Category: Cousinery-Ν.Θεσσαλονίκης

Λητή

Παλαιό Όνομα : Αειβάτι (1900), Αϊβάτι, Αϊβατλί, Αϊvati, Aϊvatovo, Ajvatli, Ajvatlu, Ajvatovo, Ayvat, Ayvatlι, Ayvatovo, Haivatovo, Hajvatovo, Λητή (1926), Λιβάτι, Λιτή, Leta, Liti

Νέο Όνομα : Λιτή

Δήμος : Ωραιοκάστρου

[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]
Αρχαία πόλη, γνωστή από τα νομίσματά της που έφεραν την επιγραφή «ΛΕΤΑΙΩΝ». (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 54)

[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Leake’]

Στην ίδια υπόθεση οφείλεται ίσως και η ύπαρξη των νομισμάτων της Όσσας, μιας απομακρυσμένης πόλης της Βισαλτίας, σε μια εποχή που η βασιλική νομισματοκοπία ήταν ασήμαντη. Όταν οι βασιλείς είχαν γίνει κυρίαρχοι της Βισαλτίας και των άλλων επαρχιών, η ασημένια νομισματοκοπία ακόμη έμοιαζε αρκετά με τα κοινά νομίσματα,παρόλο που ήταν ενεπίγραφη μόνο με το όνομα του μονάρχη. Την εποχή που κόπηκαν τα βισαλτικά νομίσματα, τα ορυχεία του Παγγαίου βρίσκονταν κυρίως στα χέρια των Θασίων, οι οποίοι είχαν και οι ίδιοι αργυρωρυχεία και εκεί οφείλεται η ομορφιά και η αφθονία των νομισμάτων της Θάσου. Οι άλλοι που, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, δούλευαν στα ορυχεία του Παγγαίου, ήταν οι Πιερείς και οι Οδόμαντες και κυρίως οι Σάτρες που ήταν στα σύνορα του βουνού. Στα ορυχεία του Παγγαίου ίσως εντοπίσουμε ίχνη ενός ευμεγέθους νομίσματος του βασιλιά των Ηδωνών, Γέτα όταν οι Ηδωνείς κατέκτησαν τον Δραβίσκο και τις Εννιά Οδούς, οπότε και είχαν την δύναμη να εκμεταλλεύονται κάποια από τα ορυχεία.Στις ίδιες περιοχές εντοπίζουμε νομίσματα με την επιγραφή ΟΡΡΗΣΚΙΩΝ ή ΩΡΡΗΣΚΙΩΝ, και ΓΕΤΑΙΟΝ όχι ΛΕΤΑΙΩΝ, τα οποία ίσως αναφέρονται στη Λητή της Μακεδονίας. H ομοιότητα των αρχαίων νομισμάτων των Ορεσκίων με εκέινα του Γέτα, βασιλιά των Ηδωνών, είναι αξιοπρόσεκτη. Τα μικρότερα και πιο σύγχρονα, με την επιγραφή ΩΡΗΣΚΙΩΝ, έχουν τον ίδιο τύπο με αυτά που επιγράφονται ΓΕΤΑΙΟΝ, δηλαδή, ενός σατύρου που σκοτώνει μια νύμφη.Φαίνεται ότι όλα ανήκαν στην Ηδωνίδα ή εκεί κοντά. Οι Σάτυροι ήταν οι Σάτραι και αναφέρονται στην λατρεία του Βάκχου στα βουνά του Παγγαίου και του Όρβηλου. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 213)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]

[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]

14 Ιανουαρίου 2013

Σοχός

Παλαιό Όνομα : Σοχός (1940), Σωχός (1900), Sochos, Souha, Souho, Suha, Suho

Νέο Όνομα : Σοχός

Δήμος : Σοχού

[tab name=’Abbot’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Berard’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Boissonas’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Chirol’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Clarke’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Cousinery’]

Ίσως πρόκειται για την αρχαία Λητή, πόλη γνωστή από τα νομίσματά της, που έφεραν την επιγραφή «ΛΕΤΑΙΩΝ». (Cousinery, τομ. ΙΙ, σ. 54)

