρευνες του Heuzey ορίζεται μεταξύ του Παληοκίτρου, όπου υπάρχουν λείψανα βυζαντινού φρουρίου και του όρμου της Κίτρου, όπου προσορμίζονται οι λέμβοι. Εδώ υπάρχει μια σωρεία οροπεδίων που χωρίζονται από χαράδρες, και παρόλο που δεν σχηματίζεται κάποια ψηλή ακρόπολη, ωστόσο παρέχει ένα κατάλληλο τοπίο για μια οχυρή θέση δίπλα στη θάλασσα.
    (Isambert, σ. 71-72)

  [/tab]
  [tab name=’Leake’]

  • Το ίδιο συμπέρασμα μπορεί να έχει εξαχθεί και από τον Λίβιο , ο οποίος μας παραδίδει ότι ο Αιμίλιος Παύλος, μετά τη νίκη του στην Πύδνα , συνάντησε στις Σίρες μία αντιπροσωπεία σταλμένη από τον Περσέα, ο οποίος είχε αποσυρθεί στη Σαμοθράκη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 209)
  • Η Θεσσαλονίκη και η Βέροια είναι εκκλησιαστικές επαρχίες ή διοικητικές περιφέρειες της Θεσσαλίας. Έτσι, ο επίσκοπος της Θεσσαλονίκης επονομαζόταν “Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Θετταλίας”. Επίσης διεκδικούσε τα προνόμια του επιθέτου Παναγιώτατος στην δική του περιφέρεια αλλά και οπουδήποτε αλλού είχε τον τίτλο, όπως και οι άλλοι μητροπολίτες. Οι επισκοπές της δικαιοδοσίας του είναι το Κίτρος, η Καμπανία, η Πέτρα, ο Πλαταμώνας μαζί με το Λυκόστομο, τα Σέρβια, το Αρδαμέρι. Ο τόπος διαμονής του επισκόπου είναι η Γαλάτιστα και η Ιερισσός η οποία συμπεριλαμβάνεται στο Άγιο Όρος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 250-251)
  • Καθώς η Πύδνα δεν αναφέρεται στην πορεία που ακολούθησε ο ύπατος, πιθανόν αυτός να ακολούθησε μια κατεύθυνση πιο δυτική πέρα από αυτή την πόλη, η οποία βρισκόταν στην ακτογραμμή και διασχίζοντας την κορυφογραμμή των Πιερίων κατήλθε στον Αλιάκμονα στο σημείο που ο ποταμός εισέρχεται μέσω ρεμάτων στην πεδιάδα της Βέροιας. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 423-424)
  • Μισό μίλι από το Κίτρος σε μια κατεστραμμένη εκκλησία υπάρχει ένα κορινθιακό κιονόκρανο και πολλοί επεξεργασμένουι λίθοι. Το Κίτρος, το οποίο βρίσκεται μια ώρα και οκτώ λεπτά από το Αγιάν και δύο μίλια από τη θάλασσα, βρίσκεται πάνω σε ένα λόφο, από τους ψηλότερους των παραθαλάσσιων κορυφογραμμών. Τώρα αποτελείται από σπίτια λίγων Ελλήνων εργατών, υπό την εποπτεία ενός Τούρκου σούμπαση. Το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής ανήκει στον μπέη της Κατερίνης. Το Κίτρος διατηρεί αποδείξεις της πρότερης ακμής του με έξι εκκλησίες, τρεις από τις οποίες κατεστραμμένες και αρκετούς τούρκικους πύργους στην ίδια περιοχή. Σε όλες τις εκκλησίες υπάρχουν τετραγωνισμένοι λίθοι, ελληνιστικών χρόνων, μαζί με αρχιτεκτονικά μέλη, κατά κύριο λόγο υστερότερων χρόνων. Σε μία από τις εκκλησίες υπάρχουν τρεις επιτύμβιες στήλες με επιγραφές, από τις οποίες μόνο μια είναι δυνατόν να αντιγραφεί. Είναι μια επιτύμβια στήλη, κοινού τύπου, ακολουθούμενη από δύο ελεγειακά δίστιχα, που δείχνει ότι το μνημείο στήθηκε από τον Αρτεμίδωρο εις μνήμην των αδελφών του Ειαρινό και Σπόρο από την Ηράκλεια, οι οποίοι ήταν ίδυμοι. Μια άλλη εκκλησία, η οποία είναι σχεδόν σύγχρονη, περιέχει ένα επιτύμβιο μνημείο, το οποίο στήθηκε από κάποια Ούλπια. Όπως η προηγούμενη, είναι χαραγμένη με χαρακτήρες που υποδηλώνουν την ύστερη εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Γύρω από την τελευταία εκκλησία υπάρχουν αρχαία θεμέλια και σε κάποιο άλλο σημείο του Κίτρους μια σαρκοφάγος, η οποία χρησιμοποιείται ως ταμιευτήρας της δημόσιας πηγής ενώ το καπάκι της χρησιμεύει ως ποτίστρα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 427 – 428)
  • Στα 2/3 της απόστασης ανάμεσα στο Κίτρος και τη σκάλα του, που είναι απλά μια παραλία δίπλα στη λίμνη, υπάρχει ένας αμαξιτός δρόμος που οδηγεί, κατά μήκος της ακτής, από την Κατερίνη στο Ελευθεροχώρι, χωρίς να περνάει από το Κίτρος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 428)
  • Στην Επιτομή του Στράβωνα και στον Σχολιαστή του Δημοσθένη υπάρχει η πληροφορία ότι στην εποχή τους το Κίτρος ήταν το ίδιο μέρος με την αρχαία Πύδνα.Ο Leake τοποθετεί την Πύδνα στο Αγιάν ενώ θεωρεί ότι το Κίτρος αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μετά την παρακμή της Πύδνας και της Μεθώνης, σε μια θέση ανάμεσα στις δύο Ελληνικές πόλεις. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429 )
  • Δύο τύμβοι, ο ένας δίπλα στον άλλο, με επίπεδη και οξεία απόληξη αντίστοιχα, αποτελούν ένδειξη προσέγγισης στην περιοχή της Πύδνας. Αποτελούν είτε μνημεία της μάχης είτε συνηθισμένα στοιχεία μιας τοποθεσίας της ύστερης αρχαιότητας, όπως ήταν αυτή της Πύδνας. Η θάλασσα απέχει ενάμιση μίλι από τους τύμβους και λίγο μετά, προς τα βόρεια, ξεκινάει μια λιμνοθάλασσα , η οποία καλύπτει ολόκληρη την χαμηλή πεδιάδα σε μια προέκταση της ακτής και επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω ενός στενού ανοίγματος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 426)
