Category: Isambert-Ν.Καβάλας

  • Δωμάτια

    Παλαιό Όνομα :Σαμάκοβο
    Δήμος :Παγγαίου

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Αν προεκταθεί η οδός φτάνει μετά από μία ώρα στις κώμες Τσατακλύ, Σαμάκοβο και Ποδοβάνη και μετά από 4 ώρες στην κωμόπολη Ορφάνιο (4,5 ώρες από την Πράβιστα). (Isambert, σ. 23)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Νέα Ηρακλίτσα

    Παλαιό Όνομα :Λιμάνι Ελευθέρου
    Δήμος :Παγγαίου

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Παρόλο που ο βράχος αυτός περιβάλλεται από τείχη, αναφέρει ο Heuzey, η καμπυλότητα του εδάφους καθιστά εμφανή τα τουρκικά σπίτια, τα τζαμιά και τις υπόλοιπες οικοδομές, ώστε είναι εκτεθειμένη στην προσβολή από θαλάσσης. Ο αμμώδης όρμος αυτής της χερσονήσου που στερείται λιμανιού, κείται κάτω από τα τείχη της πόλης και έχει κλίση προς τα ανατολικά. Το αγκυροβόλι είναι ασφαλές και ο βυθός συμπαγής. Ο όρμος όμως δεν προστατεύεται καθόλου από τους ανέμους και τα πελώρια κύματα της νοτιοδυτικής θάλασσας, έτσι που τα πλοία προσορμίζονται για την ασφάλειά τους στο απέναντι λιμάνι του Ελευθέρου κάτω από το όρος Παγγαίο ή πίσω από τη Θάσο. Η Καβάλα είναι μια εμπορική πόλη και έχει σπουδαίο εμπόριο δημητριακών καρπών, σουσαμιού, ακατέργαστου μεταξιού και καπνών από το Γένιτζε. (Isambert, σ. 18)
    • Η οδός που διερχόμεθα περνά από τα νότια του Παγγαίου, στα αριστερά εγκαταλείπει την κωμόπολη Λεύθερο ή Ελευθεριόπολη, η οποία σύμφωνα με τον Τάφελ είναι η Ανακτοριόπολη ή Αλεκτρυόπολη, αρχαία λιμάνια του Δάτους ενώ κάτω από αυτήν υπάρχει το έρημο λιμάνι Ελευθερολιμάνι, όπου υπάρχουν μόνο τα βυζαντινά ερείπια της Εσκί-Καβάλας(αρχαία Καβάλα). (Isambert, σ. 23)

    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Κεραμωτή

    Παλαιό Όνομα :Κεραμετή, Κεραμπτή, Κεραμωτή, Κερεμετή, Κερεμετλί, Keramoti, Keremeti, Keremidli, Keremitli
    Δήμος :Καβάλας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Δύο μικρά λιμάνια ή όρμοι υπάρχουν στην άκρη του Σαρισλαβάν. Ο ένας έιναι του Κεραμουτί απέναντι από τη νήσο Θάσο και ο άλλος ονομάζεται Κουμ Βουρνού και είναι πιο κοντά στην Καβάλα. (Isambert, σ. 16)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Τούζλα

    Παλαιό Όνομα :Touzla, Tuzla
    Δήμος :Ορφανού

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Τα μέρη που γειτνιάζουν με την Πύδνα παρέχουν άπειρα ίχνη της σπουδαιότητας της μακεδονικής αυτής πόλης. Κατ’ αρχήν μπορεί κάποιος από τους όρμους της Πύδνας και της Τούζλας να ανεβεί στις δυτικές λοφοσειρές και να επισκεφθεί την πόλη Κίτρο, η οποία ίσως είναι η αρχαία βυζαντινή πόλη. Σήμερα έχει 20 σπίτια διάσπαρτα σε έναν τεράστιο χώρο, πέντε εκκλησίες εκ των οποίων οι τέσσερις είναι κατερειπωμένες και διαθέτουν βυζαντινές και ρωμαϊκές αρχαιότητες. Η δεξαμενή που βρίσκεται μέσα στην πόλη είναι μία αρχαία σαρκοφάγος από λευκό μάρμαρο. Από την Κίτρο μπορεί κάποιος να κατεβεί από έναν λοξοειδή δρόμο και περνώντας μέσα από την πεδιάδα Λουλούδια, μέσα σε μία ώρα μπορεί να επισκεφθεί τους τύμβους ή τα χώματα του Κουρίνου. Σ’ αυτούς μπορεί ο περιηγητής να πάει απ’ ευθείας από το επίνειο της Κίτρου, μέσα σε δύο ώρες, ακολουθώντας μία οδό από τα νότια που ενώνεται με την οδό της Κατερίνης, και η οποία περιγράφει τις τελευταίες ακρώρειες του οροπεδίου της Κίτρου που υπέρκειται στα αριστερά των λειμώνων της Τούζλας.
      (Isambert, σ. 72)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Ακόντισμα

    Παλαιό Όνομα :Akondisma, Ακόντισμα, Kazcagas, K’ zcag’s, Κοσταζίλ ή Κοτζιάζ, Kostandzil, Konstadjil, Konstatzil, Κοτζαγγίς, Κοτζιάλ, Κότζος, Κοτσαζίλ, Kouzoudja, Kouzoutza, Κουτζιά, Κουτζιάζ, Koutzia, Kudza, Kuzuca, Kuzudza
    Δήμος :Καβάλας

     

    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Αυτά τα στενά αποτελούν το Ακόντισμα, που μνημονεύεται από τον Αμμιανό Μαρκελλίνο, ότι είναι και το μοναδικό σημείο της Εγνατίας οδού που προσεγγίζει την παραλία. (Isambert, σ.16)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Το Ακόντισμα το οποίο βρισκόταν 8 με 9 μίλια ανατολικά της Νεάπολης, μπορεί να τοποθετηθεί κοντά στο άλλο άκρο των περασμάτων των Σαπαίων, τα οποία σχηματίζονταν από τη βραχώδη ακτή που εκτεινόταν ανατολικά της Καβάλας.( Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 180)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Ορφάνι

    Παλαιό Όνομα :Κοντέσσα
    Δήμος :Παγγαίου
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]

    • Κατεστραμμένες πόλεις που βρίσκονται στην αντίθετη όχθη του κόλπου. Η Αμφίπολη που τώρα αποκαλείται Εσκί Καλέ(το παλιό φρούριο) βρίσκεται κοντά στο αρχαίο Όρφανο. (Clarke,σ. 395)
    • Το Όρφανο βρίσκεται στους πρόποδες της κορυφογραμμής, πάνω στη μία πλευρά όπως το Παλαιό Όρφανο είναι στην άλλη. Αυτή η συνθήκη, που προστίθεται στην ομοιότητα των ονομάτων των δύο περιοχών, τείνει να επιβεβαιώσει την άποψη του D’Anville ότι το όνομα δεν συνεπάγεται την αμφισβητούμενη θέση της σε σχέση με τον ποταμό αλλά μία πόλη της οποίας η θέση ήταν διφορούμενη σε σχέση με δύο χώρες, ή, όπως δείχνει αυτή η περίπτωση, μία πόλη στις δύο μεριές του λόφου.
      Το ένα μέρος της έχει αποκοπεί από το άλλο για ευκολότερη πρόσβαση στο λιμάνι της. Αν δεν ήταν οι παρατηρήσεις του Θουκυδίδη, αυτό θα μπορούσε να φανεί πολύ πιθανό.
      Τώρα είναι ένα φτωχό χωριό αποτελούμενο από 50 σπίτια και υπάρχει ένα μικρό φρούριο πάνω στο λόφο, με περίπου 20 ακόμα κατοικίες. Το Όρφανο βρίσκεται μακριά- όχι περισσότερο από ένα μίλι- από την ακτή: ένα μικρό ποτάμι ρέει μέσα στο χωριό, το οποίο χύνεται στη θάλασσα. (Clarke,σσ. 399-400)

    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Η κωμόπολη του Γένιτζε απέχει από την Γκιουμουρτζίνα οκτώ ώρες. Η κωμόπολη αυτή έχει περίπου 200 σπίτια και είναι χτισμένη στην είσοδο της μεγάλης ελώδους πεδιάδας του Καρα-σού, του αρχαίου Νέστου, τον οποίο μπορεί κάποιος να διαπεράσει με μια σχεδία σε διάστημα τεσσάρων ωρών και μετά από τέσσερις ώρες φτάνει στους πρόποδες των βουνών. Από εκεί ανεβαίνει μέσω ενός στρωμένου δρόμου σε μια ορεινή ψηλή αντηρίδα, της οποίας η θέα εκτείνεται στον κόλπο της Κοντέσσας (κόλπος Πιερίας), στο νησί της Θάσου, πολύ μακρύτερα δε προς την ανατολή στις κορυφές των βουνών της Σαμοθράκης και προς τα δυτικά στον Άθω. Από εκείνο το σημείο φαίνεται και η πόλη της Καβάλας. (Isambert, σ. 15)
    • Η πόλη της Καβάλας κείται στον μυχό του αρχαίου κόλπου της Πιερίας που περικλείεται από τη Θάσο και από το όρος Παγγαίο, που εκτείνεται στην ηπειρωτική χώρα προς τα δυτικά της πόλεως. (Isambert, σ.18)
    • Το Ορφάνιο κατέχει τη θέση της εξαφανισθείσας αρχαίας ενετικής πόλης της Κοντέσσας.(Isambert, σ. 23)
    • Η Αμφίπολη απέχει 4 χιλιόμετρα από τη θάλασσα. Μάλιστα βρισκόταν σε κάποια ορεινή αντηρίδα του Παγγαίου όρους, που εκτεινόταν στη δεξιά όχθη του Στρυμόνα. Μέσα από αυτήν διερχόταν και η Εγνατία Οδός. Συνεπώς αυτή η πόλη ήταν το μοναδικό ασφαλές πέρασμα από τον κόλπο της Κοντέσσας στην πεδιάδα της Μακεδονίας. (Isambert, σ. 25)
    • Από τους λόφους της Ιερισσού απλώνεται ενώπιον μας ευχάριστη θέα σε όλη τη Χερσόνησο του Άθω ως τις κορυφές του στον κόλπο της Κοντέσσας, ως το όρος Παγγαίο και σε όλο τον κόλπο του Αγίου Όρους ενώ στα δυτικά φαίνεται ο Θερμαϊκός Κόλπος. (Isambert, σ. 53)
    • Ο Άθως, Άγιον Όρος ή Monte Santo είναι μεγάλο και βραχώδες ακρωτήριο που διατέμνεται από φαράγγια που έχουν μήκος 40 χιλιόμετρα, εκτείνεται από το βορρά προς το νότο και κείται μεταξύ του κόλπου της Κοντέσσας (σήμερα κόλπος της Ρεντίνας) και του Σιγγιτικού κόλπου. (Isambert, σ. 54)
    • Από την εκκλησία της Παναγίας η ανάβαση που οδηγεί εν τέλει στην κορυφή του Άθωνος, την οποία στέφει ο Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως είναι κοπιαστική καθώς ο δρόμος δεν είναι προσβάσιμος για τα υποζύγια. Ωστόσο με την λήξη της ανάβασης, η κόπωση του εκάστοτε οδοιπόρου κάμπτεται και εξαφανίζεται μπροστά στη μεγαλοπρέπεια και το ευφρόσυνο της θέας του τοπίου. Πιο συγκεκριμένα η θέα προς βορράν φτάνει ως τα ψηλά βουνά της Σαμοθράκης και τα κατακερματισμένα θρακικά παράλια στα γαλανά νερά των κόλπων της Κοντέσσας και της Καβάλας ενώ προς τα δυτικά φαίνονται τα ακρωτήρια του Λόγγου και της Κασσάνδρας, οι υπερήφανες ψηλές και χιονισμένες κορυφές του Ολύμπου και τα παράλια της Θεσσαλίας και τα ψηλά βουνά της Όσσας και του Πηλίου στα νότια. (Isambert, σ. 59)
    • Αν προεκταθεί η οδός φτάνει μετά από μία ώρα στις κώμες Τσατακλύ, Σαμάκοβο και Ποδοβάνη και μετά από 4 ώρες στην κωμόπολη Ορφάνιο (4,5 ώρες από την Πράβιστα). Η κωμόπολη Ορφάνιο είναι χτισμένη στις εκβολές του Στρυμόνα ( τουρκ. Στρούμα Καρασσού). Ήταν το επίνειο της πόλης των Σερρών, της σπουδαιότερης πόλης αυτής της περιοχής που κείται προς βορράν της λίμνης του Αχινού. Το Ορφάνιο κατέχει τη θέση της παλιάς εξαφανισθείσας πόλης της Κοντέσσας. Σ’ αυτήν την παραλία δεν παραμένει τίποτα άλλο εκτός από έναν όρμο απόβασης προς τα δυτικά των εκβολών του Στρυμόνα, όπου υπάρχει τελωνειακός σταθμός και αποθήκη επί της παραλίας. Εδώ βρισκόταν το αρχαίο λιμάνι της Αμφίπολης, η Ηιών. Αυτή η θέση κείται περίπου στα ερείπια του βυζαντινού φρουρίου, το οποίο ήδη στα χρόνια του περιηγητή Βελωνίου είχε καταστραφεί και καλούνταν Χρυσόπολη.(Isambert, σ. 23)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Από το Σταυρό στα Ορφανά η απόσταση είναι πέντε ώρες και σαράντα λεπτά.(Leake, τομ. ΙΙΙ,σ. 169)
    • Κατά μήκος του βουνού βρίσκονται πολλά τουρκικά χωριά, τα οποία σχηματίζουν μια επαρχία που ονομάζεται Ορφανά και ανήκει στον κάζα των Σερρών. Οι Τούρκοι των Ορφανών είναι απόγονοι εκείνων των Οσμανλήδων που ήρθαν σε αυτή την χώρα με τους διαδόχους του Μωάμεθ Β΄, και οι οποίοι, όπως εκείνοι της Θεσσαλίας, αποκαλούνται από τους Έλληνες Κονιάριδες, ένα όνομα το οποίο ανακαλεί στη μνήμη την παλαιά πρωτεύουσα της τουρκικής δύναμης στη Μικρά Ασία.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 174)
    • Το χωριό αποτελείται από πενήντα ή εξήντα σπίτια, όλα τούρκικα εκτός από εκείνα των πέντε ή έξι Ελλήνων καταστηματαρχών. Μολονότι δεν είναι το μεγαλύτερο από τους μαχαλάδες των Ορφανών, είναι ευρύτερα γνωστό με αυτό το όνομα καθώς αποτελεί ταχυδρομικό σταθμό πάνω στον μεγάλο δρόμο από την Ελλάδα στην Κωνσταντινούπολη.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 175)
    • Το Λιγκούρι είναι ο μεγαλύτερος από τους Κονιαρομαχαλάδες -όπως οι Έλληνες αποκαλούν τα αποσπασμένα τμήματα των Ορφανών. Μολονότι φέρει, όπως τα Ορφανά, ένα Ελληνικό όνομα κατοικείται αποκλειστικά από Τούρκους, οι οποίοι κατοικούν σε πυργόσπιτα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 181)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Ελευθερούπολη

    Παλαιό Όνομα : Πέργαμος
    Δήμος : Παγγαίου
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]

    • Βρίσκεται σε απόσταση εξήμισι ωρών από το Ορφανό.
      Το χωριό περιλαμβάνει 800 σπίτια. Οι κάτοικοί του είναι ανάμεικτος πληθυσμός Τούρκων και Ελλήνων, αλλά υπερτερούν οι δεύτεροι. (Clarke,σσ. 407-408)

    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

  • Η Πραβίστα αποτελεί ταχυδρομικό σταθμό και τόπο κατοικίας μεγάλου αριθμού Τούρκων ιδιοκτητών γης σε περιοχές γύρω από το Παγγαίο. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 66)