Ο Αλέξανδρος Α΄ εκμεταλλεύτηκε κάποια μεταλλωρυχεία στο Βισαλτικό όρος, το οποίο χωρίζεται από το όρος Παγγαίο με το πέρασμα της Αμφίπολης. Η περαιτέρω συνέχιση αυτού του όρους προς το σύγχρονο Σoχό, ίσως να ήταν η αρχαία Δύσωρος.(Leake, τόμ. ΙΙΙ, σελ. 212-213).
Ξεκινήσαμε να ανεβαίνουμε το βουνό, το οποίο υψωνόταν από τη Νιγρίτα, μέσω μιας περιοχής με καλαμπόκι, και έπειτα από μία ώρα μπήκαμε σε ένα δάσος το οποίο αποτελούνταν κυρίως από μικρές βελανιδιές οι οποίες κάλυπταν όλη την έκταση των λόφων και φτάσαμε στο Σωχό , που ονομαζόταν από τους Τούρκους Σούχα.Ήταν ένα μεγάλο χωριό που κατοικούνταν κυρίως από Έλληνες. Βρισκόταν σε μια υψηλή τοποθεσία στο νότιο τμήμα του βουνού, κάτω από μία απο τις βουνοκορφές του. Διέθετε μια ευρεία θέα προς την κοιλάδα που υπήρχε μεταξύ των βουνών που βρισκόταν ο Σοχός, και στη παράλληλη περιοχή που εκτείνεται από το βουνό Χορτιάτη ή Χορτιάτζι, πάνω απο τη Θεσσαλονίκη στο βουνό Νίζβορο ή Ίσβορο. Πάνω από το μέσο της τελευταίας κορυφογραμμής εμφανίζεται η οξυκόρυφος που ονομάζεται Σολομώντας ή Χολομώντας και η οποία καταλήγει στο Σιγγιτικό και στον Τορωναίο Κόλπο, και η προέκτασή του στη χερσόνησο της Σιθωνίας, η οποία διαχωρίζει τους δύο αυτούς κόλπους. Τρεις λίμνες φαίνονται από τον Σοχό, η λίμνη Λαγκαδά προς το βουνό Χορτιάτζι ή Χορτιάτη, η Μπεσίκη στην ίδια μεγάλη κοιλάδα προς τα ανατολικά και σχεδόν στην ίδια απόσταση όπως η τελευταία λίμνη, προς τη νοτιοανατολική κατεύθυνση απο το Σοχό, η λίμνη Μαύροβο. Η τελευταία, η οποία βρίσκεται σε μια κοιλάδα που περιβάλλεται από βουνά είναι η μικρότερη από τις τρεις λίμνες και τείνει να ξηραίνεται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.Μερικά διάσπαρτα υπολείμματα των Ελληνιστικών χρόνων στα βουνά γύρω απο το Σοχό, δείχνουν ότι η τοποθεσία αυτή ήταν μία από τις πόλεις της Βισαλτίας, πιθανότατα η Όσσα, από το παράδειγμα της Θεσσαλικής Όσσας επικυρώνοντας την πεποίθηση ότι η λέξη αναφέρεται στη μεγαλοπρέπεια της τοποθεσίας, και τα νομίσματα της Μακεδονικής Όσσας αποδεικνύουν ότι η πόλη αυτή υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Λέγεται, ωστόσο, ότι υπήρχε ακόμη μία αρχαία τοποθεσία στο Λαχανά, στη βόρεια κατεύθυνση του δρόμου από τις Σέρρες στη Θεσσαλονίκη, η οποία βρίσκεται ομοίως στο λόφο της ίδιας κορυφογραμμής των βουνών και μπορεί να έχει κάποια αξίωση να θεωρείται η πλευρά της Όσσας.Φιλοξενήθηκα στο Σοχό, στο σπίτι του Έλληνα προεστού Χαρίσου , ο οποίος είχε δώσει στο όνομά του ως πρόθεμα το τουρκικό τίτλο -Χατζής- επειδή είχε ζήσει στην Ιερουσαλήμ.Η πλευρά του βουνού που επικλίνει από το χωριό καλύπτεται από αμπελώνες, κάτω από τους οποίους υπάρχει μια γόνιμη περιοχή που εμπίπτει στο κάμπο της Μπεσίκης, στον οποίο κατεβαίνει.
Μέσω μιας ευχάριστης περιοχής αποτελούμενης απο χωράφια με καλαμπόκια διάσπαρτα μεταξύ ελαιώνων, μεμονωμένων δέντρων και αναρίθμητων χωριών κατοικοιμένων εξ’ολοκλήρου από Τούρκους, πολλούς από τους οποίους συναντήσαμε στο δρόμο τους για το παζάρι στο Σοχό με τα μάλλινα υφάσματά και το καλαμπόκι τους. Το Κλισαλί, στο οποίο φτάσαμε έπειτα από τρεισήμιση ώρες από το Σοχό, είναι ένα άθλιο τουρκικό χωριό που βρίσκεται στην τελευταία πλαγιά του βουνού, όπου καταλήγει σε μια πεδιάδα που βρίσκεται μεταξύ των λιμνών της Μπεσίκης και του Αγίου Βασιλείου ή Λαγκαδά. Η πόλη της Μπεσίκης βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της ανατολικής λίμνης, απέναντι από το Παζαρούδι. Πρόκειται μάλλον για περιοχή της πόλης Βόλβη. Ο κάμπος, με τις δύο του λίμνες, περικλείεται, όπως πριν είχα δηλώσει, μεταξύ της κορυφογραμμής του Σοχού και αυτής του Χορτιάτη, και είναι κλειστός στο ανατολικό του άκρο από τη συνάντηση των δύο σειρών, όπου χωρίζονται μόνο από το πέρασμα του Αυλώνα ή της Αρέθουσας. Ένα ρέμα κυλά έξω απο τη λίμνη της Μπεσίκης δια μέσου του περάσματος της Αρέθουσας στο Στρυμωνικό κόλπο.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 229-231)
Στη λίστα των ελληνικών Επισκοπών όπως καταρτίστηκε από τον Αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ’ τον Σοφό, η Λητή, συνδεδεμένη με τη Ρεντίνα, ήταν η επισκοπή υπό την δικαιοδοσία του Μητροπολίτη της Θεσσαλονίκης.Η Ρεντίνα που βρισκόταν κοντά ή στο πέρασμα της Μπεσίκης, δείχνει ότι η Λητή δεν ήταν πολύ μακριά από εκεί, άποψη που συμφωνεί με τους υπαινιγμούς, που προκύπτουν από τους αρχαίους ως προς τη θέση της Λητής, την θέση της λίμνης Μπεσίκια στη Μυγδονία, και τη Λητή να είναι σύμφωνα με τον Πτολεμαίο δίπλα στη Απολλωνία της Μυγδονίας. Από την άλλη, μοιάζει δύσκολο να βρεθεί ένα μέρος για τη Λητή στην κοιλάδα της Μυγδονίας, εάν έχει δίκιο ο Στέφανος να ισχυρίζεται την ύπαρξη της πόλης Βόλβη, οπότε σε αυτήν την περίπτωση η κοιλάδα μοιάζει να περιλαμβάνει τις Βόλβη, Απολλωνία και Ανθεμούντα. Πιθανώς το Μαύροβο είναι η τοποθεσία της Λητής ή του Σοχού εάν τοποθετήσουμε την Όσσα στον Λαχανά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 462)