  • Στην Επιτομή του Στράβωνα και στον Σχολιαστή του Δημοσθένη υποστηρίζεται ότι το Κίτρος- κατά την εποχή τους- ήταν το ίδιο μέρος με την αρχαία Πύδνα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429 )
  • Ο Leake τοποθετεί την Πύδνα στο Αγιάν. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 429 )
  • Ο Περσέας αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Πύδνα, διότι το απόσπασμα που έστειλε στην Πέτρα νικήθηκε από τον Σκιπίωνα Νασικά, ο οποίος είχε σταλεί εναντίον του συνεπικουρούμενος από τον μεγαλύτερο γιό του υπάτου,Φάβιο Μάξιμο. ( Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 430 )
  • Υπό την απειλή μιας άμεσης εφόδου και από τις δύο πλευρές του , ο Περσέας πραγματοποίησε μια γρήγορη υποχώρηση προς την Πύδνα ενώ ο ύπατος έχοντας ενώσει τις δυνάμεις του με τον Νασικά ακολούθησε κατά πόδας τον Περσέα και το μεσημέρι ο ύπατος είχε αναπτύξει τις δυνάμεις του τόσο κοντά στην θέση του βασιλιά στην Πύδνα που αποτελούσε ερώτημα ,λαμβάνοντας υπόψη τη ζέστη και την κούραση του στρατεύματος, το πότε θα έπρεπε να επιτεθεί στους Μακεδόνες.( Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 432)
  • Η περιγραφή της μάχης στην Πύδνα ενισχύει την άποψη ότι η πόλη της Πύδνας ταυτίζεται με το Αγιάν. Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η μάχη έλαβε χώρα στην πεδιάδα μπροστά από την Πύδνα , την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα , που επέτρεπαν μια άνετη υποχώρηση, καθώς και την κάλυψη του ελαφρού πεζικού ενώ και μόνη της η πεδιάδα παρείχε το κατάλληλο έδαφος για την χρήση της φάλαγγας . Αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν απόλυτα με την πεδιάδα που εκτείνεται από την Κατερίνη μέχρι τα υψώματα του Αγιάν. Αντιθέτως, ολόκληρη η περιοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δε διαθέτει μια μεγάλη πεδιάδα με επίπεδο έδαφος, αποτελείται δε -με την εξαίρεση μικρών τμημάτων ισοπεδωμένης γης κοντά στην ακτή- από τούς πρόποδες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
  • Σύμφωνα με τον Διόδωρο , η Πύδνα, αρχικά, βρισκόταν στα παράλια της περιοχής αλλά ο Αρχέλαος, βασιλιάς της Μακεδονίας, αφού την κατέλαβε το 411 π.Χ., την μετέφερε σε μια απόσταση 20 σταδίων από την ακτή. Αυτή η απόσταση είναι όμοια με αυτή που απέχουν τα υψώματα του Αγιάν από τη θάλασσα, σύμφωνα και με τον συσχετισμό που μας παραδίδει ο ίδιος ιστορικός αναφορικά με την κατάληψη της Πύδνας από τον Κάσσανδρο. (Leake, τoμ.ΙΙΙ, σσ. 433 – 434)
  • Η περιγραφή της μάχης στην Πύδνα ενισχύει την άποψη ότι η πόλη της Πύδνας ταυτίζεται με το Αγιάν. Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η μάχη έλαβε χώρα στην πεδιάδα μπροστά από την Πύδνα , την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα , που επέτρεπαν μια άνετη υποχώρηση καθώς και την κάλυψη του ελαφρού πεζικού ενώ και μόνη της η πεδιάδα παρείχε το κατάλληλο έδαφος για την χρήση της φάλαγγας . Αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν απόλυτα με την πεδιάδα που εκτείνεται από την Κατερίνη μέχρι τα υψώματα του Αγιάν. Αντιθέτως ολόκληρη η περιοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δεν διαθέτει μια μεγάλη πεδιάδα με επίπεδο έδαφος, αποτελείται – με εξαίρεση μικρά κομμάτια ισοπεδωμένης γης κοντά στην ακτή- από τούς πρόποδες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
  • Στα τέλη του 316 π.Χ. η Ολυμπιάδα, μητέρα του Αλεξάνδρου, κατέφυγε στην Πύδνα με μεγάλο στράτευμα, συνεπικουρούμενο από ιππικό και ελέφαντες. Ο Κάσσανδρος, όντας αδύνατον να πολιορκήσει την πόλη λόγω της εποχής, στρατοπέδευσε γύρω από αυτήν, κατασκεύασε οχυρωματικά έργα που κατέληγαν και στις δύο άκρες στη θάλασσα και απέκλεισε το λιμάνι με τα πλοία του. Η Ολυμπιάδα αντιστάθηκε μέχρι την άνοιξη, οπότε οι προμήθειες της εξαντλήθηκαν, τα άλογα και τα υποζύγια φαγώθηκαν, οι ελέφαντες πέθαναν, μεγάλος αριθμός ανδρών πέθανε από αρρώστιες και την πείνα ενώ άλλοι λιποτάκτησαν. Η βασίλισσα προσπάθησε να διαφύγει από τη θάλασσα αλλά πιάστηκε αιχμάλωτη. Την πτώση της Πύδνας ακολούθησε η παράδοση της Πέλλας και της Αμφίπολης στον Κάσσανδρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 434)
  • Δεν διακρίνονται ίχνη του λιμανιού της Πύδνας ούτε από το Αγιάν , ούτε από το Κίτρος. Ωστόσο η ακτογραμμή έχει αλλάξει σημαντικά λόγω της μεταφοράς φερτών υλικών από τον Όλυμπο και το Πιερικό Όρος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 434 – 435)
  • Το Ελευθεροχώρι βρίσκεται σε τόσο πλεονεκτική θέση, ώστε πολύ δύσκολα θα αδιαφόρησαν γι’ αυτό οι αρχαίοι.Και είναι κυρίως αυτός ο λόγος για τον οποίο οδηγήθηκα στην ταύτιση της θέσης αυτής με τη Μεθώνη. Η απόσταση της από το Αγιάν είναι μεγαλύτερη από σαράντα στάδια, τα οποία, η Επιτομή του Στράβωνα, αναφέρει ως την απόσταση από την Πύδνα μέχρι την Μεθώνη. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται κάποιος ιδιαίτερα στην Επιτομή, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κομμάτι, καθώς αναφέρει τον Αλιάκμονα ως το ποτάμι της Κατερίνης και τον Εριγώνα στη θέση του Αλιάκμονα. Ο μόνος Εριγώνας που αναφέρεται στην αρχαία ιστορία ήταν ένας παραπόταμος του Αξιού. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 435)