    • [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Η Πράβιστα κατοικείται από Τούρκους και Έλληνες [280 οικογένειες], είναι έδρα επισκόπου που φέρει τον τίτλο ” Επίσκοπος Ελευθεροπόλεως”, από την κωμόπολη του Ελευθέρου, που κείται κοντά στο ασφαλές λιμάνι της Εσκί Καβάλας. (Isambert, σ. 22)
    • Η οδός που διερχόμεθα περνά από τα νότια του Παγγαίου, στα αριστερά εγκαταλείπει την κωμόπολη Λεύθερο ή Ελευθεριόπολη, η οποία σύμφωνα με τον Τάφελ είναι η Ανακτοριόπολη ή Αλεκτρυόπολη, αρχαία λιμάνια του Δάτους, κάτω από αυτήν βρίσκεται το έρημο λιμάνι Ελευθερολιμάνι, όπου υπάρχουν μόνο τα βυζαντινά ερείπια της Εσκί Καβάλας (αρχαία Καβάλα). (Isambert, σ. 23)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]

    • Ο στρατός του Ξέρξη διέσχισε την Πιερική κοιλάδα κατά την πορεία του προς την Ελλάδα, αφήνοντας, όπως παρατηρεί ο Ηρόδοτος, το βουνό Παγγαίο στα αριστερά. Είναι αλήθεια ότι η σειρά με την οποία ο ιστορικός ονομάζει τις Φαγρές και την Πέργαμο, ως τις δύο μεγαλύτερες πόλεις στην Πιερία, οδηγεί στην πεποίθηση ότι τα Ορφανά καταλαμβάνουν τη θέση της Περγάμου αντί αυτής των Φαγρών. Τα λόγια του ωστόσο δεν είναι απαραίτητο να εννοούν ότι ο Ξέρξης πέρασε από αυτά τα δύο μέρη με τη σειρά με την οποία αναφέρονται τα ονόματα. Τα Ορφανά είναι η μόνη θέση στην οποία μπορούν να τοποθετηθούν οι Φαγρές, αν λάβουμε υπόψιν τη μαρτυρία του Ηρόδοτου και του Θουκυδίδη, που την αποδίδουν στην Πιερική κοιλάδα, σε συνάρτηση με αυτή του Σκύλακα και του Στράβωνα, που υποδεικνύουν ότι ήταν η πρώτη πόλη μετά το Στρυμώνα. Αν οι Φαγρές βρισκόταν στα Ορφανά , η Πέργαμος ήταν κατά πάσα πιθανότητα, η σύγχρονη Πράβιστα.(Leake, τομ.III, σσ. 177 – 178)

    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [end_tabset]

  • Θάσος

    Παλαιό Όνομα : Θάσος
    Δήμος : Καβάλας
    [tab name=’Abbot’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]

    • Θάσος: Το νησί είναι γνωστό για τα λατομεία του από όπου εξορύσσεται ένα εξαιρετικό άσπρο μάρμαρο, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις θυμίζει το Παριανό. (Clarke,σ. 415)

    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

    • Το αρχαίο όνομα της Θάσου ήταν Ηδωνίς. Σύμφωνα με τον Διονύσιο τον περιηγητή, υπήρξε μια περίοδος κατά την οποία η Θάσος ονομαζόταν Ωγυγιηνή. Αυτό το όνομα δόθηκε στο νησί επειδή εκεί είχε σταθμεύσει ο στόλος του βασιλιά Ωγύγη, ο οποίος θεωρείται πως άφησε εκεί Φοίνικες αποίκους. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 87)
    • Η αρχαία πόλη της Θάσου είναι εντελώς εγκαταλειμμένη. Εκεί όπου άλλοτε βρισκόταν η πόλη, τώρα υπάρχει ένα δάσος. Τα αμπέλια που παλαιότερα υπήρχαν, μεγάλωσαν υπερβολικά, έφτασαν σε άγρια κατάσταση και τύλιξαν τα δέντρα της περιοχής. Παρόμοια κατάσταση παρατηρείται στη Μαρώνεια (η οποία ονομάζεται και Μαρουλία) όπου επίσης δεν υπάρχουν κάτοικοι. Η βλάστηση έχει καλύψει όλα τα παλιά ερείπια. (Cousinery,τομ.ΙΙ,σ. 103)
    • Ο πληθυσμός του νησιού είναι περίπου 2.500 κάτοικοι που μοιράζονται σε επτά χωριά,κτισμένα σε απόκρημνες περιοχές ,ώστε να αποφεύγουν τις εχθρικές επιθέσεις.Οι Θάσιοι είναι πολύ εργατικοί και καλλιεργούν σιτάρι και κριθάρι και παράγουν λάδι.Από την ελιά προέρχονται και τα περισσότερα έσοδα του νησιού.Έσοδα προέρχονται και από την παραγωγή μελιού,καλής ποιότητας κρασιού και την εξαγωγή ξύλου ως καύσιμη ύλη. (Cousinery,τομ.ΙΙ,σ. 104)
    • Η Θάσος διοικείται από ένα βοεβόδα με ενιαύσια θητεία ο οποίος διατηρεί φρουρά επτά –οκτώ ατόμων. Η φρουρά όμως αυτή δεν ήταν αρκετή για να προστατεύσει το νησί από εξωτερικούς κινδύνους και επιδρομές. Μια ναυτική περίπολος την οποία πλήρωναν οι κοινότητες του νησιού, ειδοποιούσε τους κατοίκους για τυχόν επιθέσεις. Σε περίπτωση κινδύνου ο πληθυσμός κατέφευγε στο δάσος. (Cousinery,τομ.ΙΙ,σ. 104)
    • Τα τείχη της Θάσου από άσπρο μάρμαρο ίσως είναι τα μοναδικά αυτής της τεχνοτροπίας που υπάρχουν στην Ελλάδα.(Cousinery,τομ.ΙΙ,σ. 107)

    [/tab]
    [tab name=’Frazer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Holland’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Isambert’]

    • Η κωμόπολη Γένιτζε απέχει από την Γκιουμουρτζίνα οκτώ ώρες. Η κωμόπολη αυτή έχει περίπου 200 σπίτια και είναι χτισμένη στην είσοδο της μεγάλης ελώδους πεδιάδας του Καρα-σου, του αρχαίου Νέστου, τον οποίο μπορεί κάποιος να διαπεράσει με μια σχεδία σε διάστημα τεσσάρων ωρών και μετά από τέσσερις ώρες φτάνει στους πρόποδες των βουνών. Από εκεί ανεβαίνει μέσω ενός στρωμένου δρόμου σε μια ορεινή ψηλή αντηρίδα, της οποίας η θέα απλώνεται στον κόλπο της Κοντέσσας (κόλπος Πιερίας), στο νησί της Θάσου, πολύ μακρύτερα δε προς ανατολάς στις κορυφές των βουνών της Σαμοθράκης και προς τα δυτικά στον Άθω. Από εκείνο το σημείο φαίνεται και η πόλη της Καβάλας. (Isambert, σ. 15)
    • Η πόλη της Καβάλας κείται στον μυχό του αρχαίου κόλπου της Πιερίας που περικλείεται από τη Θάσο και από το όρος Παγγαίο, που εκτείνεται στα δυτικά προς τα ηπειρωτικά της πόλης. (Isambert, σ. 18)
    • “Παρόλο που ο βράχος αυτός περιβάλλεται από τείχη “, αναφέρει ο Heuzey, ” η καμπυλότητα του εδάφους καθιστά εμφανή τα τουρκικά σπίτια, τα τζαμιά και τις υπόλοιπες οικοδομές, ώστε η πόλη είναι εκτεθειμένη στις επιθέσεις από την πλευρά της θάλασσας”. Ο αμμώδης όρμος αυτής της χερσονήσου που στερείται λιμανιού, κείται κάτω από τα τείχη της πόλης και έχει κλίση προς τα ανατολικά. Το αγκυροβόλι είναι ασφαλές και ο βυθός συμπαγής. Ο όρμος όμως δεν προστατεύεται καθόλου από τους ανέμους και τα πελώρια κύματα της νοτιοδυτικής θάλασσας, έτσι ώστε τα πλοία προσορμίζονται για την ασφάλειά τους στο απέναντι λιμάνι του Ελευθέρου κάτω από το όρος Παγγαίο ή πίσω από τη Θάσο. Η Καβάλα είναι μια εμπορική πόλη και έχει σπουδαίο εμπόριο δημητριακών καρπών, σουσαμιού, ακατέργαστου μεταξιού και καπνών από το Γένιτζε.(Isambert, σ. 18)
    • Η Ιερισσός είναι το μόνο προσιτό μέρος στα ανατολικά παράλια του Άθω. Εδώ μπορεί κάποιος να βρει και μικρές λέμβους για να μεταβεί στην Καβάλα και τη Θάσο.(Isambert, σ. 53)
    • Εκτός από τα μεγάλα μετόχια, τα οποία οι Μονές κατέχουν στη Βλαχία, τη Θάσο και σε όλα τα παράλια της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, κέρδη αποκομίζουν οι Μονές από την καλλιέργεια των δασών του Όρους, την παραγωγή λαδιού από ελιές και δαφνοκαρπό και από τα φουντούκια. Αξίζει να σημειωθεί πως η Μονή Κουτλουμουσίου παράγει 200.000 οκάδες φουντούκια ετησίως. Οι Μονές της Μεγίστης Λαύρας, των Ιβήρων και του Φιλοθέου εξάγουν 500.000 γρόσια ξύλα. Τέλος οι καλόγεροι εισπράττουν πολλά χρήματα και από την πώληση διαφόρων γλυπτών και άλλων αγιογραφικών εργόχειρων.(Isambert, σ. 55)

    [/tab]
    [tab name=’Leake’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Mantegazza’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Pouqueville’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Tozer’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Urquhart’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Walker’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Σχινάς’]

    • Στα νότια του ανατολικού ορίου της Μακεδονίας, δηλαδή του λιμανιού της Κεραμωτής που αποτελεί το επίνειο της πρωτεύουσας της ομωνύμου επαρχίας του χωριού Σαρί –Σαμπάν και κοντά στα ΝΑ των εκβολών του Νέστου ή Καρά –σου κείται το ορεινό, γεμάτο νερά και δένδρα και με κυκλικό σχήμα νησί που λέγεται Θάσος το οποίο και διατήρησε το αρχαίο του όνομα.
      Το μεγαλύτερο πλάτος του από δυτικά προς ανατολικά είναι περίπου 22 χλμ. ενώ το μεγαλύτερο μήκος από το νοτιότερο ακρωτήριο «Στα κόκκινα ή Κέφαλος» μέχρι το βορειότερο «Μεγάλο κλαδί» προς το λιμάνι της Κεραμωτής είναι περίπου 26 χλμ.Το προς βορρά ακρωτήριο, Μεγάλο κλαδί βρίσκεται ανατολικά του λιμανιού Ελευθερουπόλεως και απέχει από αυτό 27 χλμ., νοτιοανατολικά της Καβάλας, από όπου απέχει 24 χλμ., νοτιοανατολικά του ιχθυοτροφείου Κούμπουρνο το οποίο απέχει 6 χλμ. και νοτιοδυτικά της Κεραμωτής από την οποία απέχει 6 και 1/4 χλμ.Μεταξύ της άκρης του λιμανιού της Κεραμωτής και της βόρειας παραλίας του νησιού βρίσκεται το νησί Θασοπούλα που υπέρκειται της επιφάνειας της θάλασσας 92 μ.Πρόκειται για βραχώδες νησί που καλύπτεται από συκιές και απέχει από την Κεραμωτή 2 χλμ., από το βόρειο ακρωτήριο Μεγάλο κλαδί 4,5 χλμ. και από το ΒΑ ακρωτήριο του νησιού Παναγία 3 χλμ.Στο νησί υπάρχει πλήθος αγρίων κουνελιών και κοντά στην παραλία πηγή θερμού ύδατος μέσα στην οποία ο λουόμενος μπορεί να μείνει μόνο μισή ώρα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 843-844)
    • Μεταξύ του παραπάνω νησιού και της αμμώδους παραλίας της Θάσου στο σχηματιζόμενο πορθμό υπάρχει καλό και ασφαλές αγκυροβόλιο για μεγάλης χωρητικότητας πλοία.Η Θάσος διασχίζεται από συνεχή οροσειρά, η οποία βαίνει από δυτικά προς ανατολικά, στρίβει προς νότο και έχει και στις δυο πλευρές της μικρότερες διακλαδώσεις που λειτουργούν ως αντερείσματα.Η οροσειρά ανυψούμενη ομαλά από δυτικά φτάνει στην κορυφή που καλύπτεται με σχίνα, πεύκα, κούμαρα και πρίνους -«Αεσμάτες» καλούμενη- πάνω από το χωριό Κακή Ράχη. Στο κέντρο σχεδόν της νήσου υπάρχει η βραχώδης και άδενδρη κορυφή Ψαριό που υπέρκειται της επιφάνειας της θάλασσας 1029 μ.Η καλύτερη ανάβαση με ημίονο στην ωραία και γραφική κορυφή που παρέχει θέα στη γύρω περιοχή είναι η οδός από το χωριό Κάστρο καθώς προς τα λοιπά χωριά και ειδικά προς την Παναγιά και Ποταμιά είναι κατηφορική και απότομη.Μετά την κορυφή Ψαριό που κατέρχεται προς τα ανατολικά, σχηματίζει με την επόμενη κορυφή το ζυγό Προφ.Ηλία(από όπου διέρχεται η οδός για τα χωριά Ποταμιά και Θεολόγο) η οποία υψούμενη προς τα ανατολικά μας δίνει την ανυψούμενη μεταξύ του Θεολόγου και Ποταμιάς κορυφή Τσουτσούλα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 844-845)
    • Οι κορυφές αυτές και μέρος των πλαγιών καλύπτονται το χειμώνα από χιόνι ύψους 15 σπιθαμών και διατηρούνται όταν υπάρχει βαρύς χειμώνας μέχρι τα μέσα Απριλίου. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 845)
    • Το νησί διαρρέεται από διάφορα ρέματα ανάξια λόγου.Δυο από αυτά που κατεβαίνουν από την κορυφή Ψαριό είναι αξιόλογα α)το ρέμα της Ποταμιάς που ρέει από δυτικά προς ανατολικά και διέρχεται από το ομώνυμο χωριό και εκβάλλει στον όρμο Μεγάλη Ποταμιά και ο β) ο Καστρινός λάκκος ο οποίος ρέει από ανατολικά προς δυτικά και μεταξύ των χωριών Θεολόγου και Κάστρου εκβάλει στα Λιμινάρια. Και τα δυο αυτά ρέματα διατηρούν τα νερά τους και μόνο σε μεγάλη ξηρασία στερεύει το δεύτερο.Η παραλία του νησιού δεν σχηματίζει κανένα λιμάνι και οι ακτές της οι μεν ανατολικές από το ΒΑ ακρωτήριο Παναγιάς μέχρι τη νοτιοανατολική ακτή του όρμου Αστρίς είναι στο μεγαλύτερο μέρος βραχώδεις και σε κάποια μέρη απότομα κατεβαίνουν προς τη θάλασσα ενώ η βορειοανατολική παραλία είναι αμμώδης. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 845)
    • Αρχίζοντας από το βορειότερο ακρωτήριο που καλείται Μεγάλο κλαδί και κινούμενοι από ανατολικά στο νησί συναντάμε διαδοχικά τα εξής ακρωτήρια και όρμους: Το μικρό λιμάνι Παναγιάς και το ομώνυμο άκρο, τον όρμο Βάθη, τον όρμο Ποταμιάς ,επίνειο της Ποταμιάς, το άκρο Φουρνί, τον κομμένο Κάβο. Τον όρμο Κίναρα ή Κίνυρα όπου και ομώνυμο νησί, επίνειο του χωριού Θεολόγος, το ακρωτήριο Σταυρός, τον όρμο Αλυκή, επίνειο το