14 Ιανουαρίου 2013

Ρεντίνα

Παλαιό Όνομα : Ερέντινε

Δήμος : Βόλβης

Σύμφωνα με το Θουκυδίδη, οι Ανδριώτες ίδρυσαν την αποικία Άργιλο κοντά στο Στρυμόνα. Στη θέση της Αργίλου βρίσκονται σήμερα η Μεγάλη και η Μικρή Όρχοβα, όπου υπάρχουν και τα ερείπια του Κερδυλλίου. Άλλη αποικία ήταν η Ρεντίνα, που καταλαμβάνει τη θέση της αρχαίας πόλης Βρομίσκος. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 118-119)

Στη λίστα των ελληνικών Επισκοπών όπως ρυθμίστηκε από τον Αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ’ τον Σοφό, η Λητή, συνδεδεμένη με τη Ρεντίνα, ήταν η επισκοπή υπό την δικαιοδοσία του Μητροπολίτη της Θεσσαλονίκης τιτλοφορούμενος και ως “Λητής και Ρεντίνης “. Η Ρεντίνα που βρισκόταν κοντά στο πέρασμα της Μπεσίκης, μας υποδεικνύει ότι η Λητή δεν ήταν πολύ μακριά από εκεί, γεγονός που συμφωνεί με τους υπαινιγμούς, που προκύπτουν από τους αρχαίους ως προς τη θέση της Λητής , την θέση της λίμνης Μπεσίκια στη Μυγδονία . Η Λητή είναι σύμφωνα με τον Πτολεμαίο δίπλα στη Απολλωνία της Μυγδονίας. Από την άλλη, μοιάζει δύσκολο να βρεθεί ένα μέρος για τη Λητή στην κοιλάδα της Μυγδονίας, εάν έχει δίκιο ο Στέφανος να ισχυρίζεται την ύπαρξη της πόλης Βόλβη, οπότε σε αυτήν την περίπτωση η κοιλάδα μοιάζει να περιλαμβάνει επαρκώς τις Βόλβη, Απολλωνία και Άνθεμο. Πιθανώς το Μαύροβο είναι η τοποθεσία της Λητής ή του Σωχού εάν τοποθετήσουμε την Όσσα στον Λαχανά. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 462)
Τα Σκόπια σπάνια ετίθεντο υπό τον πλήρη έλεγχο της Κωνσταντινούπολης. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μιχαήλ Παλαιολόγου , οι Σέρβοι τα απέσπασαν από την αυτοκρατορία και έτσι τα Σκόπια έγιναν η έδρα του Κράλη. Εδώ ο Νικηφόρος Γρηγοράς συνάντησε στο παλάτι του τον άρχοντα των Τριβαλλών- καθώς σοφά επονομάστηκε ο Κράλης- του οποίου ο διάδοχος το 1342 πρόσφερε προστασία και φιλοξενία στον Ιωάννη Καντακουζηνό όταν αποσύρθηκε πριν τον Απόκαυκο. Με τη συνθήκη που συνάφθηκε ανάμεσα στον Καντακουζηνό και στο βασιλιά της Σερβίας, ο τελευταίος απέκτησε μια προσωρινή εξουσία σε ένα μεγάλο τμήμα της Μακεδονίας, ενώ οι Ρωμαίοι, όπως αυτοαποκαλούνταν, του έδωσαν τη Ζίχνη, τις Φερρές , το Μελένικο, τη Στρούμιτσα, και την Καστοριά, και κράτησαν τα Σέρβια , τη Βέροια, την Έδεσσα, το Γυναικόκαστρο, τη Μυγδονία, και τις πόλεις στο Στρυμόνα, καθώς και την περιφέρεια των Σερρών και τα όρη του Ταντεσσάνου,του Οστρόβου και τα Σέρβια. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σσ. 478-479)