  • Η Πιερία, η άλλη επαρχία που αναφέρεται από τον Όμηρο, βρισκόταν υπό την κατοχή Θρακών, προτού κατακτηθεί από τους Τημενίδες. Γι’ αυτό το λόγο και ο Ορφέας αποκαλούταν Θράκας και η Πύδνα και η Μεθώνη στην Πιερία περιγράφονταν ως ελληνικές αποικίες στην ακτή της Θράκης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 447)
  • Το Μεγάλο Καραμπουρνού βρισκόταν σε απόσταση 10 μιλίων από τη Θεσσαλονίκη και υπό αυτή την προϋπόθεση φαίνεται να ταυτίζεται με το Ακρωτήριο Αίνειο του Σκύμνου.Επίσης όπως πληροφορούμαστε από τον Λίβιο, η πόλη Αινεία βρισκόταν 15 ρωμαϊκά χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Προσθέτει δε, ότι ήταν απέναντι από την Πύδνα, γεγονός που εάν αληθεύει, θα μπορούσε να υπαινιχθεί ένα λάθος στην απόσταση που μόλις δηλώθηκε καθώς οι δύο ορισμοί είναι αντιφατικοί και μας οδηγούν στη τοποθεσία Αινεία και στο Ακρωτήριο Αίνειο της Επανομής, το οποίο είναι σχεδόν απέναντι από την Πύδνα. Ωστόσο, είναι γεγονός από τη σειρά των ονομάτων στον Ηρόδοτο, ότι η Γίγωνις ήταν το νοτιότερο από τα δύο ακρωτήρια και από ένα άλλο γεγονός που αναφέρεται στην ιστορία του , φαίνεται ότι αυτή η τοποθεσία βρισκόταν κοντά σε εκείνη της Επανομής.(Leake, τομ. III, σ. 451-452)
  • Τίποτα δεν μπορεί να δείξει πιο έντονα τη σημασία του περάσματος του Πυθίου και της Πέτρας από τις πολλές περιπτώσεις που έχουν σχέση με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των αρχαίων. Ο Ξέρξης έστειλε εμπροσθοφυλακή από αυτόν τον δρόμο στην Περραιβία , αφού στρατοπέδευσε με το ένα τρίτο του στρατεύματός του στην Πιερία προετοιμάζοντας την πορεία του . Ο Βρασίδας μετά την γρήγορη πορεία του στην Θεσσαλία και την Περραιβία , στο όγδοο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, πέρασε από το ίδιο πέρασμα στο Δίον. Ο Αγησίλαος, επιστρέφοντας στην Ελλάδα από τη Μικρά Ασία, το έτος 394 π. Χ., εισήλθε στη Θεσσαλία από τη Μακεδονία, από το ίδιο πέρασμα. Ο Κάσσανδρος, το 316 π.Χ., διέσχισε τον ίδιο δρόμο προχωρώντας από την Πελοπόννησο κατά της Ολυμπιάδος στην Πύδνα. Και τέλος, αυτό το πέρασμα έδωσε στον Αιμίλιο Παύλο, το έτος 168 π.Χ., τα μέσα για να εξαναγκάσει τον Περσέα να υποχωρήσει από την ισχυρή του θέση στον Ενιπέα, μόλις πληροφορήθηκε ότι ο Σκιπίων Νασικάς ανέτρεψε την μακεδονική φρουρά στην Πέτρα και κατήλθε στις πεδιάδες στα μετόπισθεν της θέσης του βασιλιά στον Ενιπέα.(Leake, τoμ.ΙΙΙ, σ. 343)
  • Η Βυλάζωρα αναφέρεται και πάλι στην ιστορία της ταραχώδους χρονιάς του 168 π.Χ., όταν ο Περσέας, όχι πολύ πριν από τη μάχη της Πύδνας, προσπαθούσε να διατηρήσει τις μισθοφορικές υπηρεσίες των 20.000 Γαλατών, οι οποίοι με την προσδοκία ότι θα προσληφθούν από αυτόν, είχαν προχωρήσει με ίσο αριθμό ιππικού και πεζικού μέχρι την Ντεσουντάβα της Μαιδικής. Ο Περσέας με σκοπό να τους παρασύρει μέσα στη Μακεδονία, κινήθηκε με το μισό στρατό του από τον ποταμό Ενιπέα της Πιερίας στην Αλμάνα του Αξιού, η οποία βρισκόταν σε απόσταση 75 μιλίων από τη Ντεσουντάβα. Έχοντας διατάξει να ετοιμαστούν όλα τα εφόδια για την επικείμενη πορεία των Γαλατών, έστειλε έναν αγγελιοφόρο στη Ντεσουντάβα απαιτώντας από το στρατό των Γαλατών να προχωρήσει στη Βυλάζωρα και κάλεσε τους αρχηγούς τους να τον επισκεφθούν στην Αλμάνα, όπου τους έδωσε να καταλάβουν μέσω του αγγελιοφόρου του ότι είχε ετοιμάσει γι’ αυτούς μερικά πλούσια δώρα, φιλοδοξώντας με αυτό το τρόπο να εξασφαλίσει τις υπηρεσίες των Γαλατών χωρίς άλλη δαπάνη. Αλλά αυτοί δεν ήταν άνθρωποι οι οποίοι θα μπορούσαν να εξαπατηθούν: αρνήθηκαν να κινηθούν πέρα από τη Ντεσουντάβα μέχρι να λάβουν τα συμφωνηθέντα δώρα στα οποία συμπεριλαμβάνονταν 10 κομμάτια χρυσού για κάθε ιππέα, πέντε για κάθε στρατιώτη πεζικού, 1.000 για κάθε αρχηγό ενώ η προκαταβολή του θησαυρού θα έπρεπε να είναι περισσότερη από αυτή που ο φιλάργυρος μονάρχης θα μπορούσε να συναινέσει εκ των προτέρων και έτσι οι Γαλάτες επέστρεψαν στο Δούναβη ,λεηλατώντας τις περιοχές της Θράκης από τις οποίες διήλθαν.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 471)
  • Τα ερείπια του Παλαιού Κίτρους αποτελούνται από τα θεμέλια ενός μικρού, ορθογώνιου κάστρου, τοποθετημένου σε ένα βράχο δίπλα στην ακρογιαλιά. Σώζονται τμήματα τείχους, αποτελούμενου από μικρές πέτρες και κονίαμα, ανάμεικτα με κομμάτια από Ρωμαϊκά τούβλα. Μερικοί τετραγωνισμένοι λίθοι αποτελούν τα μοναδικά ίχνη της Ελληνικής αρχαιότητας. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 428)
  • Ολόκληρη η εξοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρος, δεν διαθέτει επαρκή πεδιάδα. Αποτελείται, με εξαίρεση μικρά κομμάτια επίπεδης γης κοντά στην ακτή, από τις υπώρειες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)