      • υ χωριού Θεόλογος, τον όρμο Θυμωνιά, επίνειο του χωριού Θεολόγος, το πολύ απότομα κατερχόμενο άκρο Ντεμίρ Χαλκά, το νοτιότατο ακρωτήριο Κέφαλος ή στα κόκκινα, τον όρμο Αστρίς όπου και ομώνυμα νησίδια, επίνειο του χωριού Θεολόγος, τον όρμο Ποτός, επίνειο του χωριού Θεολόγος, τον όρμο Λιμινάρια, επίνειο του χωριού Κάστρο, το ακρωτήριο Κέφαλος, τον όρμο Αγ.Σίμος, επίνειο του χωριού Μαριαίς, τον όρμο Πλιμαρά πηγάδι, επίνειο των χωριών Μαριαίς και Κακή Ράχη, την Κακιορραχιώτικη σκάλα, επίνειο του χωριού Κακή Ράχη, τη Σωτηριανή σκάλα, επίνειο του χωριού Σωτήρας, τον όρμο Καζαβίδι, επίνειο του ομώνυμου χωριού και τη Βουργαρινή σκάλα, επίνειο του χωριού Βούργαρο. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 845-847)

    • Όλες οι πλαγιές της νήσου καλύπτονται από πυκνά δάση τα οποία ατυχώς και αφενός από την ακανόνιστη υλοτομία και αφετέρου από την πυρπόληση αρκετά αραιώθηκαν.Υπήρχαν δυο είδη πιτυών, έλατα και αγριοκαστανιές, κούμαρα πρίνοι, αριές, σχίνα, μελόρκα (τα άνθη περιέχουν μέλι), ρήκα και λίγα πλατάνια, δάφνες, δρύες, αγριολεπτοκαρυές και κοντά στην παραλία ελιές. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 847)
    • Το νησί παράγει οίνο(ιδίως το χωριό Θεολόγος από τα αμπέλια στο χωριό Αστρίς που ήταν ονομαστά και στους αρχαίους), μέλι και λάδι (κακής ποιότητος, διότι οι ελιές σωρεύονται σε μεγάλη δεξαμενή και συνθλίβονται μόλις τη Μεγάλη Σαρακοστή), κουκούλια, φασόλια, κερί, κατράμι, πίσσα, φλοιό πίτυος, λίγο καλαμπόκι και σίκαλη.Εξάγει ξυλεία ναυπηγική, οικοδομική και καύσιμη και εκτρέφονται μέλισσες, αίγες περίπου 10 χιλιάδες, 5 χιλιάδες πρόβατα και δυο χιλιάδες βοοειδή και αγελάδες -τα περισσότερα στο χωριό Θεολόγος. Κάθε οικογένεια έχει ημίονο ή όνο διότι οι περισσότεροι έχουν ως κύριο επάγγελμα την υλοτομία. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 847)
    • Ο πληθυσμός του νησιού είναι αμιγώς ελληνικός και μόνο την ελληνική γλώσσα μιλά και ανέρχεται σε 11235 κατοίκους(στους αρχαίους χρόνους ανέρχονταν τουλάχιστον σε 60) και κατοικεί σε 9 χωριά τα οποία απέχουν από την παραλία. Τα περισσότερα δεν φαίνονται από τη θάλασσα λόγω των επιδρομών των πειρατών και βρίσκονται στις πλαγιές της οροσειράς του νησιού. Ωστόσο, ο πληθυσμός στερείται ανάλογης πνευματικής ανάπτυξης ενώ έχει άλλα τόσα προσόντα. (Σχινάς, τ. ΙΙ, σ. 847)

    [/tab]
    [end_tabset]

  • Καβάλα

    Παλαιό Όνομα : Χριστούπολις
    Δήμος : Καβάλας
    [tab name=’Abbot’]

    • Ή αλλιώς αρχαία Νεάπολη, διάσημη ως το πρώτο Ευρωπαϊκό λιμάνι το οποίο επισκέφτηκε ο Απόστολος των πολυθεϊστών στο δρόμο του για τους Φιλλίπους και τη Θεσσαλονίκη.(Abbot,σ.291)
    • Εσκί ή Παλιά Καβάλα: Περιοχή μέσα στην πόλη της Καβάλας(Abbot,σ.294)
    • Η Νέα Καβάλα απλώνεται στις πλαγιές κατά μήκος της παραλίας, έξω από τα τείχη της παλιάς πόλης. Όπως λέει και το όνομά της, είναι σχεδόν πρόσφατα μεγαλωμένη. Στην πραγματικότητα δεν έχει τελειώσει το μεγάλωμά της ακόμα. Νέα σπίτια, τα περισσότερα από πέτρα και πλήρως μοντέρνα σε στυλ, χτίζονται καθημερινά και ο οικισμός παρουσιάζει μια σύγχρονη εμφάνιση σε έντονη αντίθεση με την αρχαία πόλη και την υπερήλικη οχύρωση. Οφείλει την γέννησή της στις φυτείες καπνού του εσωτερικού και παρά την ανάγκη για ασφαλές αγκυροβόλιο, σχηματίζει το πρωτεύον μέσο της εξαγωγικού εμπορίου της περιοχής. Εδώ η πρώτη ύλη μεταποιείται προτού μεταφερθεί, μέσω πλοίων, στις αγορές της Αιγύπτου, της Αγγλίας και της Αμερικής. (Abbot,σ.296)

    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]

    • Η Καβάλα με την παραθαλάσσια θέση της και την απουσία άλλης πόλης μεταξύ της Αμφίπολης και των Αβδήρων, εκτός από τους Φιλίππους, οι οποίοι απέχουν από την ακτή είναι μια πολύ σημαντική πόλη.Προφανώς,η Καβάλα ήταν η Νεάπολη.Είναι η πόλη που αναφέρεται στην ιστορία των «Πράξεων των Αποστόλων», όπου ο Απόστολος Παύλος έφτασε μετά το ταξίδι του από την Τροία, και από τη νήσο της Σαμοθράκης. (Clarke,σ. 413)
    • Το ακρωτήριο, στο οποίο η Καβάλα έχει κτιστεί, απλώνεται μέσα στη θάλασσα, έτσι ώστε να σχηματίσει ένα λιμάνι σε κάθε του μεριά: έτσι και η πλεονεκτική θέση της Νεάπολης ως εμπορικό κέντρο του παραθαλάσσιου εμπορίου. Το δυτικό λιμάνι, όπου η πόλη κυρίως βρίσκεται, είναι καλό σύμφωνα με την αναφορά των κατοίκων ακόμη και για μεγάλα πλοία.
      Η Καβάλα περιλαμβάνει 500 σπίτια: ο πληθυσμός της αποτελείται από Τούρκους και Έλληνες, αλλά κυρίως από Τούρκους. Το μεγαλύτερο μέρος της πόλης βρίσκεται μεταξύ των τειχών και της ακρόπολης. Το εμπόριό της περιορίζεται κυρίως στην εξαγωγή του καπνού και του βαμβακιού, χωρίς καθόλου καλαμπόκι.
      Ένα πολύ μεγάλο υδραγωγείο ακόμη παραμένει πάνω σε δύο βαθμίδες από κερκίδες, και σε πολύ καλή κατάσταση και τώρα φέρνει νερό από το βουνό Παγγαίο στην ακρόπολη. (Clarke,σ. 414)
    • Οι επιγραφές οι οποίες έχουν σωθεί, και βρίσκονται στη περιοχή, είναι όλες τους ρωμαϊκές• αλλά αυτό θα μπορούσε δύσκολα να συμβεί αν η πόλη υπήρχε από την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο Paul Lucas επίσης πέρασε από την Καβάλα: αλλά ούτε αυτός ούτε άλλος περιηγητής αναφέρουν πως έχουν δει Ελληνικές επιγραφές. (Clarke,σ. 418)

    [/tab]
    [tab name=’Cousinery’]

    • Υπήρχαν δυο κατηγορίες «Καραβάν Σαράι» στην Καβάλα. Στην πρώτη, άνθρωποι και άλογα κατέλυαν στον ίδιο χώρο και χωρίζονταν μόνο από μια εξέδρα όπου αποθηκεύονταν οι αποσκευές και βρίσκονταν τα τζάκια. Στη δεύτερη κατηγορία, μπροστά από το χάνι υπήρχε μια αυλή με καταστήματα και στάβλους πάνω από τα οποία βρίσκονταν τα δωμάτια. Η επίπλωση των δωματίων αποτελούνταν από ένα ή περισσότερα ψάθινα στρώματα ανάλογα με το πόσοι ταξιδιώτες χρησιμοποιούσαν το δωμάτιο. Το ίδιο συνέβαινε παντού στην Τουρκία. Κοντά στην πόρτα του χανίου υπήρχε συνήθως ένα μπακάλικο ή ένα καφενείο ενώ συχνά στην αυλή υπήρχε ένα σιντριβάνι. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 70)
    • Ο καπνός που παρήγαγε η περιοχή της Καβάλας ήταν ιδιαιτέρως υψηλής ποιότητας και καταναλωνόταν σε ολόκληρη την Οθωμανική Αυτοκρατορία. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 70)
    • Εκτός από τον ντισντάρ και τον καδή υπήρχε στην Καβάλα και ένας στρατιωτικός διοικητής ο οποίος είχε τον τίτλο του mussellim που σημαίνει υπασπιστής του πασά και υπαγόταν στον πασά Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, ο αριθμός των διαθέσιμων ανδρών προς στράτευση είχε μειωθεί στο μισό λόγω ασθενειών, των πολεμικών συγκρούσεων και της μετακίνησης πληθυσμού προς την Αίγυπτο και τον Μωχάμετ Άλυ. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 71)
    • Τα ερείπια της αρχαίας Νεάπολις αποτελούνται στο μεγαλύτερο μέρος τους από τα απομεινάρια ενός μεσαιωνικού πύργου εγκαταλελειμμένου και ελάχιστα προσβάσιμου. Οι Τούρκοι ονομάζουν την περιοχή Εσκί Καβάλα (Παλιά Καβάλα).Από το χωριό Λευτέρ περνά το μονοπάτι που οδηγεί από τη Νεάπολη στους Φιλίππους. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 119)
    • Απόγονος του μπέη της Δράμας υπήρξε ο Δράμαλη πασάς, διοικητής του Μοριά ενώ ο Τοσσούν αγάς ήταν ο θείος του Μωχάμετ Άλη της Αιγύπτου που γεννήθηκε στην Καβάλα. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 65)
    • Η Καβάλα βρίσκεται μέσα στον Πιερικό κόλπο και είναι μια μικρή πόλη, όπου δεσπόζει ένα αρχαίο κάστρο. Εξαρτάται από το πασαλίκι Θεσσαλονίκης και διοικείται από τον mussellim, υπασπιστή του πασά. Η πόλη αυτή, που βρίσκεται εκεί όπου τελειώνουν οι πεδιάδες των Σερρών, ανάμεσα στον Έβρο και τον Στρυμόνα, προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα για τη διεξαγωγή εμπορίου με την ενδοχώρα. Μετά τις πρώτες διομολογήσεις με την Πύλη δόθηκαν δικαιώματα στη Γαλλία να εγκαταστήσει πρόξενο στο λιμάνι και το κάστρο της Καβάλας. Ωστόσο, η πρώτη σοβαρή προσπάθεια να αναπτυχθεί οικονομική δραστηριότητα από γαλλική εταιρεία στο λιμάνι της Καβάλας έγινε το 1771. Καράβια από τη Μασσαλία έρχονταν με γαλλικό εμπόρευμα (υπήρχε ανταπόκριση για Αδριανούπολη, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη) και έφευγαν από την Καβάλα φορτωμένα βαμβάκι από το Ορφανό, την Πραβίστα και τη Δράμα, η οποία εξήγαγε και ρύζι. Από τη Θάσο έπαιρναν κερί και λάδι. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 61-62)
    • Ένα κατηφορικό μονοπάτι ελικοειδές και σύντομο -το οποίο είναι σχεδόν υποχρεωτικό να το κατέβει κανείς με τα πόδια- οδηγεί σε ένα προάστιο της Καβάλας, το οποίο βρίσκεται στον δρόμο για τη Θράκη. Στο προάστιο αυτό αναπτύσσεται σημαντικό μέρος της εμπορικής δραστηριότητας της περιοχής και υπάρχουν όλες οι απαραίτητες εγκαταστάσεις που αρμόζουν σε μια παραθαλάσσια πόλη. Το πέρασμα που οδηγεί στη Θράκη είναι ιδιαίτερα πολυσύχναστο, καθώς αποτελεί τη μοναδική οδό που οδηγεί τα καραβάνια από την Ήπειρο και τη Μακεδονία στην Κωνσταντινούπολη. Το προάστιο αποτελείται από περίπου 900 οικίες και καλύπτει ένα ολόκληρο ακρωτήριο, ενώ προστατεύεται από πολύ ψηλά και απόκρημνα τείχη. Το κάστρο, όπου κατοικεί ο ντισντάρ, φρουρείται από μικρό αριθμό στρατιωτών. Εκεί υπάρχουν και οκτώ ή δέκα κανόνια. Ανάμεσά τους και ένα χάλκινο με το όνομα Vendôme και με την επιγραφή ultima ratio regum που προφανώς ήρθε στην Ελλάδα με τους Τούρκους, μετά από τις νικηφόρες εκστρατείες τους στην Ουγγαρία. Για την κατασκευή των τειχών της πόλης έχουν χρησιμοποιηθεί τμήματα από αρχαία οικοδομήματα και επιγραφές. Από το γεγονός αυτό συνάγεται ότι η Καβάλα έχει χτιστεί στα ερείπια μιας αρχαίας πόλης, η οποία διαδοχικά πέρασε από τα χέρια των Ηδωνών, των Σατρών, των Σαπαίων και των Θασίων. Τα πλέον σημαντικά από τα ονόματα που έδωσαν οι διάφοροι κυρίαρχοι στην πόλη είναι: Γαληψός, Στρύμη και Οισίμη. Ιδρυτής της πόλης υπήρξε ένας γιος του Θάσου, ο οποίος ήταν γονέας του Κάδμου. Η πόλη αυτή, η πιο κοντινή στο νησί της Θάσου, θεωρείται από τον Θουκυδίδη και τον Διόδωρο τον Σικελιώτη αποικία των Θασίων. Την Οισίμη ο Στέφανος ο Βυζάντιος την τοποθετεί πότε στη Μακεδονία και πότε στη Θράκη και ο Σκύμνος ο Χίος κοντά στην Αμφίπολη. Η Οισίμη αναφέρεται και στον Όμηρο με το όνομα Βιβλινή. Η Γαληψός καταλαμβάνει το ακρωτήριο της Καβάλας ενώ η Οισίμη βρίσκεται κοντά στον Στρυμόνα. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 68-69)
    • Στο εμπορικό προάστιο της Καβάλας υπάρχει ένας τελωνειακός που κατοικεί στην περιοχή και εισπράττει τα δικαιώματα της κυβέρνησης πάνω σε όλα τα είδη που εισάγονται, αλλά και πάνω στον καπνό και το βαμβάκι κατά την επιβίβασή τους σε πλοία που κατευθύνονται στον Δούναβη. Η πόλη έχει μόνο μία είσοδο. Μια μεγάλη σαρκοφάγος από άσπρο μάρμαρο της περιοχής που βρίσκεται κοντά στην πύλη χρησιμεύει και ως βάση συντριβανιού. Το μνημείο αυτό φέρει λατινική επιγραφή προς τιμήν μιας Ρωμαίας αρχόντισσας. Το μνημείο ήρθε στην πόλη από τους Φιλίππους, όπου υπάρχουν πολλές ρωμαϊκές αρχαιότητες. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 71)
    • Στα περίχωρα της Καβάλας υπάρχει ο ποταμός τον οποίο ο Ηρόδοτος ονομάζει Λίσσο. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 75)
    • Στις οκτώ λεύγες από την Καβάλα βρίσκεται η πεδιάδα του Σαρή –σαμπάν. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 76)
    • Το ταξίδι από την Καβάλα στη Θάσο διαρκεί τέσσερις ώρες και το μέρος το πιο πρόσφορο για να δέσει το καΐκι ονομάζεται Παναγιά, καθώς εκεί κοντά βρίσκεται εκκλησία αφιερωμένη στη Θεοτόκο. Το πιο κοντινό χωριό έχει το ίδιο όνομα. Πολύ κοντά στο αραξοβόλι υπάρχουν τα ερείπια μιας αρχαίας πόλης. Της μόνης πόλης του νησιού που έχουμε στοιχεία για την ύπαρξή της. Το έδαφος προσφέρεται για την καλλιέργεια της αμπέλου. (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 85)