[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]

19 Δεκεμβρίου 2012

Λεμπέτ

Παλαιό Όνομα : Λεμπέτ

Δήμος : Παύλου Μελά

Το χωριό Λεμπέτ βρισκόταν στις βόρειες υπώρειες του όρους Δίσορον. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 141)

[/tab]
[tab name=’Frazer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Holland’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Isambert’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Leake’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Mantegazza’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Pouqueville’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Tozer’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Urquhart’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Walker’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[tab name=’Σχινάς’]
Δεν υπάρχει περιεχόμενο για τον συγκεκριμένο περιηγητή για να καταχωρηθεί.
[/tab]
[end_tabset]

19 Δεκεμβρίου 2012

Λίμνη Βόλβη

Παλαιό Όνομα : Μεγάλα Μπεσίκια

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Στη συνέχεια κατευθυνθήκαμε προς μια άλλη λίμνη, που βρισκόταν στα αριστερά μας και ήταν μεγαλύτερη από αυτή του Αγ. Βασιλείου, που περάσαμε χθες. Εκτείνεται από τους πρόποδες της οροσειράς από τα δυτικά προς τα ανατολικά και ονομάζεται λίμνη Μπεσίκ. Υπάρχουν δύο κωμοπόλεις με το ίδιο όνομα η Μικρή και η Μεγάλη Μπεσίκ. Το μήκος της είναι περίπου 12 μίλια και το πλάτος της έξι ή οκτώ. Η κοιλάδα όπου βρίσκεται η λίμνη μπορεί να θεωρηθεί ως συνέχεια της κοιλάδας της λίμνης του Αγ. Βασιλείου. Κανένας σύγχρονος συγγραφέας δεν έχει σημειώσει αυτή την υπέροχη λίμνη. Ο Στέφανος Βυζάντιος αναφέρει μια πόλη και μια λίμνη με το όνομα Βόλβη, αφήνοντας μας στο σκοτάδι σχετικά με την τοποθεσία αυτής της λίμνης. Ο Θουκυδίδης αναφέρει πως η λίμνη Βόλβη βρίσκεται στην Μακεδονία αλλά δεν σημειώνει και την ομώνυμη πόλη. Από τον ίδιο πληροφορούμαστε πως η λίμνη επικοινωνούσε με την θάλασσα προς την Αυλώνα και το Βρωμίσκο. Τούτο μπορεί να ισχύει στη λίμνη Μπεσίκ αν και στα μάτια μας είναι κλειστή. Σύμφωνα με τον D’ Anville, η λίμνη Βόλβη βρίσκεται ακριβώς σαράντα μίλια από την Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, η πόλη της Μεγάλης Μπεσίκ δεν είναι τόσο κοντά όσο η ανατολική απόληξη της λίμνης, που απέχει 24 μίλια από την πόλη δηλαδή εννέα ώρες από την Θεσσαλονίκη. Ο D’ Anville προσδιορίζει την θέση της λίμνης πολύ κοντά στο Στρυμωνικό κόλπο, γεγονός που δεν συνάδει με την πραγματική της θέση. Όπως δείχνουν τα στοιχεία από τον Θουκυδίδη και παίρνοντας υπόψιν την αναφορά για τον τόπο από όπου την παρατήρησε, συμπεραίνουμε πως η λίμνη Μπεσίκ δεν μπορεί να είναι άλλη από την λίμνη Βόλβη. Εδώ τοποθετούνταν η κοιλάδα ή το λαγκάδι της Αρέθουσας, η ομώνυμη πόλη και ο τάφος του Ευριπίδη, για τον οποίο οι Μακεδόνες δεν θα επέτρεπαν να παραβιαστεί, ώστε να ευχαριστηθούν οι Αθηναίοι από την κατοχή των λειψάνων του. Η ίδια λίμνη αναφέρεται και στον Αριστοτέλη.
(Clarke, σσ. 378 – 382)

[/tab]
[tab name=’Cousinery’]

Στην περιοχή (πεδιάδα της Ανθεμοντίδας) υπάρχουν δυο λίμνες, ένα μεγάλο δάσος και βοσκοτόπια. Η μία λίμνη είναι αυτή του Λαγκαδά ενώ η άλλη ονομάζεται Μπεσίκ. Το έδαφος της περιοχής είναι ιδιαιτέρως εύφορο. (Cousinery, τομ.Ι, σ. 112-113)