  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [end_tabset]

  22 Ιουλίου 2013

• Κατερίνη

  Παλαιό Όνομα : Άτηρα

  Δήμος : Κατερίνης

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]

  • Η Κατερίνη είναι μια μικρή πόλη που βρίσκεται πάνω στην πεδιάδα, δύο ή τρία μίλια βόρεια του ποταμού, και καλύπτεται από μεγάλο δάσος. Περιλαμβάνει γύρω στα 300 σπίτια, μερικά από τα οποία έχουν μεγάλο μέγεθος, και ένα τζαμί το οποίο έχει ένα γραφικό χαρακτήρα από τα δέντρα που το περιτριγυρίζουν. (Holland, σ.305)

  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]

  • Στο στόμιο δε κάποιου αυλώνα που σχηματίζεται από τη διακράνωση δύο μακρών λόφων πάνω στο άκρο της πεδιάδας της Κατερίνης απέναντι από την κωμόπολη του Κορινού, βρίσκονται οι τύμβοι αυτοί του Κορινού, τους οποίους οι ντόπιοι αποκαλούν τούμπες, βορείως των οποίων σε απόσταση 1500 μέτρων βρίσκεται η κωμόπολη του Κορινού. Εδώ υπάρχει και μία μεγάλη πεδιάδα που εκτείνεται από τους λόφους του μικρού και του μεγάλου Αη – Γιάννη, στις οποίες από τον Heuzey βρέθηκαν ελληνικές και ρωμαϊκές επιτύμβιες επιγραφές. Εκεί μετά από δύο ώρες φτάνουμε στην Κατερίνη. Η Κατερίνη είναι μία πολίχνη στις όχθες του Πελίκα, και είναι η πρωτεύουσα αυτής της παραλίου επαρχίας, η οποία εκτείνεται κάτω από τα κράσπεδα του Ολύμπου. Η οθωμανική της συνοικία αποτελείται από αγορά, τζαμί, και κάποια μεγάλα σπίτια Μπέηδων. Ο υπόλοιπος πληθυσμός της πόλης είναι Έλληνες γεωργοί. Ο περιηγητής Leake ξεγελάστηκε από το όνομα και τοποθέτησε εδώ την πόλη Patera των Πευτιγγεριανών πινάκων.
    (Isambert,σ.72 – 73)
  • Για όσους θέλουν να εξερευνήσουν τα της Πύδνας η εκδρομή στα στενά της Πέτρας είναι απαραίτητη, για να δούν τους τόπους που πολέμησαν ο Αιμίλιος Παύλος εναντίον των Μακεδόνων. Όντως από αυτό το στενό ο Ρωμαίος Ύπατος κύκλωσε τους Μακεδόνες, αναγκάζοντας τον βασιλιά Περσέα να εγκατελείψει τις θέσεις του στον Ενιπέα ποταμό πριν το Δίον και να υποχωρήσει προς την Πύδνα. Ενώ ο Ύπατος προσποιήθηκε προσβολή κατά των ισχυρών θέσεων που διέθεταν οι Μακεδόνες στον Ενιπέα, ένα σώμα ισχυρών λογάδων ανδρών που καθοδηγούνταν από δύο νέους και τολμηρούς αρχηγούς, τον Σκιπίωνα Νασικά και τον Φάβιο Μαξίμο, που εισήλθαν στην Περραιβία μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών, και αφαίρεσε έτσι το Πύθιο από τα χέρια των Μακεδόνων, που έκλεινε την δυτική είσοδο στο στενό της Πέτρας. Απροετοίμαστοι οι Μακεδόνες καταλήφθηκαν στη διάρκεια της νύχτας και μη δυνάμενοι να φέρουν αντίσταση υποχώρησαν άτακτα, οι δε Ρωμαίοι έφυγαν κατέβηκαν ήσυχα στην πεδιάδα της Κατερίνης. Το στενό της Πέτρας διήλθαν και άλλοι περιώνυμοι στρατηγοί της Ιστορίας, όπως ο Ξέρξης που εισέβαλε στην Θεσσαλία, ο Βρασίδας που εξώρμησε εναντίον της Χαλκιδικής, ο Αγησίλαος που επανάκαμψε από την Ασία, και αργότερα ο Κάσσανδρος όταν εκστράτευσε κατά της Ολυμπιάδας. Για να περιηγηθεί κάποιος από αυτό το στενό εγκαταλείπει από τα βορειοδυτικά την Κατερίνη και διέρχεται τα τελευταία οροπέδια των πιερικών βουνών. Λίγο πριν από την Πέτρα και από το στενό της από την αριστερή μεριά σε μικρή απόσταση μιάμισης λεύγας, συναντούμε από το αντίθετο ύψωμα του φαραγγιού την Μονή της Πέτρας, που χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο, και βρίσκεται στο μέσον δάσους και βοσκοτοπιών, και βρίσκονται έξω από τις πιο απόκρημνες κορυφές του Ολύμπου. (Isambert,σ.74)
  • Στο στόμιο κάποιου αυλώνα που σχηματίζεται από τη δικράνωση δύο μακρών λόφων στα άκρα της πεδιάδας της Κατερίνης απέναντι από την κωμόπολη του Κουρίνου, βρίσκονται οι τύμβοι του Κουρίνου, τους οποίους οι ντόπιοι αποκαλούν τούμπες, νότια των οποίων σε απόσταση 1500 μέτρων βρίσκεται η κωμόπολη του Κουρίνου.
    Εδώ υπάρχει και μία μεγάλη πεδιάδα που εκτείνεται από τους λόφους του μικρού και του μεγάλου Αη – Γιάννη μέχρι τη θάλασσα, στην οποία από τον Heuzey βρέθηκαν ελληνικές και ρωμαϊκές επιτύμβιες επιγραφές.Μετά από δύο ώρες φτάνουμε στην Κατερίνη.
    (Isambert, σ. 72-73)
  • Η Κατερίνη είναι μία πολίχνη στις όχθες του Πελίκα και αποτελεί πρωτεύουσα της παραλίου επαρχίας, η οποία εκτείνεται κάτω από τα κράσπεδα του Ολύμπου. Η οθωμανική της συνοικία αποτελείται από αγορά, τζαμί και κάποια μεγάλα σπίτια Μπέηδων. Ο υπόλοιπος πληθυσμός της πόλης είναι Έλληνες γεωργοί. Ο περιηγητής Leake ξεγελάστηκε από το όνομα και τοποθέτησε εδώ την πόλη Παterα των Πευτιγγεριανών πινάκων.
    (Isambert, σ. 73)

  [/tab]
  [tab name=’Leake’]