      • [/tab]
      [tab name=’Frazer’]

    • Τα μοναδικά τσιγάρα που μπορεί κανείς να καπνίσει στην τουρκική επικράτεια είναι η φίρμα «Regie» που αποτελεί κρατικό μονοπώλιο. Ωστόσο, στην Καβάλα δεν καπνίζει κανείς αυτά τα τσιγάρα, διότι εκεί καπνίζουν τσιγάρα που είναι προϊόντα λαθρεμπορίου και είναι καλής ποιότητας. Ο καλύτερος καπνός του κόσμου είναι αυτός που φυτρώνει στις πεδιάδες της Καβάλας. Η Αίγυπτος που εξάγει τσιγάρα στις αγορές όλου του κόσμου δεν καλλιεργεί τον καπνό στα δικά της εδάφη αλλά εισάγει από την Καβάλα. Το 1905 η Καβάλα εξήγε 1.000 τόνους καπνό που η τιμή του ανερχόταν σε ένα εκατομμύριο στερλίνες. Το κράτος ως φόρο λαμβάνει το ένα δέκατο του ποσού. Ο κακής ποιότητος καπνός και τα απομεινάρια από την επεξεργασία του καπνού της Καβάλας χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τσιγάρων της φίρμας «Regie».Στην περιοχή παρατηρείται λαθραία διακίνηση καπνού σε πολύ μεγάλο βαθμό και οι αρχές προσπαθούν να την περιορίσουν.(Frazer,σ. 169-170)
    • Στην Καβάλα υπάρχει μεγάλος αριθμός φτωχών ανθρώπων που συγκεντρώνονται τρεις φορές την εβδομάδα στο Ιμαρέτ ή πτωχοκομείο για να λάβουν ως βοήθεια ρύζι και σούπα. Οι πένητες τρώνε το φαγητό τους ενώ ένας μουσουλμάνος ιερέας διαβάζει το Κοράνι. Κάθε μήνα έρχεται από την Αίγυπτο ρύζι που αντιστοιχεί το βάρος του σε οχτώ χιλιάδες λίβρες σε ανάμνηση του γεγονότος ότι ο Μωχάμετ Αλή Πασά γεννήθηκε στην Καβάλα το 1769.(Frazer,σ. 170)
    • Η πόλη της Καβάλας υπήρξε τόπος εκπαίδευσης για μουσουλμάνους ιερείς. Δεν υπήρχαν στην πόλη χριστιανικές εκκλησίες. Και όμως όταν ο Απόστολος Παύλος και ο Σύλλας είχαν αλλάξει την πίστη των κατοίκων της πόλης προς το Χριστιανισμό είχε δοθεί στην πόλη το όνομα «Χριστόπολη».Στα πρώιμα μεσαιωνικά χρόνια η Χριστόπολη αποτελούσε κομβικό σημείο στο δρόμο από Κων/πολη προς Ρώμη και την ανατολική πύλη της Μακεδονίας. Το όνομα Καβάλα πιθανώς δόθηκε στην πόλη από τους Γενουάτες ,οι οποίοι την έκαναν κέντρο εμπορίου. Η γεωγραφική θέση της πόλης τράβηξε το ενδιαφέρον τους το 13ο αιώνα και έτσι κατέληξαν σε συμφωνία με τους κατοίκους της εναντίον των Βενετών. Οι Ιταλοί ονόμαζαν την πόλη «Καβάλλο» επειδή έμοιαζε με πέταλο. Η πόλη έπεσε στα χέρια των Τούρκων το 14ο αιώνα οι οποίοι την κατέστρεψαν. Εν τούτοις, ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής ξαναέχτισε την πόλη και έφερε Εβραίους από την Ουγγαρία για να εγκατασταθούν εκεί. Αυτό που έφερε τους Έλληνες της γύρω περιοχής στην πόλη ήταν η ενασχόληση με τον καπνό.(Frazer,σ. 172-173)
    • Παντού μέσα στην πόλη της Καβάλας υπήρχαν τα δείγματα της φροντίδας του Μωχάμετ Αλή για τη γενέτειρά του. Ξαναέχτισε το υδραγωγείο, ώστε ολόκληρη η πόλη –αυτή που βρισκόταν εντός των τειχών να έχει άφθονο νερό, τη στιγμή που οι εκτός των τειχών, κυρίως Χριστιανοί, έπρεπε να μπουν σε τεράστια έξοδα για να έχουν νερό. Επιπλέον, ο Μωχάμετ Αλή είχε αφήσει ένα μεγάλο ποσό με στόχο να ελαφρύνει το βάρος των φόρων που έπληττε τους κατοίκους που ζούσαν εντός των τειχών. Το γεγονός αυτό δεν διευκόλυνε διόλου τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ μουσουλμάνων και χριστιανών.(Frazer,σ. 173)
    • Στην Καβάλα είχε εκδηλωθεί –λίγο πριν την έλευση του περιηγητή στην περιοχή – μια απεργία καπνεργατών οι οποίοι ζητούσαν περισσότερα χρήματα ως αμοιβή της εργασίας τους. Το αίτημα τους απορρίφθηκε και οι εργάτες εξεγέρθηκαν σπάζοντας τα παράθυρα των εργοστασίων.Οι αρχές κατέστειλαν την απεργία ενώ οι πρωταίτιοι φυλακίστηκαν. (Frazer,σ. 173)

      • [/tab]
      [tab name=’Holland’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Isambert’]

      • Πολύ αργότερα η Καβάλα υπήρξε η πρώτη πόλη της ευρωπαϊκής ηπείρου, στην οποία αποβιβάστηκαν οι Απόστολοι Παύλος και Σίλας, γι’ αυτό και κατά τους βυζαντινούς χρόνους ονομάστηκε Χριστόπολη. Το όνομα Καβάλα το έλαβε κατά τον μέσο αιώνα. Η ταυτοποίηση της Νεάπολης, Χριστόπολης και Καβάλας είναι αναμφισβήτητη λόγω της συμφωνίας των αποστάσεων, όπως δείχνουν τα οδοιπορικά του Αππιανού, της Ιερουσαλήμ και του Αντωνίνου με την πραγματική απόσταση να είναι 13 χιλιόμετρα μεταξύ αυτής και των Φιλίππων.(Isambert, σ. 17)
      • Η κωμόπολη του Γένιτζε απέχει από την Γκιουμουρτζίνα οκτώ ώρες. Η κωμόπολη αυτή έχει περίπου 200 σπίτια και είναι χτισμένη στην είσοδο της μεγάλης ελώδους πεδιάδας του Καρα-σού, του αρχαίου Νέστου, τον οποίο μπορεί κάποιος να διαπεράσει με μια σχεδία σε διάστημα τεσσάρων ωρών, ώσπου να φτάσει στους πρόποδες των βουνών. Από εκεί ανεβαίνει μέσω ενός στρωμένου δρόμου σε μια ορεινή ψηλή αντηρίδα, της οποίας η θέα απλώνεται στον κόλπο της Κοντέσσας (κόλπος Πιερίας), στο νησί της Θάσου, πολύ μακρύτερα δε προς την ανατολή στις κορυφές των βουνών της Σαμοθράκης και προς τα δυτικά στον Άθω. Από εκείνο το σημείο φαίνεται και η πόλη της Καβάλας.[Σε αυτό το σημείο σημειώνουμε και την ύπαρξη δύο μικρών λιμανιών ή όρμων στην άκρη του Σαρισλαβάν. Ο ένας είναι το Κεραμουτί απέναντι από τη νήσο Θάσο και ο άλλος ονομάζεται Κούμ Βουρνού και είναι πιο κοντά στην Καβάλα]. Πέρα από τα ερείπια του υδραγωγείου, ένας στρωμένος δρόμος κατέρχεται μέχρι την ακτή και εισχωρεί σε στενή διάβαση, μεταξύ της οχυρωμένης χερσονήσου όπου κείται η Καβάλα και των βουνών που ορίζουν τον μυχό του κόλπου. Αυτά τα στενά είναι το Ακόντισμα, που μνημονεύεται από τον Αμμιανό Μαρκελλίνο, που είναι και το μοναδικό σημείο της Εγνατίας οδού που προσεγγίζει την παραλία.(Isambert, σ. 15-16)
      • Η Εγνατία οδός ήταν η μεγαλύτερη στρατιωτική και εμπορική οδός της Θράκης και κατασκευάσθηκε επί των ημερών των βασιλέων της Μακεδονίας και πριν από τη Ρωμαϊκή κατἀκτηση ονομαζόταν βασιλική οδός. Η πόλη της Καβάλας ή Νεόπολη ήταν σημαντική, λόγω της στρατιωτικής της θέσης, επειδή βρισκόταν ανάμεσα σε αυτές τις στενωπούς.Το στενό αυτό προστατευόταν από κάποιο τείχος που αποτελούνταν από πύργους, που συνέδεε την πόλη με τα παρακείμενα βουνά και κατέληγε στον μεγαλύτερο πύργο που ήταν χτισμένος στην κορυφή ενός απότομου λόφου προς το άλλο άκρο του στενού. Αν περάσει κάποιος αυτά τα εξωτερικά αμυντήρια φτάνει στην πόλη της Καβάλας μετά από διαδρομή δύο ωρών. (Isambert, σ. 16-17)
      • Η Καβάλα βρίσκεται σε απόσταση 10 ωρών από το Γένιτζε. Είναι η αρχαία Νεάπολη των Ελλήνων και το επίνειο των Φιλίππων. Φαίνεται πως ήταν αποικία των Θασίων και όπως η γειτονική πόλη της Αντισάρας ήταν και αυτή το επίνειο της περιώνυμης πόλης Δάτος, που ήταν περιβόητη για τα χρυσά της μεταλλεία δίπλα στο όρος Παγγαίο. Οι Αθηναίοι-νικητές της Θάσου-είχαν καταλάβει και τη Νεάπολη. Επί των Ρωμαίων η ίδια αυτή πόλη αναφέρεται και στην εκστρατεία του υπάτου Μανλίου Βούλσου κατά του Αντιόχου. Έπειτα μνημονεύεται πάλι ως επίνειο των Φιλίππων. Κατά τη μάχη των Φιλίππων ο στόλος του Βρούτου και του Κασσίου ναυλοχούσε στη Νεάπολη. Πολύ αργότερα η ίδια πόλη υπήρξε η πρώτη πόλη της ευρωπαϊκής ηπείρου, στην οποία αποβιβάστηκαν οι Απόστολοι Παύλος και Σίλας, γι’ αυτό και κατά τους βυζαντινούς χρόνους ονομάστηκε Χριστόπολη. Το όνομα Καβάλα το έλαβε κατά τον Μεσαίωνα. Η ταυτοποίηση της Νεάπολης, Χριστόπολης και Καβάλας είναι αδιαμφισβήτητη λόγω της συμφωνίας των αποστάσεων, όπως δείχνουν τα οδοιπορικά του Αππιανού, της Ιερουσαλήμ και του Αντωνίνου μετά την πραγματική απόσταση που βρίσκεται 13 χιλιόμετρα μεταξύ αυτής και των Φιλίππων. (Isambert, σ. 17)
      • Κατά την οθωμανική κατάκτηση η Καβάλα ήταν εντελώς κατερειπωμένη. Οι Τούρκοι την ανέκτησαν επί Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς και την εποίκισαν με Ιουδαίους που έφεραν από την Ουγγαρία. Η Καβάλα επίσης είναι και η πατρίδα του Μεχμέτ Αλή, του περιβόητου πασά της Αιγύπτου, ο οποίος οικοδόμησε στην πόλη λαμπρές κατασκευές. (Isambert, σ. 17-18)
      • Η πόλη κείται στον μυχό του αρχαίου κόλπου της Πιερίας που περικλείεται από τη Θάσο και από το όρος Παγγαίο, που εκτείνεται στα ηπειρωτικά προς τα δυτικά της πόλης. Είναι χτισμένη σε βραχώδη χερσόνησο, όχι πολύ ψηλή που προεξέχει από την παραλία. “Παρόλο που ο βράχος αυτός περιβάλλεται από τείχη “, αναφέρει ο Heuzey, ” η καμπυλότητα του εδάφους καθιστά εμφανή τα τουρκικά σπίτια, τα τζαμιά και τις υπόλοιπες οικοδομές, ώστε είναι εκτεθειμένη στις επιθέσεις από τη θάλασσα”. Ο αμμώδης όρμος αυτής της χερσονήσου που στερείται λιμανιού, κείται κάτω από τα τείχη της πόλης και έχει κλίση προς τα ανατολικά. Το αγκυροβόλι είναι ασφαλές και ο βυθός συμπαγής. Ο όρμος όμως δεν προστατεύεται καθόλου από τους ανέμους και τα πελώρια κύματα της νοτιοδυτικής θάλασσας, έτσι ώστε τα πλοία προσορμίζονται για την ασφάλειά τους στο απέναντι λιμάνι του Ελευθέρου κάτω από το όρος Παγγαίο ή πίσω από τη Θάσο. Η Καβάλα είναι μια εμπορική πόλη και έχει σπουδαίο εμπόριο δημητριακών καρπών, σουσαμιού, ακατέργαστου μεταξιού και καπνών από το Γένιτζε. [Από αυτήν εξάγονται τα προϊόντα της Δράμας, της Πραβίστας, του Σαρισλαβάν, του Γένιτζε και της Γκιουμουρτζίνας]. Είναι η πρωτεύουσα μιας τοπαρχίας που διοικείται από έναν μουδίρη που βρίσκεται υπό τις διαταγές του καϊμακάμη της Δράμας, ο οποίος τελεί υπό τις διαταγές του πασά της Θεσσαλονίκης. Εκτός από αυτά τα εξωτερικά τείχη της Καβάλας δεν υπάρχουν κτίρια και αυτό το γεγονός προσφέρει ευχάριστη θέα προς τη θάλασσα. Η ακρόπολη και τα οχυρώματα δεν φέρουν κανένα ίχνος από τα αρχαία τους θεμέλια. Είναι βυζαντινά κτίσματα τα οποία επισκεύασαν σε ένα βαθμό οι Τούρκοι. Υδραγωγείο που στηρίζεται σε διπλή σειρά αψίδων διοχετεύει το νερό από τα παρακέιμενα βουνά. Αυτό-όπως επίσης και ένα τζαμί και ένας ξενώνας κατασκευάστηκαν από κάποιον Τούρκο άρχοντα που ονομαζόταν Ιμπραΐμ-πασάς, στα χρόνια του Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπούς. Επίσης ο Μεχμέτ Αλή ανήγειρε εκεί σχολείο και τζαμί.
        Ο Heuzey βρήκε στην Καβάλα κάποιες αρχαιότητες και επιγραφές.
        Από την Καβάλα μπορεί κάποιος να επισκεφθεί την αρχαία ιστορική πόλη των Φιλίππων, η οποία απέχει 13 χιλιόμετρα στα βορειοδυτικά. Βρίσκεται στην οδό που οδηγεί από την Καβάλα στη Δράμα. Μακροσκελή αναφορά σε αυτά τα αρχαιολογικά κατάλοιπα κάνει ο Heuzey στο έργο του. (Isambert, σ. 18 -19)
      • Αυτός που θέλει να επισκεφθεί τον Άθω και επιθυμεί να αποφύγει την διάβαση ολόκληρης της Χαλκιδικής μπορεί να μεταβεί εκεί μέσω της Καβάλας ή των Δαρδανελλίων με πλοίο. (Isambert, σ. 51
      • Η Ιερισσός είναι το μόνο προσιτό μέρος στα ανατολικά παράλια του Άθω. Εδώ μπορεί κάποιος να βρει και μικρές λέμβους για να μεταβεί στην Καβάλα και τη Θάσο.(Isambert, σ. 53)
      • Η Καβάλα είναι η αρχαία Νεάπολη των Ελλήνων. (Isambert, σ.17)
      • Οι Αθηναίοι, οι νικητές της Θάσου είχαν καταλάβει και τη Νεάπολη. Επί Ρωμαίων η ίδια αυτή πόλη αναφέρεται και στην εκστρατεία του υπάτου Μανλίου Βούλσου κατά του Αντιόχου. Έπειτα μνημονεύεται πάλι ως επίνειο των Φιλίππων. Κατά την μάχη του Φιλίππου ο στόλος του Βρούτου και του Κασσίου ναυλοχούσε στη Νεάπολη. Πολύ αργότερα η ίδια πόλη υπήρξε η πρώτη πόλη της ευρωπαϊκής ηπείρου, στην οποία αποβιβάστηκαν οι Απόστολοι Παύλος και Σίλας, γι’ αυτό και κατά τους βυζαντινούς χρόνους ονομάστηκε Χριστόπολη. Το όνομα Καβάλα το έλαβε κατά τον μέσο αιώνα. Η ταυτότητα της Νεάπολης, Χριστόπολης και Καβάλας είναι αναμφισβήτητη δια της συμφωνίας των αποστάσεων, όπως δείχνουν τα οδοιπορικά του Αππιανού, της Ιερουσαλήμ και του Αντωνίνου με την πραγματική απόσταση που είναι 13 χιλιόμετρα μεταξύ αυτής και των Φιλίππων. ( Isambert, σ.17)
      • Από εκείνο το σημείο η ανάβαση που οδηγεί εν τέλει στην κορυφή του Άθω, που στέφεται από τον Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως είναι εξόχως δυσχερής καθώς η εν λόγω οδός δεν είναι προσβάσιμη για τα υποζύγια.Στην κορυφή ο θεατής έχει θέα μεγαλοπρεπή και ευχάριστη.Προς βορράν και εξής περιλαμβάνει τα ψηλά βουνά της Σαμοθράκης, τα παράλια της Θράκης τα κατακερματιζόμενα στα καταγάλανα νερά των κόλπων της Κοντέσσας και της Καβάλας, στα δυτικά τα ακρωτήρια του Λόγγου και της Κασσάνδρας, τις υπερήφανες ψηλές χιονισμένες κορυφές του Ολύμπου και στα νότια τα παράλια της Θεσσαλίας και τα ψηλά όρη της Όσσας και του Πηλίου. (Isambert,σ. 59)
      • Η γειτονική πόλη της Καβάλας η Αντισάρα ήταν το επίνειον της περιώνυμης πόλης του Δάτους, της περιβόητης για τα μεταλλεία χρυσού, που βρίσκονταν κοντά στο όρος Παγγαίο.(Isambert, σ. 17)