Υπάρχει ένα στενό στο μέσον μεγάλων βράχων, από τα αριστερά των οποίων φαίνονται τα ερείπια κάποιας μονής, οδηγεί στη βόρεια παραλία της λίμνης Βόλβης, στις όχθες της οποίας βρίσκονται διαδοχικά οι κωμοπόλεις Μπουγιούκ Μπεσίκ, σε απόσταση μιάμισης ώρας που από τους Έλληνες αποκαλούταν Μπεσίκλα και η Κουτσούκ Μπεσίκ, επίσης σε απόσταση μιάμισης ώρας. Στην δυτική εσχατιά της λίμνης η οδός ανεβαίνει πάνω σε ένα οροπέδιο, απ’ όπου φαίνονται δύο μεγάλοι βράχοι που υψώνονται, και διέρχεται μέσα από γόνιμους αγρούς και φθάνει μέσα σε δύο ώρες στην κωμόπολη Κιλισελού, απ’ όπου κατεβαίνει αμέσως προς τη βόρεια όχθη της μικρής λίμνης Λαγκαδά η Άγιος Βασίλειος που την εγκαταλείπει από τα δεξιά. Μετά την Βατσίνα δε η οδός κλείνει νοτιοδυτικά διά μέσου γραφικών λόφων. Σε κάποια δυσχέρεια φαίνονται τα ερείπια φρουρίου και υδραγωγείου. Τελικά η οδός προχωράει από την πεδιάδα της Θεσσαλονίκης και διέρχεται από κάποιον μεγάλο τύμβο, μετά από 6 ώρες φτάνει στη Θεσσαλονίκη από την Ανατολική της πλευρά.(Isambert, σ.26 -27)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Ο Θουκυδίδης έχει περιγράψει, με ακρίβεια, τα μέρη που συνδέονται με την πορεία του Βρασίδα απο την Αρναία της Χαλκιδικής στην Αμφίπολη. Αφήνοντας την Αρναία, έφθασε κατα το βραδάκι στην Αυλώνα και τον Βρωμίσκο, όπου η λίμνη Βόλβη εκβάλλει στη θάλασσα.Καθώς η λέξη Αυλώνα υποδεικνύειι επαρκώς το πέρασμα, η Βόλβη ήταν προφανώς η λίμνη των Βεσικίων και του Βρωμίσκου , κοντά στην εκβολή του ποταμού.(Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 170)
Από τα προηγούμενα, μπορεί να δικαιολογηθεί το συμπέρασμα ότι η λίμνη της Πρασιάς ήταν η ίδια που αργότερα ονομάστηκε Κερκίνη ή λίμνη του Στρυμώνα, παρόλο που έρχεται σε αντίθεση με την γνώμη του D’ Anville, που ταυτίζει την Πρασιά με τη Βόλβη- τώρα λίμνη των Μπεσικίων, ίσως επειδή ο Ηρόδοτος περιγράφει τη λίμνη Πρασιάς να γειτνιάζει με ορισμένα ορυχεία, τα οποία αργότερα εξασφάλιζαν στον Αλέξανδρο Α ‘ ένα τάλαντο την ημέρα και χωρίζονταν από την Μακεδονία μόνο από το βουνό Δύσωρον. Ο D’ Anville, ο οποίος πρέπει να γνώριζε από τα ταξίδια του Μπελόν για την ύπαρξη των Σιδηροκαυσίων, μπορεί να υπέθεσε ότι αυτά ήταν τα εν λόγω μεταλλεία και επομένως ότι η γειτονική λίμνη ήταν η Βόλβη.
(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 210-211)
Καθώς οι αρχαίοι συγγραφείς υποδεικνύουν μόνο μια λίμνη σε αυτήν την τοποθεσία με το όνομα Βόλβη,είναι πιθανό να διακρίνεται σε άνω και κάτω Βόλβη.Και οι δύο διαθέτουν μια πλούσια ποικιλία ψαριών,μεταξύ των οποίων υπάρχει ο λάβραξ ή η πέρκα, το λεγόμενο λαβράκι,που απαντάται στην Ελλάδα.Ο Αρχέστρατος -ποιητής που ασχολείται με τη γαστρονομία και συχνά αναφέρεται από τον Αθήναιο,θαύμαζε την πέρκα αυτής της λίμνης, καθώς και αυτές της Αμβρακίας και της Καλυδωνίας. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 232)
Η Μυγδονία κατείχε τις πεδιάδες γύρω από τη Θεσσαλονίκη, μαζί με τις κοιλάδες του Κλισαλί και των Μπεσικίων , οι οποίες εκτείνονταν προς τον Αξιό και περιελάμβαναν τη λίμνη Βόλβη προς τα ανατολικά. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 448)
Στο δρόμο από Θεσσαλονίκη προς την Απολλωνία της Μυγδονίας, οι Μελισσουργοί εμφανίζονται σε δύο από τα Οδοιπορικά. Το μέρος αυτό διατηρεί ακόμα το αρχαίο του όνομα στη συνήθη ρωμαϊκή μορφή του “Μελισσουργός” και είναι κατοικημένο από παραγωγούς μελιού, όπως υπονοεί και το όνομά του. Απέχει 20-21 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη. Το τρίτο, το οδοιπορικό της Ιερουσαλήμ, φαίνεται να τραβάει διαφορετική γραμμή από την Απολλωνία προς την Θεσσαλονίκη, αφήνοντας στα δεξιά πιθανώς την κορυφή του Χορτιάτη.Όμως και οι δύο οδοί εμφανώς διασχίζουν το όρος αυτό, καθώς σπάνια οι Ρωμαίοι θα επέτρεπαν σε ένα τέτοιο εμπόδιο να τους κάνει να παρεκκλίνουν από την πορεία τους. Οι σύγχρονοι βάρβαροι, αντιθέτως, βρήκανε μια έξοδο από το πέρασμα του Χαϊβάτ, όπου αποφεύγεται εντελώς η κορυφογραμμή, πιο βολική για την πορεία του καραβανιού προς την Πόλη. Συνεπώς, ακολούθησαν τη βόρεια ακτή των λιμνών, αντί για τα υψώματα στη νότια πλευρά τους, όπου ήταν η πορεία προς την αρχαία οδό. Οι οδοί αυτές επανενώνονταν στο πέρασμα της Αρέθουσας- ή Μπεσίκια -ενώ από τους Τούρκους ονομάζονταν Ρούμελη Μπογάζι, ως ένα από τα πιο σημαντικά περάσματα αυτού του σπουδαίου κόμβου. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ.461-462)