  • Ο Σαλαμβρίας χωρίζει τις περιφέρειες της Λάρισας και της Κατερίνης, όπως προηγουμένως χώριζε τη Θεσσαλία από τη Μακεδονία ή τη Μαγνησία από την Πιερία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 403)
  • Το έδαφος στην πεδιάδα Κατερίνης είναι πετρώδες και άγονο.
    (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.408)
  • Ο ποταμός Μίτυς ίσως ταυτίζεται με το ποτάμι της Κατερίνης. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 424)
  • Η Κατερίνη πλησιάζει πολύ, ακουστικά, το όνομα Ατέρα, η οποία τοποθετείται ανάμεσα στο Δίον και τη Βέρροια. Η ταύτιση των δύο είναι πολύ πιθανή. Το γεγονός οτι ο Λίβιος δεν αναφέρει την Ατέρα, μολονότι βρίσκεται πάνω ή πολύ κοντά στη διαδρομή του Μάρκιου, εξηγείται από τη χρονική διαφορά ανάμεσα στο Οδοιπορικό και τον Περσικό πόλεμο, όταν η Ατέρα ήταν ίσως ασήμαντη ή δεν είχε ιδρυθεί. Ασφαλώς μπορεί να ισχυριστεί κάποιος ότι το διάστημα ανάμεσα στο Δίον και την Ατέρα στο Οδοιπορικό είναι μεγαλύτερο από την πραγματική απόσταση ανάμεσα στα Μαλάθρια και την Κατερίνη. Το Λιτόχωρο ταυτίζεται με την Κατερίνη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 424 – 425)
  • Η περιγραφή της μάχης στην Πύδνα ενισχύει την άποψη ότι η πόλη της Πύδνας ταυτίζεται με το Αγιάν. Ο Λίβιος, ο Στράβων και ο Πλούταρχος συμφωνούν ότι η μάχη έλαβε χώρα στην πεδιάδα πριν από την Πύδνα , την οποία διέτρεχε ένας μικρός ποταμός και συνόρευε με υψώματα , που επέτρεπαν μια άνετη υποχώρηση καθώς και την κάλυψη του ελαφρού πεζικού ενώ και μόνη της η πεδιάδα παρείχε το κατάλληλο έδαφος για την χρήση της φάλαγγας . Αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν απόλυτα με την πεδιάδα που εκτείνεται από την Κατερίνη μέχρι τα υψώματα του Αγιάν. Αντιθέτως ολόκληρη η περιοχή από το Αγιάν μέχρι το Ελευθεροχώρι, στη μέση της οποίας βρίσκεται το Κίτρο, δεν διαθέτει μια μεγάλη πεδιάδα με επίπεδο έδαφος, αποτελείται με εξαίρεση μικρά κομμάτια ισοπεδωμένης γης κοντά στην ακτή, από τους πρόποδες του βουνού, το οποίο ο Πλούταρχος ονομάζει Όλοκρο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 433)
  • Μετά από πέντε ώρες από το κάστρο των Σερβίων φτάνουμε στο Λιβάδι, όνομα που πρέπει να δόθηκε στο μέρος κατ’ ευφημισμόν καθώς η τοποθεσία είναι από τις πιο απότομες με μια μικρή πεδιάδα σε απόσταση λίγων μιλίων από εκεί. Η πόλη περιλαμβάνει 800 σπίτια, σε μια βραχώδη κορυφή στα βουνά που εκτείνονται από την παραθαλάσσια πεδιάδα της Κατερίνης στη δεξιά όχθη του Βιστρίτσα, κοντά στη Βέρροια. Η πιο ψηλή κορυφή αυτών των βουνών είναι ένα ορατό σημείο από την Θεσσαλονίκη και αναφέρεται ως ένα από τα κυριότερα σημεία της οροσειράς του Ολύμπου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ.334-335)
  • Η Πέτρα βρίσκεται σε έναν μεγάλο απομονωμένο βράχο, αποσχισμένο με φυσικό τρόπο και χωρισμένο από το γειτονικό βουνό. Ο δρόμος περνάει μέσα από το άνοιγμα και μετά κατέρχεται στην πεδιάδα της Κατερίνης, η οποία, χωρίς αμφιβολία αποτελεί τμήμα της αρχαίας Πιερίας της Μακεδονίας, έτσι απεικονίζεται η τοποθεσία της Πέτρας από τον Λίβιο, ο οποίος δείχνει την Πέτρα σαν πόλη της Πιερίας στο σύνορο αυτής της επαρχίας στο πέρασμα που οδηγεί στην παραθαλάσσια πεδιάδα από την Περραιβία. Η απόσταση από το Λιβάδι στην Κατερίνη υπολογίζεται σε δέκα ώρες. Υπάρχει και άλλος δρόμος που οδηγεί πάνω από την ίδια κορυφογραμμή, από τα Σέρβια, μέσω Βελβεντού, στην Κατερίνη. Όμως δεν είναι τόσο εύκολο όσο από το πέρασμα της Πέτρας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 337)
  • Το έδαφος είναι εξαιρετικό, αλλά καλλιεργείται εν μέρει μόνο. Μεγάλα δέντρα εμφανίζονται στα ενδιάμεσα διαστήματα ενώ, προς την πλευρά της θάλασσας, υπάρχουν εκτεταμένα δάση, τα οποία φημίζονται, ανάμεσα στους κυνηγούς της Θεσσαλονίκης, για τους φασιανούς τους. Ένα μέρος στην ακτή, όπου τα πλοία αγκυροβολούν στην καλοκαιρία ή τα μαζεύουν σε κακοκαιρία, χρησιμεύει ως το σκάλωμα της Κατερίνης. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 425)

  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]

  • Χωριό που βρίσκεται στα μέσα της πεδιάδας στη βόρεια πλευρά του Ολύμπου. (Tozer,τομ.ΙΙ,σ. 4)

  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [end_tabset]

  22 Ιουλίου 2013

• Πεδιάδα Πιερίας

  Παλαιό Όνομα :Πεδιάδα Πιερίας

  Δήμος :

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]

  • Η περιοχή της αρχαίας Πιερίας τοποθετείται από τον Πτολεμαίο ανάμεσα στους ποταμούς Πηνειό και Λουδία. Σύμφωνα όμως με τον Στράβωνα ξεκινάει στα βόρεια από τον Αλιάκμονα και εκτείνεται βόρεια κατά μήκος της ακτής ως τις εκβολές του Αξιού ή του Βαρδάρη. Τα βουνά που εκτείνονται δυτικά και στα βόρεια του Ολύμπου είναι πιθανότατα τα Καμβούνια Όρη της αρχαιότητας, το στενό πέρασμα που διέρχεσαι από την Πιερία στην περιοχή της Περραιβίας και της Θεσσαλίας. (Liv, lib, xlii, 53)(Holland, σ. 305 υποσημείωση)
  • Η περιοχή μπορεί να θεωρηθεί μέρος των μεγάλων πεδιάδων της Μακεδονίας. Παρουσιάζει μια καλλιεργημένη και ευχάριστη όψη και σε μεγάλο μέρος της είναι δασώδης. Βρίσκεται ανάμεσα σε αυτό το τμήμα της ακτής, και τους πιο κοντινούς πρόποδες του Ολύμπου και της Όσσας, από όπου η ξυλεία προέρχεται, και καθιστά ένα σημαντικό τμήμα των εξαγωγών της Θεσσαλονίκης. Κάποιες από τις καστανιές και τα πλατάνια που συναντήσαμε στο δρόμο είναι αξιοσημείωτου μεγέθους, και επίσης παρατηρήσαμε καλής ποιότητας ξύλο δρυός, το οποίο είναι κατάλληλο για την κατασκευή πλοίων.(Holland, σ. 305)