      [/tab]
      [tab name=’Leake’]

      • Αν και δεν είναι σίγουρο από τα Οδοιπορικά ότι αυτή ήταν η κατεύθυνση του Ρωμαϊκού δρόμου, δεν μπορεί να υπάρχει κάποια αμφιβολία ως προς το αν η Νεάπολη, η οποία βρίσκεται στη διαδρομή περίπου 12 μίλια από τους Φιλίππους, δεν ήταν η Νεφτερόπολη. Όμως καθώς θα υπήρχε, σε αυτήν την περίπτωση μια άσκοπη παράκαμψη περίπου 20 μιλίων με μια στροφή προς τα βορειοανατολικά, αυτού του είδους η υπόθεση δεν μπορεί να στηριχθεί.Κατά συνέπεια η Νεάπολη ή Νεόπολη, σύμφωνα με τα νομίσματά της, βρισκόταν στη θέση της Καβάλας. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 180)
      • Εξίσου σημαντική κατάκτηση ήταν αυτή των ορυχείων στο όρος Παγγαίο και στις Κρηνίδες, οι οποίες ήταν ένας αρχαίος οικισμός των Θασίων, στη περιοχή του Δάτους, ανάμεσα στη Νεάπολη και το Δραβίσκο. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 189)
      • Η Αμφίπολη, όπως παρατηρεί ο Θουκυδίδης, κατείχε μια ελκυστική θέση τόσο στη θάλασσα όσο και στην εσωτερική χώρα. Τοποθετημένη στο μοναδικό, βολικό πέρασμα κατά μήκος της παραθαλάσσιας κορυφογραμμής των βουνών που βρίσκονται ανάμεσα στα περάσματα της Αυλώνας και της Νεάπολης, ευρισκόμενη σε ένα σημείο το οποίο οδηγεί άμεσα στο κέντρο μιας από τις πιο πλούσιες και εκτεταμένες πεδιάδες της Ελλάδας, ήταν φυσικά το κέντρο πολλών δρόμων, απ’ όπου προέρχεται και το όνομα Εννέα οδοί, το οποίο ο τόπος έφερε όταν κατεχόταν από τους Ηδωνείς, πριν από την ίδρυση αποικιών από τους Αθηναίους. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 190)
      • Ο Απολλόδωρος αποδεικνύει τη σύνδεση ανάμεσα στους βασιλείς των Ηδωνών και στους μύθους των Βάκχων και των Σατύρων.Οι Ορέσκιοι πιθανώς κατοίκησαν τα βουνά πάνω από τον Δραβίσκο, στα οποία βρισκόταν το μαντείο του Βάκχου, ένα επίθετο του οποίου ήταν ορέσκιος.Ένας μεγάλος αριθμός από τα νομίσματα της Μακεδονίας και της Θράκης ανήκαν σε μέρη κοντά στα αργυρωρυχεία.Σε αυτά ανήκαν τα νομίσματα από τα εξής μέρη: Άκανθος, Νεάπολη, Τράγιλος, Όσσα, Βισαλτία, Φίλιπποι και αυτά που επιγράφονταν “Μακεδόνων πρώτης”, τα οποία κόπηκαν στην Αμφίπολη μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση.Τα χρυσά νομίσματα του Φιλίππου μας βοηθούν στην έρευνα των ορυχείων των Κρηνίδων.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 214)
      • Όχι πολύ μακριά από τον λόφο των Φιλίππων βρισκόταν εκείνος του Βάκχου, ο οποίος περιελάμβανε τα χρυσωρυχεία που ονομάζονταν Άσυλα ενώ σε απόσταση δεκαοχτώ σταδίων από την πόλη βρίσκονταν άλλα δύο υψώματα οχτώ σταδίων το καθένα, στα βόρεια των οποίων ο Βρούτος τοποθέτησε το στρατόπεδό του και στα νότια ο Κάσσιος: εκείνα του Βρούτου προστατεύονταν από τα δεξιά από βραχώδεις λόφους και στα αριστερά του στρατοπέδου του Κάσσιου από έλος.Ο ποταμός Γάγγας ή Γαγγίτης έρρεε μπροστά και η θάλασσα βρισκόταν στο πίσω μέρος.Τα στρατόπεδα των δύο αρχηγών,παρότι χωριστά, περικλείονταν από ένα κοινό οχυρό και ανάμεσά τους ήταν το πέρασμα, το οποίο οδηγούσε σαν πύλη από την Ευρώπη στην Ασία.Οι τριήρεις βρίσκονταν στη Νεάπολη, εβδομήντα στάδια μακριά και οι αποθήκες των πυρομαχικών και των πολεμοφοδίων στο νησί της Θάσου εκατό στάδια μακριά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 217)
      • Ο Δίων ο Κάσσιος προσθέτει ότι οι Φίλιπποι βρίσκονται κοντά στο Παγγαίο και στο Σύμβολο, ενώ το Σύμβολο που βρίσκεται ανάμεσα στους Φιλίππους και τη Νεάπολη, πήρε το όνομά του επειδή συνέδεε το Παγγαίο με άλλο όρος με εκτεινόμενη ενδοχώρα.Από την περιγραφή φαίνεται ξεκάθαρα το Σύμβολο να εκτείνεται από την Πράβιστα έως την Καβάλα και να διαχωρίζει τον κόλπο της Καβάλας από τον κάμπο των Φιλίππων.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 217)
      • Ο Μάρκος Αντώνιος μόλις έφτασε στην Αμφίπολη αμέσως στρατοπέδευσε στην πεδιάδα σε απόσταση οκτώ σταδίων από τον εχθρό, όπου ενίσχυσε το στρατόπεδό του με χαρακώματα και οχυρά και άνοιξε πηγάδια τα οποία, σε αυτή την ελώδη πεδιάδα, προσέφεραν άφθονο νερό.H θέση του ήταν στα δεξιά, απέναντι από αυτήν του Κάσσιου. Ο Οκταβιανός Καίσαρας βρέθηκε απέναντι στον Βρούτο στα αριστερά. Σε κάθε πλευρά υπήρχαν δεκαεννιά λεγεώνες.Εκείνες του Αντωνίου ήταν περισσότερο άρτιες, αλλά στο ιππικό ήταν κατώτερος κατά 7.000.Το σχέδιό του ήταν να αναχαιτίσει την επικοινωνία του εχθρού με τη Νεάπολη και τη Θάσο, με μια κίνηση στα νώτα του Κάσσιου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 218)
      • Η δυσκολία βρίσκεται στο γεγονός ότι ο Αππιανός διαπιστώνει πως τα στρατόπεδα του Βρούτου και του Κάσσιου βρίσκονταν 18 στάδια από τους Φιλίππους και 70 από την Νεάπολη, αποδεικνύοντας έτσι ότι αυτή η θέση ήταν πολύ εγγύτερα στους Φιλίππους παρά στην Καβάλα και δεν ταιριάζει με το πέρασμα πάνω από το όρος της Καβάλας.Διαπιστώνεται λοιπόν, ότι, είτε οι αριθμοί που εκφράζουν αποστάσεις μπήκαν ανάποδα στο κείμενο του Αππιανού ή ότι υπήρχε μια κίνηση, την οποία παρέλειψε ο Αππιανός από την πρώτη στρατοπέδευση του Βρούτου και του Κάσσιου στην τοποθεσία την οποία κατείχαν στην πρώτη μάχη. Η τελευταία υπόθεση εκφράζεται και από τον Δίωνα, ο οποίος δηλώνει ότι με την κατάκτηση του Συμβόλου ο στρατός του Κάσσιου ήταν σε θέση να προστατεύσει τις δυνάμεις επιδρομών στην πεδιάδα και απέκτησε έτσι μια ασφαλή επικοινωνία με τη Νεάπολη από όπου φαίνεται ότι δεν είχαν τέτοια πλεονεκτήματα όταν βρίσκονταν κοντά στους Φιλίππους.Στην πραγματικότητα το πέρασμα της Καβάλας θα μπορούσε να τους εξασφαλίσει πρόσβαση στη θάλασσα μακριά από εχθρικές παρεμβάσεις.Είναι φανερό επίσης, ότι όταν ο Βρούτος και ο Κάσσιος στρατοπέδευσαν στην πρώτη τους άφιξη στους Φιλίππους, η θέση τους αυτή εκτεινόταν από αυτό το πέρασμα σαν ένα κέντρο και περιλάμβανε όλα τα υψώματα από τους Φιλίππους μέχρι την Πράβιστα.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 222)
      • Θεωρείται ότι το Δάτος είναι το ίδιο μέρος με τη Νεάπολη. Ο Σκύλακας ωστόσο, διαχωρίζει τα δύο μέρη αλλά προσθέτει πως το Δάτος αποτελούσε Αθηναϊκή αποικία, όχι όμως το αρχαίο Δάτος, αλλά μια πολύ νεότερη αποικία των Αθηναίων στη Θράκη.Προφανώς όμως στο σημείο αυτό το κείμενό του είχε φθαρεί, όπως και σε πολλά άλλα σημεία και στην πραγματικότητα εννοούσε ότι η Νεάπολη ήταν μια αποικία, την οποία οι Αθηναίοι είχαν ιδρύσει στο Δάτος. Ο Ζηνόβιος και ο Ευστάθιος από την άλλη, υποστηρίζουν πως το Δάτος ήταν αποικία της Θάσου, πιθανότατα όπως αυτές που οι Θάσιοι είχαν διαδοχικά στην ακτή απέναντι από το νησί τους, ενώ υπήρχε κάθε λόγος να πιστεύεται ότι οι Αθηναίοι δεν είχαν καμία βάση στη Θράκη μέχρι την υποβάθμιση της Θάσου, η οποία συνέβη το έτος 463 π.Χ., ούτε καμία μόνιμη εγκατάσταση μέχρι την ίδρυση της Αμφίπολης από τον Άγνωνα, 26 χρόνια αργότερα, καθώς οι προηγούμενες τους προσπάθειες είχαν αποδειχθεί ανεπιτυχείς. Εάν η Νεάπολη ήταν αποικία της Αθήνας, καθώς τα νομίσματα αποδεικνύονται αξιόπιστα, ήταν πιθανότατα σε μια μεταγενέστερη ημερομηνία. Αυτό ίσως δείχνει ότι η Αισύμη υπήρξε μία από τις αποικίες των Θασίων.Ήδη από την αρχαιότητα αναφέρεται από τον Όμηρο και είναι πιο πιθανό από το να έχει κατακτήσει την τοποθεσία το Δάτος, όπου η αποικία της Νεάπολης ιδρύθηκε αργότερα, αλλά η Αισύμη συνέχιζε ακόμα να υπάρχει με αυτό το όνομα τον όγδοο χρόνο του Πελοποννησιακού Πολέμου, όταν, μαζί με τη Γαληψό παραδόθηκε στον Βρασίδα. Στη συνέχεια ονομάστηκε Εμάνθια, όπως μαθαίνουμε από τον Στέφανο ενώ ο Λίβιος την αναφέρει με αυτό το όνομα, καθώς μαζί με την Αμφίπολη και με τις άλλες πόλεις της Θρακικής ακτής, έκλεισε τις πύλες της εναντίον των Ρωμαίων υπό τον ύπατο Οστίλιο στον Περσικό Πόλεμο το 170 π.Χ.
        Αφού Αγγίτης ήταν το όνομα που αποδίδονταν στον ποταμό ο οποίος πήγαζε από τους Φιλίππους, τότε η διακλάδωση από το Νευροκόπι ήταν ο Ζυγάκτης ποταμός, που συμφωνεί τέλεια με τα γεγονότα που αναφέρει ο Αππιανός, ότι πολλοί από τους ηττημένους συμμάχους του Βρούτου υποχώρησαν προς τα βουνά από την κοιλάδα του Ζυγάκτη. Ήταν στην πραγματικότητα η μόνη διαδρομή προς το εσωτερικό που τους προσφέρονταν. Αν και αυτό το ρέμα είναι πολύ μακρύτερο και μεγαλύτερο απο τον Αγγίτη, ο Ηρόδοτος αποδεικνύει ότι το ενωμένο ποτάμι πήρε το όνομά του από τη διακλάδωση των Φιλίππων. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 224-225)
      • Θεωρώ ότι το Ζερβοχώρι είναι η τοποθεσία της Ηράκλειας Σιντικής για τους ακόλουθους λόγους.1)Η Ηράκλεια βρισκόταν κοντά στον Στρυμόνα, ξεχωρίζοντας από άλλες πόλεις της ίδιας ονομασίας, ως Ηράκλεια Στρυμόνος.2)Η Σιντική βρισκόταν στα δεξιά του Στρυμόνα, ενώ ο Λίβιος μας ενημερώνει ότι όταν η Μακεδονία ήταν χωρισμένη σε τέσσερις επαρχίες με την ρωμαϊκή κατάκτηση, η Σιντική ήταν συνδυασμένη με τη Βισαλτία στην πρώτη Μακεδονία, της οποίας η πρωτεύουσα ήταν η Αμφίπολη, καθώς όλα τα υπόλοιπα τμήματα της χώρας ανάμεσα στον Στρυμόνα και στον Αξιό είχαν αποδοθεί στην δεύτερη Μακεδονία , της οποίας η πρωτεύουσα ήταν η Θεσσαλονίκη.3) Η θέση του Ζερβοχωρίου ταιριάζει με αυτή, την οποία το Συνοπτικό Οδοιπορικό αποδίδει στην Ηράκλεια αναφορικά με τους Φιλίππους, καθώς υποδηλώνεται σε δυο διαφορετικούς ρωμαϊκούς δρόμους από τη μια πόλη στην άλλη. Και οι δύο δρόμοι ήταν σε μικρή σχετικά απόσταση μεταξύ των Φιλίππων και του Ζερβοχωρίου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 226-227)
      • Οι Πύλες δεν είναι παρά το πέρασμα πάνω από το βουνό πίσω από την Καβάλα, η αρχή των στενών των Σαπαίων, που εκτείνεται από τα ανατολικά περίπου είκοσι μίλια κατά μήκος της απότομης παραθαλάσσιας κατάληξης του όρους μέχρι την κοιλάδα του Νέστου μκαι αποτελούν με αυτή την έννοια μια πύλη στη σημαντική οδό της επικοινωνίας της Ευρώπης με την Ασία.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σσ. 217-218)
      • Εάν το πέρασμα που οδηγούσε από το βουνό της πεδιάδας των Φιλίππων στην Καβάλα ήταν οι Πύλες, που διαχώριζαν το στρατόπεδο του Βρούτου από αυτό του Κάσσιου, η τοπογραφία συμβαδίζει απόλυτα με την περιγραφή. Το στρατόπεδο του Βρούτου εκτεινόταν στα δεξιά της εισόδου του περάσματος προς τους Φιλίππους και το στρατόπεδο του Κάσσιου στα αριστερά προς την Πράβιστα.Ο ποταμός Γάγγας, ο οποίος διέρχεται γύρω από τους Φιλίππους ρέει παράλληλα.Βόρεια της Πράβιστας υπάρχει μια λίμνη ή μια πλημμυρισμένη περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στα στρατόπεδα του Κάσσιου και του Αντωνίου.Εδώ,την εποχή που έγινε η μάχη το φθινόπωρο του 42π.Χ. υπήρχε ένα έλος, όπως περιγράφει ο Αππιανός.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 221)