19 Δεκεμβρίου 2012

Λίμνη του Λαγκαδά

Παλαιό Όνομα : Λίμνη του Λαγκαδά

Δήμος : Θεσσαλονίκης

19 Δεκεμβρίου 2012

Κόλπος Θερμαϊκός

Παλαιό Όνομα : Κόλπος Θερμαϊκός

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Η Θεσσαλονίκη ονομαζόταν «Θέρμαι», τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής της, λόγω των ιαματικών πηγών που βρίσκονται στα ανατολικά και νότια της πόλης. Από εκεί προέρχεται και το όνομα του Θερμαϊκού κόλπου.(Cousinery, τομ.Ι, σ.23)

Εγκαταλείποντας κάποιος από τα αριστερά την κοιλάδα των Μογλενών και διερχόμενος τον Μογλενίτικο εισέρχεται σε μία χώρα εντελώς διαφορετική από την πρώτη, οδοιπορώντας μέσα από μία πεδιάδα ελώδη και άγονη, η οποία φαίνεται πως παλαιότερα ήταν βυθός λίμνης ή κόλπου, όπως μαρτυρεί και το ψαμμώδες έδαφός της. Ενδεχομένως ο Θερμαϊκός κόλπος να επεκτείνετο κάποτε μέχρι εκεί, και διά των βαθμιαίων προσχώσεων η θάλασσα μάλλον αποσύρθηκε. (Isambert, σ.42)
Εγκαταλείποντας τη Θεσσαλονίκη κάποιος μπορεί μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να πλεύσει μέσω καϊκιού στο λιμάνι του Ελευθεροχωρίου, που είναι περίπου 2 ώρες ταξίδι με ούριο άνεμο, και το οποίο βρίσκεται δίπλα από τα ερείπια της Πύδνας. Έτσι με αυτό τον τρόπο μπορεί να αποφύγει τη μονότονη οδό της διάβασης από τον Θερμαϊκό κόλπο, η οποία από τις πολλές πλημμύρες καθίσταται πολλές φορές αδιάβατη. (Isambert,σ.64)

[/tab]
[tab name=’Leake’]