  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Leake’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [end_tabset]

  15 Ιουλίου 2013

• Ποταμός Ενιπέας

  Παλαιό Όνομα :Ενιπεύς

  Δήμος :

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]

  • Από τον Πλαταμώνα στο Λιτόχωρο υπάρχει μία ανοιχτή έκταση, η οποία εκτείνεται από τη βάση του Ολύμπου μέχρι τη θάλασσα και χωρίζεται σε αρκετές κοιλάδες. Η πιο σημαντική, που ανοίγεται από ένα βαθύ και βραχώδες φαράγγι, είναι αυτή του Ενιπέα ποταμού. Ένα σημαντικό σημείο στην εκστρατεία μεταξύ Ρωμαίων και Μακεδόνων, η οποία τερματίστηκε με την ολοκληρωτική ήττα των τελευταίων στη Πύδνα. Ο Μακεδόνας βασιλιάς Περσέας είχε οχυρώσει δυνατά τις όχθες αυτού του ποταμού κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους• όμως ο εξυμνούμενος Παύλος Αιμίλιος τον υποχρέωσε να υποχωρήσει, στέλνοντας τον Σκίπιο Νάσικα με πέντε χιλιάδες άνδρες μέσα από τα βουνά του Ολύμπου, για να απειλήσει τα νώτα του στρατού του. Για δύο ή τρεις μέρες πριν από την αποχώρηση του Περσέα, μια ακανόνιστη μάχη δόθηκε μεταξύ των δύο στρατών στην κοιλάδα• κυρίως ως αντιπερισπασμός από μέρους του Π. Αιμιλίου, αλλά με σημαντικές απώλειες για τους Ρωμαίους, από τα όπλα που πετάχτηκαν από τα Μακεδονικά φρούρια κατά πάνω τους. Η σημερινή όψη της κοιλάδας συμπίπτει απόλυτα με την περιγραφή του Λιβίου και απεικονίζει καλά την αφήγηση του ιστορικού.(Holland,σ. 300)

  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]

  • Για όσους θέλουν να εξερευνήσουν τα της Πύδνας η εκδρομή στα στενά της Πέτρας είναι απαραίτητη, για να δουν τους τόπους όπου πολέμησε ο Αιμίλιος Παύλος εναντίον των Μακεδόνων. Όντως από αυτό το στενό ο Ρωμαίος Ύπατος κύκλωσε τους Μακεδόνες, αναγκάζοντας τον βασιλιά Περσέα να εγκατελείψει τις θέσεις του στον Ενιπέα ποταμό μπροστά από το Δίον και να υποχωρήσει προς την Πύδνα. Ενώ ο Ύπατος προσποιήθηκε προσβολή κατά των ισχυρών θέσεων που διέθεταν οι Μακεδόνες στον Ενιπέα, ένα σώμα ισχυρών λογάδων ανδρών που καθοδηγούνταν από δύο νέους και τολμηρούς αρχηγούς, τον Σκιπίωνα Νασικά και τον Φάβιο Μάξιμο εισήλθε στην Περραιβία μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών και αφαίρεσε έτσι το Πύθιο από τα χέρια των Μακεδόνων, που έκλεινε την δυτική είσοδο στο στενό της Πέτρας. Απροετοίμαστοι οι Μακεδόνες καταλήφθηκαν στη διάρκεια της νύχτας και μη δυνάμενοι να φέρουν αντίσταση υποχώρησαν άτακτα, οι δε Ρωμαίοι κατέβηκαν ήσυχα στην πεδιάδα της Κατερίνης. Το στενό της Πέτρας διήλθαν και άλλοι περιώνυμοι στρατηγοί της Ιστορίας, όπως ο Ξέρξης που εισέβαλε στη Θεσσαλία, ο Βρασίδας που εξόρμησε εναντίον της Χαλκιδικής, ο Αγησίλαος που επανέκαμψε από την Ασία, και αργότερα ο Κάσσανδρος όταν εξεστράτευσε κατά της Ολυμπιάδας.
    (Isambert, σ. 74)

  [/tab]
  [tab name=’Leake’]

  • Το Λιβήθριο ήταν τοποθετημένο, όπως προκύπτει από τις εμπορικές συναλλαγές που αναφέρει ο Λίβιος, ανάμεσα στο Δίον και την Ηράκλεια. Ο Παυσανίας παραθέτει μια παράδοση σύμφωνα με την οποία η πόλη καταστράφηκε, μαζί με όλους τους κατοίκους της, από τις πλημμύρες ενός χειμάρρου με το όνομα Συς.Δύο μόνο χείμαρροι, σύμφωνα με τον Παυσανία, θα μπορούσαν να προκαλέσουν τέτοια καταστροφή, οι ποταμοί του Πλαταμώνα και του Λιτοχώρου. Ο πρώτος,ωστόσο, βρισκόταν κοντά στην Ηράκλεια. Κατά συνέπεια υποθέτουμε ότι ο Συς είναι ο ίδιος ποταμός με τον Ενιπέα ενώ το Λιβήθριο ήταν τοποθετημένο κοντά στις εκβολές του ποταμού. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 422)

  [/tab]
  [tab name=’Mantegazza’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Pouqueville’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Tozer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Urquhart’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Walker’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Σχινάς’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [end_tabset]

  2 Ιουλίου 2013

• Όρος Όσσα (Κίσσαβος)

  Παλαιό Όνομα : Όσσα

  Δήμος :Σήμερα το όρος Όσσα ανήκει, διοικητικά, στο νομό Λαρίσης. Ιστορικά όμως βρίσκεται στα όρια ανάμεσα στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.

   

  [tab name=’Abbot’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Berard’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Boissonas’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Chirol’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Clarke’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Cousinery’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Frazer’]
  Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
  [/tab]
  [tab name=’Holland’]

  • Σε αυτή την διαδρομή (κοντά στο Λιτόχωρο), απολαύσαμε τη θέα της Όσσα, και το δυτικό σύνορο των Τεμπών. Στους βορειοανατολικούς πρόποδες του βουνού απλώνονται αρκετές πόλεις και χωριά, μερικά από τα οποία είναι αρκετά μεγάλα και όλα σχεδόν κατοικούνται από Έλληνες. Όλη η έκταση είναι δασώδης, και αρκετή από τη ξυλεία μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη για εξαγωγή. (Holland, σ. 298)

  [/tab]
  [tab name=’Isambert’]

[/tab]
[tab name=’Leake’]