      [/tab]
      [tab name=’Mantegazza’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Pouqueville’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Tozer’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Urquhart’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [tab name=’Walker’]

      • Πρόκειται για την παλιά Νεάπολη στην οποία είχε μείνει ο Απόστολος Παύλος, πηγαίνοντας από την Τροία προς τους Φιλίππους και τη Θεσσαλονίκη.
        Έχει χτιστεί πάνω σε ένα τεράστιο όγκο βράχων που υψώνονται απότομα από τη θάλασσα. Στα μισά της απόστασης προς την κορυφή βρίσκεται μια σειρά από άσπρα κτίρια με κιονοστοιχίες, θόλους και μιναρέδες• είναι ο τουρκικός Μεντρεσές που έχτισε ο Αιγύπτιος Μωχάμεντ Αλή, που είχε γεννηθεί σε αυτό τον τόπο.
        Στην κορυφή του υψώματος στέκεται το φρούριο με τους στρογγυλούς και τετράγωνους πύργους του. Ισχυρό τείχος, χτισμένο προφανώς από τους Σαρακηνούς, περιβάλλει την πόλη.Σε μικρή απόσταση προς το εσωτερικό υπάρχει ένα ωραίο μικρό υδραγωγείο που διατηρείται ακόμα σε καλή κατάσταση και συνδέει την Καβάλα με τα γειτονικά βουνά.Η οροσειρά αυτή είναι εξαιρετικά άγρια και γυμνή.Γρανιτένιοι όγκοι σκεπασμένοι με χαμηλούς θάμνους,που και που κανένα κατσιασμένο δέντρο,δυο μοναχικά παρατηρητήρια και τα χαλάσματα ενός αρχαίου ρωμαϊκού τείχους δημιουργούν στον επισκέπτη την εντύπωση ότι πολλά πράγματα δεν άλλαξαν σε αυτό το αυστηρό τοπίο από τη μέρα που ο Απόστολος των Εθνών με το ραβδί στο χέρι άρχισε τη δύσκολη ανάβαση για το γυμνό εκείνο βουνό στα αριστερά ακολουθώντας την Εγνατία Οδό και με κατεύθυνση τους Φιλίππους. (Walker,σ. 6-7)
      • Ο κόλπος της Καβάλας σχηματίζοντας μια όμορφη καμπύλη αντανακλούσε στα καθαρά νερά του τα κλιμακωτά σπίτια της πόλης και τους κάτασπρους μιναρέδες της.Στα δεξιά πέρα και πάνω από τους τραχείς λόφους φαινόταν το Παγγαίο και σχεδόν μπροστά μας υψωνόταν απότομα μέσα από το γαλάζιο Αιγαίο η ψηλή κορυφή του Άθω.Σε μικρή απόσταση από την ξηρά η Θάσος με πλούσια δάση που έφταναν ως την παραλία.Πιο πέρα προς τα αριστερά φαινόταν το αμυδρό περίγραμμα της Λήμνου και της μυστηριώδους Σαμοθράκης. (Walker,σ. 7)
      • Οι Φίλιπποι βρίσκονταν κοντά στο Παγγαίο και στο Σύμβολο ενώ το Σύμβολο που ήταν ανάμεσα στους Φιλίππους και τη Νεάπολη ,ονομάστηκε έτσι επειδή συνέδεε το Παγγαίο με ένα άλλο βουνό που απλωνόταν στην ενδοχώρα.Το Σύμβολο εκτεινόταν από την Πράβιστα μέχρι την Καβάλα ,χωρίζοντας τον κόλπο της Καβάλας από την πεδιάδα των Φιλίππων.Εδώ ο Βρούτος και ο Κάσσιος είχαν στήσει το στρατόπεδό τους πριν τη μάχη των Φιλίππων -το 42π.Χ.- που υπήρξε μοιραία και για τους δυο. (Walker,σ. 11)
      • Στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου ο Θουκυδίδης ,διοικώντας τον αθηναϊκό στόλο στα ανοιχτά των ακτών της Θράκης κυρίευσε έναν σταθμό στη Θάσο.Μην μπορώντας να βοηθήσει την Αμφίπολη όπου είχαν αργήσει να τον φωνάξουν,εξορίστηκε από τους Αθηναίους ή αποσύρθηκε από μόνος του στη Σκαπτή Ύλη- ιδιοκτησία της γυναίκας του-κοντά στο όρος Παγγαίο(που ήταν πλούσιο σε χρυσωρυχεία).Έμεινε εκεί είκοσι χρόνια και ασχολήθηκε με το μεγάλο του έργο,την ιστορία του πολέμου μεταξύ Πελοποννησίων και Αθηναίων.Τα χρυσωρυχεία του Παγγαίου αναπτύχθηκαν επί της βασιλείας του Φιλίππου Β’,αποδίδοντας κάθε χρόνο σημαντικές ποσότητες χρυσού. (Walker,σ. 11)

      [/tab]
      [tab name=’Σχινάς’]
      Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
      [/tab]
      [end_tabset]

  • Φίλιπποι

    Παλαιό Όνομα : Μεσόρεμα
    Δήμος : Καβάλας

     

    [tab name=’Abbot’]

    • Η κοιλάδα σε αυτό το σημείο γίνεται πολύ στενή. Δύο κορυφογραμμές συγκλίνουν από τα ανατολικά και στα δυτικά σχηματίζουν ένα πέρασμα το οποίο φρουρείται από ένα φρούριο το οποίο κορυφώνεται σε ένα λόφο στα δυτικά. Κάτω στην απότομη πλαγιά του λόφου απλώνονται τα ερείπια της παλιάς πόλης, περιφραγμένη κυκλικά από ένα κυκλικό τοίχο, ο οποίος σε μέρη ακόμα ανεβαίνει στο ύψος των 10 ποδιών, ή περισσότερο. Στην νοτιοδυτική πλαγιά είναι επίσης σαφώς ορατές οι κερκίδες του παλιού θεάτρου, ανεβαίνοντας η μία πάνω στην άλλη σε ημικύκλια. Αυτές σε αντίθεση με μερικά ακρωτηριασμένα αγάλματα και επιγραφές, βρίσκονται ψηλότερα στους τοίχους εκείνου όπου κάποτε ήταν ο καθεδρικός, είναι όλα απομεινάρια της πόλης που ιδρύθηκε από τον Φίλλιπο, κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους, και εκχριστιανίστηκε από τον Άγιο Παύλο.(Abbot,σ.288)

    [/tab]
    [tab name=’Berard’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Boissonas’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Chirol’]
    Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
    [/tab]
    [tab name=’Clarke’]

    • Κάθε χρόνο ο Φίλιππος κέρδιζε από τα μεταλλεία του Παγγαίου 1.000 τάλαντα. Έχοντας εκδιώξει τους Θάσιους, ξαναέκτισε την παλαιά πόλη των Κρηνίδων και της έδωσε το όνομά του. Εκεί εγκατέστησε ικανούς χρυσικούς και κέρδισε τόσα πολλά από την κατοχή του χρυσού του Παγγαίου που δημιούργησε μια οικονομική αυτοκρατορία στην Ελλάδα από τον θησαυρό που εξήγαγε από την περιοχή αυτή. (Clarke, σ. 363 )
        • [/tab]
        [tab name=’Cousinery’]

        • Η πόλη Φίλιπποι στα αρχαία χρόνια ονομάζονταν Κρηνίδες. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 138)
        • Ο Τοσσούν αγάς έλαβε διαταγή  να ηγηθεί μιας δύναμης πολλών εκατοντάδων ανδρών. Δεν είχε όμως προχωρήσει στις κατάλληλες πολεμικές προετοιμασίες ελπίζοντας ότι με το χρήμα  θα κέρδιζε την εύνοια του βεζίρη. Έλπιζε να βρει έναν άνδρα ισχυρό που θα τον βοηθούσε σε αυτή την περίσταση και τελικά στράφηκε στον μπέη της Δράμας. Ο μπέης λόγω της ασθένειας του έστειλε τον υφιστάμενο του ως βοηθό. Ωστόσο, παρόλο που ο μπέης του είχε υποσχεθεί να του δώσει άνδρες για το στρατό του και να γράψει επιστολή προς το βεζίρη υπερασπιζόμενος τον Τοσσούν αγά, ο βοηθός του  από φθόνο για το καλό όνομα του Τοσσούν αγά και της περιουσίας που είχε στους Φιλίππους αντί να γράψει καλά λόγια  τον κατηγόρησε στο βεζίρη για ανυπακοή και απείθεια στις διαταγές του. Ο Τοσσούν αγάς δίχως να γνωρίζει ότι εξαιτίας του υπασπιστή του μπέη ο βεζίρης εξοργισμένος είχε δώσει εντολή για την εκτέλεση του, αποφάσισε να παρουσιαστεί στο μπέη της Δράμας μόνο με τέσσερις από τους άνδρες της φρουράς του. Ωστόσο, οι στρατιώτες του μπέη γνωρίζοντας το χαρακτήρα του αγά δεν τολμούσαν να τον εκτελέσουν και έτσι τον παρέδωσαν στους άνδρες του σερντάρ (στρατιωτικός αξιωματούχος), οι οποίοι οδήγησαν  τον αγά έξω από την πόλη σε μια ορεινή περιοχή και τον αποκεφάλισαν.(Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 63 – 65)
          • Η πόλη των Φιλίππων έκοβε νομίσματα από χρυσό, ασήμι και χαλκό πάνω στα οποία υπήρχε η επιγραφή «ΦΙΛΙΠΠΩΝ». Τα νομίσματα αυτά ήταν ιδιαίτερα σπάνια. (Cousinery, τομ.ΙΙ, σ. 38 )

          [/tab]
          [tab name=’Frazer’]

      • Στους Φιλίππους υπάρχουν τα ερείπια ενός ναού όπου οι Ρωμαίοι είχαν φυλακίσει τον Απόστολο Παύλο, ο οποίος είχε επισκεφθεί τους Φιλίππους τρεις φορές. (Frazer,σ. 167)
      • Στην περιοχή των Φιλίππων δεν υπάρχουν πολλά ερείπια. Τα λίγα που υφίστανται είναι σιωπηλοί μάρτυρες της ανθρώπινης παρουσίας στον τόπο αυτό για περίπου τριάντα αιώνες. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν πιθανώς Θράκες που ασχολούνταν με την εξόρυξη χρυσού στα γειτονικά βουνά. Έχτισαν μια πόλη , ώστε να προστατευθούν από φύλα που τους επιτίθονταν για να τους πάρουν το χρυσό. Έντεκα αιώνες πριν την εποχή του Χριστού η πόλη αυτή ονομαζόταν Δάτος ή Δάτο.Η πόλη άνθισε εως τον τέταρτο αιώνα προ Χριστού.Το 360π.Χ. οι Θάσιοι με αρχηγό τον Καλλίστρατο και υποκινούμενοι από τους Αθηναίους που εποφθαλμιούσαν την περιοχή κατέλαβαν το Δάτο και του έδωσαν το νέο όνομα Κρηνίδες.Η κατάληψη της περιοχής από τους Θασίους διήρκεσε μόνο για δυο χρόνια.Οι προηγούμενοι κάτοικοι με συνεχείς επιδρομές προσπαθούσαν να πάρουν πίσω τα εδάφη που κατείχαν και ανάγκασαν τους Θασίους να ζητήσουν τη βοήθεια του Φιλίππου της Μακεδονίας ,ο οποίος από καιρό επιθυμούσε να κατακτήσει το Δάτος. Πράγματι, ο Φίλιππος κατέλαβε την περιοχή.Η πόλη μεγάλωσε, στολίστηκε με όμορφα κτίρια και ονομάστηκε «Φίλιπποι».Η απόδοση των μεταλλείων χρυσού αυξήθηκε πολύ , ώστε απέφερε στον Φίλιππο έσοδα χιλιάδων ταλάντων.(Frazer,σ. 165-166)
        [/tab]
        [tab name=’Holland’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [tab name=’Isambert’]