Η κάτω στρυμωνική κοιλάδα, η οποία εκτείνεται από το Ντεμίρχισαρ ως τον Άνγκιστα και την Αμφίπολη, αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες μακεδονικές πεδιάδες, μαζί με αυτή που συνορεύει με την κορυφή του Θερμαϊκού κόλπου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 201)
Στη χερσόνησο της Παλλήνης υπήρχαν οχτώ πόλεις κατά τη διάρκεια της Περσικής εισβολής με την ακόλουθη διάταξη, παραλιακά από την Όλυνθο προς τον Θερμαϊκό κόλπο: Ποτίδαια, Άφυτος, Νεάπολη,Αιγή,Θύραμβος, Σκιώνη,Μένδη, Σάνη. Όπως προκύπτει και από άλλους συγγραφείς, και κυρίως από το Στράβωνα, οι κυριότερες πόλεις εκτός από την Ποτίδαια ήταν η Άφυτος,η Mένδη, η Σκιώνη και η Σάνη. Όλες αυτές εκτός από τη Σάνη, διέθεταν επάρκεια πλούτου ώστε να κόβουν τα δικά τους νομίσματα, μερικά δείγματα από τα οποία διασώζονται ακόμα. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 155)
Σαλόνικα ονομάστηκε η πόλη από Ιταλούς και Άγγλους, από τους Τούρκους Σελανίκ, από τους Έλληνες Σαλονίκη και από τους μορφωμένους Θεσσαλονίκη. Ήταν τοποθετημένη στην κατηφοριά ενός λόφου που πρόβαλε από την άκρη του υψηλότερου σημείου του λιμανιού στην κορυφή του Θερμαϊκού κόλπου και συμπεριλάμβανε τον Βαρδάρη και το Καραμπουρνάκι . Περικλείονταν από ψηλούς, λευκούς τοίχους, των οποίων το εξωτερικό περίβλημα όπως και αυτό της πόλεως είχε θέα στη θάλασσα ενώ υπάρχει μια πιο επιβλητική εμφάνιση στην προσέγγιση αυτής της πλευράς. Το σχέδιο της πόλης ομοιάζει με ημικύκλιο, του οποίου η διάμετρος διαγράφεται από ένα ψηλό τοίχο με πλευρικούς πύργους με έκταση ενός μιλίου σε μάκρος, κατά μήκος της παραθαλάσσιας ακτής και φυλάσσεται από τρεις μεγάλους πύργους , έναν σε κάθε άκρο και ο τρίτος να έχει θέα προς τη σκάλα ή την αποβάθρα, όπου και υπάρχει ένα μικρό προάστιο ανάμεσα στον πύργο και στην ακτή. Από την εφεύρεση της πυρίτιδος και εξής, πυροβολαρχίες προστέθηκαν στις ναυτιλιακές αμυντικές δυνάμεις στα πιο σπουδαία σημεία και ένα κάστρο κατασκευάστηκε στη δυτική γωνία της πόλης.Το ανατολικό και δυτικό τείχος ακολουθούν τις άκρες του υψώματος που βρίσκεται σε κάθε πλευρά με πρόσοψη προς μια μικρή κοιλάδα που βρέχεται από ένα ποταμάκι και τερματίζει πάνω από τους τοίχους του κάστρου, το οποίο έχει διπλό περίβλημα προς την πόλη πλαισιωμένο με τετράγωνους πύργους. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 238-239)
Η Νάουσα, η οποία βρίσκεται στο μέσο από τις τρεις πόλεις, καταλαμβάνει πιθανόν, τη θέση του αρχαίου Κιτίου, όνομα πολύ εντυπωσιακό, το οποίο, όπως το Κίτιο στην Κύπρο, είναι φρυγικής καταγωγής.Ίσως το παραπάνω έθνος δημιούργησε, κάποια στιγμή, μια αποικία στην πιο θελκτική από όλες τις περιοχές στην κορυφή του Θερμαϊκού κόλπου. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 446 – 447)
Στο παραθαλάσσιο τμήμα της Μυγδονίας σχηματίζεται μια περιοχή που ονομάζεται Αμφαξίτις-η χωρογραφική διάκριση έγινε πρώτα στον Πολύβιο, ο οποίος φαίνεται να διαχωρίζει όλες τις μεγάλες πεδιάδες της κεφαλής του Θερμαϊκού Κόλπου στην Αμφαξίτιδα και την Βοττιαία, τις οποίες και συναντούμε τρεις αιώνες αργότερα στον Πτολεμαίο. Οι κάτοικοι της Αμφαξίτιδος έκοβαν το δικό τους νόμισμα αλλά εφόσον δεν υπάρχει καμία αναφορά για την πόλη στην ιστορία και η σιωπή του Πτολεμαίου δεν μας βοηθά, θεωρούμε ότι τα νομίσματα εκείνα κόπηκαν πιθανότατα στη Θεσσαλονίκη. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 449)
Mε αυτό το περίφημο διάταγμα οι Μακεδόνες έγιναν ελεύθεροι, κάθε πόλη μπορούσε να κυβερνηθεί από μόνη της από άρχοντες που εκλέγονταν ετησίως ενώ οι Ρωμαίοι επρόκειτο να λαμβάνουν το μισό φόρο υποτελείας που παλαιότερα κατέβαλαν στους βασιλείς . Επίσης η διανομή και η συλλογή των φόρων ήταν κύρια ευθύνη των συμβούλων των τεσσάρων περιφερειών. Οι στρατιωτικές δυνάμεις ήταν μόνο ρωμαϊκές καθώς σε κανέναν δεν επιτρεπόταν να φέρει όπλα με εξαίρεση τους κατοίκους των έσχατων συνόρων που γειτνίαζαν με τους βαρβάρους. Με σκοπό να ατονήσει αποτελεσματικά το εθνικό αίσθημα των Μακεδόνων κανείς δεν επιτρεπόταν να συνάψει γάμο ή να αγοράσει γη ή κτίσματα παρά μόνο στην περιοχή του. Τους επιτρεπόταν να επεξεργάζονται χαλκό και σίδερο πληρώνοντας τον μισό φόρο που λάμβαναν οι βασιλείς. Αλλά οι Ρωμαίοι κρατούσαν το δικαίωμα να εκμεταλλεύονται τα ορυχεία χρυσού και αργύροκαι της ναυτικής ξυλείας καθώς και την εισαγωγή αλατιού η οποία , καθώς μόνο η Τρίτη Περιφέρεια είχε το δικαίωμα να το πουλήσει στους Δάρδανους, είχε γίνει κατά αυτόν τον τρόπο ώστε να ωφελούνται οι κατακτητές της ακτής του Θερμαϊκού κόλπου. Δεν πρέπει να απορεί κανείς που οι Μακεδόνες συνέκριναν αυτήν την περιοχή της χώρας τους και τη διακοπή της αμοιβαίας επικοινωνίας μεταξύ αρκετών τμημάτων της με τον τεμαχισμό και τη διάλυση ενός σώματος ζώου ή επίσης ότι θα έπρεπε να ήταν έτοιμοι κάποια χρόνια αργότερα να προσχωρήσουν στην στάση του Ανδρίσκου.(Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 481-482)
Ο Λίβιος αναφέρεται σε μια Αντιγόνεια των Κρουσίων ανάμεσα στην Αινεία και στην Παλλήνη. Ήταν πιθανώς, μια από τις πόλεις της ακτής αυτής, που αναφέρει ο Ηρόδοτος, που ανακαινίστηκε υπό ενός εκ των Αντιγονιδών. Ο Πτολεμαίος την ονομάζει Ψάφαρα, πιθανώς με σκοπό να την διαχωρίσει με αυτόν τον τρόπο από μια άλλη μακεδονική Αντιγόνεια στο δρόμο από τα Στενά του Αξιού προς την πόλη Στόβοι. Καθώς οι Χετταίοι και ο Μόρυλλος τοποθετούνται από τον Πτολεμαίο μαζί με την Αντιγόνεια-Ψάφαρα στην Παραλία και τα ονόματά τους δεν βρίσκονται στον περίπλου του στόλου του Ξέρξη, ήταν μάλλον τοποθεσίες στον Κόλπο της Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στην πόλη και το ακρωτήριο Αίνειο ή Καραμπουρνού. Ο Πτολεμαίος δεν αναφέρει ούτε αυτό το ακρωτήριο ούτε την πόλη Αινεία. (Leake, τομ. ΙΙΙ, σ. 460-461)