• Στους πρόποδες του βουνού Κίσσαβος ή Όσσα υπάρχει μια πεδιάδα η οποία χωρίζεται από την λιμνοθάλασσα που βρίσκεται στην ίδια περιοχή όπου οι κάτοικοι ασχολούνται με την αλιεία. Στην Όσσα υπάρχει ένα μεγάλο μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου και περίπου δύο μίλια πιο μακριά η Καρίτζα, ένα μεγάλο χωριό που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την κορυφή της Όσσας, στα νοτιοανατολικά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 401- 402)
• Στο τμήμα του βουνού που βρίσκεται μεταξύ των Τεμπών και της Καρίτζας είναι η αρχαία Ομόλη, ένα όνομα που, μερικές φορές, εμφανίζεται να χρησιμοποιείται περίπου ως συνώνυμο με το όνομα Όσσα. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 402)
• Ο Απολλόδωρος αναφέρει τη σύνδεση ανάμεσα στους βασιλείς των Ηδωνών και στους μύθους των Βάκχων και των Σατύρων. Οι Ορέσκιοι πιθανώς κατοίκησαν τα βουνά πάνω από τον Δραβίσκο, στα οποία βρισκόταν το μαντείο του Βάκχου, ένα επίθετο του οποίου ήταν ορέσκιος.Μεγάλο μέρος από τα ασημένια νομίσματα της Μακεδονίας και της Θράκης ανήκαν σε πόλεις κοντά σε αργυρωρυχεία.Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες τοποθεσίες στις οποίες βρέθηκαν τέτοιου είδους νομίσματα : Άκανθος, Νεάπολη, Τράγιλος, Όσσα, Βισαλτία, Φίλιπποι.Σε αυτά προστίθενται και τα νομίσματα φέροντα την επιγραφή “Μακεδόνων πρώτης”, τα οποία και κόπηκαν στην Αμφίπολη μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση. Επίσης ανιχνεύουμε τα χρυσά νομίσματα του Φιλίππου στην εκτεταμένη εκμετάλλευση των ορυχείων των Κρηνίδων. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 214)
• Η Ευπορία ονομάστηκε έτσι από τον Πτολεμαίο και συγκαταλέγεται στις πόλεις της Βισαλτίας μαζί με την Όσσα και την Άργιλο και πιθανώς ο ποταμός που συναντά τον Στρυμόνα κάτω από τη γέφυρα του Νεοχωρίου ή της Αμφίπολης είναι η αρχαία Βισαλτία.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 228)
• Μερικά διάσπαρτα υπολείμματα των Ελληνιστικών χρόνων στα βουνά γύρω από το Σοχό, δείχνουν ότι η τοποθεσία αυτή ήταν μία από τις πόλεις της Βισαλτίας, πιθανότατα η Όσσα και ενισχύουν την πεποίθηση ότι η λέξη αναφέρεται στη μεγαλοπρέπεια της τοποθεσίας και τα νομίσματα της Μακεδονικής Όσσας αποδεικνύουν ότι η πόλη αυτή υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Λέγεται, ωστόσο, ότι υπήρχε ακόμη μία αρχαία τοποθεσία στο Λαχανά, στη βόρεια κατεύθυνση του δρόμου από τις Σέρρες προς τη Θεσσαλονίκη, η οποία βρίσκεται ομοίως στο λόφο της ίδιας κορυφογραμμής των βουνών. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 230-231)
• Η Θεσσαλονίκη φέρει τα συνήθη χαρακτηριστικά μιας τουρκικής πόλης : Δεν δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην καθαριότητα ή στην άνεση στους δρόμους ενώ το εξωτερικό των σπιτιών είναι σχεδιασμένο , ώστε να υποκρύπτει οποιαδήποτε ένδειξη πλούτου, ούτε μπορεί να διαμορφωθεί ορθή άποψη περί του πληθυσμού του κεντρικού τμήματος της πόλης ακόμα και από μια επίσκεψη στο παζάρι, όπου συγκεντρώνονται πλήθη κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας ενώ η υπόλοιπη πόλη είναι σχεδόν άδεια. Τα σπίτια στο χαμηλότερο τμήμα της πόλης είναι αποκομμένα από την εξωτερική θέα λόγω των στενών δρόμων και των ψηλών τοίχων της πόλης, αλλά πιο ψηλά μια μεγαλειώδης θέα απλώνεται : οι έξοχες κορυφογραμμές του Ολύμπου, της Όσσας και του Πηλίου διακρίνονται πάνω από το ακρωτήριο του Καραμπουρνού, μαζί με ένα τμήμα της χερσονήσου της Χαλκιδικής προς τα νότια, ενώ προς τα δυτικά φαίνεται το απέραντο τμήμα που εκτείνεται για πενήντα μίλια προς τη Βέροια και τα Βοδενά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 239-240)
• Η τρίτη περιφέρεια περιγράφεται πολύ καθαρά να οριοθετείτε από τη θάλασσα, από τον Αξιό και από τον Πηνειό, σε τρεις μεριές, περιλαμβάνοντας τις πόλεις Πέλλα, Έδεσσα και Βέρροια και να εκτείνεται βόρεια έως το όρος Βόρας, όπου τα όριά του είναι τέτοια ώστε ήταν το μόνο από τις τρεις επαρχίες που δεν ήταν σε επικοινωνία με τους βάρβαρους, οι πλησιέστεροι εκ των οποίων ήταν οι Δάρδανοι. Από εκεί το όρος Βόρας που δεν αναφέρεται από κανέναν άλλο συγγραφέα, εμφανίζεται ως η κορυφή βόρεια των Βοδενών, τώρα ένας από τους κυρίως συνδέσμους με τον Όλυμπο ή την ανατολική αλυσίδα, της οποίας οι υπόλοιπες κορυφές είναι το Βέρμιο, τα Πιέρια, ο Όλυμπος, η Όσσα και το Πήλιο. Αυτή η μεγάλη κορυφογραμμή ήταν σε μια βόρεια κατεύθυνση στη διακλάδωση του Εριγώνα και του Αξιού. Εδώ άρα, τερματίζει η Τρίτη Περιφέρεια και έτσι η Παιονία παρεμβάλλεται ανάμεσα στο βόρειο άκρο της τρίτης περιφέρειας και των Ιλλυρίων. Οι Παίονες στα δυτικά του Αξιού, ήταν εξαίρεση στον κανόνα δοσμένοι στην επέκταση της τρίτης περιφέρειας καθώς εκτείνονταν πάνω από το όρος Βόρας στα βορειοδυτικά. Το τμήμα της Παιονίας διαχωρίστηκε από το υπόλοιπο της χώρας και αποδόθηκε στην Τρίτη Μακεδονία, ενώ το υπόλοιπο τμήμα ανήκει στη Δεύτερη και βρισκόταν χαμηλά στον Εριγώνα κοντά στους Στόβους και αυτή η πόλη είχε οριστεί να είναι ο χώρος της εναπόθεσης του αλατιού, που πουλιόταν στους Δάρδανους, το μονοπώλιο του οποίου είχε δοθεί στην Τρίτη Μακεδονία.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 484-485)