        • Από το γαλλικό πρωτότυπο κείμενο του περιηγητή Isambert παραλείπονται εκτενείς και λεπτομερείς περιγραφές των ερειπίων πολλών πόλεων, όπως η Παλατίτσια, οι Φιλίπποι, το Δίον, η Δημητριάδα κ.τ.λ.
          (Isambert, τόμ.Ι, σ. ιστ΄)
        • Η Καβάλα είναι το επίνειον των Φιλίππων.(Isambert, τόμ.Ι, σ.17)
        • Η γειτονική της πόλη (της Καβάλας) η Αντισάρα ήταν το επίνειον της περιώνυμης πόλης Δάτον, της περιβόητης για τα χρυσά της μεταλλεία, που βρίσκονταν δίπλά από το όρος Παγγαίο.(Isambert, τόμ.Ι, σ.17)
        • Κατά την μάχη των Φιλίππων ο στόλος του Βρούτου και του Κασσίου ναυλοχούσε στη Νεάπολη. (Isambert, τόμ.Ι, σ.17)
        • Από την Καβάλα μπορεί κάποιος να επισκεφθεί την αρχαία ιστορική πόλη των Φιλίππων, η οποία απέχει 13 χιλιόμετρα από τα βορειοδυτικά. Συναντάται στην οδό που οδηγεί από την Καβάλα στη Δράμα. Μακροσκελή περιγραφή αυτών των ερειπίων έγραψε ο Heuzey. Η πόλη των Φιλίππων βρίσκεται πάνω στην Εγνατία οδό, πριν αποκαλούταν Κρηνίδες, όπως μετονομάσθηκε από τον Φίλιππο της Μακεδονίας, που από εκεί έδιωξε τους Θασίους, μαζί με κάποιους άλλους εξόριστους Αθηναίους.
          Η πόλη αναπτυσσόταν λίγο λίγο, ως την ώρα που ο Αύγουστος και ο Αντώνιος κατατρόπωσαν εδώ τους λεγεωνάριους του Βρούτου και του Κασσίου η πόλη είχε μόνον στρατηγική αξία. Ο Αύγουστος την εποίκισε και την κατέστησε μια ανθηρή πόλη. Οι Φίλιπποι μνημονεύονται συχνά και στις πράξεις των Αποστόλων. Τα ερείπια αυτής της πόλης βρίσκονται πάνω στην τελευταία νότια κορυφή ορεινή δειράδα που παρεκβάλλεται από το όρος Καρατσί Δάγ και χωρίζεται από το βαθύ και το στενό ρεύμα, όπου βρίσκεται η κώμη Ράκτσα. Οι κλυτίες αυτής της απορρώγου κορυφής κατέρχονται προς Μ. στα έλη και σχηματίζουν το στενώτερο μέρος του στενού των Φιλίππων.
          Από τα κτίρια που βρίσκονται εδώ τα σπουδαιότερα είναι το θέατρο, ο ελληνικός περίβολος που αποτελείται από τείχος πλάτους 2,50 μέτρων, οχυρωμένο από 9 τετράγωνους πύργους, μετώπη 6.50 μέτρων και 6 μέτρα προεξοχή, η ακρόπολη οχυρωμένη από 3 πύργους και το δεύτερο ελληνικό τείχος που βρίσκεται κάτω από το πρώτο.
          Πάνω στις κλυτίες αυτές βρίσκεται η αρχαία ακρόπολη, που είναι οχυρωμένη με τρεις πύργους, και το δεύτερο ελληνικό τείχος, που βρίσκεται κάτω από το πρώτο.
          Βορειοδυτικά των Φιλίππων βρίσκονται διάφορες κωμοπόλεις της πεδιάδας της Δράμας, της αρχαίας Δραβήσκου, δίπλα από την οποία στρατός 10.000 Αθηναίων σφαγιάσθηκε από τους Θράκες. Εδώ υπάρχουν πολλές επιγραφές και ερείπια εντειχισμένες στις εκκλησίες και τιος οικοδομές. Η Δράμα είναι τερπνή πόλη εξαιτίας της θέσεώς της, των κήπων και των άφθονων πηγών της. Χεησιμεύει ως έδρα Τούρκου καϊμακάμη και ορθοδόξου αρχιεπισκόπου. Οι κωμοπόλεις Προυσοτσάνη, Ριοσίλοβα, Κιορλίκοβα, που κείνται βορειοδυτικά του Μπούζ Δάγ, παρέχουν στον Heuzey άφθονη επιγραφική ύλη, που περιέχουν περίεργες πληροφορίες ως προς τα ήθη, τη θρησκεία, τη γλώσσα των ανθρώπων αυτών που κατοικούν σ΄ αυτούς τους τόπους.
          Κατεβαίνοντας προς Μ. διά των κωμών Ιρίδερε, Αλιστράτη, κατά μήκος του ποταμού της Μαχαρίτσας, o Heuzey ανακάλυψε μια αρχαία μαρμάρινη γέφυρα, η οποία αποκαλείται από τους ντόπιους πληθυσμούς ως Καδίμ -Κιοπρού (γέφυρα Καδή). Εδώ όλες οι ροές των υδάτων ,μαζί με αυτά της Δράμας και των Φιλίππων σχηματίζουν στη συμβολή τους τον αρχαίο Αγγίτη, που είναι παραπόταμος του Στρυμόνα.
          Η εξερεύνηση όλων των μερών που βρίσκονται κατά μήκος του ποταμού αυτού με τον Στρυμόνα, καθώς και των βορείων χωρών του Παγγαίου ως την Αμφίπολη είναι μεγίστου ενδιαφέροντος. Επί του παρόντος στερούμαστε πληροφοριών σχετικά με αυτά τα μέρη και επανερχόμαστε στους Φιλίππους και από εκεί στην Καβάλα. (Isambert,τόμ.Ι, σ.19 – 20 -21 -22)
        • Κατεβαίνοντας προς τα νότια μέσα από τα χωριά Ιρίδερε και Αλιστράτη, κατά μήκος του ποταμού της Μαχαρίτσας, o Heuzey ανακάλυψε μια αρχαία μαρμάρινη γέφυρα, η οποία αποκαλείται από τους ντόπιους πληθυσμούς Καδίμ -Κιοπρού (γέφυρα Καδή). Εδώ όλες οι ροές των υδάτων, μαζί με αυτά της Δράμας και των Φιλίππων σχηματίζουν με τη συμβολή τους τον αρχαίο Αγγίτη, που είναι παραπόταμος του Στρυμόνα.
          Η εξερεύνηση όλων των μερών που βρίσκονται κατά μήκος του ποταμού αυτού μέχρι τη συμβολή του με τον Στρυμόνα, καθώς και των βορείων χωρών του Παγγαίου ως την Αμφίπολη είναι μεγίστου ενδιαφέροντος. (Isambert, σ. 21)
        • Τα ερείπια της πόλης των Φιλίππων βρίσκονται πάνω στην τελευταία νότια κορυφή της οροσειράς που προβάλλει από το όρος Καρατσί Δάγ και χωρίζεται από το βαθύ και στενό ρέμα, όπου βρίσκεται η κώμη Ράκτσα. (Isambert, σ. 20)

        [/tab]
        [tab name=’Leake’]