14 Δεκεμβρίου 2012

Πολίνα

Παλαιό Όνομα : Πολίνα

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Στις πλαγιές του όρους Δίσορον υπάρχουν χωριά όπως η Ραβάνα που έχει έσοδα από το εμπόριο κρασιού, η Παζαριά, όπου κάθε χρόνο γίνεται μια εμποροπανήγυρις, που συγκεντρώνει τον πληθυσμό των γύρω χωριών και η Πολίνα, όπου βρίσκουμε τα απομεινάρια της αρχαίας πόλης Απολλωνίας. Η Παζαριά και η Απολλωνία ίσως βρίσκονταν πάνω στην αρχαία ρωμαϊκή οδό Αππία την οποία ακολούθησε ο Απόστολος Παύλος στην πορεία του από τους Φιλίππους προς τη Θεσσαλονίκη. (Cousinery,τομ.Ι, σ. 115-116)

13 Δεκεμβρίου 2012

Παζαριά

Παλαιό Όνομα :Παζαριά, Απολλωνία Λαγκαδά

Δήμος : Βόλβης

13 Δεκεμβρίου 2012

Ραβανά, Ραβενά

Παλαιό Όνομα : Πετροκέρασα Λαγκαδά

Δήμος : Λαγκαδά

Βρίσκονται στα βόρεια της Γαλάτιστας, στα βουνά με κατεύθυνση την κοιλάδα του Κλισαλί και τα Βεσίκια,στο δρόμο από τη Θεσσαλονίκη προς το Παζαρούδι. (Leake, τομ.ΙΙΙ, σ. 162)

13 Δεκεμβρίου 2012

Category: Cousinery-Ν.Θεσσαλονίκης

Παλαιό Όνομα : Αειβάτι (1900), Αϊβάτι, Αϊβατλί, Αϊvati, Aϊvatovo, Ajvatli, Ajvatlu, Ajvatovo, Ayvat, Ayvatlι, Ayvatovo, Haivatovo, Hajvatovo, Λητή (1926), Λιβάτι, Λιτή, Leta, Liti

Νέο Όνομα : Λιτή

Δήμος : Ωραιοκάστρου

Παλαιό Όνομα : Σοχός (1940), Σωχός (1900), Sochos, Souha, Souho, Suha, Suho

Νέο Όνομα : Σοχός

Δήμος : Σοχού

Παλαιό Όνομα : Ερέντινε

Δήμος : Βόλβης

Παλαιό Όνομα : Λεμπέτ

Δήμος : Παύλου Μελά

Παλαιό Όνομα : Μεγάλα Μπεσίκια

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Παλαιό Όνομα : Λίμνη του Λαγκαδά

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Παλαιό Όνομα : Κόλπος Θερμαϊκός

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Παλαιό Όνομα : Πολίνα

Δήμος : Θεσσαλονίκης

Παλαιό Όνομα :Παζαριά, Απολλωνία Λαγκαδά

Δήμος : Βόλβης

Παλαιό Όνομα : Πετροκέρασα Λαγκαδά

Δήμος : Λαγκαδά