• Στα νότια της πεδιάδας της Καρυάς και διαχωρισμένη από αυτή μόνο από την κορυφογραμμή του Ολύμπου βρίσκεται η παράλληλη κοιλάδα του Εζερού, περίπου μισή σε μέγεθος από αυτή της Καρυάς και ονομασμένη έτσι από μια λίμνη που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο κομμάτι της πεδιάδας. Η λίμνη του Εζερού είναι προφανώς η αρχαία Άσκουρις. Στα ανατολικά αυτής της πεδιάδας υπάρχει και άλλη , όχι πολύ μακριά από τις κορυφές που εσωκλείουν το πέρασμα των Τεμπών στα βόρεια. Η πεδιάδα αυτή χωρίζεται μόνο με την κορυφογραμμή του Ολύμπου από καλλιεργημένη περιοχή γύρω από την πόλη της Ραψάνης ή Ραψιάνης, που έχει θέα στον Πηνειό, και στα νότια εσωκλείεται από το όρος Όσσα και τα Αμπελάκια. Στην κορυφογραμμή στα δυτικά της Ραψάνης είναι τα κατάλοιπα ενός αρχαίου φρουρίου, πιθανώς η Λάπαθος, του οποίου ίσως το όνομα Ραψάνη αποτελεί παραφθορά. Καθώς η κοιλάδα της Καρυάς και τα φαράγγια των ποταμιών του Ελασσονίτικου και του Πλαταμώνα διαμορφώνουν ένα πέρασμα ανάμεσα στον Όλυμπο και στις μικρότερες κορυφές που εκτείνονται στις πεδιάδες της Ελασσόνας , της Λάρισας, και στα Τέμπη, τα βουνά χωρίζονται από την πεδιάδα του Εζερού. Η δυτική πλευρά τους είναι προφανώς το όρος Τίταρος που εφάπτεται στον Όλυμπο, όπως σημειώνει ο Στράβων. Η ανατολική πλευρά φέρει το ίδιο όνομα με το οχυρό της Λαπάθου, που βρίσκεται πάνω από αυτές τις κορυφές. Η απόσταση από την Καρυά στο Εζερό υπολογίζεται σε δυο ώρες και από εκεί στη Ραψάνη τρεις ώρες. Ανάμεσα στην Καρυά και στην Ελασσόνα υπάρχουν δυο άλλα χωριά στο βουνό , η Σκαμνιά, που δεν είναι μακριά, από τη βόρεια πλευρά της πεδιάδας της Καρυάς, απόσταση μιάμιση ώρα από την πόλη, και η Μπολιάνα μια ώρα από τη Σκαμνιά, κοντά στη δυτική άκρη της κοιλάδας της Καρυάς, όπου υπάρχουν κάποια οικιστικά κατάλοιπα αρχαίας πόλης που ονομάζονται Κονίσπολη . Η πόλη αυτή βρίσκεται στην διακλάδωση των υδάτων που ρέουν σε μια πορεία προς την πεδιάδα του Καρυά, και από την άλλη διαμορφώνουν τις πηγές του Ξεριά ή ποταμός της Τσαρίτσενα . Η Κονίσπολη μοιάζει να είναι το Ευδίερο του Λίβιου, δεκαπέντε μίλια από το ρωμαϊκό στρατόπεδο, ανάμεσα στην Άζωρο και την Δολίχη, προς την κατεύθυνση της Άσκουρις και της Λαπάθου. Οι πηγές του κυρίως ποταμού του Τιταρήσιου είναι στην κύρια πτέρυγα του Ολύμπου ανάμεσα στην Σκαμνιά και στον Σελό, και κυρίως σε μια πηγή που βρίσκεται δυο ή τρεις ώρες στα βορειοανατολικά της Ελασσόνας. Αφήνοντας πίσω τα φαράγγια του Ολύμπου προσεγγίζει την Ελασσόνα, από τα βορειοανατολικά, κατευθύνεται νότια μέσα στην πόλη, από εκεί ρέει δυτικά, κοντά στους πρόποδες των λόφων στη βόρεια πλευρά της πεδιάδας, και απολήγει στα δυτικά περάσματα ανάμεσα στους λόφους στην πεδιάδα του Δεμίνικου, όπου συναντάει το Σαραντάπορο, ή ένα μέρος από τα όρη του Λιβαδιού, κοντά στο Αμούρι. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 350-351)
• Αφήνουμε την Τσαρίτσανη, συνεχίζουμε να διασχίζουμε την πεδιάδα της Ολοοσσώνας, όχι μακριά από τους πρόποδες του όρους Τίταρος και στη βορειοανατολική γωνία ανεβαίνουμε ένα πέρασμα που λέγεται δερβένι του Μελούνα όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χαμηλή βραχώδη κορυφογραμμή, που συνδέει τον Τίταρο με το όρος του Τυρνάβου, και στο κατέβασμα υπάρχει θέα της πεδιάδας της Πελασγιώτιδας και της εισόδου των Τεμπών και του όρους Όσσα.Πάνω από τον Πηνειό στα δεξιά της Όσσας, φαίνεται η λίμνη Καρατζάρ, η αρχαία Νεσσωνίς. Φτάνουμε στο ύψωμα του Μελούνα και μπαίνουμε στη πεδιάδα του μικρού τουρκικού χωριού του Καραντερέ που ονομάζεται από τους Έλληνες Λιγαρά, στρίβουμε δεξιά και ακολουθώντας το όρος του Τυρνάβου, διασχίζουμε ένα μικρό ρυάκι κάτω από το μάτι ή πηγή που πηγάζει από τους πρόποδες του όρους και σχηματίζει μικρή λίμνη και έλος στα αριστερά της κοιλάδας. Εδώ ένα μεγάλο τουρκικό χωριό, το Καρατζόλι, φαίνεται να διασχίζει την πεδιάδα στην πλευρά του όρους Τίταρος, δυο ή τρία μίλια στα αριστερά μας. Κάποια εμφανή κατάλοιπα των ελληνικών τοίχων δείχνουν ότι είναι θέση μιας πόλης με μεγάλη σημασία. Συνεχίζοντας στα δεξιά κατά μήκος των πρόποδων του όρους Τύρναβος διασχίζουμε άλλο ένα ποτάμι που ρέει από την πηγή στα δεξιά μας , την Κρύα Βρύση, και τελικά, φτάνουμε στην πόλη του Τιρνάβου ή Τουρνάβου, που βρίσκεται στην πεδιάδα αλλά όχι μακριά από το όρος. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 351-352)
• Κοντά στην Όσσα συναντάται το μεγάλο μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου και περίπου δύο μίλια πέρα από αυτό βρίσκεται η Καρίτζα, ένα μεγάλο χωριό που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την κορυφή της Όσσας, στα νοτιοανατολικά.
  (Leake, τομ. III, σσ. 401-402)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]