        • Οι Τούρκοι αποκαλούσαν τους Φιλίππους Φιλιππιτζίκ. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 214)
        • Η σύγχρονη διαδρομή από την Κωνσταντινούπολη προς τα Ορφανά και τη Θεσσαλονίκη, οδηγεί από την Πράβιστα διαμέσου της Πιερικής κοιλάδας, κατά μήκος της νότιας πλευράς του Παγγαίου, ακριβώς στην ίδια γραμμή με αυτή του Ξέρξη και είναι η πιο άμεση,καθώς δεν συμπίπτει με το Ρωμαϊκό δρόμο ή την Εγνατία οδό, η οποία περνούσε κατά μήκος της βάσης αυτού του βουνού διαμέσου των Φιλίππων και της Αμφίπολης,προκειμένου να συμπεριλάβει στη γραμμή και αυτές τις δύο σημαντικές πόλεις, από τις οποίες η πρώτη ήταν Ρωμαϊκή αποικία. Δε γνωρίζουμε ακριβώς αν η Νεάπολη, η οποία βρίσκεται σε απόσταση περίπου 12 μιλίων από τους Φιλίππους, ήταν η Νεφτερόπολη. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 180)
        • Προς τα δυτικά αυτή η μεγάλη οροσειρά εκτείνεται σχεδόν ως τη Θεσσαλονίκη, αλλά στο ένα τρίτο της έκτασής της κινείται προς τα βόρεια, όπου και περικλείει τη δυτική πλευρά της Στρυμωνικής κοιλάδας, ώστε αυτές οι εκτεταμένες πεδιάδες να περιβάλλονται ολοκληρωτικά από βουνά, με την εξαίρεση τριών ανοιγμάτων: ένα στην είσοδο του Στρυμόνα κοντά στο Ντεμίρχισαρ, άλλο στην έξοδό του στην Αμφίπολη και το τρίτο στην είσοδο μιας μεγάλης διακλάδωσης που στην αρχαιότητα ονομαζόταν Αγγίτης και τώρα Αγγίστα, η οποία, μετά το πέρασμα της πεδιάδας της Δράμας, τον αρχαίο Δραβίσκο και ενισχυόμενη γύρω από την πόλη και τους Φιλίππους, συναντά τη Στρυμονική λίμνη, έξι ή οχτώ μίλια βόρεια της Αμφίπολης. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 182 – 183)
        • Εδώ ο φιλόδοξος μονάρχης ίδρυσε μια νέα πόλη, η οποία έλαβε το όνομα Φίλιπποι και σύντομα εξήγαγε από τα παρακείμενα βουνά πέντε φορές πιο πολύ χρυσό και ασήμι από αυτά που απέδιδαν τα ορυχεία υπό τους Θασίους ή οποιουσδήποτε άλλους, που προηγήθηκαν του Φιλίππου, στην εκμετάλλευσή τους. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 189)
        • Ο Αρριανός αναφέρει ότι ο Όρβηλος ήταν το μεγάλο βουνό το οποίο ξεκινώντας από την πεδιάδα του Στρυμόνα και τη λίμνη εκτείνεται προς τις πηγές του Στρυμόνα, όπου ενώνεται με την κορυφή που ονομάζεται Σκώμιον, από την οποία πήγαζε το ποτάμι. Σύμφωνα με την περιγραφή της εκστρατείας του Μ.Αλεξάνδρου ενάντια στους Τριβαλλούς, ο Αρριανός επισημαίνει ότι ο Αλέξανδρος πηγαίνοντας από την Αμφίπολη προς το Νέστο είχε στα αριστερά του τους Φιλίππους και το όρος Όρβηλος. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 211)
        • Οι Δόβηρες μάλλον μοιράζονταν το όρος Παγγαίο με τους Παίονες και τους Πιερείς και κατοικούσαν πιθανώς στη βόρεια πλευρά του, όπου κατά την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υπήρχε σταθμός ή μέρος που άλλαζαν άλογα, το οποίο ονομαζόταν Δομερός, μεταξύ της Αμφιπόλεως και των Φιλίππων. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 212)
        • Η ακριβής τοποθεσία των Φιλίππων είναι απολύτως εξακριβωμένη από σημαντικά κατάλοιπα της αρχαιότητας στο μέρος που υποδεικνύουν τα Οδοιπορικά και τα οποία είναι γνωστά από τους Έλληνες ως Φίλιπποι. Οι Τούρκοι ονομάζουν το μέρος Φιλλιππιτζίκ. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 214)
        • Ο Απολλόδωρος μας άφησε παραδόσεις καταδεικνύοντας τη σύνδεση ανάμεσα στους βασιλείς των Ηδωνών και τους μύθους των Βάκχων και των Σατύρων.Οι Ορέσκιοι πιθανώς κατοίκησαν τα βουνά πάνω από τον Δραβίσκο, στα οποία βρισκόταν το μαντείο του Βάκχου, ένα επίθετο των οποίων ήταν ορέσκιος.Είναι αξιοσημείωτο πως μεγάλο μέρος από τα ασημένια νομίσματα της Μακεδονίας και της Θράκης ανήκαν σε μέρη κοντά στα αργυρωρυχεία.Σε αυτά ανήκαν τα νομίσματα από τα εξής μέρη: Άκανθος, Νεάπολη, Τράγιλος, Όσσα, Βισαλτία, Φίλιπποι και αυτά που επιγράφονταν “Μακεδόνων πρώτης”, τα οποία κόπηκαν στην Αμφίπολη μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση. Τα χρυσά νομίσματα του Φιλίππου μας βοηθούν στην έρευνα των ορυχείων των Κρηνίδων.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 214)
        • Η Φιλιππούπολη παίρνει το όνομά της από τον ίδιο βασιλιά της Μακεδονίας όπως και οι Φίλιπποι και ονομάζεται Φελίμπε από τους Τούρκους.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 214)
        • Στις παράκτιες πεδιάδες ο Κάσσιος και ο Βρούτος οδήγησαν το στρατό τους αφού διέσχισαν την Αίνο, το Δορίσκο και τα εγκαταλελειμμένα Στενά των Κορπιλλών.Αλλά απέτυχαν να προχωρήσουν περισσότερο επειδή τα Στενά των Σαπαίων, τα οποία χώριζαν τις πεδιάδες των Αβδήρων και του ποταμού Νέστου από αυτά των Φιλίππων και του Στρυμώνα, βρίσκονταν ακόμα στα χέρια του εχθρού.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 215)
        • Μετά από εντολή του πρίγκηπα των Θρακών Ραισκύπορι, κατασκευάστηκε, με κοπιαστική δουλειά, μία οδός, μέσα από δασώδη όρη τα οποία παρεμβάλονταν μεταξύ των παράκτιων πεδιάδων και της κοιλάδας της Αρπησσού.Μετά από τρεις μέρες πορεία ο στρατός του Κάσσιου πέρασε στην Αρπησσό, από όπου μετά από μια μέρα έφτασε στους Φιλίππους.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 215)
        • Από την κοιλάδα της Αρπησσού στους Φιλίππους, η πορεία του Κάσσιου ήταν κοντά στο δρόμο από την Αδριανούπολη στις Σέρρες, όπου από τις πηγές του Άρδα διασχίζει την κοιλάδα του Νέστου και εισέρχεται σε αυτή των Φιλίππων στη Δράμα. Όταν οι Φίλιπποι ήταν η πρωτεύουσα πόλη στην πεδιάδα, ο δρόμος οδηγούσε πιθανώς απευθείας σε αυτό το σημείο.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 216)
        • Ο Αππιανός, ωστόσο, περιγράφει τους Φιλίππους και τη θέση στην οποία ο Κάσσιος και ο Βρούτος στρατοπέδευσαν. Η πόλη,περιγράφει ο Αππιανός, ονομαζόταν Δάτος πριν την εποχή του Φιλίππου και νωρίτερα Κρηνίδες, από τις πολυάριθμες πηγές κοντά στην τοποθεσία, που σχημάτιζαν ποτάμι και έλος.Βρισκόταν σε μια απότομη πλαγιά, οριοθετημένη στα βόρεια από τα δάση από τα οποία πέρασε ο στρατός του Κάσσιου, στα νότια από ένα έλος, πέρα από το οποίο ήταν η θάλασσα, στα ανατολικά από τα περάσματα των Σαπαίων και των Κορπιλλών και στα δυτικά από τις μεγάλες πεδιάδες του Μύρκινου.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 216)
        • Όχι πολύ μακριά από τον λόφο των Φιλίππων βρισκόταν εκείνος του Βάκχου, ο οποίος περιελάμβανε τα χρυσωρυχεία που ονομάζονταν Άσυλα ενώ σε δεκαοχτώ στάδια απόσταση από την πόλη βρίσκονταν άλλα δύο υψώματα οχτώ σταδίων το καθένα, στα βόρεια των οποίων ο Βρούτος τοποθέτησε το στρατόπεδό του και στα νότια ο Κάσσιος: εκείνα του Βρούτου προστατεύονταν από τα δεξιά από βραχώδεις λόφους και στα αριστερά του στρατοπέδου του Κάσσιου από έλος.Ο ποταμός Γάγγας ή Γαγγίτης έρρεε μπροστά και η θάλασσα βρισκόταν στο πίσω μέρος.Τα στρατόπεδα των δύο αρχηγών,παρ’ότι χωριστά, περικλείονταν από ένα κοινό οχυρό και ενδιάμεσά τους ήταν το πέρασμα το οποίο οδηγούσε σαν πύλη από την Ευρώπη στην Ασία.Οι τριήρεις βρίσκονταν στη Νεάπολη, εβδομήντα στάδια μακριά και οι αποθήκες των πυρομαχικών και των πολεμοφοδίων στο νησί της Θάσου εκατό στάδια μακριά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 217)
        • Ο Δίων ο Κάσσιος προσθέτει ότι οι Φίλιπποι βρίσκονται κοντά στο Παγγαίο και στο Σύμβολο,ενώ το Σύμβολο που βρίσκεται ανάμεσα στους Φιλίππους και στη Νεάπολη, πήρε το όνομά του επειδή συνέδεε το Παγγαίο με άλλο όρος με εκτεταμένη ενδοχώρα.Από την περιγραφή φαίνεται ξεκάθαρα το Σύμβολο να εκτείνεται από την Πράβιστα έως την Καβάλα και να διαχωρίζει τον κόλπο της Καβάλας από τον κάμπο των Φιλίππων.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 217)
        • Ο Νορβανός ακούγοντας για την κίνηση του εχθρού στους Φιλίππους αρχικά εκκένωσε το στρατόπεδο και λίγο αργότερα το Σύμβολο, από όπου υποχώρησε στην Αμφίπολη. Με την κατοχή του Συμβόλου οι στρατιώτες του Κάσσιου εξασφάλισαν μια σίγουρη επικοινωνία με τη θάλασσα και συγχρόνως απέκτησαν ασφάλεια για τις επιθέσεις για λεηλασία στα πεδινά.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 218)
        • Ο Κάσσιος αποσύρθηκε στον λόφο των Φιλίππων, όπου είχε θέα της μάχης και εκεί έδωσε τέλος στη ζωή του.Η απώλεια των στρατιωτών του Κάσσιου έφτασε τους 8.000, ενώ του Καίσαρα και του Αντωνίου ήταν διπλάσια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 219)
        • Εάν το πέρασμα που οδηγούσε από το βουνό της πεδιάδας των Φιλίππων στην Καβάλα ήταν οι Πύλες, που διαχώριζαν το στρατόπεδο του Βρούτου από αυτό του Κάσσιου, η τοπιογραφία συμβαδίζει απόλυτα με την περιγραφή. Το στρατόπεδο του Βρούτου εκτεινόταν στα δεξιά της εισόδου του περάσματος προς τους Φιλίππους και το στρατόπεδο του Κάσσιου στα αριστερά προς την Πράβιστα.Ο ποταμός Γάγγας, ο οποίος διέρχεται γύρω από τους Φιλίππους ρέει παράλληλα με την μπροστινή θέση.Βόρεια της Πραβίστας υπάρχει μια λίμνη ή μια πλημμυρισμένη περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στα στρατόπεδα του Κάσσιου και του Αντωνίου.Εδώ,την εποχή που έγινε η μάχη το φθινόπωρο του 42π.Χ. υπήρχε ένα έλος, όπως περιγράφει ο Αππιανός.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 221)
        • Η δυσκολία βρίσκεται στο γεγονός ότι ο Αππιανός διαπιστώνει ότι τα στρατόπεδα του Βρούτου και του Κάσσιου βρίσκονταν 18 στάδια από τους Φιλίππους και 70 από την Νεάπολη,αποδεικνύοντας έτσι ότι αυτή η θέση ήταν πολύ εγγύτερα στους Φιλίππους παρά στην Καβάλα και δεν ταιριάζει με το πέρασμα πάνω από το όρος της Καβάλας.Διαπιστώνεται ,λοιπόν, ότι, είτε οι αριθμοί που εκφράζουν αποστάσεις μπήκαν ανάποδα στο κείμενο του Αππιανού ή ότι υπήρχε μια κίνηση την οποία παρέλειψε ο Αππιανός από την πρώτη στρατοπέδευση του Βρούτου και του Κάσσιου στην τοποθεσία την οποία κατείχαν στην πρώτη μάχη. Η τελευταία υπόθεση εκφράζεται και από τον Δίωνα, ο οποίος δηλώνει ότι με την κατάκτηση του Συμβόλου ο στρατός του Κάσσιου ήταν σε θέση να προστατεύσει τις δυνάμεις επιδρομών στην πεδιάδα και απέκτησε έτσι μια ασφαλή επικοινωνία με την Νεάπολη από όπου φαίνεται ότι δεν είχαν τέτοια πλεονεκτήματα όταν βρίσκονταν καντά στους Φιλίππους.Στην πραγματικότητα το πέρασμα της Καβάλας θα μπορούσε να τους εξασφαλίσει ένα πέρασμα στην θάλασσα μακριά από εχθρικές παρεμβάσεις.Είναι φανερό επίσης, ότι όταν ο Βρούτος και ο Κάσσιος στρατοπέδευσαν στην πρώτη τους άφιξη στους Φιλίππους, η θέση τους αυτή εκτεινόταν από αυτό το πέρασμα σαν ένα κέντρο και περιλάμβανε όλα τα υψώματα από τους Φιλίππους μέχρι την Πράβιστα.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 222)
        • Πιθανόν το Δάτος να είναι το ίδιο μέρος με τη Νεάπολη. Ο Σκύλακας ωστόσο, διαχωρίζει τα δύο μέρη αλλά προσθέτει πως το Δάτος αποτελούσε Αθηναϊκή αποικία, όχι όμως το αρχαίο Δάτος, αλλά μια πολύ νεότερη αποικία των Αθηναίων στη Θράκη.Προφανώς όμως στο σημείο αυτό το κείμενο του είχε φθαρεί, όπως και σε πολλά άλλα σημεία, και στην πραγματικότητα εννοούσε ότι η Νεάπολη ήταν μια αποικία την οποία οι Αθηναίοι είχαν ιδρύσει στο Δάτος. Ο Ζηνόβιος και ο Ευστάθιος από την άλλη, υποστηρίζουν πως το Δάτος ήταν αποικία της Θάσου, πιθανότατα όπως αυτές που οι Θάσιοι είχαν διαδοχικά στην ακτή απέναντι από το νησί τους, ενώ υπήρχε κάθε λόγος να πιστεύεται ότι οι Αθηναίοι δεν είχαν καμία βάση στη Θράκη μέχρι την υποβάθμιση της Θάσου, η οποία δε συνέβη μέχρι το έτος 463 π.Χ., ούτε καμία μόνιμη εγκατάσταση μέχρι την ίδρυση της Αμφίπολης από τον Άγνωνα, 26 χρόνια αργότερα, καθώς οι προηγούμενες τους προσπάθειες είχαν αποδειχθεί ανεπιτυχείς. Εάν η Νεάπολη ήταν αποικία της Αθήνας, καθώς τα νομίσματα αποδεικνύονται αξιόπιστα, ήταν πιθανότατα σε μια μεταγενέστερη ημερομηνία. Αυτό ίσως δείχνει ότι η Αισύμη υπήρξε μία από τις αποικίες των Θασίων. Η Αισύμη συνέχιζε ακόμα να υπάρχει με αυτό το όνομα τον όγδοο χρόνο του Πελοποννησιακού Πολέμου, όταν, μαζί με τη Γαληψό παραδόθηκε στο Βρασίδα. Στη συνέχεια ονομάστηκε Εμάνθια, όπως μάθαμε από τον Στέφανο και ο Λίβιος την αναφέρει με αυτό το όνομα ενώ μαζί με την Αμφίπολη και με τις άλλες πόλεις της Θρακικής ακτής, έκλεισε τις πύλες της εναντίον των Ρωμαίων υπό τον ύπατο Οστίλιο στον Περσικό Πόλεμο το 170 π.Χ.
          Αφού Αγγίτης ήταν το όνομα που αποδίδονταν στον ποταμό ο οποίος πήγαζε από τους Φιλίππους, τότε η διακλάδωση από το Νευροκόπι ήταν ο Ζυγάκτης ποταμός, που συμφωνεί τέλεια με τα γεγονότα που σχετίζονται με τον Αππιανό, ότι πολλοί από τους ηττημένους οπαδούς του Βρούτου υποχώρησαν στα βουνά από την κοιλάδα του Ζυγάκτη. Ήταν στην πραγματικότητα η μόνη διαδρομή προς το εσωτερικό που τους προσφέρονταν. Αν και αυτός ο ποταμός είναι πολύ μακρύτερος -αν όχι και μεγαλύτερος από τον Αγγίτη, ο Ηρόδοτος αποδεικνύει ότι το ενωμένο ποτάμι πήρε το όνομά του από τη διακλάδωση των Φιλίππων. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 224-225)
        • Θεωρώ ότι το Ζερβοχώρι είναι η τοποθεσία της Ηράκλειας Σιντικής για τους ακόλουθους λόγους.1)Η Ηράκλεια βρισκόταν κοντά στον Στρυμόνα, ξεχωρίζοντας από άλλες πόλεις της ίδιας ονομασίας, ως Ηράκλεια Στρυμόνος. 2)Η Σιντική βρισκόταν στα δεξιά του Στρυμόνα, ενώ ο Λίβιος μας ενημερώνει ότι όταν η Μακεδονία ήταν χωρισμένη σε τέσσερις επαρχίες με την ρωμαϊκή κατάκτηση, η Σιντική ήταν συνδυασμένη με τη Βισαλτία στην πρώτη Μακεδονία, της οποίας η πρωτεύουσα ήταν η Αμφίπολις καθώς όλα τα υπόλοιπα τμήματα της χώρας ανάμεσα στον Στρυμόνα και στον Αξιό είχαν αποδοθεί στην δεύτερη Μακεδονία , της οποίας η πρωτεύουσα ήταν η Θεσσαλονίκη.3) Η θέση του Ζερβοχωρίου ταιριάζει με αυτή την οποία το Συνοπτικό Οδοιπορικό αποδίδει στην Ηράκλεια αναφορικά με τους Φιλίππους καθώς υποδηλώνεται σε δυο διαφορετικούς ρωμαϊκούς δρόμους από τη μια πόλη στην άλλη. Και οι δύο δρόμοι ήταν σε μικρή σχετικά απόσταση μεταξύ των Φιλίππων και του Ζερβοχωρίου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 226-227)
        • Η απόσταση από την Ευπορία στην Ηράκλεια σε συνδυασμό με το όνομα, φανερώνει ότι βρισκόταν ένα πορθμείο κατά μήκος της λίμνης, πιθανώς στο σημείο όπου η λίμνη αρχίζει να στενεύει, 3 ή 4 μίλια στα νοτιοδυτικά της Αμφίπολης αλλά περισσότερο στη δυτική πλευρά της λίμνης. Η Ευπορία ονομάστηκε έτσι από τον Πτολεμαίο και αναφέρεται ανάμεσα στις πόλεις της Βισαλτίας μαζί με την Όσσα και την Άργιλο και πιθανώς ο ποταμός που συναντά τον Στρυμόνα κάτω από τη γέφυρα του Νεοχωρίου ή της Αμφίπολης είναι η αρχαία Βισαλτία.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 228)
        • Ο M.Cousinery, o οποίος διέμενε ως Γάλλος πρέσβης στη Θεσσαλονίκη σημειώνει ότι νομίσματα με την επιγραφή ΤΡΑΙΛΙΟΝ βρέθηκαν συχνά κοντά στην Αμφίπολη,από όπου συνάγεται το συμπέρασμα ότι το Τρίουλο είναι παραφθορά του Τραίλιο.Το πραγματικό όνομα, ωστόσο, υποπτεύομαι ότι είναι Τράγιλος,καθώς ο Στέφανος δείχνει ότι υπήρχε μια μακεδονική πόλη με το όνομα Τράγιλος, που αποτελεί αναμφίβολα την πραγματική ανάγνωση του Βράγιλος ή Δράγιλος, όπως επισημάνθηκε στον Ιεροκλή μεταξύ των πόλεων της πρώτης ή υπατικής Μακεδονίας και τοποθετείται προφανώς όχι μακριά από την Παρθικόπολη και την Ηράκλεια Στρυμόνος.Στην τοπική μορφή του ονόματος, το Γ μπορεί και να παραλειφθεί, έτσι ώστε το ΤΡΑΙΛΙΟΝ του νομίσματος να αντιπροσωπεύει το ελληνικό Τραγιλίων.Η Τράγιλος σε αυτήν την περίπτωση, βρισκόταν στους πρόποδες του όρους Παγγαίου απέναντι από τους Φιλίππους.Το πραγματικό όνομα της τοποθεσίας αυτής ανατολικά της Ευπορίας, όπου στην Tράπεζα αναγράφεται ως Γραίρος,πρέπει να είναι Γάζωρος και μαθαίνουμε από τον Στέφανο ότι πρόκειται για μακεδονική πόλη και από τον Πτολεμαίο ότι βρισκόταν στην χώρα των Ηδωνών.
          (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 228)
        • Μόνο μετά 18 χρόνια από το διάταγμα της Αμφίπολης, ο Ανδρίσκος, που αυτοαποκαλούνταν Φίλιππος, γιος του Περσέα, ανακατάλαβε όλη τη Μακεδονία αλλά νικήθηκε και παραδόθηκε το επόμενο έτος στον Καικίλιο Μέτελλο και οι Μακεδόνες έγιναν υποτελείς, και η χώρα πιθανώς κυβερνιόταν από έναν πραίτωρα όπως και η Αχαΐα μετά την καταστροφή της Κορίνθου, όπου συνέβη δυο χρόνια μετά, το 146 π.Χ. Από τότε μέχρι τη βασιλεία του Αυγούστου οι Ρωμαίοι είχαν το δύσκολο καθήκον της υπεράσπισης της Μακεδονίας απέναντι σε λαούς της Ιλλυρίας και της Θράκης και σε αυτήν την περίοδο έστηναν αποικίες στους Φιλίππους, στην Πέλλα, στους Στόβους και στο Δίον.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.487)
        • Ο Αππιανός υπέθεσε ότι τα έλη στην κοιλάδα των Φιλίππων εκτείνονταν, εάν όχι μέχρι τη θάλασσα τουλάχιστον όχι σε μεγάλη απόσταση από αυτήν.Φαίνεται ότι δεν γνώριζε ότι η κοιλάδα ήταν τελείως αποκομμένη από την θάλασσα με μια σειρά από λόφους και σε κανένα σημείο δεν προσεγγίζει την ακτή.Για ένα ακόμη λάθος το κείμενο του μπορεί να κατηγορηθεί.Υπολογίζει την απόσταση μεταξύ του στρατοπέδου του Αντωνίου και της Αμφίπολης σε 350 στάδια ενώ αυτό ήταν ολόκληρο το μήκος της κατώτερης κοιλάδας του Στρυμονικού, όπως πράγματι είχε προηγουμένως σωστά διατυπώσει.Ο Δίων ο Κάσσιος επίσης, παρόλο που ήταν σωστά πληροφορημένος κάνει μια παρατήρηση λίγο ανακριβή.Έλεγε ότι ενώ ο Νορβανός ς και ο Σάξας σκόπευαν να κατακτήσουν την συντομότερη πορεία προς τα όρη των Σαπαίων, οι εχθροί τους περικύκλωσαν τις Κρηνίδες και έφτασαν στους Φιλίππους καθώς τότε οι Κρηνίδες και οι Φίλιπποι δεν ήταν το ίδιο μέρος όπως μας βεβαιώνει ο Αππιανός και άλλες πηγές.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 223)

        [/tab]
        [tab name=’Mantegazza’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [tab name=’Pouqueville’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [tab name=’Tozer’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [tab name=’Urquhart’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [tab name=’Walker’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [tab name=’Σχινάς’]
        Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
        [/tab]
        [end_tabset]